D 
Ier 


pr 


ala 


Kara 


aa 


INU 
WA 


Seh 


Tai 


Sa 


Wa 


ad 


ata 
Na 


a 


ka 


a 


MAA 
ANAN 


ER 


sy 


S Š, 


La 


aa 


AA 


4 


Wa z 
SIKIA 


pakan 


b 
GA 


a; 


ai ma Sa 


ui 
WA 


kaa 


T 
4 AR 
ERa NG) n i 
PERE 
VEREN 4 


IN 


A 
AN N 
x 


PO 
IAS 


Gas TET, 
Dana 
TA 


e 
ENG pi 


77 


Pr 


a 


r. 


gak? 
Kara 


a 
zA 
7 
DEE 
APEE 
Ar 


PAAP 
La 


TA 


> 


27 


NAN 
Y 


W WA 


b WAZI YA A a 





LIBRARY OF THE THEOLOGIGAL SEMINARY 


PRINCETON, N. J. 


ILA AE AE Ka 
Division. iedit. WA 
WA 


PA NGA ben 
Section... ieee... l. Nad 


N AA F 
wa ~ 
4 [A Nod 





“NG 


a 


4 














MFEFE KALATE ZAMBE 


LE 


NOUVEAU TESTAMENT 


AMERICAN BIBLE SOCIETY 
INSTITUTED IN THE YEAR 1816 
NEW YORK 


ulu New Testament, 12mo) 








THE FOUR GOSPELS 


TRANSLATED BY 


THE REV. A. C. GOOD, Pa.D. 
AND REVISED AT DIFFERENT TIMES BY 


THE REV. MELVIN FRASER, D.D., THE REV. CHARLES McCLEARY 
THE REV. W. M. DAGER, THE REV. W. C. JOHNSTON, D.D. 
S. F. JOHNSON, M.D., AND THE REV. A. I. GOOD 


THE ACTS OF THE APOSTLES 


TRANSLATED BY 
THE REV. MELVIN FRASER, D.D. 
AND 
THE REV. CHARLES McCLEARY 
AND REVISED AT DIFFERENT TIMES BY 


THE REV. W. M. DAGER, THE. REV. W. C. JOHNSTON, D.D., THE. REV. MELVIN 
FRASER, D.D., S. F. JOHNSON, M.D., AND THE REV. A. I. GOOD 


ROMANS TO REVELATION 


TRANSLATED BY 
THE REV. MELVIN FRASER, D.D. 


| 


BEKALATE 
YA MFEFE KALATE ZAMBE 


MAME AA Wa An 5 
MATO EAR KAI KN At II 37 
Ka AA a TENAN GN 4 57 
IEE AN POEN AE AN Kan 92 
Mami MiInDIO mana a E an 118 
Beromaln: ni d ak INA NI. 152 
NB ecorin thi en wka a Na da A 166 
TI Becorinthieni WANNA BN 180 
Begalato trn I SA ai Na E E 189 
Beêphêsion ik un A EN aaa 194 
Bephilippien oira r EA AN JAN 198 
Becolossien..... AET BAA 202 
I Bethessalonicien............. 205 
II Bethessalonicien............ 208 


bm 1926 


I: Timothêe. ra MAS T KANA 210 
II Timothée tA e a a A 214 
Tib ATAS. er Laka SANG 216 
Philemon tma A NA AI 
Bèhêhrêu.; N e WANI MUGA A 219 
Jacques, a NA kaaa mna ANAN 230 
1 Pierre ajam an AS RASE 234 
II Pierrea a ani anan aha Wa KA 238 
TL. Jean pn Aah ae ag A BE NONG 240 
KAA AA AA AA 244 
111. Jeani mia a A AH 245 
Jude. AN, IG a Ng AN an 245 
Nlitan sisa ia La aa NG NANG 247 


MBAMBA FOE MATTHIEU 
A NGA TILI 


Kalate môé me bêt be nga bias 

Jesus Christ, mone David, mon 
Abraham. 

2 Abraham a nga biaé Isaac; 
Isaac a nga biaé Jacob; Jacob a nga 
biaé Juda a bobenyañe be; 3 Juda 
ba minga wé Thamar be nga biaé 
Phares a Zara; Phares a nga biaé 
Esrom; Esrom a nga biaé Aram; 4 
Aram a nga biaé Aminadab; Amina- 
dab a nga biaé Naasson; Naasson 
a nga biaé Salmon; 5 Salmon ba 
minga wé Rahab be nga biaé Booz; 
Booz ba minga wé Ruth be nga biaé 
Jobed; Jobed a nga biaé Issai; 6 
Issai a nga biaé njo bêt David. 

David ba minga a mbe nkus Urie 
be nga biaé Salomon; 7 Salomon a 
nga biaé Roboam; Roboam a nga 
biaé Abia; Abia a nga biaé Asa; 
8 Asa a nga biaé Josaphat; Josaphat 
a nga biaé Joram; Joram a nga biaé 
Ozias; 9 Ozias a nga biaé Joatham; 
Joatham a nga biaé Achaz; Achaz 
à nga biaé Êzéchias; 10 Ézéchias anga 
biaé Manassé; Manassé a nga biaé 
Amos; Amos a nga biaé Josias; 11 Jo- 
sias a nga biaé Jéchonias a bobenyañe 
be €yon bêt be nga ke be minkôm 
Babylone. 

12 Nkeane minkême ya Babylone 
ô maneya, Jéchonias a nga biaé Sala- 
thiel; Salathiel a nga biaé Zorobabel; 
13 Zorobabel a nga biaé Abioud; 
Abioud a nga biaé Éliacim; Éliacim 
a nga biaé Azor; 14 Azor a nga biaé 
Sadoc; Sadoc a nga biaé Achim; Achim 
a nga biaé Elioud; 15 Élioud a nga 
biaé Éléazar; Éléazar a nga biaé 
Matthan; Matthan a nga biaé Jacob; 
16 Jacob anga biaé Joseph, nnôme 
Marie, nnye a nga biaé Jésus, be 
-aloene nye na, Christ. 

17 Nale miaé mise mi nga taté 
Abraham azukui David mi mbe miaé 
awôm a minyin; ataté David azukui 


éyoñ bêt be nga ke be minkôm 
Babylone, miaé mi mbe awôm a 
minyin; ataté éyoñ bêt be nga ke be 
minkôm Babylone azukui Christ, miaé 
mi mbe awôm a minyin. 

18 Abialé Jésus Christ e mbe avale 
di: Eyoñ nyia wé Marie, ba Joseph 
be nga tiñeti na be aye lwan, be 
ngenan te j0'0bê, ane be nga yene nye 
a nto abum, Mbamba Nsisim a nga 
ve nye. 19 Amu Joseph nnôme wé, 
a mbe môte ya zôsô, a nji kômbô 
ve nye ôson mise me bôt, a nga ye 
jô’é nye asoé. 20 Ve €yoh a nga 
simesane mejô mete, ateme na a nga 
yem biyeyem, ange Tate a za’a jô na, 
A Joseph, mone David, te ko wofi 
ya nyoñe Marie nyo nga: amu mon 
a ne nye abum, Mbamba Nsisim a 
nga ve nye. 21 A ye biaé mona fam; 
wo aye yôlé nye jôé na, JÉSUS; amu 
nnye a ne môt a ye nyii bôte bé 
mfa'a ya mbia be mam map. 22 
Mam mete mese me nga bo nalé, 
amu mejô me nga yiane boban ane 
Tate a nga jô nkulu mejô na, 

23 Tama yenan, ngon é ngenan ba 
fam te bômbô, a ye nyoñ abum 
a biaé mona fam, 

Be aye yôlé nye jôé na Emmanuel; 
ajô te e ne na, Zambe a ne be bia. 
24 Ane Joseph a nga vee ôĝyo a 
kôlô si, a bo ane ange Tate a nga jô 
nye, a nyoñ nga; 25 a nga bo te 
fulane nye énoñ, ve éyoñe te a biaéya 
mona fam: ane a nga yôlé nye jôé 
na, JEsus. 

Eyoñ Jésus a nga bialé Bethlé- 

hem, nlame ya Judée, melu mete 
Herode a mbe njo bêt, beyem mam 
be nga so mfa'a jôp de atôô a ke 
Jérusalem, a jô na, 2 Môt a nga 
bialé Njô Bejuif a ne vé? amu bi 
nga yen ôteté vié mfa’a jôp de atôô, 
bi zuya kañe nye. 3 Eyon Hérode 
njo bôt, a nga wô’ BIg te, a nga ko 


ZINA 
won, €mien a bote bese ya Jerusalem. 
4 Ane a nga sulane bemie beprêtre 
bese a betili bekalate ya Bejuif, a 
sili be vêm Christ a ye bialé. 5 
Ane be nga jô nye na, Bethlehem, 
nlame ya Judée: amu nale ate e ne 
ntilane kalate nkulu mejo na, 
6 A Bethléhem, si ya Judée, 

O nji twa dañe minlam mife ya 

Juda tyôtyoé: 

Amu njô bôt a ye so be wo, 

A ye bo mba'ale bôte bam, Israël. 
7 Ane Hérode a nga loene beyem mam 
bete asoé, a tua yemelan éyoñ ôteté 
6 nga té. 8 Ane a nga lôme be 
Bethléhem, a jô na, Kelan, mi ke 
twa yemelan ajo nkeñelé mon ôte; 
€yon mi aye yene wô, mi zu kate me 
foé, me fe me aye ke kañe wô. 9 Eyoñ 
be nga wô’ô njo bôt a kob0'ê, be nga 
ke mfa'a be nga ke; ateme na, ôteté 
be nga yen mfa’a jôp de atôô ô nga 
ke þe ôsu, ve ke tebe yôp vôm 
nkeñelé mon ônga to. 10 Eyoñ be nga 
yen ôteté, be nga dañe vak. 11 Ane 
be nga nyi nda a yen nkeñelé mon, 
ba Marie nyia wé; ane be nga kute 
meboñe si a kañe wô; be nga kuli 
mba be biôm be nga so bie, or a 
meyemete me élé me ne mbamba 
menyum a myrrhe. 12 Zambe a 
nga kate be biyeyeme na be aye bo 
te bulane be Hérode, ane be nga kôlô 
a yale zene fe, a ke si jap. 

13 Eyon be nga kôlô, ateme na, 
Joseph a nga yem biyeyem, ange 
Tate a za'a jô na, Kôlô’ô si, a nyon 
nkeñelé mon ba nyia wé, ô mate a 
ke Égypte, ô tabe'e wôé akekui éyoñ 
me aye kate wo: amu Hérode a ye 
jeñ nkeñelé mon a wôé wô. 14 Ane 
a nga kôlô si alu, a nyoh nkeñelé 
mon ba nyia wé, a kôlô a ke Égypte; 
15 a nga tabe wôé akekui éyoñ 
Hérode a nga wu: e nga bo nalé 
amu mejô me nga yiane boban ane 
Tate a nga jô nkulu mejô na, Me 
nga loene mone wom a so Égypte. 

16 Eyoñ Hérode a nga yene na 
beyem mam bete be nga biasé nye, 
a nga yaa beta ñyaan, a lôme bêt 
be ke wôé minkeñelé mi bo’ be fam 
mise ya Bethléhem a afôla te se, mi 
mi mbe mimbu MWA a mi mi za 


MATTHIEU 


3J: 9 
bo'o mimbu mibaé, abim melu a nga 
tu’a fas be beyem mam. 17 Eyoñe 
te jam e nga bo, nde Jérémie nkulu 
mejô a nga jô na, 
18 Bôt be nga w0'0 ñyône Rama, 

Miñyôn a du abui, 

Rachel a nga yi bone þé; l 

A nga bene bêt be vold'6 nye 

nlem, amu be mbe momo. 

19 A nga bo na, éyoñ Hérode a nga 
wu, Joseph a to Égypte, a nga yem 
biyeyem ange Tate a za’a jô na, 20 
Kôlô’ô si, ô nyoñ nkeñelé mon ba 
nyia wé, ô ke si ya Israël: amu ba 
be nga kômbô wôé nkeñelé mon be 
wuya. 21 Ane a nga kôlô si, a 
nyoñ nkeñelé mon ba nyia, a bulane 
si ya Israël. 22 Eyoñ a nga wô’ô na, 
Archélaüs a nto éjian ésa wé Hérode, 
a jôô bôte ya Judée, a nga ko woñ 
ya ke wôé; amu Zambe a nga twa 
lepe nye biyeyem, a. nga kôlô a ke 
afôla ya Galilée, 23 a ke tabe nlam 
ô mbe jôé na Nazareth; e nga bo nalé 
amu mejô me nga yiane boban ane 
bekulu mejô be nga jô na, a ye loene 
nye na, môte ya Nazareth. 

Melu mete Jean Baptiste a nga 
3 zu, a kate mejô me Zambe fé 
ya Judée, a jô na, 2 Konela'ane 
minlem; amu ayon ya yôp e nto bebé. 
3 Amu nyina a ne môt nkulu mejô 
Esaïe a nga kobô ajô dé a jô na, 

Môt a kobô tyiñe yôp fé été, a 

jô na, 

Kômane zene Tate, 

S$0'ane mezene mé zôsô. 

4 Jean émien a nga be'e ngômesan 
mevule me chameau, asese dé e mbe 
ékôpe tit; a bidi bié bi mbe bemba’a 
a wôé ya fé. 5 Eyoñe te bôte ya 
Jérusalem be nga ke be nye, a bôte 
bese ya Judée, a bôte bese be nga to 
afôla ya Jourdain; 6 ane be nga 
baptizôban ôsôé Jourdain, be ve mem 
mbia be mam map. 7 Ve éyoñ a nga 
yene Bepharisien a Besadducéen abui 
be zaak, be yi na a baptizô be, a 
nga jô be na, A bone mekpwe, za a 
nga kate mia.mi mate ayaa Zambe 
deayezu? 8 Ajô te wuma'ane bibuma 
ane môt a kôñelaneya nlem a yiane 
wum: 9 te simesane minlem mienane 
na, Abraham a ne ésa wongan: amu 


SA 


me ajô mia na, Zambe a ne ngule ya 
bo meko'o ma bone be Abraham. 10 
Akôsa bo éyoñe ji ôvôn ô bô tine 
bile si: élé ése je abo te wum bibuma 
bi ne mvaé, je aye ba'aban a wuaban 
nduan. 11 Ma me abaptizô fo'o mia 
a mendim mfa’a ya nkôñelane miniem: 
ve nyo a zu me mvus a dañe me ngu, 
me nji bo môt a yiane be’e nye bikô- 
ndé: émien a ye baptizô mia a Mba- 
mba Nsisim a nduan: 12 éfeba’a jé 
é ne nye wo, a ye tu'a kome vom a ye 
va bikola'a bidi bié; a ye kôane 
minsoé a naane mie nda bidi, ve a ye 
di'i bikola'a nduan é vo’o dim. 

13 Melu mete Jésus a nga so 
Galilée, a ke ôsôé Jourdain be Jean, 
a nga kômbô na a baptizô nye. 14 
Ve Jean a nga ye kame nye a jô na, 
Ke wo wo ayiane baptizô ma, ye wo 
wo azu be ma? 15 Ane Jésus a nga 
yalan a jô nye na, Tame jibi bo éyoñe 
ji: amu nalé bi ayiane bo mam mese 
mezne zôsô. Ane a nga jibi bo. 
16 Eyoñ Jésus a nga mane baptizô- 
ban, a nga jia kôlô ôsôé: atemeteme 
na yôp e nga kandan, ane a nga yen 
Nsisime Zambe ô sisik aval ane zum, 
ô za'a be nye; 17 ane tyiñ é nga so 
yôp, a jô na, Nyina a ne Mone wom 
me anye'e, me lô nye mvae. 

4 Melu mete Nsisim 6 nga ke 

Jésus fé, amu Satan a ye ve'ele 
nye. 2 Eyoñ a nga bômbô zaé môse 
mewôm menyin a melu mewôm me- 
nyin, ane a nga wô’ô zaé. 3 Ane 
mve'ele bôt a nga zu a jô nye na, 
Nge ô ne Mone Zambe, jô’ðô meko'o 
ma me vehesa'ane fembé. 4 Ane a 
nga yalan a jô na, E ne ntilane na, 
Môt a ye nyiñ a fembé étam, ve a 
mejô mese me aso anyu Zambe. 5 
Ane Satan a nga ke nye mbamba nlam; 
a nga ke nye mone vôm temple yôp, 
6 a jô nye na, Nge ô ne Mone Zambe, 
'kpwa'a si: amu e ne ntilane na, 

A ye jô beange bé be ba'ale wo: 

Be aye bete wo a mo map, 

Abo dôé e za kômôtô akok. 
7 Jésus a nga jô nye na, E ne fe 
ntilane na, Te ve'ele Eso Zambe wôé. 
8 Satan a nga beta ke nye nkôle wo 
adah ôyape yôp, a liti nye meyoñe 
mese ya si nyo, a duma ya été; 


MATTHIEU 


4: 24 
9 ane a nga jô nye na, Me aye ve wo 
mam ma mese, nge wo aye kute me- 
boñe si a kañe ma. 10 Ane Jésus 
a nga jô nye na, A Satan, kôlô’ô: 
amu e ne ntilane na, Kañe’ Eso Zambe 
wôé, ô bo nye bisaé étam. 11 Ane 
Satan a nga kôlô vôm a nga to; ane 
beange be nga zu volô nye. 

12 Eyoñ a nga w0o'6 na be keya 
Jean nda mimbôk, a nga kôlô a ke 
si ya Galilée; 13 akôlô a nga kôlô 
Nazareth, a nga ke tabe Caperna- 
oum, nlam ôte ô ne bebé atok, mfg’a 
ya minné ya Zabulon a Nephthali: 
14 e nga bo nalé amu mejô me nga 
yiane boban ane Esaie nkulu mejô 
a nga jô na, 

15 Si ya Zabulon a si ya Nephthali, 
Mfəa’a ya atok, Jourdain yat, 
Galilée ya meyon me ne te yeme 

Zambe, 

16 Bôt be nga to dibi 
Be nga yene beta éfufup, 

A bêt be nga to vême ya awu a 
dibi se, 
Efufup é nga taté faé be. 

17 Melu mete Jésus a nga taté 
kate mejô me Zambe, a jô na, Kôñe- 
la'ane minlem; amu ayofhi ya yôp e 
nto bebé. 

18 Eyon a nga wulu mfôm ato'o 
ya Galilée, a nga yene bôte bebaé be 
mbe bobenyañ, Simon be aloene nye 
na Pierre, ba André monyañ, be ya 
avot atok; amu be mbe bewôé kos. 
19 Ane a nga jô be na, Tôñane ma, 
me aye bo mia bedutu bôt. 20 Ane 
be nga jia lii mevot, a tôñe nye. 
21 Ane a nga beta ke ôsu, a yene 
bôte befe bebaé be mbe bobenyañ, 
Jacques mone Zébédée, ba Jean mo- 
nyah, ba be Zébédée ésa wop be to 
éfunga, be loé mevote map; ane a nga 
loene be. 22 Ane be nga jia li 
éfunga a ésa wop, a tôñe nye. 

23 Ane Jésus a nga ke si se ya 
Galilée, a ye'ele bôt menda me Zambe 
map, a kat mbamba foé, ya ayoñe 
Zambe, a saé akon mevale mese a 
bote bese be nga ya'a. 24 Ane duma 
dé e nga kesi se ya Syrie: ane be nga 
ke bote bese be nga ya'a vôm a nga 
to, ba be nga kon akon mevale meva 
a wôô mintaé abui, a ba be mbe 


4: 25 
mimbia minsisim, a bêt. be nga ku 
ésesé, a ba be mbe ne yemeleyemele; 
ane a nga saé be. 25 Ane étua abui 
bêt é nga tôñe nye, be so'o Galilée a 
Décapole a Jérusalem a Judée a 
Jourdain yat. 

Eyoñ a nga yene jama bêt ate, 
5 ane a nga ke nkô: éyoñ a nga to 
si, beyé’é bé be nga ke vêm a nga to: 
2 ane a nga taté kobô a ye'ele be a 
jô na, 

3 Ebotan a bôt be ne minlem 
évôvoé: amu ayoñ ya yôp e ne éndap. 

4 Ebotan a bêt be awô’ ôlun: amu 
be aye volôbane minlem. 

5 Ebotan a bôt be ne minlem ne 
mieni! amu be aye nyoñe si nyo. 

6 Ebotan a bêt be awô’ô mame ya 
zôsô zaé a évé: amu be aye jaé. 

7 Ebotan a bêt be awô’ô bote befe 
éngôngo: amu be aye fe wô’ô be 
éngôngo. 

8 Ebotan a bôt be ne mfubane 
minlem: amu be aye yene Zambe. 

9 Ebotan a bôt be adutu bôt be lat 
fibwa: amu be aye lobane na, bone 
be Zambe. 

10 Ebotan a ba be ayen ékpwe’ele 
amu mame ya zôsô: amu ayon ya 
yôp e ne éndap. 11 Ebotan a mia, 
éyoñ bôt be aye biasé mia, a kpwe'ele 
mia, a kobô mia mam abé mese me 
ne mina, amu ma. 12 Vaan, mi 
dañe yen mvaé; amu mvaé mi aye yen 
je aye bo anene yôp: amu nalé be nga 
kpwe'ele bekulu mejô be mbe mia ôsu. 

13 Mi ne nku ya si nyo: nge nku ô 
sameya zam, jé je aye beta ve wô 
zam? ô nji beta bo mvaé, bôt ve kute 
wô fé, a tibi wô a mebo. 14 Mi ne 
éfufupe ya si nyô. Nlam ô ne nlôñan 
nkôle yôp ô nji bo ngule ya sobô. 
15 Nale fe bêt éyoñ be abo'é lampe, 
be nji solé nye éwolo si, ve telé nye 
tawôlô yôp; a ve bôte bese be ne nda 
été éfufup. 16 Nalé fe mia, fa'an 
éfufupe jenan vôm bôt be to; ajô te 
be aye yen mba be mam mi abo, a 
ve Eso wônan a ne yôp duma. 

17 Te sa ko na me zuya tyam 
metiñe me Zambe nge mejô bekulu 
mejô: me nji zu tyame me, ve bo me. 
18 Amu me abele ane me ajô mia na, 
Akekui éyoñ yôp wi nyo bi aye lôt, 


MATTHIEU 


5: 32- 
metiñe me Zambe ékanga je adañe 
tyôtyoé nge ôfufus ékanga bi aye 
vas, ve éyoñ mejô mese me aye boban. 
19 Ajô te, bôte bese môt a tyam 
ôyôme mon atiñe via ya metiñe me 
Zambe, a yele bôte nalé, be aye 
yene nye tyôtyoé ayon ya yop: ve 
môt a bo me a ye'ele me bêt, be aye 
yene nye anen ayofi ya yêp. 20 Amu 
me ajô mia na, nge zôsô wênan te 
dañe zôsô betili bekalate a Bepha- 
risien, mi aye bo te ke ayofi ya yôp. 

21 Mi wô’'ôya ane be nga jô bote 
betôle na, Te wôé môt; a za bo na, 
nge môt a wôé môt, a kele be betyi'i 
mejô: 22 ve ma me ajô mia na, nge 
môt a yaa monyañ, a ne ngule ya 
ke be betyi'i mejô; nge môt a jô 
monyañe na, O ne ndimi, a ne ngule 
ya ke be benya betyi'i mejô; nge 
môt a jô na, O ne ôkukut, a ne ngule 
ya ke nduane mekua. 23 Ajô te, 
nge wo ave Zambe jôm ô ye'e bôé je 
autel, a simesane wôé na, monyoñ a 
bili wo ajê, 24 lPi jême jôé wôé fefel 
autel, ô ke taté late monyoñ ñbwa, 
wôna ô zu ve jôm wo aye ve. 25 
Bọ’ avôle ya late môt mia nye mi 
ne ajô ñbwa, éyoñ mi ngenane zen; 
môt ate a za ke wo be betyii mejê, 
a ntyi'i mejô a ke wo be mba'ale mi- 
mbôk, nnye a ye ke wo nda mimbôk. 
26 Me ajô fo'o wo na, wo aye kôlô 
valé, te tame yaan akum ete se, 
te li étune kaba. 

27 Mi wô’ôya ane be nga jô na, 
Te bo mejian: 28 ve ma me ajô mia 
na, nge môt a lôbô minga amu a 
kômbô nye, wôna a jiya nye nlem. 
29 Nge dise dôé ya mbo nnôm de 
adutu wo ô kolô ôbak, va'a de, ô 
wua de fé: amu e ne wo mvaé na, 
jôme ya nyôle jôé jia je ajañ, sa na 
be aye wua wo nyôl ése hel été. 
30 Nge mbo nnôme wôé wo adutu 
wo ô kolô ôbak, tyli wô, ô wua wô 
fé: amu e ne wo mvaé na, jôme ya 
nyôle jôé jia je ajan, sa na nyôle 
jôé ése je ake hel été. 31 Be nga 
jô fe na, Bôte bese môt a ye va minga 
wé, a vaa nye kalate ya va nye: 
32 ve ma me ajd mia na, bote bese 
môt a va minga wé, te yen a za jian, 
a bo nye ane minga a jianeya: a 


D: 99. 


môt a lu'u minga éyofi nnôm a vaya 
nye, a jiya minga ate. 

33 Mi wô’ôya fe ane be nga jô 
bote betôle na, Te laa minsos éyofi 
wo akalane minka, ve bo Zambe ane 
ô nga jô na wo aye bo: 34 ve ma 
me ajô mia na, Te kalane minka; 
te kalane yôp, amu yôp e ne éto 
Zambe; 35 te kalane si, amu si 
é ne jôm a telé mebo mé; te kalane 
Jérusalem, amu a ne nlame ya beta 
Njô bôt. 36 Te kalane fe nlô wôé, 
amu ô nji bo ngule ya bo koñ ésile 
jia éfumulu nge évindi. 37 Minlañe 
mienan mi bo'o ve ya, ya; momo, 
momo: nge mejô mefe me abebe mejô 
mete yôp, mme me aso be mbia môt. 

38 Mi wô’ôya ane be nga jô na, 
Dis de atañe dis, asôñ de atañ asôñ: 
39 ve ma me ajô mia na, Jiba'an 
abé môt a bo wo: bote bese môt a 
bibi wo amañ ya mbo nnôm, veñesa’- 
ane nye da vok. 40 Nge môt a ye 
ke wo be ntyii mejô, a nyoñe wo 
éwoman, jôké’é fe nye al0'0 dôé. 41 
Nge môt a bi wo na ô ke telé nye zen 
mille jia, kele telé nye mille ébaé. 
42 Va'a môt a ja'e wo, nge môt a 
ye kôlé wo jôm, te tyili. 

43 Mi wê'êya ane be nga jô na, 
Nyeke'e môt a ne wo mvôé, a vini 
nyô a siñe wo: 44 ve ma me ajo 
mia na, Nyeka'ane bôt be asiñe mia, 
mi ye'elane Zambe ajo bêt be akpwe’- 
ele mia; 45 nalé mi aye bo bone ya 
Eso wênan a ne yêp; amu a teléya 
jôpe dé de atê09 bêt be ne abé, a ba 
be ne mvaé; nalé fe a lôme bêt be ne 
zôsô a ba be ne bikotekot mveñ. 
46 Amu nge mi anye'e bêt be anye'e 
mia, za mvaé mi aye yen? akosa bo 
benyoñe taxe, ke be abo aval ete? 
47 Nge mi abatan ve bobenyoñe 
benan étam, mi adañe bote befe za 
jômô? akosa bo meyofi me ne te 
yeme Zambe, ke be abo aval ete? 48 
Ajô te nde mi aye bo zôsô, aval ane 
Eso wônan a ne yôp a ne zôsô. 

Taba’an ntye, te boane zôsô mi 
6 abo vôm bôt be to, be yene mia: 
mi za bo te nyoñe jôm be Eso wônan 
a ne yôp. 

2 Ajô te, éyofi wo ave minzôzoé 
biôm, te loñe toli ane bêt be ne 


MATTHIEU 


6: 18 
medu'an be abo menda me Zambe 
été a minseñ, be ayi na bôt be wumu 
be. Me ajô fo'o mia na, Be yeneya 
mvaé be aye yen. 3 Eyoñ wo ave 
minzôzoé biôm, te me'ete na mbo ngal 
ô yem ane mbo nnôm wo abo: 4 
nalé mvaé wo abo minzôzoé wo aye 
bo je asoé: Eso wôé, a yeme mam bôt 
be abo asoé, a ye ve wo mam me ayian. 

5 Eyoh mi aye'elane Zambe, te 
boan ane bêt be ne medw'an be abo: 
amu be anye'e be tebe'e a yeelane 
Zambe menda me Zambe a ma'ane 
minseñ, bêt be yene be. Me ajo fo'o 
mia na, Be yeneya mvaé be aye yen. 
6 Ve wo, éyoñ wo aye'elane Zambe, 
nyii nda ya ôbema, ô dip mbé a 
ye'elan Eso wôé a ne asoé, Eso wôé 
a yene mam bôt be abo asoé, a ye ve 
wo mam me ayian. 7 Eyoñ wo aye'e- 
lane Zambe, te kobô ékobôkobô ane 
meyoñ me ne te yeme Zambe me abo: 
amu be afuna ko na be aye wô’'ôban 
amu be ajaé kobô. 8 Ajô te, te boan 
ane be abo: amu Eso wônan a yeme 
mam me ayiane mia, éyoñe te mi 
ngenan te jaæ’é nye. 9 Ajô te, ye'ela'- 
ane Zambe ana: A Tate wongan a 
ne yôp, Jôé dôé e bo’ étyi. 10 Ayoñe 
dôé e za'ak. Mam wo anye'e me 
bo'o si nyo, aval ane me abo yôp. 
11 Va'a bia bidi bi ayiane bia môse 
ya den. 12 Jamé’é bia mbia be mam 
bi nga bo, ane bi jameya bôt be nga 
bo bia abé. 13 Te me'ete meve'ele 
me zu be bia, ve va bia be mbia môt. 
14 Amu nge mi ajamé bôt mbia be 
mam be abo mia, wôna Eso wônan 
a ne yôp a ye jamé mia. 15 Ve nge 
mi abo te jamé bôt mbia be mam be 
abo, nalé fe Eso wônan a ye bo te 
jamé mia mbia be mam mi abo. 

16 Nale fe, éyoñ mi abômbô zaé 
ya kañe Zambe, te boane mimbote 
mesu ane bêt be ne medu'an be abo: 
amu be andamane mesu map a kômbô 
na, bôt be yene be ane be abômbô 
zaé ya kalie Zambe. Me ajô fo'o 
mia na, Be yeneya mvaé be aye yen. 
17 Ve wo, éyoñ wo abômbô zaé ya 
kafie Zambe, woko'o mbon nlô wôé, 
a tu’ asu dôé; 18 nde bôt be aye bo 
te yen ane wo abômbô zaé ya kañe 
Zambe, ve Eso wôé a ne asoé a ye 


6: 19 
yen: ane Eso wêé, nnye a yene mam 
me ne asoé, a ye ve wo mam me ayian. 

19 Te kôan akume si nyô vôm 
bibiam a miengele bi adi, a miñwuwup 
mi atupe menda, a wup: 20 ve mi 
kôan akum nlame ya yôp, vom bi- 
biam a miengele bi ne te di, a miñwu- 
wup te tupe menda a wup: 21 amu 
vôm a ne wo akum, vôm ate fe nleme 
wôé ô né. 22 Dis e ne lampe ya nyo: 
nge dise dôé e ne mvo’é, wôna nyôle 
jôé ése é ne éfufup. 23 Nge dise dôé 
e ne abé, wona nyôle jôé ése é ne dibi. 
Ajô te nge éfufup é ne wo nlem je 
abo dibi, dibi te e nefo'oabui! 24Te 
ke môt a ne ngule ya wô’ ô beésa bebae: 
amu a ye vini wua a nye'e nyo mbok; 
nge sa nalé, wôna a ye wô’ô wua a 
biasé nyô mbok. Mi nji bo ngule ya 
tone Zambe ba akum. 25 Ajo te 
me ajô mia na, Te tyelane minleme 
yôp ajô ényiñe jenan, mfa’a ya jom 
mi aye di, a jôm mi aye nyu; nalé fe 
mfa'a ya menyôle menan, biôm mi 
aye jaé. Ke ényiñ je adañe bidi, a 
nyôle je adah ngômesan? 26 Tameka 
yenan anone ya yôp, ane de abo te 
bé bidi, te kôane bie, te naane bie 
menda; Eso wônan a ne yôp a ve de 
bidi. Ke mi adañe de beta ndañan? 
27 Mia za a ne, nge a tyelé nleme 
wé yôp, a ne ngule ya limeti ényiñe 
jé nta ényia wo? 28 Nale fe mi 


atyelé minleme yôp amu ngômesan a 


je? Tameka simesane sam ayah ya 
fé, ane je ayaé; é ne te bo ésaé, te 
tiñe bindele: 29 ve ma me ajo mia 
na, akosa bo Salomon a étôto’o jé 
ése a nji bo abeñ ngômesan ane sam 
ayah. 30 Nge Zambe a jalé bilo'o 
ya fé ngômesane nalé, bilo'o bite bi 
ne ve den, be awua bie nduan akiti, 
ke a ye dañe jalé mia, a bôte ya ôyôm 
mbunan? 31 Ajô te, te tyelane 
minleme yôp a jô na, Bi aye di jé? 
Bi aye nyu jé? Za ngômesan bi aye 
jaé? 32 Amu meyoñ me ne te yeme 
Zambe me ajene biôm bite bise; amu 
Eso wônan a ne yôp a yeme na, mi 
ayiane nyone biôm bite bise. 33 
Tata'a jehan ayoñe dé, a zôsô wé; 
wona biôm bite bise bi aye kô’ôlane 
mia. 34 Ajê te, te tyelane minleme 
yôp ajo mam me EA boban. akiti: amu 


MATTHIEU 


Ta 
mame ya mi atyelé minleme yôp 
akiti, me aye boban akiti. Mam abé 
ya môse wua me ayiane môs ôte. 

Te veane bote mekua, mi za 
7 nyofie mekua. 2 Amu mekua mi 
ave bêt, mekua mete mi aye nyoñ: 
abim mi ave, abim ete fe be aye ve 
mia. 3 Wo aviane yen ôyôme jôm 
ô ne monyoñe dis amu jé, te simesan 
nko” ô ne dise dôé womien? 4 Jé 
wo aviane jô monyoñe na, Zaja me 
va wo ôyôme jôm ô ne wo dis; nde 
ô ne nko'o dise dôé womien? 5 A 
mote ya medv’an, tame taté va nko” 
ô ne dise dôé womien; nalé wo aye 
tu'a yen a va mone jôm a ne monyofie 
dis. 

6 Te veane bemvu biôm bi ne étyi, 
nalé fe te veane bengôé señe jenan é 
ne édima, be za tibi je a mebo, a 
kôñelan a lôpe mia. 

7 Jaka'an, wôna mi aye nyoñ; 
jeñan, wôna mi aye yen; kutan mbé, 
ndemben a ye dii mia wô: 8 amu môt 
ase a ja'e, a ye nyoñ; môt a jeh, a 
ye yen; a nyô a kut mbé, be aye dii 
nye wô. 9 Mia bôt mi to va, za môt 
a ne na, nge mona fame wé a ja’é 
nye bidi, a ye viane ve nye akok? 
10 Nge a ja’é nye kos, ye a ye viane 
ve nye nsañelete? 11 Nge mia bêt 
mi ne abé, mi ayeme ve bone benan 
biôm bi ne mvaé, ke Eso wônan a 
ne yôp a ye dañe ve bêt be aja'€ 
nye biôm bi ne mvaé? 12 Ajô te, 
mam mese mi anye'e bêt be bo'o mia, 
bo'ane fe be aval ete: amu metiñe me 
Zambe a mejô bekulu mejô, mme le. 

13 Nyľan mbé ô ne tyôtyoé: amu 
mbé ô ne anen, a zen é ne ndam, je 
ake vôm bêt be ajañ, a bêt be ake 
wêé abui. 14 Amu mbé 6 ne tyê- 
tyoé, a zen é ne 2080, je ake vôm bêt 
be anyiñ, a bêt be ayene je be ne 
tyôtyoé. 

15 Taba'ane bekulu mejô be ne 
medu'an ntye, be aye zu vom mi 
to, be bee mengômesan ane mintê- 
mba, ve minlem mi ne ane beze. 16 
Mi aye yemelane be a bibuma biap. 
Ye bôt be afaté tome bôngô, nge faté 
sa ndôé? 17 Nale élé ése'é ne mvaé 
je awum bibuma bi ne mvaé; ve 
élé é ne abé je awum bibuma bi ne 


e 18 
abé. 18 Elé é ne mvaé é nji bo ngule 
ya wum bibuma bi ne abé, nalé fe 
élé é ne abé é nji bo ngule ya wum 
bibuma bi ne mvae. 19 Elé ése je 
abo te wum bibuma bi ne mvaé, be 
aye ba’é je, ve wua je nduan. 20 Ajo 
te mi aye yemelane be a bibuma biap. 
21 Sa môt ase a jô me na, A Tat, 
A Tat, a ye ke ayoñ ya yôp; ve nyô 
a bo ane Tate a ne yôp a nye'e. 22 
Môs ôte, bôt abui be aye jô me na, 
A Tat, A Tat, ke bi nga kulu mejô 
a jôé dôé, a va mimbia minsisim a 
jôé dôé, a bo beta be mam abui a 
jôé dôé? 23 Eyoñe te me aye jô be 
na, Me nji yeme mia: kêla'ane vôm 
me to, mia bôt mi abo mbia be mam. 

24 Ajô te, môt ase a wô’ mejo 
me akobô ma, a bo me, a ye funan 
ane môt a ne fek, a nga lôñ nda jé 
ako'o yôp: 25 ane mveñ é nga noñ, 
ane ndôn é nga kui, ane évuñulu é nga 
vu, ve jimbi nda éte; é nji ku: amu 
é mbe nlôñan ako'o yôp. 26 Ve 
môt ase a wô’ô mejô me akobô ma, te 
bo me, a ye funan ane akute môt, 
a nga lôñ nda jé nselek: 27 ane mveñ 
é nga noñ, ane ndôn é nga kui, ane 
évuñulu é nga vuñň, a jimbi nda éte; je 
ve ku beta nkuan. 

28 A nga bo na, éyoñ Jésus a nga 
mane jô mejô mete, jama bôt ate ase 
a nga semé fiye'elane wé: 29 amu 
a nga ye'ele be aval ane émien a ne 
njôô, sa ane betili bekalate bap. 

Eyoñ a nga siliki nkô, étua abui 
8 bêt é nga tôñe nye. 2 A nga bo 
na, nzezam ô nga zu be nye, a kute 
meboñe si, a jô na, A Tat, nge wo 
ame'ete, ô ne ngule ya bo me mvo’é. 
3 Ane a nga same wo, a nambe nye, 
a jô na, Me me'eteya; bo’o mvo’é. 
Ane zam é nga ji'a mane nye nyô. 
4 Jésus a nga jô nye na, Bo'o te kate 
môt; ve ke liti prêtre nyêle joe, ô 
ve biêm ane Moise a nga Jô, ajo te 
nde bêt be aye yeme de ajô dôé. 

b Eyoñ a nga kui Capernaoum, 
évete bezimbi ntete wua é nga zu be 
nye, a ye'elane nye, 6 a jô na, A Tat, 
mbo ésaé wom a bô nda, a ne ñyeme- 
lan, a dañe wô’ô mintaé. 7 Ane a 
nga jô nye na, Me aye zu saé nye. 
8 Ane évete bezimbi ntete wua é nga 


MATTHIEU 


8: 24 
yalan a jô na, A Tat, me nji bo abime 
zôsô wo ayiane nyi nda; jô’ ve ajo, 
wona mbo ésaé wom a ye bo mvo'é. 
9 Amu me fe me ne môt bote befe be 
ajôô nye, me ne fe bezimbi me ajôô 
be: me ajô nyina na, Kelek, nnye ve 
ke; nyo mbo'o na, Za'ak, nnye ve 
zu; a mbo ésaé wome na, Bo’o jame 
di, nnye ve bo. 10 Eyoñ Jésus a 
nga wô’ ajo te, a nga semé, a jô bêt 
be nga tone nye na, Me ajô fo'o mia 
na, Me nji yen aka'a mbunane di, 
akosa bo Israël. 11 Me ajô mia na 
bêt abui be aye so mfa’a jôp de atôô 
a mfa'a jôp de adim, a tabe si ayofi 
ya yôp, ba be Abraham, a Isaac, a 
Jacob: 12 be aye wua bone ya ayofi 
dibi e ne atan: vôm ate be aye yi 
a late mesôñ. 13 Ane Jésus a nga 
jô évete bezimbi ntete wua na, Kele’ 
wo ake; ane wo ate buni, aval ete de 
aye bo wo. Ane mbo ésaé ate a nga 
bo mvo'é awolo te. 

14 Eyon Jésus a nga nyi nda 
Pierre, a nga yene nyia nga Simon a 
bô si a kone nyôl ayôñ. 15 Ane anga 
nambe nye wo, ôkon ve mane nye 
nyo; ane minga ate a nga kôlô si a 
bo nye ésaé. 16 Eyoñ ngô’é é nga 
bo, be nga zu bôt abui be mbe mimbia 
minsisim be nye: ane a nga va mimbia 
minsisim mite a nkobô ya anyu, a 
saé bôte bese be nga kon: 17 e nga 
bo nalé amu mejô me nga yiane boban 
ane nkulu mejô Ésaïe a nga jô na, 
Emien a nga w0'6 mintaé miangan, a 
nyoñ akone dangan. 

18 Eyoñ Jésus a nga yene bêt abui 
be bêma'ane nye, a nga jô na, Nkeane 
kindii yat. 19 Ane ntili bekalate 
a nga zu a jô nye na, A Nye'ele, me 
aye tôñe wo vôm ase wo ake. 20 
Jésus a nga jô nye na, Minkemvak 
mi ne melu, a anone ya nhyem e ne 
mumba’a; ve Mone môt a se vôme 
ya bô nlô wé. 21 Ane ñyé’é mbok a 
nga jô nye na, A Tat, jêkéé ma, me 
tame taté ke jame tate soñ. 22 Ve 
Jésus a nga jô nye na, Tôñe’ ma; ô 


Wi mimbim mi jame mimbim miape 


sofi. 

23 Eyoñ a nga ke éfunga été, 
beyé’é bé be nga tôñe nye. 24 Ateme 
na beta ôkôâs a nga vuñ atok, ane mi- 

iki 


8: 25 
ntyôa mi nga yandan éfunga yôp: ve 
émien a nga bô ôyo. 25 Ane be nga 
ke vele nye, a jô na, A Tat, nyi'i bia; 
bi nga ye jañ. 26 Ane a nga jô be 
na, A bôt mi abuni tyôtyoé, mi ako 
woñ amu jé? Ane a nga kôlô si a 
bam évuñulu a mintyôa; ato'o ve bo 
ne mieññ! 27 Ane bôte bete be nga 
semé a jô na, Za akaa môte di? 
akosa bo évuñulu ba mintyôa ve wô’ ô 
nye. 

28 Eyoñ a nga kui kindi'i yat si 
ya bôte ya Gadare, bôte bebaé be nga 
tôbane nye be mbe mimbia minsisim, 
be nga so mesoñ, be mbe mimvôvô, nde 
te ke môt a nga bo ngule ya lôte zen 
éte. 29 Atemeteme na be nga bete 
metyiñ, a jô na, A Mone Zambe, bia 
be wo bi ne za ajô? ye ô zuya kpwe'ele 
bia, te yen melu me za kpwa'an? 
30 Mbam bengôé abui ô nga di wôé, 
ô mbe ôyap. 31 Ane mimbia minsi- 
sim mite mi nga ye'elane nye, a jô 
na, Nge wo ava bia, lômẹ’ bia bi ke 
nyin mbam bengôé. 32 Ane a nga 
jô mie na, Kelan. Ane mi nga kôlô 
be bêt a ke nyine bengêé: ateme na 
mbam bengôé ôse ô nga siliki mbil 
nlumbu nkô, ve su'ulan atok a wu 
mendim été. 33 Ane bôt be nga 
ba'ale bengôé be nga mate, a ke nlam, 
a kate bôt mam mese, a jam e nga bo 
bôt be mbe mimbia minsisim. 34 Ane 
bote bese ya nlam be nga zu tôbane 
Jésus: éyoñ be nga yene nye, be nga 
ye'elane nye na a kôlô si jap. 

9 Ane a nga ke éfunga été, a ke 

ato'o yat, a ke nlame we. 2 Ane 
be nga zu nye môt a mbe ñyemelan, 
a nga bô énoñ: éyoñ Jésus a nga yen 
ane be nga buni, a nga jô môt a mbe 
Nyemelane na, A mon, vol6'6 nlem; 
amu mbia be mam môé me nto nja- 
man. 3 Ane betili bekalate bevo’o 
be nga jô minlem miape na, Môte 
nyô a biasé Zambe. 4 Jésus a nga 
yeme mejô be nga simesane minlem 
miap, a jô na, Mi asimesan mbia be 
mam minlem mienan a jé? 5 Ye 
jô na, Mbia be mam môé me nto 
njaman; ye jô na, Kôlô’ô si, ô wulu, 
jé é ne tyiibi? 6 Amu me akômbô 
mi aye yeme na, Mone môt a ne 
ngule ya jame CN be mam si nyô 


MATTHIEU 


9: 18 
(ane a nga jô môt a mbe ñyemelane 
na), Kôlô’ô si, ô to'€ énoñe jôé, 6 
ke nda joe. 7 Ane a nga kôlô si, a 
ke nda jé. 8 Eyoñ jama bôt a nga 
yen ajô te, a nga ko woñ, a kañe 
Zambe, nnye a nga ve bôt ngul 
aval ete. 

9 Eyoñ Jésus a nga kôlô vôm ate a 
ke, a nga yene môt a mbe jôé na 
Matthieu, a nga to vôm bôt be nga 
bo be va'a moné ya taxe: ane a nga 
jô nye na, Tôñe ma. Ane a nga 
kôlô si, ve tôñe nye. 

10 A nga bo na, éyoñ a nga to nda 
a jaak, ane benyoñe taxe abui, a 
bôt be mbe abé, be nga zu tabe si 
vôm Jésus ba be beyéé be nga to. 
11 Eyoñ Bepharisien be nga yen ajô 
te, be nga jô beyéé bé na, Nye'ele 
wônan, ba be benyoñe taxe a bôt þe 
ne abé be adi vôme wua amu jé? 
12 Ve éyoñ a nga wô’ ajô te, a nga jô 
na, Bôt be ne mvo'€ be nji yiane nyoñ 
ngengañ, ve ba be akon. 13 Kelan, 
mi ke yéé ane ajô di e né, na, Me 
anye'e éngôngo, sa bidm bôt be ave 
ma: amu me nji zu loene bôt be ne 
zôsô, ve ba be ne abé. 

14 Eyoñe te beyéé be Jean be nga 
zu vôm a nga to, a jô na, Bia be 
Bepharisien bi wô’ô bo bi bômbô’ô 
zaé ya kahe Zambe mebômbô abui 
amu jé, ve beyé’é bôé be ne te bômbô 
zaé ya kañe Zambe? 15 Ane Jésus 
a nga jô be na, Ye bemvôé be môt 
a luu minga be ne ngule ya wô’ 
ôlun éyoñ môt a lu’u minga a ngenan 
a.to? ve melu me aye kpwan éyoñ be 
aye va môt a lu'u minga vom be to, 
éyoñe te be aye bômbô zaé ya ôlun. 
16 Amu môt a nji beté abaka éndelé 
e ne te ñwutan ntu'u ngômesan; amu 
abaka de ayiane dipe nyaban ngô- 
mesan, de aye viane limiti ntu'u ngô- 
mesan, ve nyaé, abé ve bo anen. 
17 Nalé fe bôt te loé mfefé vin 
minnôm mende'e bikôp: mende'e me 
za tui, vin ve sôé si, mende’e bikôp vé 
wu ntuk: ve bôt be aloé mfefé vin 
mimfefé mende'e bikôp, wona bi aye 
bo mvaé bibaane. 

18 A ngenan a kobô’ô be mejô mete, 
ane évete ya nda Zambe é nga zu, a 
kute meboñe si, a jô na, Mone wom 


9: 19. 


a ne mona minga a ndôme wu: zaa 
beté nye wo, wona a ye nyin. 19 
Ane Jésus a nga kôlô a tôñe nye, a 
beyéé bé. 20 A nga bo na, minga, 
metyi me nga kui nye nyô mimbu 
awôm a mibaé, a nga zu nye mvus, 
a nambe nye ñwôndé ngômesan: 21 
amu a nga jô nleme wé na, Nge me 
anambe nye, akôsa bo ve ngômesan, 
me aye bo mvo'e. 22 Ane Jésus a 
nga kôñelan a yene nye, a jô na, A 
ngo jam, volô’ô nlem; mbunan wo 
ate buni ô boya wo mvo'€. Ane 
minga a nga bo mvo'é awolo te. 23 
Eyoñ Jésus a nga'nyin nda évet éte, 
a nga yene bêt be loñô’ mindiñ, a 
ékôane bêt é bo'o zô’é, 24 ane a nga 
jô na, Kêla'an: amu mona minga a 
nji wu,aneôyo. Ane benga dañe woe 
nye. 25 Ve éyoñ be nga va bêt, a 
nga nyi nda a bi nye wo; ane mona 
minga a nga kôlô si. 26 Ane foé 
ya ajô te é nga yiane si éte ése. 

27 Eyon Jésus a nga kôlô vôm 
ate a ke, mindindim mibaé mi nga 
tôñe nye, a bete metyiñe yôp a jô 
na, A mone David, ko bia éngôngo. 
28 Eyoñ a nga nyi nda, ane mindi- 
ndim mite mi nga zu vôm a nga to: 
ane Jésus a nga jô mie na, Ye mi 
abuni na me ne ngule ya bo jame di? 
Be na, Ya, A Tat. 29 Ane a nga 
nambe be mis, a jô na, E bo'o mia ane 
mi abuni. 30 Ane mise map me nga 
kuiban. Ane Jésus a nga tw'a jô be 
na, Tuka'a bo te katane môt. 31 Ve 
be nga kêlê, a kat ajô dé si éte ése. 

32 Eyoñ be nga ke, bôt be nga zu 
mvumvu'u be nye, ô mbe mbia nsi- 
sim. 33 Eyoñ mbia nsisim a nga 
vas, mvumvuk ô nga kobô: ane jama 
bôt ate a nga semé a jô na, Môt a 
nji yen aka'a jame di, Israël. 34 Ve 
Bepharisien be nga jô na, A va mi- 
mbia minsisim a ngul njô mimbia 
minsisim. 

35 Ane Jésus a nga ke minlam 
mise a male mese, a ye'ele bôt menda 
me Zambe map, a kate foé ya ayoñe 


Zambe, ane a nga bo bêt be nga wô’ô 


mintaé a akon mevale mese mvoọ’é. 
36 Ve éyoñ a nga yen étua jama bôt, 
a nga wô’ô be éngôngo, amu be nga 
wô’ô njuk, a bo ne mialamialan ane 


MATTHIEU 


10: 16 


mintômba mi nji bo môt a ba’ale mie. 
37 Eyoñe te a nga jô beyéé na, Bidi 
abui bi nto bitôtôlô, ve bebo bisaé be 
ne tyôtyoé. 38 Ajô te ye'ela/ane mie 
bidii na, a lême beva bidi afupe dé. 
1 0 Ane a nga loene beyé’é bé awôm 

a bebaé, a ve be ngule ya va 
mimbia minsisim, a saé bôt akon a 
mintaé mevale mese. 

2 Môé minlôman awôm a mibaé ma: 
wu ya ôsu na, Simon, be aloene nye 
na, Pierre, a André monyañ; Jacques 
mone Zébédée, a Jean monyan; 3 
Philippe a Barthélemi; Thomas a 
Matthieu a mbe nyoñe taxe; Jacques 
mon Alphée, a Thaddée; 4 Simon 
mote ya Caña, a Judas Iscariot, nnye 
a nga koñe nye. 

5 Jésus a nga lôme bôte bete awôm 
a bebaé, a lepe be, a jô na, Te keane 
mezene ya meyoh me ne te yeme 
Zambe, te keane fe nlame wua ya 
Samarie: 6 ve keane be mintômba 
ya nda Israël mi dimiya. 7 Eyoñ mi 
ake, katane mejô me Zambe, a jô na, 
Ayoñ ya yôp e nto bebé. 8 Saéane 
bêt be aya'a, wômôla’ane mimbim, 
bo'ane minzezam mvo’é, va'ane mi- 
mbia minsisim: mi nyofieya te kus, 
va'ane te kuan. 9 Te futan or, nge 
argent, nge mvot bikpwaé bienan; 10 
te keane fe mfek éyoñ mi ake, te ke 
biwomane bibaé, nge bikôndé bife, 
te ke ntum: amu mbo ésaé a yiane 
nyoñe bidi. 11 Minlam mise a male 
mese mi akui, jeñane môt a ye bo 
mia mvam; mi tabe'e be nye akekui 
éyoñ mi aye kôlô. 12 Eyoñ mi anyi 
nda, bata'ane bôte ya été. 13 Nge 
bôte ya nda éte be aye mvamane 
mia, wôna mvo'€ jenan je aye tabe 
été: nge bôte ya nda éte be aye bo 
te mvamane mia, wôna mvo'é jenan 
je aye bulane be mia. 14 Bôte bese 
môt a ye bo te nyoñe mia, te wô’ô 
mejô menan, éyoñ mi akôlô nda éte 
nge nlam ôte, sasan mbulu'u mebo 
menan. 15 Me ajô foo mia na, A 
si ya Sodome a Gomorrhe, a nlam 
ôte, si ya Sodome a Gomorrhe je aye 
dañe yen mvae môs Zambe a ye tyi'i 
bôte mejô. 

16 Mi lô, me alôme mia mi ke ane 
mintômba mi ne vôm beze be né: 


LOT 
ajô te, boane mefek ane benyo, a 
minlem évôvoé ane bezum. 17 Ve 
taba'ane bôt ntye: amu be aye ke 
mia be betyi'i mejô, be aye bibi mia 
minkasa menda me Zambe map; 18 
ajô afe di, be aye ke mia be bejô bôt 
be ne tyôtyoé a ba be ne anen amu 
ajô dam, nalé mi aye liti bôte bete a 
meyoñ me ne te yeme Zambe ane mi 
abuni. 19 Eyoñ be aye ti mia, te 
tyelane minleme yôp a jô na, Bi aye 
kobô aya? za mejô bi aye jô? amu 
éyoñe te mi aye nyofie mejô mi aye 
kobd. 20 Amu sa mia mi akobd, ve 
Nsisim Eso wônan ñwô wo akobô mia 
minlem été. 21 Môt a ye ti monyañ, 
bôt be wôé nye, nalé fe ésa a ye bo 
mon: bon be aye siñe bebiaé bap, a 
ke be be bêt be wôé be. 22 Bôte 
bese be aye siñe mia amu jôé dam: 
ve môt a jibi akekui asu'ulan, nnye 
a yeyen ényiñ. 23 Eyon be akpwe'ele 
mia nlame wu, mata'an, mi ke wu 6 
ne ôsu: me ajô fo'o mia na, Mi aye 
bo te mane lête minlame ya Israél, 
Mone môt ve tame so. 

24 Môt a yéé, te dañe môt a 
ye'ele nye; mbo ésaé te dañe môt a 
ne nye. 25 De ayiane na, môt a 
yéé a bo ane môt a ye'ele nye, nalé 
fe na mbo ésaé a bo ane môt a ne 
nye. Nge be loeneya mie ndaa na 
Beelzébul, nalé be aye dañe loene 
bote ya nda jé. 26 Aj6 te, te koane 
be woñ: amu te ke ajô e ne mbutan, 
de aye bo te kui atan; nge nsolan, be 
aye bo te yeme de. 27 Mejô me ajô 
mia dibi, koba'ane me éfufup; a mejô 
mi awô’ ôfôfoé, katane me menda yôp. 
28 Te koane bôt be awôé nyôle woñ, 
ve be se ngule ya wôé nsisim: ve koane 
môte woñ a ne ngule ya wôé nyôl a 
nsisim bibaane hel été. 29 Ke be 
akuane bemvokuma bebaé étune 
kaba? te ke wua a ku si Eso wônan te 
yene nye: 30 koñ ésil ése é ne mia 
nio é ne nlañan. 31 Ajô te, te koane 
woñ: mi adañe bemvokuma abui. 32 
Nde môt ase a ye meme ma vôm bôt 
be to, me fe me aye meme nye be Esa 
wom a ne yôp. 33 Ve bote bese 
môt a ye kate ma vôm bôt be to, 
me fe me aye kate nye be Esa wom 
a ne yôp. 

14 


MATTHIEU 


na haie 
34 Te si'a ko na me zuya ve mvo’é 
si nyô: me nji zu ve mvo’é, ve nkpwaté 
mekôn. 35 Amu me nga zu bo mtt 
ba ésa wé be kanda'an, a minga ba 
nyia wé be kanda'an, a mbom ba 
ntyi be kanda'an: 36 bêt be asitie 
môt be aye bo bote ya nda je. 37 
Môt a nye'e ésa nge nyia a dañ abim 
a nye ma, a nji bo aka'a môt de 
ayiane bo môte wom; nalé fe môt a 
nye'e mona fame wé nge mona minga 
wé a dañ abim a nye'e ma, a nji bo 
aka'a môt de ayiane bo môte wom. 
38 Môt a bo te be’e croix jé a tôñe 
ma, a nji bo aka'a môt de ayiane bo 
môte wom. 39 Môt a ba'ale ényiñe 
jé, a ye dimeli je; a nyô a dimeli 
ényiñe jé amu ma, nnye a ye yene je. 
40 Môt a nyoñe mia, a nyoñe fe 
ma; a môt a nyoñe ma, a nyoñe fe 
môt a nga lôme ma. 41 Môt a 
nyoñ nkulu mejô a jôé nkulu mejô, a 
ye yen mvaé nkulu mejô a ye yen: 
môt a nyoñe môte ya zôsô a jôé môte 
ya zôsô, a ye yen mvae mote ya zôsô 
a ye yen. 42 Bôte bese môt a ve 
môte wua ya bongô ba akôsa bo élaé 
mendim me ne avoé, amu jôé ñyé’é, 
me ajô fo'o mia na, a vo'o dimeli 
mvaé jé. 
11 A nga bo na, éyoñ Jésus a nga 


mane jô beyé’é bé awôm a bebaé, 
a nga kôlô vom ate a ke ye'ele bôt, 
a kate be mejô me Zambe minlam 
miap. 

2 Eyoñ Jean a mbe nda mimbôk, a 
nga wô’ô mam Christ a nga bo, ane 
a nga lôme beyé’é bé, 3a jô nye na, 
Ye ô ne môt bi abuni na a ye zu, ye 
bi yange môt mfe? 4 Ane Jésus a 
nga yalan a jô be na, Kelan mi ake, 
mi kate Jean mam mi awôk a yen: 
5 mindindim mi ayen, miñyeyem mi 
awulu, minzezam mi abo mvo'é, mi- 
ndôndo’o mi awôk, mimbim mi awô- 
mô, a minzôzoé mi awô’ô mbamba foé. 
6 Ebotan a môt a yene ma, te jêm 
je akolé nye ôbak. 

7 Eyoh bote bete be nga kôl, 
Jésus a nga taté jô ékôane bôt ajô 
Jean na, Jé mi nga ke yene fé? ye 
nkaé wo afô’ôsan a €vuhulu? 8 Mi 
nga ke yene jé? ye môt a be’e ébubut 
ngômesan? Bôt be be'e ébubut ngô- 


11:9 
mesan be to menda bejô bêt. 9 Mi 
nga ke a jé? ye yen nkulu mejô? Ya, 
me kañeseya, a dañe fe nkulu mejô. 
10 Nyina a ne nyo e ne ntilan ajo 
dé na, 

O14, me alôme môte wom nlôman 

ôsu viôé, 

Nnye a ye kome wo zen 6su. 

11 Me ajô fo'o mia na, Bôt binga be 
nga biaé, môt a dañe Jean Baptiste 
a nji bialé: ve ayoñ ya yôp, nyo a ne 
mongô a dañe nye. 12 Ataté melu 
me Jean Baptiste azukui éyoñe ji, 
bôt be nga bo ngu amu be aye ke 
ayon ya yôp, a bôt be nga bo bivet be 
nga nyoñe de a ngu. 13 Amu 
bekulu mejô bese a bôt be nga tili 
metiñe me Zambe be nga kulu mejô 
akekui éyoñ Jean a nga to. 14 Nge 
mi aye nyoñe nye, nyina a ne Élie, 
e ne ntilane na a ye zu. 15 Môt a 
ne melo ya wôk, a w0'êk. 16 Za 
jôm me aye funane je bôte ya miaé 
wu? Be afunan ane bongô be to si 
vôm bôt be bo be sula'an, be aloene 
ba bevok 17 a jô na, Bi maneya 
loñe mindifi, mi te jem; bi maneya 
yi du, mi te yi. 18 Amu Jean a nga 
zu, te di, te nyu, be ajô na, A ne mbia 
nsisim. 19 Mone môt a nga zu, ve 
di, ve nyu, nde be ajô na, Tameka 
yenane môt a ne mbia ndian, a dañe 
nyu vin, a ne mvôé benyoñe taxe, 
a bôt be ne abé! Nyeman wo akabe 
amu mimboane mié. 

20 Eyoñe te a nga taté ve bôte 
bijô minlam a nga dañe bo beta be 
mam abui, amu be nji kôñelane mi- 
nlem. 21 Ngo'o mia bote ya Cho- 
razin! ngo'o mia bote ya Bethsaida! 
amu beta be mam me nga bobane be 
mia, nge me nga bobane Tyr a Sidon, 
wona bote ya minlam mite be nga 
ye jia kôñelane minlem, a jaé mi- 
nkuta, a tabe asup été. 22 Ve me 
ajô mia na, a bôte ya Tyr a Sidon, 
a mia bôte ya minlam mi, bôte ya 
Tyr a Sidon be aye dañe yen mvaé 
môs Zambe a ye tyi'i bote mejo. 23 
A mia, bôte ya Capernaoum, ye mi 
aye betebane yôp? mi aye sise si, 
a ke étôtôlan: amu beta be mam me 
maneya bobane be mia, nge me nga 
bobane Sodome, ve nlam ôte ô nga 


MATTHIEU 


V212 


ye tabe a kui môse wu. 24 Ve me 
ajô mia na, a bôte ya Sodome a mia, 
bôte ya Sodome be aye dañe yen 
mvae môs Zambe a ye tyi'i bote mejô. 

25 Eyoñe te Jésus a nga kobô a 
jô na, A Tat, Njôô ya yôp a si, me 
ave wo akéva amu ô nga solé beyem 
mam a bêt be ne mefek mejô ma, a 
kate me minkeñelé mi bon: 26 ya, 
A Tat, amu ô nga yene jam ete mvaé 
nale. 27 Esa wom a nga ve ma mam 
mese: môt a nji yeme Mon, ve Esa; 
nalé fe môt a nji yem Esa, ve Mon, a 
bêt Mon a yelitibenye. 28 Za’ane be 
ma, mia bese mi awô’ô njuk, a kate 
mimbe'e, ma me aye ve mia awo'an. 
29 Beka'an mbe'e wom, a yéé be 
ma; amu me ne évôvoé, a nlem ne 
mieññ! wona minlem mienan mi aye 
wo'an. 30 Amu ésaé jam é ne tyiibi, 
a mbe'e wom 6 ne éveves. 

1 9 Eyoñe te Jésus a nga lôte 

mefup môse sondô: ane beyé’é bé 
be nga w0'ê zaé, a di bidi. 2 Ve éyoñ 
Bepharisien be nga yene jam ete, be 
nga jô nye na, Tame yen, beyé’é bôé 
be abo jam de atyam atiñ ya môse 
sondô. 3 Ane a nga jô be na, Ye 
mi nji lan ane David a nga bo éyoñ 
a nga w0'0 zaé, émien a bêt ba be be 
be mbe nsamba: 4 ane a nga nyi 
nda Zambe a di bidi bi ya nda Zambe, 
bi mbe nye étyi ya di, a bôt be mbe nsa- 
mba wé, ve beprêtre étam? 5 Ye minji 
lañe kalate metiñe me Zambe ane 
beprêtre be andamane môse sondô 
temple été, ve tabe te bijo? 6 Ve 
ma me ajô mia na, môt a dañe temple 
a ne va. 7 Ve nge mi nga yem ane 
ajô di de asu'ulan, ane Zambe a nga 
jô de na, Me anye'e éngôngo, sa biôm 
be ave ma, ve mi ate bo te ve bôt 
be ne te bijô mekua. 8 Amu Mone 
môt a ne njoo ya mose sondô. 

9 Ane a nga kôlô vom ate a ke 
nda Zambe jap: 10 ane a nga yene 
môt a mbe éyeme wo. Be nga sili 
nye na, Ye a ne mvaé a saé môt 
môse sondô? nalé be nga jeñ ajô ya 
bo nye jam. 11 Ane a nga jô be na, 
Mi to va, za a ne, nge a ne ntômba 
wua, nge wo aku ébé môse sondô, ke 
a ye bi wô a va wô? 12 Ajô te, ke 
môt a dañ ntômba ET ndañan! Nde 


12: 13 
a ne mvaé nge môt a bo ésaé éngôngo 
môse sondô. 13 Ane a nga jô môt 
ate na, Same’ wo. Ane a nga same 
wô; ane ô nga bo mvo'é ane wu mbok. 
14 Ane Bepharisien be nga kôlô a 
ke €mo'o ajô dé, ane be aye wôé nye. 
15 Eyoñ Jésus a nga yem ajô te, 
a nga kôlô vom ate: ane bêt abui be 
nga tôñe nye; ane a nga saé be bese, 
16 a tva jô be na, be bo te kate 
-bôte foé ajô dé: 17 e nga bo nalé, 
amu mejô me nga yiane boban ane 
Esaie nkulu mejô a nga jô na, 
18 Mi lô, mbo ésaé wom me nga top: 
Nnye me anye'e, nleme wom wo 
ayene nye mvae: 
Me aye ve nye Nsisime wom, 
Nnye a ye kate bêt be ne te yeme 
Zambe mejô me ne zôsô. 
19 A ye bo te bo ntañete, te bam; 
Nale fe te ke môt a ye wô’'ô 
tyiñe jé minseñ. 
20 Nkaé ô ne ntusan, a ye bo te té 
wÔ, 
Nsañ ô ngenan ôtita, a ye bo te 
dime wô, 
Akekui éyofi mame ya si nyo me 
aye yiane si se. 
21 A bêt be ne te yeme Zambe be 
aye buni jôé dé. 
22 Eyoñe te be nga zu nye môt a 
mbe mbia nsisim, a mbe ndindim a 
mvumvuk: ane a nga saé nye, nde 
mvumvuk ô nga kobô a yen. 23 Ane 
jama bôt ate ase a nga semé, a jô 
na, Ye nyina a ne mone David? 24 
Eyoñ Bepharisien be nga wô’ ajô te, 
be nga jô na, Môte nyô a nji va mimbia 
minsisim a ngule jé, ve a ngule Beelzé- 
bul, njô mimbia minsisim. 25 Jésus 
a nga yeme mejô be nga simesan, ane 
a nga jô be na, Ayoñ ese de akandane 
zah a siñ ebien, de aye jañ; nlam ôse 
a nda ése, nge be akandane zañ a 
siñe bebien, be aye tabe: 26 nalé 
ate nge Satan a va Satan, a salé zah 
a siñ émien: wôna ayoñe dé de aye 
tabe aya? 27 Nge me ava mimbia 
minsisim a ngule Beelzébul, benyo bon 
“be ava mie a ngule za? mbe be aye 
tyľi mia ajô te. 28 Ve nge me ava 
mimbia minsisim a ngul Nsisime Za- 
mbe, wona ayoñe Zambe e zuya be 
mia. 29 Môt a n ngule ya nyi nda 


MATTHIEU 


12: 44 
ngungu, a wôlé nye biôm bié aya, te 
taté ka'a ngungu? wona a ye sa nda 
jé. 30 Môt a bo te kame ma, 2 
siñe ma; a nyo a bo te volô kêane 
ma, nnye a tyam. 31 Ajô te me aji 
mia na, Abé se a ébiasé ése bi' aye 
jamban: ve ébiasé môt a biast 
Mbamba Nsisim, je aye jambane nye, 
32 Bôte bese môt a kobô Mone môt 
abé, ajô te de aye jambane nye; ve 
môt a kobô Mbamba Nsisim abé, ajo 
te de aye jambane nye, te kee si 
nyo, te kee awu yat. 33 E ne na, 
nge élé é ne mvaé, bibuma bi ne mvaé; 
e ne fe na, nge élé é ne abé, bibuma 
bi ne abé: amu bi ayem élé amu 
bibuma bié. 34A bone mekpwe, mi 
ne ngule ya kobô mam me ne mvaé 
éyoñ mi ne abé aya? amu môt a kobô 
abui mejô e ne nye nlem. 35 Mba 
môt a bo mbamba be mam me aso 
nye mba nlem: a mbia môt a bo 
mbia be mam me aso nye mbia nlem, 
36 Me ajô mia na, Bikobôkobô bise 
bôt be aye kobô, be aye yalane bise 
môs Zambe a ye tyi'i mejô. 37 Amu 
wo aye kabe a mejô môé, wo aye fe 
ku a mejô môé. 

38 Eyoñe te betili bekalate a 
Bepharisien bevo'o be nga beta jô 
na, A Nye'ele bôt, bi akômbô yen 
ndem wo aye bo. 39 Ve a nga yalan 
a jô be na, Bôte ya miaé wu be ne 
abé a bijabô be ajeñ ndem: me aye ve - 
be ndem, ve ndeme Jonas nkulu mejô: 
40 amu aval ane Jonas a nga to môse 
mila, a melu fe mela abume beta kos; 
nalé fe Mone môt a ye tabe môse 
mila a melu fe mela soñe si. 41 Bôte 
ya Ninive ba be bôte ya miaé wu be 
aye tebe éyofi Zambe a ye tyi'i mejô, 
be aye ve be mekua: amu be nga 
kôñelan éyofi Jonas a nga kate be 
mejô me Zambe; mi 16, môt a ne va 
a dañe Jonas. 42 Minga a mbe 
njo bêt mfa'a ya sud, ba be bite ya . 
miaé wu be aye tebe, a ve be mekua: 
amu a nga so susu'a si a wô’Ô benya 
mejô me Salomon; mi 1ô, môt a ne 
va a dañe Salomon. 43 Eyoñ mbia 
nsisim a kôlôya môt nlem, wôna a ke 
lête vôm a ne te mendim, a jefi 
awo'an, te yene de. 44 Wôna a jô 
na, Me aye bulan a ke nda jam vôm 


12: 45 
me nga so; éyoñ a soya, a yene je te 
ke jôm été, é nto mvosan a nkêman, 
45 Wôna a ke nyoñe minsisim mife 


zañňñbwa mi adañe nye abé, mi vel: 


nyin été a tabe wôé: éto môt ate a 
su'ulane tabe je adañ éto a nga taté 
tabe, abé. Nalé ate a ye bo mbia be 
bôte ya miaé wu. 

46 A ngenan a kobô’ô ékôane bêt, 
ane nyia wé a bobenyañ be nga tebe 
atan, be kômbô kobô nye. 47 Ane 
môt a nga jô nye na, O 164, nyua a 
bobenyon be tele atan, be akômbô 
kobô wo. 48 Ane a nga yalan a 
jô môt a nga kate nye foé na, Za a 
ne nyia wom? beza be ne bobejañe 
bam? 49 Ane a nga same wo mfa’a 
beyé’é bé, a jô na, Mi lô, nyia wom a 
bobejah? 50 Amu bote bese môt abo 
ane Eso wom a ne yôp a nye'e, nnye 
a ne me monyañ, a ka, a nyia wom. 

Môs ôte Jésus a nga kôlô nda, 
13 a ke tabe si mfôm atok. 2 Ane 
ékôane bôt ése é nga tebe, nde a nga 
ke éfunga a tabe si; ékôane bêt ése 
é nga tele mfôm atok. 3 Ane a nga 
kobô be mejô abui a minkana, a jô 
na, Tama yenan, môt a nga ke. miase 
fes; 4 éyoñ a nga miase fes, fese fo’ 
é nga ku zene yôp, ane anon e nga 
zu di je: 5 fese fo’ é nga ku vôm a 
mbe mekok, te mete? abui: ane é 
nga jira fa, amu mete'e me mbe tyê- 
tyoé: 6 éyoli jôp e nga tôô, é nga 
viele; ane é nga kôt amu é mbe te 
minkañ. 7 Fese fọ’ é nga ku minsini' 
été; ane minsini'i mi nga yaé a yame- 
tane je: 8 fese fo’ é nga ku mbamba 
si, a wum bibuma, fes éziñ ntet, nyo 
foo mewôm mesaman, nyo fo’o me- 
wôm mela. 9 Môt a ne melo, a wô’ôk. 

10 Ane beyé’é be nga zu, a jô nye 
na, Wo akane be minkana a jé? 11 
Ane a nga yalan a jô be na, Zambe a 
nga ve mia ngule ya yeme mame ya 
yôp me ne asoé, ve a nji ve be ngul éte. 
12 Amu bôte bese môt a bili, nnye be 
aye beta ve, wôna a ye bi abui: ve 
môt a ne momo, be aye va nye jôm 
-a bili. 13 Ajô te me akane be mi- 
nkana: amu be ayen, te twa yen, be 
awôk, te tu'a wôk, nalé be ne te twa 
yem.. 14 Nde mejô me boya be ane 
nkulu mejô Esaie a nga jô na, 


MATTHIEU 


Tom 
Awô’ô mi aye wôk, ve mi aye bo 
te yem; 
Ayen mi aye yen, ve mi aye bo 
te yemelan: 
15 Amu minlem mi bôte ba mi ne 
ayaé ya buni, 
A melo map me ne te tu'a wôk; 
Be nga dipe mise map; 
Be za yen a mise map, 
A wô’ a melo map, 
A yem a minlem miap, 
Be za beta kôñelan, 
Ane me aye saé be. 
16 Ve ébotan a mise menan, amu me 
ayen; ébotan a melo menan, amu me 
awôk. 17 Amu me ajô fo'o mia na, 
bekulu mejô abui a bôte ya zôsô be 
nga kômbô yene mam mi ayen, te 
yene me; be nga kômbô wô’ô mejô 
mi awôk, te wô’ô me. 18 Ajô te, 
vô’ôlaæ’an nkana ya môt a nga miase 
fes. 19 Eyoñ môt a wô’ ajô ya ayoñ 
ya yôp, te tua yeme de nlem, wona 
mbia môt a zu, a wôlé mejô me ne 
nye mmiasan nlem. Nyina é ne fes 
é nga miasebane zene yôp. 20 A nyô 
é nga miasebane meko'o yôp, nyina 
a ne môt a wô’ô mejô, a jia nyoñe 
me a vak; 21 ve émien a nji bo 
minkan, ve jibi ôbe nté; ve €yon njuk 
a €kpwe'ele bi azu amu mejô tme 
Zambe, a ji'a kolé ôbak. 22 Nyô é 
nga miasebane minsini' été, nyina a 
ne môt a wô’ô mejô; a mame ya si 
nyô me atyelé môt nleme yôp, a 
medu'ane ya akum, me ayametane 
mejô, nnye a ne te wum bibuma. 
23 Nyô é nga miaseban mbamba si, 
a ne môt a wô’ô mejô, a tu’a yeme me; 
a wume fo'o bibuma; nnye fe a wum 
bibuma, mbo’ éziñ ntet, mbo’ €zin 
mewôm mesaman, mbo’ éziñ mewôm 
mela. 
24 A nga beta kane be nkana mfe, 
a jô na, Ayoñ ya yôp de afunan ane 
môt a nga miase nya fese afupe dé: 
25 éyoñ bêt be nga ke Oyo, môt a 
nga siñe nye a nga zu miase fe fes 
mbia €lo'o bidi été, ane a nga kôlô. 
26 Ve éyoh bidi bi nga fa a wum, 
mbia élok a nga yené fe été. 27 Ane 
bebo bisaé be mie ndaa be nga zu a 
jô nye na, A tat, ke ô nga miase nya 
fese afupe dôé? a mbia élo a so 


13:128 


vé? 28 Ane a nga jô be na, Môt a 
siñe ma, a nga bo nalé. Ane bebo bisaé 
be nga jô nye na, Ajê te ye wo ayi 
na bi ke kôan mbia élo’ a ne été? 
29 Ve a nga jô na, Momo; a za bo 
na, éyoñ mi ava mbia élok, mi za 
té ba be bidi até da. 30 Jêka'ane 
bie bi yaé bibaane, akekui melu be 
aye va bidi: éyoh be ava bidi, me aye 
jô bôt be ava bidi na, Tata’a kôan 
mbia élok, a dutu nye mimbom, a 
dii nye nduan; ve kô’ane bidi nda 
bidi jam. 

31 A nga beta kane be nkana mfe, 
a jô na, Ayon ya yôp de afunan ane 
fes été jia, nje môt a nga nyoh, a bé 
je afupe dé: 32 nyina fo'o je adañe 
fes ése tyôtyoé; ve éyoñ é maneya 
yaé, je adañe bilo’ anen a bo élé, 
nalé anone ya yôp de azu tabe je 
mintya. 

33 A nga beta kane be nkana mfe 
na; Ayoñ ya yôp de afunan ane jêm 
je avusu fembé, nje minga a nga 
nyoñ, a futi je bikanda bi avute 
fembé bila, akekui éyofi avut ese e 
nga vus. Gi 

34 Jésus a nga kobô abui bêt e 
nga to ésulan mam mete mese a mi- 
nkana; a nji kobô be ajô, te kan nkana: 
35 e nga bo nalé, amu mejô me nga 
yiane boban ane nkulu mejô a nga 
jô na, 

Me aye kobô a minkana; 
Me aye kate mam me mbe nsolan 
ane si é nga taté bo. 

36 Eyoñe te a nga kôlô vôme jama 
bôt a nga to, a ke nda été: ane 
beyé’é bé be nga ke be nye, a jô na, 
Kate'e bia nkana mbia élo’o ya afup. 
87 Ane a nga yalan a jô na, Môt a 
miase nya fese a ne Mone môt; 38 
afup e ne si nyo; nya fese, nnye a 
ne bone ya ayofie Zambe; mbia élok 
a ne bone be mbia môt; 39 môt a 
nga siñe nye a mias mbia élo’ ate, 
nnye a ne Satan: melu ya va bidi me 
ne éyoñ si nyo je aye su'ulan; bêt be 
ava bidi be ne beange. 40 Ajo te 
aval ane be akôan mbia élok.a di'i 
nye; nale fe a ye bo asu'ulane ya si 
nyo. 41 Mone môt a ye lôme beange 
bé, be aye va mam mese me akolé 
bêt ôbak ayoñe gna bôt be abo mbia 


MATTHIEU 


14: 2 
be mam, 42 ve wua be nda nduan: 
vôm ate be aye bo ve yi a late mesôñ. 
43 Eyoñe te bôt be ne zôsô be aye 
faé ayoň Esa wop ane jôp. Môt a 
ne melo, a wô’ôk. 

44 Ayon ya yôp de afunan ane 
jôm é ne édima é solô afup: nje môt 
a nga yen, ane a nga solé je; amu a 
nga wô’ avak, ajô te a nga kuan akume 
dé se, ve kus afup ete. 

45 Ayoñ ya yôp de abeta funan ane 
môt a kuan abom, a ke jeñe señ é 
ne édima: 46 ane a nga yene señe 
jia tañ anen, ane a nga ke kuane 
biôm bié bise, a kuse je. 

47 Ayoñ ya yôp de abeta funan ane 
avot be nga ya ôsôé, a dutu mevale 
me kose mese: 48 éyoñ e nga jaé ne 
lut, be nga dutu de kindik; ane be 
nga tabe si, a tope kos é mbe mvaé, a 
futi je bikanda, ve be nga wua nyô é 
mbe abé fé. 49 Nale a ye bo asu'- 
ulane ya si nyo: beange be aye zu va. 
bêt be ne abé vom bêt be ne mvaé be 
to, 50 a wua be nda nduan: vêm 
ate be aye bo ve yi a late mesôñ. 

51 Ye mi tu'jaya wôô mejo ma 
mese?. Be na, Ya. 52 Ane a nga jô 
be na, Ajô te ntili bekalate ase a boya 
ñyéé ya ayon ya yôp, a funan ane 
mie ndaa a kuli mimfefé mi biêm a 
minnôm mi biôm nda akume jé. 

53 A nga bo na, éyoñ Jésus a nga 
mane kane minkana mite, a nga kôlô 
vôm ate. | 

54 Ane a nga ke si jé émien, a 
ye'ele be nda Zambe jap, ajô te nde 
be nga seme, a jô na, Môte nyo a 
koé aka'a fe'e dina vé, a bitua bi 
mam a bo? 55 Ke nyina a ne mone 
môt a ne ntyetyen? ke nyia wé a ne 
joe na Marie? bobenyañe fe na, 
Jacques, a Joseph, a Simon, a Jude? 
56 A bekale bé, ke bia be be bese bi 
to? Ajô te môte nyô a koé mam 
mana mese vé? 57 Ane be nga kolé 
ajô dé ôbak. Ane Jésus a nga jô be 
na, Nkulu mejô a ne te wum si jé a 
nda jé, ve minlam mife. 58 Ane anga 
bo te bo bitua bi mam abui, amu be 
nga bo te buni. 

1 4 Melu mete Herode, njo bêt, 
a nga wê'êtan ajô Jésus, 2 a 
jô bôte bé na, Nyina a ne Jean 


14: 3 
Baptiste; a wômôya soñ; ajo te a bo 
mam me ne ngule ma. 3 Amu Herode 
a nga bi Jean, a ka'a nye, ake nye 
nda mimbêk amu Hérodiade, nga 
monyañe wé Philippe. 4 Amu Jean 
a nga jô nye na, O tyameya metiñe 
me Zambe amu ô lu'uya nye. 5 Eyoñ 
a nga ye wôé Jean, ane a nga ko jama 
bote wofi, amu be nga yene nye nkulu 
mejô. 6 Ve éyoñ môs Hérode a nga 
bialé ô nga kpwan, ngone Hérodiade é 
nga jem abô’ô bote zañ, ane Herode 
a nga yene de mvaé. 7 Ajô te a nga 
kan ngana na biôm bise jêm a ye 
ja'é, a ye ve nye. 8 Ngon éte, éyoñŭ 
nyia wé a nga lepe je, é nga jô na, 
Va'a me nlô Jean Baptiste be'e été. 
9 Ane njô bôt a nga wô’ abé; ve amu 
ngana a nga kan, amu fe bôt ba be 
be be nga to be ja'ak, a nga jô bote 
na, Va'ane nye wô; 10 ane a nga 
lôme bêt be ke tyi'i Jean nlô, nda 
mimbôk. 11 Ane þe nga zu nlô wé 
be’e été, a ve wô ngon: ane é nga ke 
wô nyia wé. 12 Ane beyé’é bé be 
nga ke nyofi mbim, a jame wô soñ; 
ane be nga ke kate Jésus foé. 

13 Eyoñ Jésus a nga w0'0 foé éte, 
a nga ke éfunga été a kôlô vôm ate, 
a ke fé vôm bêt be mbe momo: éyoñ 
jama bêt a nga wô’ ajo te, be nga so 
minlam minlam, a tôñe nye, be wulu” 
a mebo. 14 Ane a nga suan, a yene 
bôt abui be nga sulan, a ko be éngô- 
ngo, a saé minkôkone miap. 15 Eyon 
môs ô nga ndeñ, beyéé be nga zu 
vôm a nga to, a jô na, Vana a ne fé, 
môs ô nga ndeñ; lôme’ bôte ba be ke 
minlam minlam, a kuse bidi be aye 
di. 16 Ve Jésus a nga jô be na, Be 
nji yiane ke; miabebien, va'ane be 
bidi be aye di. 17 Ane be nga jô 
nye na, Bi bili va ve mimamane mi 
fembé mitan, a kos ébaé. 18 Ane a 
nga jô na, Za'ane bie me ne nne. 
19 Ane a nga jô ékôane bôte na, 
Taba'ane si ôbut; ane a nga nyoñe 
mimamane mi fembé mitan a kos 
ébaé, a lôbô yôp, a ye'elane Zambe, 
ane a nga be'e fembé, a ve beyé’é, 
ane beyéé be nga ve ékôane bêt. 
20 Be nga di bese, ve jaé: ane be 
nga kôan afufuse bidi e nga li, 
minkoé awôm a mibae. 21 Bôt be 


MATTHIEU 


15:8 
nga di be nga ye bo befam betoyini 
betan, te lañe binga a bongô. 

22 Ane a nga jla tindi beyéé be 
ke éfunga été, a ke nye ôsu kindi'i 
yat; ane a nga lii a jô ékôane bote 
na, Kelan. 23 Eyoñ a nga jô ékôane 
bote na, Kôla’an, ane a nga ke nkôle 
yôp étam, a ye'elane Zambe: éyoñ 
ng0é é nga bo, a mbe wôé étam. 
24 Eyoñe te éfunga é mbe ato'o zañ, 
mintyôa mi nga ndeñele je; amu évu- 
ñulu é nga so mfa’a be nga ye ke. 
25 Eyoñ dibi tyé e nga bo, a nga ke 
vom be nga to éfunga, a wulu ôsôé 
yôp. 26 Eyoñ beyé’é be nga yene 
nye a wulu’ ôsôé yôp, be nga to fe'e 
ne vema! a jô na, A ne kôn; ane be 
nga yôn amu woñ. 27 Ane Jésus a 
nga jia kobô be, a jô na, Taba'an 
mvo’é; me le; te koane wôn. 28 Ane 
Pierre a nga yalan a jô na, A Tat, 
nge a ne wo, jôô ma me zu vom ô 
tele le, me wulu mendime yôp. 29 
Nye na, Zaak. Ane Pierre a nga 
kôlô éfunga a wulu mendime yôp, a 
ye'e ke vôm Jésus a nga tele. 30 Ve 
éyoñ a nga yen ane évuñulu je avuñ, 
a nga ko woñ; a taté nyoñ ôsôé si, 
ane a nga yên, a jô na, A Tat, nyi'i 
ma. 31 Ane Jésus a nga bo avôle 
ya same wo, a bi nye, a jô nye na, 
A môt wo abuni tyôtyoé, wo ate 
sôan amu jé? 32 Eyoñ be nga ke 
éfunga été, évuñňulu é nga man. 38 
Bôt be nga to éfunga été be nga 
kañe nye, a jô na, O ne fo'o Mone 
Zambe. 

34 Be maneya dañ atok, ane be 
nga kui kindi si ya Gennésareth. 
35 Eyoñ bôte ya vôm ate be nga yeme 
nye, be nga lôme bôt afôla te se, be 
zu bote bese be nga kon be nye; 
36 ane be nga ye'elane nye na be 
nambe nye akosa bo ñwôndé ngô- 
mesan; abime bêt e nga nambe nye 
e nga bo mvo'é. 

Eyoñe te Bepharisien ba be 
|| betili bekalate be nga ke be 
Jesus be so'o Jérusalem, a jô na, 2 
Beyé'é bôé be abiasé biyem bi bote 
betôl a jé? amu be abo te sôpe mo 
map éyoñ be adi. 3 Ane a nga yalan 
a jô be na, Mi abiasé fe metiñe me 
Zambe amu piem pi bote betdl amu 


15: 4 
je? 4 Amu Zambe a nga jô na, 
Tuka'a wô’ éso ba nyua: a nga jô fe 
na, Môt a kobô ésa nge nyia abé, 
a ye foo wu. 5 Ve mia mi ajô na, 
Bôte bese môt a jô ésa nge nyia na, 
Jôm ô nga ye yen mvaé nge me nga 
ve wo je, me veya je Zambe; 6 nnye 
a ye bo te wô’ ésa wé. Ajo te mi 
veya atiñe Zambe momo, amu biyem 
bienane ya bôte betô. 7 A bôt mi 
ne medu'an, nkulu mejô Esaie a nga 
bele éyoñ a nga jô ajô denane na, 
8 Bôte ba be awumu me biyaé; 

Ve minlem miap mi ne me ôyap. 
9 Be akañe me momo nkañan, 

Amu be aye'ele bôt mejô me ne 

mejô me bôt. 

10 Ane a nga loen ékôane bôt, a 
jô be na, Vê'êla'an, a wôk: 11 Sa 
jôm je ake môt anyu je andamane nye; 
ve jam de aso môt anyu, nde de anda- 
mane môt. 12 Eyoñe te beyéé be 
nga zu a jô nye na, Ye wo ayeme na 
Bepharisien be ate yaa éyoñ be ate 
wo'o njôan ôte? 18 A nga yalan a 
jô na, Mvoñf ése Tate a ne yôp a nji 
þé, je aye tébane si. 14 Joka'ane be: 
be ne mindindim mi aliti bote zen. 
Nge ndindim wo awulu ndindim mbok, 
mi aye ku ébé mibaane. 15 Ane 
Pierre a nga yalan a jô nye na, Kate'e 
bia nkana ôte. 16 Ane a nga jô na, 
Ye mi ngenan te tuwa yeme mejô? 
17 Ye mi nji yeme na, jôm ése je ake 
anyu je alôt a ke abum a ke fé? 
18 Ve mam me akui anyu me aso 
nlem; mme me andamane môt. 19 
Amu mam me aso bôte minlem, mme 
ma: mbia be mam bôt be asimesan, 
fiwoane bêt, mejian, bibon, wup, bi- 
bôta, a ébiasé; 20 mme me ne mam 
me andamane bôt; ve ajô ya di, te 
taté sôpe mo, nde e ne te ndamane bôt. 

21 Ane Jésus a nga kôlô vôm ate, 
a ke mefôla ya Tyr a Sidon. 22 A 
nga: bo na, minga ya Canaan a nga 
so mfa’ ôte, a bete tyiñ a jô na, A 
Tat, mone David, ko me éngôngo; 
ngo’ jam je adañe yen abé amu mbia 
nsisim. 23 Ve a nji yalane nye ajô. 
Ane beyé’é bé be nga zu ye'elane nye 
a jô na, Jô’ ô nye a ke; amu a bo ve 
zu a loene bia mvus. 24 Ve a nga 
yalan a jô na, ay pi zu nlôman mfe 


MATTHIEU 


16: 3 
ve amu mintômba ya nda Israël mi 
dimiya. 25 Ane a nga zu kute 
meboñe si, a ye'elane nye na, A Tat, 
volô’ô ma. 26 Ane a nga yalan a 
jô na, A nji bo mvaé a nyote bidi bi 
bon, a wua bie bemvu. 27 Ane a 
nga jô na, Ya, A Tat: akôsa bo bemvu 
be adi afufus de aku tawôlô môt a 
ne be. 28 Ane Jésus a nga yalan a 
jô nye na, A minga, mbunane wôé ô 
dañeya: e boo wo ane wo anye'e. 
Ane ngo’ jé é nga bo mvo'é awolo te. 
29 Ane Jésus a nga kôlô vom ate, 
a ke bebé ato'o ya Galilée: ane a nga 
ke nkôle yôp, a tabe si wôé. 30 Ane 
abui bôt e nga zu mimbôbôk, a mi- 
ndindim, a mimvumvuk, a miñye- 
yem, a bote befe abui, a bôé nye be 
bebé; ane a nga saé be: 31 nde 
ékôane bêt é nga semé éyoñň é nga 
yene mimvumvu'u mi kobd'd, mi- 
ñyeyem mi bo'o mvo’é, mimbôbô’ô mi 
wulu'u, a mindindim mi yenek: ane 
be nga kañe Zambe ya Israël. 
32 Ane Jésus a nga loene beyé’é bé 
á jô na, Me ako jama bôte nyina 
éngôngo, amu éyoñe ji bia be be bi 
nto môse mila, be nji bo jôme ya di: 
me aye lôme be be ke zaé, be za ku 
some zen. 33 Beyé’é be nga jô nye 
na, Bi aye koé abim mimamane mi 
fembé de aye yiane jama bote nyina 
fé été vana vé? 34 Ane Jésus a nga 
jô be na, Mi bili mimamane miañ- 
embé? Be na, Zañbwa, a ayôme kose 
tyôtyoé. 35 Ane a nga jô ékôane 
bôte na, Taba'ane si; 36 ane a nga 
nyoñe mimamane mite zañbwa, a kos; 
a ve Zambe akéva, a bek, a ve beyé'é, 
ane beyé’é be nga ke be ake ékôane 
bêt. 37 Ane be nga di bese, ve jaé: 
ane be nga kôan afufuse bidi e nga 
li, minkoé zañbwa. 38 Bôt be nga 
di be mbe befam betoyini benyin, te 
lañe binga a bongô. 39 Ane a nga 
jô ékôane bôte na, Kelan, ane a nga 
ke éfunga été, a ke mfa’a ya Magadan. 
Ane Bepharisien a Besaddu- 
16 céen be nga zu a veele nye, a 
sili nye a liti be ndem je aso yôp. 2 
Ve a nga yalan a jô be na, Eyoh mam 
ngô’é me ne, mi ajô na, Vian vi aye 
faé: amu yôp e ne évele. 3 A mame 
tyé na, Môse ya den wo aye fo'o bo 


16:4 
abé: amu yôp e ne évele a évindi. Mi 
ayeme kandé mame ya yôp; ve mi 
ne te yeme mendeme ya mimbu mi. 
4 Miaé bôte wu ô ne mbia be mam a 
bijabô wo ajefi ndem; be aye yen 
ndem, ve ndeme Jonas; ane a nga li'i 
be a ke. 

5 Ane beyéé be nga ke kindi'i yat, 
a vuane nyoñe fembé. 6 Ane Jésus 
a nga jô be na, Fomba'an, a tabe 
mame ya Bepharisien a Besadducéen 
me afunan ane jôm je avusu fembé, 
ntye. 7 Ane bebien be nga kobô a 
jô na, Bi nji nyoñe fembé. 8 Eyof 
Jésus a nga yem ajô te, a nga jô na, 
A bêt mi abuni tyêtyoé, miabebien 
mi akobô amu mi nji nyoñe fembé a 
jé? 9 Ye mi ngenan te yem, nalé fe 
te simesane mimamane mi fembé mi- 
tan, a bêt betoyini betan, a tañe 
minkoé mi nga kôan? 10 Nalé fe 
te simesane fe mimamane mi fembé 
zañbwa, a bêt betoyini benyin, a tañe 
minkoé mi nga kôan? 11 A nto 
aya, mi abo te yeme na me nji kobô 
mia ajô fembé? ve me ate jô na, 
Taba'ane mame ya Bepharisien a 
Besadducéen me afunan ane jôm je 
avusu fembé, ntye. 12 Eyoñe te be 
nga yem ane a nga jô be be tabe'e 
ntye, sa mfa’a ya jôm je avusu fembé, 
ve mfa'a ya mam Bepharisien a Be- 
sadducéen be ye'ele bêt. 

13 Eyoñ Jésus a nga ke afôla ya 
Césarée Philippe, a nga sili beyéé 
bé na, Bôt be ajô na Mone môt a ne 
za? 14 Ane be nga jô na, Bevo'o na, 
A ne Jean Baptiste; bevo'o na, Élie; 
a bevo'o na, Jérémie, nge môte wua 
ya bekulu mejô. 15 A nga jô be na, 
Ve mia mi ajô na me ne za? 16 Ane 
Simon Pierre a nga yalan a jô na, 
O ne Christ, Mone Zambe, nnye a 
vee. 17 Ane Jésus a nga yalan a jô 
na, Ebotan a wo, Simon mone Jonas: 
amu minsôn a metyi bi nji liti wo 
ajô te, ve Esa wom a ne yôp. 18 Me 
ajô fe wo na, O ne Pierre, me aye 
lôñe kirke jam ako’o dina yôp; mame 
ya étôtôlan me aye dañe je ngu. 19 
Me aye ve wo bidiba'a ya ayoñ ya 
yôp: mam mese jam wo aye tiñeti 
si nyô, nde de aye bo ntiñetane yôp; 
a jam wo aye kuli si nyo, nde de aye 


MATTHIEU 


17:27 
kulane yôp. 20 Ane a nga tuwa jô 
beye'e na, Te katane môte na, me ne 
Christ. 

21 Eyoñe te Jésus a nga taté kate 
beye'e bé ane a yiane ke Jérusalem, 
a jibi mam abui bivete ya menda me 
Zambe ba be bemie beprêtre a betili 
bekalate be aye bo nye; a yiane fe 
wu, a wômô soñ môse lale. 22 Ane 
Pierre a nga nyofie nye, a taté lepe 
nye, a jô na, A Tat, jam ete te ke'e 
bebé be wo: de aye bo wo. 23 Ane 
a nga kôñelan, a jô Pierre na, A 
Satan, kele” me mfa’a ya mvus: ô 
ne jôm je akolé me ôbak: amu ô 
ne te simesane mame ya Zambe, 
ve mame ya bôt. 24 Ane Jésus 
a nga jô beyéé bé na, Nge môt 
a ye tôñe ma, wona a nyumu 
émiene mam, a beke'e croix jé, a bo’, 
ane me abo. 25 Amu bête bese môt 
a ye ba'ale ényiñe jé a ye dimeli je: 
a môt a ye dimeli ényiñe jé amu ajô 
dam, nnye a ye yene je. 26 Za 
mvae môt a ye yen nge a ye nyoñe 
si nyo ése, a dimeli ényiñe jé? a za 
jôm môt a ye folan a ényiñe jé? 27. 
Amu Mone môt a ye zu étêto Esa 
wé a beange bé; éyoñe te a ye ve bôte 
bese abim de ayiane mam be nga bo. 
28 Me ajô mia na, Bôt be tele va, 
bevo'o be aye bo te wu, ve tame yene 
Mone môt a za'a ayoñe dé. 

17 Melu mesaman me lôteya, ane 

Jésus a nga nyoñe Pierre a 
Jacques a monyañe wé Jean, a ke 
beta nkôle yôp bebien étam: 2 ane 
nyôle jé é nga veñesan vôm be nga to; 
asu dé e nga faé ane jôp, ngômesane 
jé é nga bo éfumulu ane éfufup. 
3 Atemeteme na, Moïse ba Élie be 
nga kui vôm be nga to, ba be be þe 
nga kobô. 4 Ane Pierre a nga kobô 
a jô Jésus na, A Tat, a ne mvaé 
nge bi atabe va: nge wo anye'e, me 
aye lôñe va bibem bila; wo jia, 
Moise jia, a Elie jia. 5 A ngenan 
a kobô’ô, atemeteme na, éfumulu 
nkut é nga zu dipe be yôp: ane tyiñ 
é nga so nkut été, a jô na, Nyina a 


ne Mone wom me anye'e, me ayene 


AJA 


nye mvaé; vO'êla/ane nye. 6 Eyoñ 

beyé’é be nga wô’ ajô te, be nga buti 

mesu si, a dañe ko won. 7 Ane Jésus 
21 


17:19 
a nga ke nambe be a jô na, Kêla'ane 
si, te koane wofi. 8 Eyoñ be nga kui 
mis, be nji yene môt mfe, ve Jesus 
étam. 

9 Éyoñ be nga siliki nkô, Jésus a 
nga jô be nya njôane na, Te katane 
môt jam mi ate yen, ve €yoh Mone 
môt a ye wômô soñ. 10 Ane beye'e 
bé be nga sili nye na, Ajô te betili 
bekalate be ajô na Élie a ye taté zu 
amu jé? 11 Ane a nga yalan a jô 
na, Élie a ye foo zu, a beta kome 
mam mese: 12 ve ma me ajô mia 
na, Élie a soya, be nji yeme nye, ve 
bo nye mam mese be nga kômbô bo. 
Nalé fe Mone môt a ye jibi mam be 
aye bo. 13 Ane beye'e be nga yeme 
na, a nga kobô be ajô Jean Baptiste. 

14 Pyofi -be nga kui vôm ékôane 
bêt é nga to, môt a nga zu be nye, 
a kute mebohe si, a jô na, 15 A Tat, 
ko mona fame wom éngêngo: amu a 
wô’ô ku ésesé, a yen abé abui; amu 
a ku nduan été a mendim meku abui. 
16 Me nga zu nye be beyéé bêé, 
be te ngule ya saé nye. 17 Ane 
Jésus a nga yalan a jô na, A miaé 
bôt ô ne te buni, a bo melo, me aye 
tabe be mia nta vé? me aye jibi mia 
nta vé? za'ane me nye nne. 18 Ane 
Jésus a nga bame nye; ane mbia 
nsisim a nga kôlô be nye; ane mongô 
a nga bo mvo’é éyoñe te. 

19 Jésus a nga to étam, ane beyé’é 
be nga ke be nye, a jô na, Bi nga bo 
te ngule ya va wô amu jé? 20 Ane 
a nga jô be na, Amu mi abuni tyô- 
tyoé: amu me ajô foo mia na, Nge 
mi bili mbunan abim a fes été, wôna 
mi aye jô nkôle wuna na, Kôlô’ô va, 
ô ke tebe valé; wô ve kôlô; te ke jam 
mi aye bo te ngule ya bo. 

22 Be ngenan be to Galilée, ane 
Jésus a nga jô be na, Be aye ti Mone 
môt a ve nye mo me bôt; 23 be 
aye wôé nye, mose lale a ye wômô. 
Ane be nga dañe wô’ abé. 

24 Eyoñ be nga kui Capernaoum, 
bêt be nga bo be nyoñe’ irane be 
nga bo be va'a temple be nga zu be 
Pierre, a jô na, Ye hye'ele wônan a bo 
te ve franc? 25 Nye na, A ve. 
Éyoñ a nga nyin nda; Jésus a nga 
taté kobô nye, a za na, A Simon, wo 


MATTHIEU 


8213 
asimesan aya? beja bote ya si nyo 
be anyofie moné ya taxe mfa'a mbé? 
ye be bone bap, ye be bête befe? 
26 Eyon a nga jô na, Be bote befe, 
Jésus a nga jô nye na, Ajo te bon be 
ne beti. 27 Akêsa bo nalé, bi za 
kolé be êbak, kele' atok, 6 wua nnop 
été, a nyoñe kos wo aye taté wôé; 
éyoñ wo aye kui je anyu wo aye yene 
franc ébaé: nyoñe’e je, ô ve be je 
mfa'a wom a mfa'a wôé. 
1 8 Eyoñe te beye'€ be nga zu be 
Jésus, a jô na, Za a dan, ayoh 
ya yôp. 2 Ane a nga loen étume 
mon, a telé be je zañ, 3a jô na, Me 
ajô fo'o mia na, Nge mi abo te kôñe- 
lane minlem, a bo ane bitum bi bon, 
mi aye ke ayoli ya yôp. 4 Bôte 
bese môt a je'ebe nleme si ane étume 
mone ji, nnye a dañ, ayoh ya yôp. 
5 Bôte bese môt a nyoñ aval étume 
mone di a jôé dam, nnye a nyoñe 
ma: 6 bôte bese môt a ye bo mone 
wua ya aka'a bone di be abuni ma 
jam de akolé nye ôbak, jam afe de 
aye dañe bo nye mvaé, nde e ne na, 
nge be aye tiñeti nye ako” anen be 
ako'o de bidi, tyiñ, a wua nye édo’o 


ya mañ été. 


7 Ngo’o bôte ya si nyô amu mam 
be akolé bôt ôbak! amu mam mete 
me aye fo'o bo; ve ngo'o môt a bo 
mam me akolé bêt êbak! 8 Nge wo 
wôé nge abo dôé jia je akolé wo ôbak, 
tyii je, a wua je fé: e ne wo mvaé 
na, wo ake tabe ényifi a bo éyeme 
wo nge abo, sa na wo atabe mo mebaé 
nge mebo mebaé, be wua wo nduane 
ya nnôm éto. 9 Nge dise dôé de 
akolé wo ôbak, va'a de, a wua de 
fé: e ne wo mvaé na, wo ake tabe 
ényiñ a dise da, sa na wo atabe mise 
mebaé be wua wo nduane ya étôtôlan. 
10 Taba'an ntye, te biasane mone 
wua ya aka'a bone di: amu me ajô 
mia na, nnôm éto beange bap be ne 
nlame ya yôp be lô asu Esa wom a 
ne yôp. 12 Mi asimesan aya? nge 
môt a ne mintômba ntet, wua ô di- 
miya fé, ke a li mewôm ébul a ébu, 
a ke minkô, a jeñe wu ô dimiya? 18 
Nge a yeneya wô, me ajo fo'o mia na, 
a dañe vak amu ntômba ôte, sa amu 
mewôm ébul a ébu mi nga bo te dimi. 


18: 14 
14 Nale fe Eso wônan a ne yôp a 
nji nye'e na mone wua ya avale bone 
di a ye jañ. 

15 Nge monyoñ a bo wo abé, kele’ 
liti nye vôm a kop, mia nye bebaé: 
nge a w0'ê wo, wona mia monyoñ 
mi lateya ñbwa. 16 Ve nge a bo te 
wôô wo, lo'ene môte wua nge bote 
bebaé, nalé bôte bebaé nge bela be 
aye tiñeti mejô mese ane be akobô. 
17 Nge a bene wô’ô be, kate'e bote 
ya Zambe ajô te: nge a bene fe w0'0 
bote ya Zambe, wona a ye tabe mfa’a 
wôé ane môt a ne te yeme Zambe a 
nyoñe taxe. 18 Me ajô fo'o mia na, 
Mam mese jam mi aye tiñeti si nyo, 
nde de aye bo ntiñetane yôp; a jam 
mi aye kuli si nyô nde de aye kulane 
yôp. 19 Me abeta jô mia na, nge 
bôte bebaé ya be mia be aye fulan 
nleme wua si nyô jam be aye ja'é, 
Tate a ne yôp a ye ve be de. 20 Amu 
vôm bôte bebaé nge bela be asulan 
a jôé dam, me ne be zañ vôm ate. 

21 Eyoñe te Pierre a nga zu a jô 
nye na, A Tat, mojafi a ye bo me 
abé mebo mañembé me jamé’é nye? 
ye mebo zafibwa? 22 Jésus a nga 
jô nye na, Me ajê wo na, Mebo 
zafibwa; ve, Zañbwale mewôm za- 
ñbwa. 23 Ajô te ayoh ya yôp de 
afunan ane nkukum éziñ, a nga ye 
sili bebo bisaé bé tañ akum. 24 Eyoñ 
a nga taté sili, bôt be nga zu nye 
mbo ésaé wua a nga bili nye betalent 
betoyini awôm. 25 Amu a nji bo 
akume ya ya'an, ésa wé a nga jô na, 
be kw'ane nye a minga wé, a bone 
bé, a biôm bise a nga bili, a nyoñe 
maan. 26 Nde mbo ésaé a nga ku 
si a ye'elane nye, a jô na, A Tat, tame 
jibi ma, me aye ya'ane wo tañ ése. 
27 Ane ésa mbo ésaé ate a nga ko 
nye éngôngo, a j0'€ nye a ke, a jamé 
fe nye akum a nga bili. 28 Ve mbo 
ésaé ate a nga kui atan, a yene môt 
ba nye be nga to bebo bisaé, môt 
ate a nga bili nye ntete franc: ane a 
nga bi nye a miate nye tyiñ, a jô na, 
Ke'e ma akume dam ô bili. 29 Ane 
mbo ésaé ate, ba nye be nga to, a 
nga ku si a ye'elane nye, a jô na, 
Tame jibi ma, me aye ya'ane wo. 
30 A nji kañese: ve ke nye nda 


MATTHIEU 


19: 12 
mimbôk, a ye tabe wôé akekui éyoñ 
a ye ya'ane nye akum a bili nye. 
31 Nalé éyoñ ba, ba be be be nga to 
bebo bisaé be nga yene jam e nga 
bo, be nga dañe wô’ ôlun, a ke kat 
ésa wop mam mese me nga boban. 
32 Ane ésa wé a nga loen mbo ésaé 
ate, a jô nye na, A mbia mbo ésaé, 
me jôéya wo akum ese ô nga bili, 
amu ô nga ye'elane ma: 33 ke ô 
nga yiane wô’ô môt mia nye mi nga 
to bebo bisaé éngôngo, ane me nga 
ko wo éngôngô? 34 Ane ésa wé a 
nga yaa, a ke nye bêt be wô’ô kpwe’- 
ele bêt, akekui éyoñ a ye ya'ane nye 
tañ ése a nga bili. 35 Nalé fe Tate 
wom a ne yôp a ye bo mia, nge mia 
môt ase a bo te jamé monyañ nleme 
wé. 
19 A nga bo na, éyoñ Jésus a nga 
mane jô mejô mete, a nga kôlô 
Galilée, a ke afôla ya Judée, Jourdain 
yat; 2 ane bôt abui be nga tôñe 
nye: ane a nga saé be woé. 

3 Ane Bepharisien be nga ke be 
nye, a ve'ele nye, a jô na, Ye e ne 
zôsô metiñ nge môt a suu minga wé 
a ajô éziñ? 4 Ane a nga yalan a jô 
na, Ye mi nji lañe na, môt a nga 
té bêt éyoñ a nga té si nyô, a nga té 
be nnôme ba nga, 5 a jô na, Amu 
ajô te, fam je aye li ésa ba nyia, ba 
nga be aye tabe nlatan; be aye bo 
nsône wua bebaane? 6 Nalé be aye 
fe bo bote bebaé, ve nsône wua. Ajo 
te, jom Zambe a maneya lat, môt a 
vo'o kande je. 7 Ane be nga jô nye 
na, Amu jé Moise a nga tiñeti na, 
môt a ye ve nga kalate ya suu nye? 
8 Ane a nga jô be na, Moise a nga 
jibi mia mi suu benyo beya, amu 
minlem mienan mi ne ayet: ve e nji 
bo nalé aso atata'a. 9 Me ajô mia 
na, Môt a ye suu nga, te yen a za 
jyan, a lu'u mfe, a boya mejian: môt 
a lu'u minga ate éyofi nnôm a suya 
nye, a boya mejian. 10 Ane beye'e 
be nga jô nye na, Nge ajô ngale ba 
nnôm e ne nalé, a ne mvaé nge befam 
ba be binga be bo te lu'an. 11 Ane 
a nga jô be na, Bôte bese be se ngule 
ya nyoh ajô di, ve ba Zambe a ve de. 
12 Amu bôte bevo'o be ne miak, 
be nga bialé e mebum benyia: 


19: 13 


bevo'o be ne miak, mbe bêt be nga 
tup: ba bevo’o be ne miak, be nga bo 
bebiene miak amu ayofi ya yôp. Mêt 
a ne ngule ya nyoñ ajô di, a nyoñe’e de. 

13 Ane bêt be nga zu ayôme bongô 
be nye, be nga kômbô na a beté de 
mo mé, a ye'elane Zambe: ane beyé’é 
be nga kame be. 14 Ve Jésus a nga 
jô na, Me'eta'an ayôme bongô e zu 
be ma; te kamane de: amu ayoñ ya 
yôp e ne jôme ya aka'a bote di. 
15 Ane a nga beté de mo, a kôlô 
vôm ate. 

16 Ane môt a nga zu be nye, a 
jô na, A Nye'ele, za jam mvae me 
aye bo me aye tabe ényiñ ya melu 
mese? 17 Ane a nga jô nye na, 
Wo asili me jam e ne mvaé a jé? 
Môte wua a ne mvaé: ve nge wo 
akômbô yen ényih, ba'ale metiñe me 
Zambe. 18 Nye na, Metiñe mevé? 
Ane Jésus a nga jô na, Te woé môt, 
Te jian, Te wup, Te bôte môt ajô, 
19 Tuka'a wô’ éso ba nyua; nalé fe, 
Nyeke'e bote befe ane wo anye'e wo- 
mien. 20 Ane ndôman éte é nga jô 
nye na, Me nga ba'ale mam mete 
mese: za jam afe me aye beta bo? 
21 Jésus a nga jô nye na, Nge wo 
akômbô fọo bo mvo'e, kele” kuane 
biôm ô bili, ô ve minzôzoé, nalé wo 
aye bo akum nlame ya yôp: wôna 
ô zu tone ma. 22 Ve éyoñ ndôman 
éte é nga wô’ ajô te, a nga kôlô a 
wô ôlun; amu a nga bili akum abui. 

23 Ane Jésus a nga jô beyé’é bé 
na, Me ajô foo mia na, E ne ayaé 
na môt a ne akum abui a ke ayofi 
ya yôp. 24 Me abeta jô mia na, 
A ne tyľibi chameau a lêt abé ndê- 
ndo, sa na môt a ne akum abui a ke 
ayoñe Zambe. 25 Eyoh beye'e be 
nga wô ajô te, be nga dañe semé, 
a jô na, Ajo te, za a ne ngule ya yen 
ényiñ? 26 Ane Jésus a nga lôbô 
be a jô be na, Bôt be nji bo ngule ya 
bo jame di; ve Zambe a ne ngule ya 
bo mam mese. 27 Eyoñe te Pierre 
a nga yalan a jô nye na, Tame- yen, 
bi liya biêm bise, ve tôñe wo; ajô 
te bi aye nyoñe jé? 28 Ane Jésus a 
nga jô be na, Me ajô fo'o mia na, 
Eyohn mam me aye bo mimfefé, a 
Mone môt a ye tehe étôto’o jé, mia 


MATTHIEU 


20: 14 
bêt mi nga tôfñe ma, mia fe mi aye 
tabe si bito awôm a bibaé, a tyi'i 
mejo meyon ya Israël awôm a mebaé. 
29 Bôte bese môt a nga lii menda, 
nge bobenyañ, nge beka, nge ésa, nge 
nyia, nge bon, nge si a bili, amu jôé 
dam, nnye a ye nyoñe biôm bite 
jôme jia ntet, a tabe ényih ya melu 
mese. 30 Ve bêt abui be ne ôsu be 
aye tebe mvus; a ba be ne mvus be 
20 aye tebe ôsu. 1 Amu ayoñ ya 

yôp de afunan ane môt a ne mie 
ndaa, a nga ke ésala tyé, a loene bêt 
be zu bo ésaé afupe dé. 2 Eyoñ a 
nga tiñeti bebo bisaé na, a ye ve 
môte wua franc jia môse wua, a nga 
lôme be afupe dé. 3 Mewolo mela 
me nga ye lôt, ane a nga ke yene bote 
befe be tele nseñ, te bo ésaé; 4 ane 
a nga jô be na, Mi ke, kelan afupe 
dam, me aye ya'ane tañ je ayian. 
Ane be nga ke. 5 Ane a nga beta 
ke bo aval ete éyoñ mewolo mesaman 
me nga ye lôt, nale fe éyoñ mewolo 
ebu me nga ye lêt. 6 Mewolo awêm 
a da me nga ye lêt, ane a nga ke yene 
bote befe be tele; ane a nga jô be 
na, Mi atebe va ngume môs, te bo 
ésaé amu jé? 7 Be nga jô nye na, 
Amu môt a nji loene bia ésaé. Ane 
a nga jô be na, Mi ke, kelan afup. 
8 Eyoñ ng0'é é nga vin, mie afubu a 
nga jô môt a nga bo a ba'ale nye 
biôme na, Lo’ene bebo bisaé, ô ya'ane 
be tañe jap, ô taté ya'ane môt a te 
su'ulane zu, a swulane ya'ane môt 
a te taté zu. 9 Eyon bôt be nga 
su'ulane zu bebé mewolo awôm a da 
be nga zu ya'an, be nga nyoh môte 
wua franc jia. 10 Nde éyoñ bôt be 
nga taté bo ésaé be nga zu, be nga si'a 
ko na be aye nyoñe tañe fe yôp; mbe 
fe be nga nyofi môte wua franc jia. 
11 Eyoñ be nga nyote je, be nga kobô 
mie ndaa abé, 12 a jô na, Bôte ba 
be ate swulane zu be ate þo ésaé ve 
awolo da, wo ate bo be aval ane wo 
ate bo bia, bi ate wô’ô njwu ngume 
môs a vian ôse. 13 Ane a nga yalan 
a jô môte wua ya été na, A mô, me 
nji bo wo abé: ke bia wo bi ate Wi 
atiñe na, wo aye nyoñe france jia? 
14 Toké’é jôme jôé, ô ke wo ake; me 
anye'e me va’a mote nyo a te su'ulane 


20:15 
zu abim me ave wo. 15 Ke a ne 
zôsô me abo biôm biam ane me anye'e 
mefbo’ok? Ye ô lô abé amu me ne 
mvaé? 16 Nalé bôt be ne mvus be 
aye tebe ôsu, a ba be ne 6su be aye 
tebe mvus. 

17 Eyoñ Jésus a nga ke Jérusalem, 
a nga ke beyéé awôm a bebaé vôm 
étam, a jô be éyoñ be nga ke zene na, 
18 Tama yenan, bi ake Jérusalem; 
be aye ti Mone môt a ve nye bemie 
beprêtre a betili bekalate; mbe be 
aye ve nye mekua ya wôé nye, 19 
a ve nye bôt be ne te yeme Zambe 
be kpwe'ele nye, a bibi nye nkasa, a 
tyelé nye croix yôp: môse lale Zambe 
a ye wômôlô nye. 

20 Eyoñe te nyia bone be Zébédée 
a nga zu be nye, a bone bé, a kute 
meboñe si, a jaé nye jam éziñ. 
21 Jésus a nga jô nye na, Wo akô- 
mbô jé? Nye na, Jô’ô na bone bame 
ba bebaé be tabe ayoñe dôé, wua 
mbo nnôm, nyo mbo'o mbo nga. 22 
Ve Jésus a nga yalan a jô na, Mi nji 
yeme jam mi aja'e. Ye mi ne ngule 
ya nyu élaé me aye nyu? Be na, 
Bi ne ngu. 23 Ane a nga jô be na, 
Mi aye fo'o nyu élaé jam: ve tabe 
me mbo nnôm a mbo nga, sa ma me 
aye bo ajô te; ve bôt Esa wom a nga 
kome be de, mbe be aye nyoñe de. 
24 Eyoñ beyéé awôm be nga wô’ 
ajô te, be nga wô’ abé amu ajô bobe- 
nyañe bete bebaé be nga bo. 25 Ane 
Jésus a nga loene be, a jô na, Mi 
ayeme na, bejô bote ya meyoñ me 
ne te yeme Zambe be akpwe'ele be, 
a beta bejô bôte bap be ajôô be a 
ngu. 26 Ve mi aye bo nalé: ve mia, 
môt a ye bo mia éwôlô môt, a ye bo 
mia bisaé; 27 a bite bese môt a 
kômbô tebe mia ôsu, a ye bo mia mbo 
ésaé: 28 aval ete Mone môt a nga 
zu, sa amu na bôt be bo nye bisaé, 
ve amu a bo bôte bisaé, a ve ényiñe 
jé ntañe bôt abui. 

29 Eyoñ be nga kôlô Jéricho, bôt 
abui be nga tôñe nye. 30 A nga bo 
na, mindindim mibaé mi nga to fefele 
zen, éyoñ be nga wô’ô na Jésus a lôt, 
be nga bete metyifi,”a jô na,TA Tat, 
mone David, ko bia éngôngo. 31 Ane 
abui bêt ete e nga bame be na, Ta- 


MATTHIEU 


As STA 


ba'ane bivô: ane be nga dañe bete 
metyiñe yôp, a jô na, A Tat, mone 
David, ko bia éngôngo. 32 Ane 
Jésus a nga tebe, a loene be, a jô 
na, Mi ayi na me bo mia jé? 33 Be 
na, A Tat, bi ayi na mise mangan me 
kuiban. 34 Ane Jésus a ngako be 
éngôngo, a nambe be mis; be ve ji'a 
yen, a tôñe nye. 
9] Eyoñ be nga kui bebé Jéru- 
salem, akekui Bethphagé, bebé 
nkôle Beolivier, Jésus a nga lôme 
beyéé bebaé, 2 a jô be na, Kelan 
nlam 6 ne mia ôsu, mi aye jia koé 
éjakas ntiñetan, ba mon: ti'ane be, 
mi zule me be nne. 3 Nge môt a ye 
jô mia ajô, mi jôôðô nye na, Tate a 
kômbô nyoñe be; wona a ye ji'a lôme 
be. 4 E nga bo nalé, amu mejô me 
nga yiane boban ane nkulu mejô 
nga jô na, ; 
5 Katan ngone ya Sion na, 

Tame yen, Njô bote wôé a zu be wo, 

A ne ne mieññ, a to éjakase yôp, 

Mon éjakase yôp. į 
6 Ane beyé’é be nga ke bo ane Jésus 
a nga jô be, 7 be nga zu éjakas ba 
mon, a beté be mengômesane map; 
ane Jésus a nga tabe je yôp. 8 Bôte 
bevo abui ya nsamba be nga ta 
mengômesane map zene yôp; ba 
bevo'o be nga tyi mebui bile, a bôé 
me zene yôp. 9 Abui bôt e nga tele 
ôsu, a ba bevo’o be nga tele nye mvus, 
be nga bete metyiñe yôp, a.jô na, 
Ebotan a mone David: Ebotan a nyô 
a zu a joe Tate; Ebotan é kui” yôp 
été! 10 Eyoñ a nga kui Jérusalem, 
bôte bese ya nlam ôte be nga semé, 
a jô na, Nyina a ne za? 11 Ane 
nsamba bôt ô nga jô na, Nyina a ne 
nkulu mejô, Jésus, a so Nazareth, 
nlame ya Galilée. 

12 Ane Jésus a nga nyi temple ya 
Zambe, a titane bôt be nga kuan a 
kuse biêm temple été, a s0016 beta- 
wôlô be bôt be nga bo be fola'ane 
moné, a bito bi bêt be nga kuane 
bezum; 13 ane a nga jô be na, E 
ne ntilane na, Be aye loene nda jame 
na, Nda, ya be aye'elane Zambe: ve 
mia mi abo je nda mimvômvô. 14 
Ane mindindim a miñyeyem mi nga 
zu be nye temple TA ane a nga saé 


MA haa I; 


be. 15 Ve éyofi bemie beprêtre a 
betili bekalate be nga yene bitua bi 
mam a nga bo, a bong be bete'e 
metyih temple été a jô na, Ebotan a 
mone David; ane be nga yaa, 16a 
jô nye na, Ye wo awo” ane bana be 
ajô? Ane Jésus a nga jô be na, Ya: 
ye mi nji lañe na, Bongô a bon be 
anyañe mebé be aye dañe kañe wo? 
17 Ane a nga li be, a kôlô nlam ôte 
a ke Béthanie a bômbô wôé. 

18 Tyé kpwa, éyoh a nga bulan 
nlam ôte, a nga wô’ô zaé. 19 Ane a 
nga yen élé ya figuier fefele zen, a ke 
kui je si, te yene bibuma été, ve mekaé 
mekaé; ane a nga jô je na, Wo aye 
fe wum bibuma melu mese. Ane élé 
ya figuier é nga ji'a viele. 20 Eyoñ 
beyé’é be nga yene jam ete, be nga 
semé, a jô na, Elé ya figuier je ate 
ja viele aya? 21 Ane Jésus a nga 
yalan a jô be na, Me ajô fo'o mia na, 
Nge mi abuni, te sôane bisô, mi aye 
bo sa jam me nga bo élé ya figuier 
étam, ve akôsa bo nge mi aye jô 
nkôle wuna na, Kêl0'0 va, 6 ke ku 
mañ, jam ete de aye boban. 22 A 
mam mese mi aye ja’é Zambe, éyoh 
mi aye'elane nye, nge mi abuni, mi 
aye nyoñe me. 

23 Eyoñ a nga nyi temple, bemie 
beprêtre a bivete ya menda me Zambe 
be nga zu be nye éyoñ a nga ye'ele 
bôt, a jô nye na, Ngule fé wo abo je 
mam ma? za a nga ve wo ngul éte? 
24 Jésus a nga yalan a jô be na, Me 
fe me aye sili mia nsili wua, nge mi 
yalane me wô, wôna me ke me aye 
kate mia ngule me abo je mam ma. 
25 Mbaptizô Jean a baptizô bôt, ô 
nga sové? ye yôp ye bôt? Ane bebien 
be nga kobd, a jô na, Nge bi ajô na, 
O nga so yôp; ke a ye jô bia na, Wôna 
mi nga bo te buni nye amu jé? 26 
Nge bi ajô na, O nga so bôt; bi ako 
ékôane bôte woñ; amu bôte bese be 
abuni na Jean a mbe nkulu mejô. 
27 Ane be nga yalane Jésus a jô na, 
Bi te yem. Nnye fe a nga jô be na, 
Nalé fe ma me aye kate mia ngule 
me abo je mam ma. 28 Mi asimesan 
aya? Môt a mbe bọ’ be fam bebaé; 
ane a nga ke jô wua na, A mone wom, 
kele’ bo ésaé atuna den. 29 A nga 


MATTHIEU 


21: 44 


yalan a jô na, Me aye ke: ve ôbe 
aboh 6 lôteya, ane a nga kôñelan 
nlem a ke. 30 Ane a nga ke be mon 
mbok, a jô nye aval ete. Ane a nga 
yalan a jô na, A Tat, me ake: ve a 
nji ke. 31 Bone bete bebaé, mbé a 
nga bo ane ésa a nga nye'e? Be na, 
Môte ya ôsu. Jésus a nga jô be na, 
Me ajô fo'o mia na, benyoñe taxe a 
binga be ne bijabô be ake mia ayoñe 
Zambe ôsu. 32 Amu Jean a nga zu 
be mia a zene ya zôsô, ve mi nji 
buni nye; ve benyoñe taxe a binga 
be ne bijabô be nga buni nye: ve 
mia, éyoñ mi nga yen ajô te, mi nji 
kôñelane minlem a buni nye. i4 

33 Võ’ôlax’an nkana mfe: Mie ndaa 
éziñ a nga bé afup, a lôñe de akak, 
a fa’ ébé be aye miate mendim bibuma, 
a lôñ nda be aye nonô afup, ane a nga 
li de bebo bisaé, a ke si fe. 34 Eyoñ 
melu ya be nga va bibuma me nga 
kpwan, a nga lôme bebo bisaé bé be 
ke be beba'ale afup, be nyoñe nye 
bibuma. 35 Ane beba'ale afup be 
nga bi bebo bisaé bé, a bôme wua, a 
wôé nyo mbok, a lume nyô mbo'o 
mekok. 36 A nga beta lôme bebo 
bisaé befe, be nga dañe ba be nga taté 
ke abui: ane be nga bo fe be aval ete. 
37 Wôna a nga su'ulane lême be 
mone wé, a jô na, Be aye fo'o semé 
mone wom. 38 Ve beba'ale afup, 
éyofi be nga yene mon, bebien be 
nga kobô a jô na, Môte nyô a ye bo 
éjian ésa; nkelan, bi ke wôane nye, 
bi nyoh afupe dé. 39 Ane be nga 
bi nye, a va nye afup, a wôé nye. 
40 Ajô te, éyoñ mie afubu a ye zu, 
a ye bo beba’ale bete aya? 41 Be 
nga jô nye na, A ye wôé mbia be 
bôte bete mbia ñwôan, a ye ke bôte 
befe afup, mbe be aye ve nye bibuma 
éyoñ bibuma bi aye tôlôbô. 42 Jésus 
a nga jô be na, Ye mi nji lañe kalate 
Zambe na, 

Ako'o belôñ be nga ben, 

Nde Zambe a nga bôé mbamelane 

si; 

Jame di e ngaso be Tate, 

Nde bi 16 e ne jame ya semé? 
43 Ajô te me ajô mia na, Zambe a 
ye va mia ayoñe dé, a ve de bôt þe 
aye wume de bibuma. 44 Môt a ku 


2145 
ako'o di yêp a ye bu'i bitun: ve môt 
ako'o di de aye ku nye yêp, de aye 
fiti nye ane ndup. 45 Eyoñ bemie 
beprêtre a Bepharisien be nga w0'0 
minkana mié, be nga yeme na a kobd 
ajô dap. 46 Eyoñ be nga ye bi nye, 
be nga ko ékôane bôte woñ, amu be 
nga yene nye nkulu mejô. 

Ane Jésus a nga kobô, a beta 
BANG kane be minkana, a jô na, 2 
Ayon ya yôp de afunan ane njo bêt 
éziñ a nga kuli bidi éyoñ mone wé a 
nga luk, 3 ane a nga lôme bebo 
bisaé bé be ke loene þbôt a nga bañete, 
be zu di bidi a nga yam amu mon a 
nga luk: ane be nga bene zu. 4 Anea 
nga beta lôme bebo bisaé befe, a jô 
be na, Katane bôt me nga bañete na, 
Tama yenan, me maneya kôme bidi; 
me maneya wôé binyaka biam a betit 
be ne avoñ; biôm bise bi nto nkôman: 
zaka diane bidi ya aluk. 5 Ve be 
nga biasé ajô te a ke be nga ke, wua 
a ke afupe dé, nyo mbọ’ a ke kuan 
abom; 6 bevo'o be nga bi bebo 
bisaé bé, a dañe kpwe'ele be, a wôé be. 
7 Ane njô bôt a nga yaa; a lôme 
bezimbi bé be ke wôé bewôé bôte 
bete, a dii nlame wop. 8 Ane a nga 
jô bebo bisaé bé na, Biôme ya aluk 
bi nto nkôman, ve bôt me nga bañete 
be nji bo bêt be ayiane zu. 9 Ajô 
te, kelane ma'ane”mezen, abime bêt 
mi aye yen, lo'ene be be zu di bidi ya 
aluk. 10 Ane bebo bisaé bete be 
nga ke mezene mezen, a kôane bôte 
bese abim be nga yen, bôt be ne abé 
a ba be ne mvaé: nalé nda be nga luk 
é nga jaé beyeñ. 11 Eyon njo bêt 
a nga nyi nda a fombô beyeñ, a nga 
yene môte wôé, te yen a bee ngô- 
mesane ya aluk: 12 ane a nga jô 
nye na, A mô, wo ate zu nne te ngô- 
mesane ya aluk amu jé? Ane a nga 
ku évô. 13 Ane njo bêt a nga jô 
bebo bisaé na, Ka'ane nye mo a mebo, 
a wua nye dibi e ne atan; vôm ate a 
ye bo ve yi a late mesôñi. 14 Amu 
abui bêt e ne nloen, ve ba be ne 
ntoban, be ne tyôtyoé. 

15 Eyoñe te Bepharisien be nga 
ke bonde fe' ane be aye bi nye amu 
mejô a ye kobd. 16 Ane be nga lôme 
beyéé bap a bôt be mbe ngame 


MATTHIEU 


22030 


Herode be ke vôm a nga to, a jô na, 
A Nye'ele, bi ayeme na ô ne zoso, wo 
aye'ele bôt zene ya Zambe zôsô, nalé 
fe ô ne te ko môte woñ: amu ô ne te 
semé ngume môt. 17 Ajô te, kate'e 
bia wo asimesan aya? Ye a ne mvaé 
nge môt a ve César moné ya taxe, ye 
momo? 18 Ane Jésus a nga yem abé 
dap, a jô na, A bôt mi ne medv’an, 
mi ave'ele ma a jé? 19 Lita'ane me 
moné ya taxe. Ane be nga ke nye 
éfuse moné. 20 Ane a nga jô be na, 
Za a ne éve’ela’a ji a ntilane wu? 21 
Ane be nga jô nye na, César. Ane a 
nga jô be na, Ajô te, va'ane César 
biôm bi, César; a Zambe biôm bi 
Zambe. 22 Eyoñ be nga wô’ ajô te, 
be nga semé, a li'i nye, a ke'be nga ke. 

23 Môs ôte Besadducéen, mbe be 
wô’ô jô na bêt be aye wômô mesoñ, 
be nga zu be nye, a sili nye na, 24 
A Nye'ele, Moise a nga jô na, Nge 
môt a wôé, te li bon, monyañ a ye 
lu'u minga wé, a biaé monyañe bon. 
25 Bobenyañe zafibwa bia be be bi 
nga to: nyo a mbe ntô a nga lu'u 
minga, ve wu, te ke mon, ane monyañ 
a nga luu minga a nga lik; 26 môt 
a nga betan ntô a nga bo fe aval ete, 
nalé fe môte lale, akekui nyô zañbwale. 
27 Bese be nga taté mane wu, ane 
minga a nga su'ulane wu. 28 Ajô te, 
éyoñ bêt be aye wômô meson, bote 
bete zañbwa, za a ye nyoñe minga 
ate? amu bese be nga lu’u nye. 29 Ve 
Jésus a nga yalan a jô be na, Mi 
akop, amu mi ne te yeme mejô me 
ne kalate Zambe, te yeme fe ngule 
Zambe. 30 Amu éyoñ bêt be aye 
wômô mesoñ, be aye bo te lu'an, te ke 
binga meluk, ve tabe ane beange ya 
yôp. 31 Ajô ya bôt be aye wômô 
mesoñ, ye mi nji lañe mejô Zambe a 
nga kobô mia, a jô na, 32 Me ne 
Zambe ya Abraham, a Zambe ya 
Isaac, a Zambe ya Jacob? A nji bo 
Zambe ya bôt be ne miñwuan, ve ba 
be vee. 33 Eyon ékôane bôt é nga 
wô’ ajô te, be nga semé nye'elane wé. 

34 Ve éyoñ Bepharisien be nga wô’ô 
na, Jésus a kpwéya Besadducéen bivô, 
be nga sulane vôme wua. 35 Môte 
wua ya été, a mbe ñye’ele metiñ, a nga 
sili nye nsili, a eielo nye; a jô na, 

4 


22: 36 


36 A Nye'ele, metiñe me Zambe, atiri 
avé de adai? 37 Ane a nga jô nye 
na, Nyeke'e Eso Zambe wêé a nleme 
wôé ôse, a nsisime wôé 0se, a nlô wôé 
ôse. 38 Dina nde de adañ e tele’ 
metiñe mese ôsu. 39 Di baa e ne aval 
ete, e ne na, Nyeke’e bôte befe ane wo 
anye'e womien. 40 Metiñe mese a 
mejô bekulu mejô me ne metiñe mete 
mebaé été. 

41 Eyoñe te Bepharisien be ngenan 
be to vôm ate, ane Jésus a nga sili be 
nsili na, 42 Mi asimesan ajô Christ 
aya? a ne mone za? Ane be nga jô 
nye na, A ne mone David. 43 Ane a 
nga jô be na, Nge nalé, Nsisim ô nga 
liti David na a loene nye Tate aya, 
éyoñ a nga jô na, 

44 Tate a nga jô Tate wome na, 
Tabe'e si mbo nnôme wom, 
Akekui éyoñ me aye bôé bêt be 

asiñe wo mebo môé si? 

45 Nge David a loene nye na Tate, 

wôna a ne mone wé aya? 46 Te ke 

môt a nga bo ngule ya yalane nye ajo; 
nalé fe ataté môs ôte, te ke môt a nga 
jibi sili nye minsili mife. 

23 Eyoñe te Jesus a nga kobô 

ékôane bôt a beye'e bé, 2a jô 
na, Betili bekalate a Bepharisien be to 
éto Moise: 3 ajô te mejô mese be ajô 
mia, bo'ane me a ba'ala'ane me: ve 
mam be abo, te boane me; amu be ajô 

mejô te bo me. 4 Be aka’a fo'o mi- 

mbe'e mi ne adit a nju'u ya be'e,'a ke 

mie bitule bi bêt; ve bebien be abo te 
nambe mie a anyu dap. 5 Ve mam 
mese be abo, be akômbô na bêt be 
yene be: amu be abo bephylactere bap 
ndam, a bo fe miñwôndé mengômesan 
anen, 6 be anye'e be to ôsu bisulane 
bidi, be anye'e fe benya bito menda me 

Zambe été, 7 be anye fe na, bôt be 

batane be vêm bêt be wô’ô bo be 

sula'an, a loene bena, Rabbi. 8 Vete 
yebane na, be loene mia na, Rabbi: 

amu mote wua a ne hye'ele wônan, a 

mia bese mi ne bobenyañ. 9 Te loene 

môte ya si nyina na éso wônan: amu 
mote wua a ne mia Esa, ve nyo a ne 
yôp été. 10 Nale fe te yebane na be 
loene mia na beye'ele: amu môte wua 
a ne fiye'ele wônan, nnye a ne Christ. 
11 Ve mia, môt an dañ, nnye a ye 


MATTHIEU 


23: 26 


bo mia mbo ésaé. 12 Bôte bese môt 
a ye bet émiene yôp, a ye subane si; 
a môt a ye suu émiene si, a ye bets- 
bane yôp. ; 

13 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mi adipe bote zene ya ayon ya 
yôp: amu miabebien mi ne te nyin, 
nale fe mi ne te me'ete na bôt be nga 
ye nyin, be nyin. 

15 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mi ajeñe mañ a kindik, mi aye 
dutu môte wua a buni mejô mi aye’ele; 
éyoñ a buniya, mi viane bo nye môte 
ya étôtôlan a dañe miabebien medañe 
mebaé. 

16 Ngo'o mia mindindim, mi aliti 
bôte zen! mi ajô na, Bôte bese môt 
a kalane temple, jam e nji bo été; ve 
môt a kalane or ya temple, nnye a ne 
ajô. 17 A bôt mine mekut a mindi- 
ndim: ye or, ye temple a bo or jôme ya 
Zambe, jé je adañ? 18 Nalé fe, Bôte 
bese môt a ye kalan autel, jam e nji 
bo été; ve môt a kalane jêm be bêéya 
autel yôp, nnye a ne ajô. 19 A bêt 
mi ne mindindim: ye jôm bôt be ave, 
ye autel a bo jôm éte jôme ya Zambe, 
jé je adañ? 20 Ajô te môt a kalan 
autel, a kalane fo'o autel a biôm bise 
bi bô autel yôp. 21 Môt a kalane 
temple, a kalane fo'o temple a môt a 
to été. 22 Môt a kalane yôp, a kalan 
éto Zambe a môt a to je yop. 

23 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mfa’a ya ézima a ôndôndô a ôsim, 
mekap awôm mi ave Zambe akape da, 
ve mame ya metiñ me adañ, mme ma, 
mame ya zôsô, a éngôngo, a mbunan 
bôt be abuni Zambe, mi te bo: ayôme 
mam mete mi nga yiane bo, ve te lPi 
benya mame. 24 A mindindim mi 
aliti bôte zen, mi ava afi, ve mine 
chameau! 

25 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mi asôp élaé a be'e mfa’a ya atan, 
ve mfa’a ye été bi ne mame ya mvô a 
mam abé ne lut! 26 A ndindime 
môte ya Pharisien, tatéé sôp élaé a 
be'e mfa'a ya été, wona bi aye bo fe 
mfuban atan, 


23:27 
27 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mi afunan ane mesofie mekok me 
ne nduban éfumulu, bêt be ayene me 
abefi mfa'a ya atan, ve mfa'a ya été 
me ne bivese bi bêt, a mvin €se ne lut! 
28 Nale fe bêt be ayene mia 2680 
mfa'a ya atan, ve mi ne medu'an a 
ékotekot mia'a ya été ne lut! 

29 Ngo'o mia betili bekalate a 
Bepharisien, mia bêt mi ne medu'an! 
amu mi alôñe bekulu mejô mesoñe 
mekok, a kome mesofie me bêt be ne 
z6s6 mvae, 30 a jô na, Nge bi nga to 
melu bimvam biangan bi ngato, binga 
ye bo te fulan ngame jap éyofi be nga 
wôé bekulu mejô. 31 Ajô te miabebien 
mi ameme na, mi ne bone be bôt be 
nga wôé bekulu mejô. 32 Nde 
tameka jalane mam bimvam bienan 
bi nga taté bo. 33 A benyo, a mvoñe 
mekpwe, mi aye sa'ale mekua me ya 
étôtôlan aya? 34 Ajô te, mi 16, me 
alôme mia bekulu mejô, a beyem mam, 
a betili bekalate: mbe bevo’o mi aye 
wôé, a tyelé be croix yôp; mbe bevo’o 
mi aye bibi be nkasa menda me Zambe 
menan, a kpwe'ele be minlam minlam: 
35 ajô te mi aye nyoñe mekua ya 
metyi me bêt be ne zôsô mese me 
nga kui si nyo, ataté metyi me Abel, 
a mbe môte ya zôsô, akekui metyi 
me Zacharie mone Barachie, nnye mi 
nga wêé zafie temple ba autel. 36 
Me ajô fo'o mia na, Mam mete mese 
me aye kui be bête ya miaé wu. 

37 A bête ya Jérusalem, a bête 
ya Jérusalem, mi wô’ô wêé bekulu 
mejô, a lume bêt be azu mia minlôman 
mekok! me nga kômbô kôane bone 
benan mekôan abui, ane nyia kup a 
kôane bone bé mefape si, mi ve ben! 
88 Tama yenan, nda jenan é liya 
momo, te ke môt. 39 Amu me ajô 
mia na, Mi aye fe yene ma, ve éyoñ mi 
aye jô na, Ebotan a môt a zu jôé Tate. 
9 4 Ane Jésus a nga kôlô temple, 
; a ke mfa’a a nga ke; ane beyé’é 
bé be nga zu be nye, a liti nye nlêfiane 
temple. 2 Ane a nga yalan a jô 
be na, Ke mi yeneya biôm bi bise? 
me ajô fo'o mia na, Ako'o de aye li 
e bete’ akọ’ afe yôp, te ku si. 

3 Eyoñ a nga to si nkêle Beolivier, 


MATTHIEU 


24: 23 


beyé'é be nga ke vêm a nga to bebien 
étam, a jô na, Kate'e bia, mam mete 
me aye boban éyoñ évé? Za ndem 
je aye bo nzuan wo aye zu, a asu- 
ulane ya si nyô? 4 Ane Jésus a nga 
yalan a jô be na, Taba'an ntye, môt a 
za yale mia zene fe. 5 Amu bôt 
abui be aye zu jôé dam, a jô na, Ma 
me ne Christ; a yale bôt abui zene fe. 
6 Mi aye wôô mefoé me ôban a 
befe’e; te koane woñ: amu mam mete 
me ayiane taté boban; ve asu'ulan 
e ngenan te bo. 7 Amu ayoñ de aye 
wosan ayoñ afe, a njô bôt a ye wosan 
njô bôt mfe; bemfum bane ya zaé a 
mimi0'êsane mi si bi aye bo mimfa’ 
abui. 8 Mam mete mese me ne 
atata'a abé. 9 Eyoñe te be aye ve 
mia bôt be aye kpwe'ele mia, ve 
wôé mia: a meyoñe mese me aye vini 
mia amu jôé dam. 10 Eyoñe te bôt 
abui be aye kolé ôbak a koñe bebien 
a siñe bebien. 11 Abui bekulu mejô 
be ne minsos de aye zu, a yale bôt 
abui mezene mefe. 12 Amu mbia be 
mam me aye bo abui, nye'an bôt abui 
be anye'e ma wo aye bo momo. 138 
Ve môt a ye jibi akekui asu'ulan, 
nnye a ye yen ényiñ. 14 Mbamba 
foé ya ayoñe Zambe nyô a ye katebane 
si se, a ye bo meyoñe mese ndem; 
wona asu'ulan de aye bo. 

15 Ajô te éyoñ mi ayen mbia jam 
a jiane bôt, Daniel nkulu mejô a nga 
kobô de, a to mbamba vôm (môt a 
lañ ajô di, a wô’ô de), 16 bôt be ne 
si ya Judée, be kele mimbile minkô: 
17 môt a ne nda jé yôp, a ye sise 
si a va biôm bi ne nye nda: 18 môt 
a ne afup, a ye bulan a nyoñ éwomane 
je. 19 Ngo'o binga be ne mebum 
éyoñe te, a ba be anyia bone mebé! 
20 Yeela'ane Zambe na mi bo te 
mate éyoñ ôyôn ô ne, nalé fe mêse 
sondô: 21 amu éyoñe te abé abui 
de aye bo, aval abé te e nji tame bo 
ane si nyo é nga téban azukui éyofie 
ji, momo, de aye fe beta bo melu 
ôsu. 22 Nge melu mete me nga ye 
bo te jia man, te ke môte wua a nga 
ye nyiñ: ve amu bêt Zambe a nga top, 
melu mete me aye jia man. 28 
Eyoñe te nge môt a ye jô mia na, Mi 
lô, Christ a ne apanga na, Va; mi te 


24: 24 


bunan. 24 Amu Bechrist be ne 
medu'an a bekulu mejô be ne medu'an 
be aye zu a liti bôt beta mendem a 
bitua bi mam; be aye yale bôt Zambe 
a nga top zene fe, nge jam ete e ne 
ngule ya bo. 25 Tama yenan, me 
jôya mia ajô te, te yen e za bo'ok. 
26 Ajô te nge be ajô mia na, A ne 
fé été; te keane wôé: nge be ajô na, 
A ne menda ya ôbema; te bunan. 27 
Ane feleves je aso mfa’a jôp de atôô, 
a yené akekui mfa'a jôp de adim; 
aval ete Mone môt a ye zu. 28 
Vôm mbim ô jô’ðô, vôm ate bendôé be 
aye sulan. 

29 Abé ya melu mete e maneya, 
wona jôp de aye ji'a dim, ngon je aye 
bo te fe faé mie, ateté de aye ku a so 
yôp, a beta be biôme ya yôp bi aye 
fô’ ôsan: 30 éyoñe te ndeme ya Mone 
môt je aye yené yôp été: éyoñe te 
meyoñe mese ya si nyô me aye yi 
du, a yene Mone môt a za'a minkute 
yôp a ngu a étêto énen. 31 A ye 
lôme beange bé a beta nkobô toñ, be 
aye kôane bôt Zambe a nga top be 
so'o mimfa’a minyine ya si nyo, ataté 
mfa'a yôpe wua, akekui mfa'a yôp 
mbok. 

32 Yéka'an nkana élé ya figuier: 
éyofi je abo mintya bitetek, a kui 
mekaé, mi ayeme na ésep é nto bebé; 
33 nalé fe mia, éyoñ mi ayene mam 
ma mese, yemane na a nto bebé, 
akôsa bo mimbé yôp. 34 Me ajô 
foo mia na, Bôte ya miaé wu be 
aye bo te tame wu, ve mam ma mese 
me aye taté bo. 35 Yôp a si bi aye 
lôt, ve mejô mam te lôt. 36 Ve alu 
te a awolo te, te ke môt a yem, ja'ane 
beange ya yôp, nge Mon, ve Esa 
étam. 37 Aval ane mam me nga 
boban melu Noé a nga to, aval ete 
fe nde me aye boban éyoñ Mone môt 
a ye so. 38 Avale be nga bo melu 
mete, éyoñe te ndôn é za kuik, þe 
nga bo ve di, ve nyu, ve lv’u binga, 
a ke binga meluk, akekui môs Noé 
a nga ke arche été, 39 be nji yem 
ve éyoñ ndôn é nga kui, a jiane be 
bese; aval ete fe nde de aye bo éyoñ 
Mone môt a ye so. 40 Eyoñe te 
befam bebaé be aye tabe afup; môte 
wua a ye WAA nyo mbọ’ a ye 


` 


MATTHIEU 


29971 
li: 41 binga bebaé be aye ko'o bidi 
ako'o da; wua a ye nyofieban, nyo 
mbọ’ a ye li. 42 Ajô te, momba'an: 
amu mi te yem alu Eso wônan a ye so 
de. 43 Yeman ajô dina na, nge mie 
ndaa a nga yem éyoñ ñwuwup wo azų, 
ve a nga mombô, te me'ete môt a tupe 
nye nda. 44 Ajô te, mia fe taba'an 
nkôman; amu Mone môt a ye so 
awolo mi ne te simesane na a ye zu. 
45 Za a ne mbo ésaé a ne mewôk, a 
yeme mam, ésa wé a ye telé nye a 
ba'ale nda jé, a ve bôte bidi éyoñ a 
yiane ve? 46 Ebotan a mbo ésaé ate, 
nnye ésa wé, éyoñ a ye so, a ye koé 
nye a bo’o nalé. 47 Me ajô fo'o mia 
na, a ye telé nye a ba'ale biôm bise 
a bili. 48 Ve nge mbia mbo ésaé ate 
a ye jô nleme wé na, Tate wom teji'a 
so; 49 ve taté bôme bebo bisaé befe 
ba be be be to, ba be bôt be awu bilam 
ve di a nyu; 50 ésa mbo ésaé ate a 
ye so alu a ne te simesan, a awolo a ne 
te yeme na a ye zu, 51 aye tyi'i nye 
zañ, a ve nye ma'ane mé mfa’a ya bôt 
be ne medv’an: vôm ate be aye bo ve 
yi a late mesôñ. 
25 Eyoñe te ayofi ya yôp de aye 
funan ane bengon awôm, be nga 
nyofie belampe bap, a ke tôbane môt 
a nga zu lu'u minga. 2 Ane betan be 
nga bo mekut, betane bevo'o be nga 
bo fek. 3 Amu ba be mbe mekut, 
éyofi be nga nyoñe belampe, be nji 
nyofi mbon: 4 ve ba be nga bo fek 
be nga nyoñe mende’e me mbone map, 
a belampe bap. 5 Eyoñ môt a nga zu 
lu'u minga a nga bem, bese be nga 
nden Oyo a ke fe ôyo. 6 Ve zañ alu 
be nga wô’ô nloene na, Môt a zu lu'u 
minga a soya! Zaka ke tôbane nye. 
7 Wôna bengone bete bese be nga 
kôlô si, a kôme belampe bap. 8 Ane 
ba be mbe mekut be nga jô ba be mbe 
fe'e na, Va'ane bia mbone wônan; amu 
belampe bangan be nga ye dim. 9 
Ane ba be mbe fek be nga yalan a jô 
na, Ndô’ôtô wo aye yiane bia be mia, 
kelane vôm bôt be akuan, mi kus. 
10 Be ngenan be nga ke kus, ane môt 
a nga zu luu minga a nga so; ane ba 
be mbe nkêman, ba be be be nga ke 
vêm be nga di bidi ya aluk: ane be 
nga dip mbé. 11 Fyofi ôbe aboñ 


25: 12 
6 nga lôt, wôna bengone bevo’o be nga 
su'ulane zu, a jô na, A tat, A tat, dili 
bia mbé. 12 Ve a nga yalan a jô na, 
Me ajô foo mia na, me ayeme mia. 
13 Ajô te momba’an, amu mi te yem 
alu nge awolo. 

14 Amu a ne aval ane môt a nga ye 
ke si fe, a nga loene bebo bisaé bé, a ve 
be akume dé. 15 Ane a nga ve môte 
wua betalent betan, nyo mbo'o bebaé, 
nyô mbo'o wua; a nga ve môt ase abim 
de ayian ngule jé; ane a nga ke mfa’ a 
nga ke. 16 Ane môt a nga nyoñe 
betalent betan a nga jia ke kuan 
abom, a yene betalent befe betan. 
17 Nalé fe môt a nga nyoñe betalent 
bebaé, a nga yene betalent befe bebaé. 
18 Ve môt a nga nyoñe talent wua a 
nga kôlô a fa'a si, a solé moné ésa we 
si. 19 Melu abui me nga lôt, ane ésa 
bebo bisaé bete a nga zu sili be tañ. 
20 Ane môt a nga nyoñe betalent 
betan a nga zu betalent befe betan, 
a jô na, A tat, ô nga ve ma betalent 
betan: ô lô, me yeneya betalent befe 
betan. 21 Esa wé a nga jô nye na, 
O boya mvaé, ô ne mbamba mbo ésaé, 
wo abo mewôk: ô nga ba'ale biôme 
tyôtyoé mvaé, me aye telé wo ô ba'ale 
biôm abui; za'a ke tabe mbamba éto 
éso wôé a ve wo. 22 Nalé fe môt a 
nga nyoñe betalent bebaé a nga zu a 
jô na, A tat, ô nga ve ma betalent 
bebaé: ô 16, me yeneya betalent befe 
bebaé. 23 Esa wé a nga jô nye na, 
O boya mvaé, ô ne mbamba mbo ésaé, 
wo abo mewôk: ô nga ba'ale biôme 
tyôtyoé mvaé, me aye telé wo ô ba’ale 
biôm abui; za'a ke tabe mbamba éto 
éso wôé a ve wo. 24 Nalé fe môt a 
nga nyoñe talent wua a nga zu, a jô 
na, A tat, me nga yeme na ô ne ayete 
môt, wo ava bidi vôm ô nga bo te þé, 
a kôan vôm ô nga bo te mias; 25 ane 
me nga ko woñ, a ke solé talent wôé si 
été: tame yen, ô bili jôme joe. 26 Esa 
wé a nga yalan a jô nye na, O ne mbia 
éles mbo ésaé, ô nga yeme na me ava 
bidi vôm me nga bo te bé, a kôan vôm 
me nga bo te mias; 27 ajô te, ô nga 
yiane ke moné wom be bêt be wô’ô 
folane moné, é6yofi me nga so, me nga 
ye nyoñe moné wom a nsenge. 28 
Ajô te nyoñane talent a bili, mi ke 


MATTHIEU 


25: 45 


nye môt a ne betalent awôm. 29 Amu 
môt ase a bili, nnye be aye beta ve, 
wôna a ye bi abui: ve môt a ne momo, 
be aye fo'o va nye jôm a bili. 30 
Wusan mbo ésaé a ne te bo ésaé dibi 
e ne atan: vôm ate be aye bo ve yi a 
late mesôñ. 

31 Eyoñ Mone môt a ye zu étôto’o 
jé, ba be beange bese, wôna a ye tabe 
si étôto’ éto jé: 32 a meyoñe mese me 
aye sulan asu dé: a ye kandé bôt, aval 
ane mba’ale a kande mintômba a 
bikela; 33 a ye telé mintômba mbo 
nnôme wé, ve bikela mbo nga. 34 
Eyoñe te Njô bôt a ye jô ba ne ne nye 
mbo nnôme na, A bôt Esa wom a nga 
botan, za'an, mi ke ayoñ Zambe a nga 
kôme mia de, ataté éyoñ si nyô é nga 
teban: 35 amu me nga w0'6 zaé, mi 
nga ve ma bidi; me nga wô’ évé, mi 
nga nyuu me mendim; me mbe nneñ, 
mi nga ve me nda; 36 me mbe soé, 
mi nga jalé me ngômesan; me mbe 
ôkon, mi nga zu yene ma; me mbe nda 
mimbôk, mi nga jome ma. 37 Wôna 
bôte ya zôsô be aye yalane nye, a jô 
na, A Tat, éyoñ évé bi nga yene wo ô 
wô’ô zaé, a ve wo bidi? nge évé, a 
nyuu wo mendim? 38 Eyoñ évé bi 
nga yene wo nneñ, a ve wo nda? nge 
soé, a jalé wo ngômesan? 39 Eyoñ 
évé bi nga yene wo ôkon, nge nda 
mimbôk, a zu yene wo? 40 Wôna 
Njô bôt a ye yalan a jô be na, Me ajô 
fo'o mia na, Vôm mi nga bo bobejañe 
bame ba wua nalé, akôsa bo be nga 
dañe tyôtyoé, vôm ate mi nga bo ma. 
41 Wôna a ye jô fe bôt be ne nye mbo 
ngale na, A bêt be ne biyo’é, kôla’ane 
vôm me to, kelan nduane ya melu 
mese, Zambe a nga kôme je Satan 
a beange bé: 42 amu me nga wô’ ô 
zaé, mi te ve me bidi; me nga wô’ évé 
mi te nyuu me mendim; 43 me mbe 
nnefi, mi te ve me nda; me mbe soé, 
mi te jalé me ngômesan; me mbe ôkon, 
a nda mimbô’ été, mi te zu yene ma. 
44 Mbe fe be aye yalan, a jô na, 
A Tat, éyoñ évé bi nga yene wo 6 w0'0 
zaé, nge évé, nge nneñ, nge soé, nge 
ôkon, nge nda mimbô’ été, bi te bo wo 
mvam? 45 Wôna a ye yalane be, a 
jô na, Me ajô foo mia na, Vôm mi 
nga bo te bo ka ba wua a dañe 


25: 46 
tyôtyoé nalé, vêm ate mi nji bo ma. 
46 Bôte ba be aye kôlô a ke yen 
nlebane ya melu mese: ve bêt be ne 
zôsô be aye ke yen ényiñ ya melu 
mese. 

A nga bo na, éyoñ Jésus a nga 
26 mane kobô mejô mete mese, a 
nga jô beyé’é bé na, 2 Mi ayeme na 
pâque é liya melu mebaé, Mone môt 
a ye tiban a tyelebane croix yôp. 
3 Eyoñe te bemie beprêtre a bivete 
ya menda me Zambe be nga sulan 
nda njô beprêtre, a mbe jôé na Caïphe: 
4 ane be nga bôndé fe' ane be aye 
bi Jésus a medu'an, a wôé nye. 5 Ve 
be nga jô na, Sa éyoñ fête je abo, 
bêt be za bo ézezam. 

6 Eyoñ Jésus a mbe Bethanie nda 
Simon, môt a mbe nzezam, 7 minga 
a nga zu be nye a bili nde albâtre, 
mbon ô mbe étua beta tañ ô to été, 
ane a nga sôé nye wô nido, éyoñ a nga to 
tawôlô a jaak. 8 Eyoh beyéé be 
nga yen ajô te, be nga wô’ abé, a jô 
na, Be abo aka’ éndamane di amu jé? 
9 Amu mbone wu ô nga ye kuan beta 
tañ, a ve je minzôzoé. 10 Ane Jésus 
a nga yem ajô te, a jô be na, Mi 
andeñele minga ate amu jé? amu a 
te bo me jam e ne mvaé. 11 Amu 
mia be minzôzoé mi to melu mese; 
ve bia be mia bi aye tabe melu mese. 
12 Amu a te sôé me mbone wu nyole 
jam, ajô te a te kôme ma me ke 
jambane soñ. 13 Me ajô fo'o mia 
na, Vôm ase mbamba foé nyô a ye 
katebane si se, jam minga nyô a te 
bodi be aye kate de bêt a simesane 
nye. 

14 Eyoñe te mote wua ya beyé’é 
awôm a bebaé a mbe jôé na Judas 
Iscariot, a nga ke be bemie beprêtre, 
15 a jô na, Mi aye ve me jé me koñe 
mia nye? Ane be nga ve'e bifase bi 
argent mewôm melale kop, a ve nye. 
16'Ataté éyoñe te a nga jeñe zene ya 
koñe nye. 

17 Môs bôt be nga bo be taté di 
fembé é ne te vus, beyé’é be nga zu be 
Jésus, a jô na, Za vôm wo akômbô na 
bi ke kome fête ya pâque wo aye di? 
18 Ane a nga jô na, Kelan nlam, mi 
aye koé môt, mi jô’ô nye na, Nye'ele 
a jô na, Eyoñe ry é nto bebé; me 


MATTHIEU 


26: 36 
aye di pague nda jôé, a beyéé bam. 
19 Ane beyéé be nga bo ane Jésus. 
a nga jô be; ane be nga ke kôme 
fête ya pague. 

20 Eyoh ngô’é é nga bo, ba be 
beyéé awôm a bebaé be nga to si 
tawôlô be ja'ak; 21 éyoñ be nga di, 
a nga jô na, Me ajô fo'o mia na, mi 
to va, môte wua a ye koñe ma. 22 
Ane be nga dañe wô’ ôlun, a taté jô 
nye môt ase na, A Tat, ye ma? 23 
Ane a nga yalan a jô na, Môt bia nye 
bi ate ke mo be'e été, nnye a ye koñe 
ma. 24 Mone môt a ye kôlô, aval 
ane e ne ntilan ajô dé: ve ngo’o môt 
a koñe Mone môt! mvaé nge môt ate 
anji bialé. 25 Judas, nyô a nga koñe 
nye, a nga yalan a jô na, A Rabbi, ye 
ma? Nye na, Ane wo ajô. 

26 Eyoñ be nga di, Jésus a nga to’é 
fembé, a ye'elane Zambe, a be'e je; 
ane a nga ve beyé’é, a jô na, Nyoñan, 
mi di; nyôle jame nyo. 27 Ane a nga 
to’é fe élaé, a ve Zambe akéva, a ke be 
je, a jô na, Mia bese, nya’ane je; 28 
metyi mame ma me ne élat, mme me 
aye kui amu ajô ya va abui bôt mbia 
be mam map. 29 Me ajô mia na, 
Me aye fe beta nyu mendime bibuma 
ma, akekui môs bia be mia bi aye 
nyu me mfefé nyuan ayofi ya Esa 
wom. 

30 Eyof be nga mane yia jia, be 
nga kêlê, a ke nkôle Beolivier. 

31 Eyoñe te Jésus a nga jô be na, 
Mia bese mi aye kolé ôbak alu di ajô 
dam: amu e ne ntilane na, Me aye 
bibi mba'ale, a mintômba ya mbam 
mi aye tyamelan. 32 Eyoñ Zambe 
a ye wômôlô me soñ, me aye ke mia 
ôsu mfa'a ya Galilée. 33 Ane Pierre 
a nga yalan a jô nye na, Nge bôte 
bese be aye kolé ôbak amu ajô dôé, 
ve ma me aye kolé ôbak. 34 Jésus 
a nga jô nye na, Me ajô fo'o wo na, 
alu di, nnôme kup a ngenan te loñ, 
wo aye tame kate me mekate mela. 
35 Pierre a nga jô nye na, To'ane bia 
wo bi awu nsamba wua, ve ma me 
aye kate wo. Nalé beyéé bese be 
nga jô. 

36 Eyoñe te ba be Jesus be nga kui 
vêm a mbe jêé na Gethsemane, ane 
a nga jô beyé’é bé na, Taba’ane si va, 


26: 37 
me tame ke ye'elane Zambe valé. 
37 Ane a nga loene Pierre a bone be 
Zébédée bebaé a ke, ane a nga taté 
wô’ ôlun, a dañe yen abé. 38 Ane a 
nga jô be na, Me adañe wê” ôlun 
nleme wom, abim awu: taba'ane va, 
bia be mia bi mombô’ô. 39 Ane a 
nga ke ôsu ôbe nté, a buti asu si, a 
ye'elane Zambe, a jô na, A Tate wom, 
nge e ne ngule ya bo, élaé ji é vase’ 
be ma: akôsa bo nalé, sa ahe me 
anye'e, ve ane wo anye'e. 40 Ane a 
nga zu, a koé beye'e be nto Oyo, ane 
a nga jô Pierre na, Aya, ye mi se 
ngule ya mombô awolo da a ma? 
41 Momba'an, a ye'elane Zambe, 
ndemben meve'ele me aye bo te zu 
be mia: nsisim wo ame'ete, ve minsôn 
mi ne atek. 42 Ane a nga beta ke 
ake baa, a ye'elane Zambe, a jô na, 
A Tate wom, nge élaé ji é nji bo ngule 
ya vas, ve ma me anyu je, jam wo 
anye'e e bo'ok. 43 Ane a nga beta 
timan, a koé be ôyo, amu ôyo ô mbe 
be mis. 44 Ane a nga beta lili þe, a 
ke ye'elane Zambe aye'elane lale, a 
beta jô mejô a nga taté jô. 45 Ane 
a nga zu vôm beyé'é be nga to, a jô 
be na, Kelan Oyo éyoñe ji, mi wo'an: 
mi lô, awolo e kpwaneya, Mone môt a 
ne nkoñane mo me bôt be ne abé. 
46 Kêla'ane si, bi ke: mi 16, môt 
a koñe ma a soya. 

47 A ngenan a kobô’ô, ane Judas a 
mbe mote wua ya beyé awôm a 
bebaé, a nga zu ba be beta nsamba 
bôt be bili minkpwaté mekôn a mi- 
mbeñ, be nga so be bemie beprêtre a 
bivete ya menda me Zambe. 48 Môt 
a nga koñe nye a nga ve be ndem, a jô 
na, Môt me aye latane nye anyu, nnye 
le: biane nye. 49 Ane a nga ji'a ke 
vôm Jésus a nga tele, a jô na, Mbôlô 
Rabbi; ve latane nye anyu. 50 Ve 
Jésus a nga jô nye na, A mô, bo’o jam 
wo ate zu bo. Ane be nga bi Jésus, a 
ke nye. 51 Môte wua ya bôt be mbe 
nsamba Jésus a nga same wo, a té 
nkpwate mekône wé, a ba’é mbo ésaé 
njo beprêtre, a tyi'i nye alo. 52 Ane 
Jésus a nga jô nye na, Somô’ nkpwaté 
mekône wôé abam: amu bôte bese þe 
abi nkpwaté mekôn be aye wu a 
KERES mekôn. 53 Ye wo asimesane 


MATTHIEU 


26: 69 


na me nji bo ngule ya ye'elan Esa wom, 
nnye ve lôme me éyoñe ji beange be 
adañe bizuk awôm a bibaé? 54 Nge 
nalé, wôna mejô me ya kalate Zambe 
me aye bo aya, amu e ne ntilane na, 
de aye bo ana? 55 Awolo te Jésus 
a nga jô bôt be nga to nsamba na, 
Ye mi azu bi ma a minkpwaté mekôn 
a mimbeñ ane bêt be ake bi mvômvô? 
Melu mese me nga to temple été a 
ye'ele bôt, mi nji bi ma. 56 Ve mam 
ma mese me abo ana, amu mejô me 
ya bekulu mejô me ayiane boban. 
Ane beyé’é bese be nga lii nye, ve 
mate. 

57 Bôt be nga bi Jésus be nga ke 
nye nda Caïphe njô beprêtre, vôm 
betili bekalate a bivete ya menda me 
Zambe be maneya sulan. 58 Ane 
Pierre a nga zu nye ôyap mvus, akekui 
nda njo beprêtre, a nyin été, ba be 
bebo bisaé be nga tabe si, a nga kômbô 
yen ane ajô te de aye su'ulan. 59 Ane 
bemie beprêtre a betyi'i mejô bese be 
nga jeñ ajô ya bote Jésus ane be aye 
wêé nye; 60 be nji yene de, akosa 
bo bêt abui be nga zu bote nye mejê. 
Ve bote bebaé be nga su'ulane zu, 
61 ajô na, Môte nyô a nga jô na, Me 
ne ngule ya tyame temple ya Zambe, 
a beta lôñe nye melu mela. 62 Ane 
njô beprêtre a nga tebe tetele, a jô 
nye na, Ye wo te yalan ajô da? za ajô 
bote ba be abo’olô wo? 63 Ve Jésus 
a nga to évô. Ane njô beprêtre a nga 
jô nye na, Me ajô wo asu Zambe a 
vee, na, kate'e bia nge ô ne Christ, 
Mone Zambe.. 64 Jésus a nga jô nye 
na, A ne ane wo ajô: akosa bo nalé me 
ajô mia na, Melu ôsu mi aye yene 
Mone môt a to si mbo nnôm ô ne Ngu, 
a za'a minkute yôp. 65 Ane njo þe- 
prêtre a nga nyap ngômesane jé, a jô 
na, A te biasé Zambe: jé bi abeta jeñe 
bebo'old? éyoñe ji mi wô’'ôya ane a 
biasé Zambe: 66 mi asimesan aya? 
Ane be nga yalan a jô na, A yiane wu. 
67 Ane be nga tui nye menden asu, a 
bibi nye bikuta: bevo'o be nga bibi 
nye mebaé, 68 a jô na, A Christ, 
kulu' bia ajô: za a te bibi wo? 

69 Eyoñ Pierre a nga to nda, ane 
minga a nga zu vôm a nga to, a jô na, 
O nga to nsamba Jésus môte ya 

33 


26: 70 


Galilée. 70 Ane a nga kat, bote bese 
be to, a jô na, Me ayem ane wo ajô. 
71 Eyof a nga ke atan a tabe mbala'a 
si, minga mfe a nga yene nye, a jô bôt 
be nga to wôé na, Môte nyina a nga 
to fe nsamba Jésus môte ya Nazareth. 
72 Ane a nga beta kat, a kan ngana, 
a jô na, Me ayeme môt ate. 73 Obe 
aboñ ô lôteya, ane bôt be nga to bebé 
be nga zu, a jô Pierre na, O ne fo'o 
môte wua ya bôte bete; bi ayem amu 
nkobô wo akobô. 74 Ane a nga taté 
kobô abé, a kan ngana, a jô na, Me 
ayeme môt ate. Ane nnôme kup a 
nga jia loñ. 75 Ane Pierre a nga 
simesan ajô Jésus a nga jô na, Nnôme 
kup te loñ, wo aye tame kate me 
mekate mela. Ane a nga ke atan, a 
dañe yi. 
Eyoñ tyé é nga lende, bemie 

21 beprêtre a bivete ya menda me 
Zambe bese be nga bôndé ie ajo 
Jésus, ane be aye wôé nye: 2 ane be 
nga ka'a nye, a ke ve nye Pilate njo 
bêt. 

3 Judas, môt a nga koñe nye, éyofi 
a nga yen ane be nga ve Jésus mekua, 
a nga kôñelan nlem, a bulane bemie 
beprêtre a bivete ya menda me Zambe 
bifase bi argent mewôm mela, 4a jô 
na, Me nga bo abé amu me nga koñe 
metyi me môt a ne te bijô. Be nga jô 
na, Bi ne za ajô mfa’ ôte? ajô dôé le. 
b Ane a nga wua bifase bi argent 
temple été, a kôlô; ane a nga ke 
timban nko. 6 Ane bemie beprêtre 
be nga nyoñe bifase bi argent, a jô na, 
A nji bo mvaé bi afuti bie éwolo akum 
é ne nda Zambe, amu bi ne tañe metyi. 
7 Ane be nga bôndé fek, a kuse bie si 
mmé meviek, vôm be aye bo be jame’ 
bejine mesoñ. 8 Ajô te be nga loene 
vôm ate na, Si ya metyi, azukui môse 
wu. 9 Nalé mejô me nga bo ane 
Jérémie nkulu mejô a nga jô na, Be 
nga nyoñe bifase bi argent mewôm 
mela, tañe môt be nga tubu tañ, bôte 
ya Israël bevo’o be nga tubu nye tañ; 
10 ane be nga ve bie tañe si mmé 
meviek, ane Tate a nga tiñeti ma. 

11 Ane Jésus a nga tele asu njô bôt: 
ane njô bôt a nga sili nye na, Ye ô ne 
Njô Bejuif? Jésus a nga jô nye na, 
Ane wo ajô. 12 A bemie beprêtre 


MATTHIEU 


27:81 
a bivete ya menda me Zambe be nga 
bo'olê nye, a nga bo te yalan. 13 Ane 
Pilate a nga jô nye na, Ye wo te wô’ 
abul mejô be aboọ’olô wo? 14 A nga 
bo te yalane nye, akôsa bo ajô da; 
ajô te njo bôt a nga semé beta nseman. 
15 Eyoñ fête é nga bo é bo'ok, njo 
bôt a nga bo a su'u mbô’ô wua a ve 
wô bôt be nga sulan, wu be akômbô 
na, a suu. 16 Eyoñe te be nga bili 
mbô’ ô mbe duma, ô mbe jôé na Bar- 
rabas. 17 Ajô te éyoñ be nga sulane 
vôme wua, Pilate a nga jô be na, Mi 
akômbô na, me suu mia za? ye Bar- 
rabas, ye Jésus a ne jôé afe na Christ? 
18 Amu a nga yeme na be nga ti nye 
amu mesengan. 19 Eyoñ a nga to éto 
ya tyi'i mejô, ane ngal a nga lôme nye 
na, Te bo môt ate jôm, a ne zôsô; amu 
me ate yem mbia be mam abui biye- 
yeme den amu nye. 20 Ane bemie 
beprêtre a bivete ya menda me Zambe 
be nga tindi ékôane bôte na, be ja’é 
Pilate a ve be Barrabas, a wôé Jésus. 
21 Ane njô bôt a nga yalan a jô be na, 
Be ne bebaé, me suu mia za? Bena, 
Barrabas. 22 Pilate a nga jô be na, 
Me aye bo Jésus a ne jôé afe na 
Christ, aya? Bese na, Tyelé nye 
croix yôp. 23 Nye na, Amu jé? za 
jam abé a nga bo? Be nga dañe bete 
metyine yôp, a jô na, Tyelé nye croix 
yôp. 24 Eyoñ Pilate a nga yene na, 
a nji bo ngule ya bo jam, ve bôt be 
nga ye tyaman, a nga nyoñe mendim, 
a sôpe mo vôm ékôane bôt é nga to, 
a jô na, Metyi me môte ya zôsô nyô, 
me nji bo bijô; ajô denane le. 25 Ane 
bôte bese be nga yalan a jô na, Metyi 
mé me tabe'e be bia, a kui bon bi aye 
biaé. 26 Ane a nga suu Barrabas; a 
bibi Jésus nkasa a ke nye bôt be 
tyelé nye croix yôp. 

27 Ane bezimbi be njô bôt be nga 
ke Jésus nda be atyľi mejô, a sulan 
ngum nsamba wop. 28 Ane be nga 
va nye mengômesane mé, a jalé nye 
évele ngômesan. 29 Ane be nga lôñe 
couronne biyo, a jalé nye je nlê, a ke 
nye ôlé wo ya mbo nnôm; ane be nga 
kute meboñe si asu dé, a kpwe'ele nye, 
a jô na, Mbôlô, Njô Bejuif! 30 Ane 
be nga tui nye menden, a nyon ôlé 
ôte, a bibi nye vie nlô. 31 Eyoñ be 


272532 
nga mane kpwe'ele nye, be nga va nye 
ngômesan éte, a jalé nye mengomesane 
mé, a ke tyelé nye croix yôp. 

32 Eyoñ be nga kui atan, be nga 
yene môte ya Cyrène, a mbe jôé na 
Simon: ane be nga tindi nye a ke a 
be’e nye croix. 

33 Eyoñ be nga kui vôm a mbe jôé 
na Golgotha, ajô te e ne na, Vôme ya 
ékôkoé nlô, 34 be nga nyuu nye vin 
mfulan a zôñ: éyoh a nga tye'e je, 
a nga bene nyu. 35 Eyoñ be nga 
mane tyelé nye croix yôp, be nga 
kabane mengômesane mé, ane be nga 
do me abia; 36 ane be nga tabe si 
wôé, a mombô nye. 37 Ane be nga 
tyelé jôm nlô wé yôp é mbe ntilane 
mejô be nga bo'olê nye na, NYINA A 
NE JESUS, NJO BEJUIF. 38 Eyoñe 
te ba be mimvômvôle mibaé be 
mbe ntyeleban, wua mbo nnôm, 
nyo mbo'o mbo nga. 39 Ane bôt be 
nga lêt be nga kpwe'ele nye, a 166 
minlô miap, 40 a jô na, A môt wo 
atyame temple, a lôñe fe nye melu 
mela, nyi'i womien: nge ô ne Mone 
Zambe, soo croix yôp, 6 sise si. 
41 Aval ete fe bemie beprêtre be nga 
kpwe'ele nye, a betili bekalate a 
bivete ya menda me Zambe, a jô na, 
42 A nga nyii bôte befe; a nji bo ngule 
ya nyii émien. A ne Njô bôte ya 
Israel; éyoñe ji a tame so croix yôp, 
wôna bi aye buni nye. 43 Nnye a 
buni Zambe; Zambe a tame nyii nye 
éyoñe ji, nge a nye'e nye: amu a nga 
jô na, Ma me ne Mone Zambe. 44 
Mimvômvôle mite, ba be be be nga 
tyele croix yôp, be nga kpwe'ele fe nye 
aval ete. 

45 Dibi e nga bo si se ataté mewolo 
mesaman a kui mewolo ébu. 46 
Mewolo ébu me nga ye bo, ane Jésus 
a nga bete tyiñe yôp, a jô na, Eli, Eli, 
lama sabactani? e ne na, Zambe wom, 
Zambe wom, ô liya ma a jé? 47 
Bôte bevo'o be nga tele wôé, éyoñ 
be nga wô’ ajô te, be nga jô na, Môte 
nyô a loen Élie. 48 Ane môte wua a 
nga ji'a ke mbi, a nyoñ éponge, a dupe 
je vin é mbe sañ, a nga some je ôlé, a 
nyuu nye je. 49 Bevo'o be nga jô na, 
Jôka’an; bi tame yen nge Élie a ye zu 
nyii nye. 50 Ane Jésus a nga beta 


MATTHIEU 


WO 
yên beta fiyênan, a suu nsisime wé. 
51 Atemeteme na éndelé é nga tyele 
temple été é nga nyaé zañ, ataté yôp 
a kui si; a si é nga fô’ôsan; a meko'o 
me nga salé; 52 a mesoh me nga 
kuiban; a bôt abui ya Zambe be 
maneya wu, be nga wômô meson; 
53 éyoñ Jésus a nga mane wômô, ane 
be nga kôlô mesoñ, a ke mbamba 
nlam, bôt abui be nga yene be. 54 
Evete bezimbi ntete wua a ba, ba be 
be be nga mombô Jésus, €yon be nga 
yene si é f0'êsa'an, a mam me nga 
boban, be nga dañe ko woñ, a jô na, 
Nyina a mbe foo Mone Zambe. 
55 Binga abui be nga to wôé be nga 
yene nye ôyap, mbe be nga tone Jésus, 
be soọ’o Galilée, be nga bo nye bisaé: 
56 be nga to nsamba wop Marie 
Madeleine, a Marie nyia Jacgues ba 
Joses, a nyia bone be Zébédée. 

57 Eyon ngô’é é nga bo, mote ya 
Arimathee a mbe akum abui, a mbe 
joe na Joseph, nnye fe a mbe ñyé’é 
Jésús a nga zu: 58 môt ate a nga 
ke be Pilate, a ja’é mbime Jésus. Ane 
Pilate a nga jô bôt be ve nye wô. 
59 Ane Joseph a nga nyo mbim, 
a vute wô mfefé ndombo éndelé été, 
60 a bôé wô mfefé soñe wé émien, 
a nga fa’a je akọ’ été: ane a nga feneke 
beta akok, a dipe de mbé soñ, ane 
a nga ke. 61 Marie Madeleine a nga 
to wôé, a Marie mbok, be nga to si 
fefele soñ. j 

62 Môs be nga kome biêm 6 
lôteya, tyé kpwa ane bemie beprêtre 
a Bepharisien be nga sulane be Pilate, 
63 a jô na, A tat, bi asimesane na 
ndu'u bôte ate, éyoñ a nga vee, a 
nga jô na, Môse mila mi lôteya, wôna 
me aye wômô soñ. 64 Ajô te, j0'd 
bote na be tuka'a ba'ale soñ melu 
mela, beyéé bé be za zu wupe nye, 
a jô bote na, A wômôya: medu'an 
me asu'ulan me za dañe medu'an me 
nga taté bo, abé. 65 Pilate a nga jô 
be na, Nyoñane bezimbi: kelan mi ke 
mi tuka'a ba’ale je ane mi ne ngule 
yabo. 66 Ane ba be bezimbi be nga 
ke tu'a dipe soñ, a ve ako'o ndem. 

Môse sondô 6 mbeme man, ane 

28 tyé é nga taté lende môse ya 
ôsu, éyoñ sondô p a nga taté bo, 


28: 2 
Marie Madeleine a nga zu, a Marie 
mbok, a yene soñ. 2 Atemeteme na 
si é nga dañe f6'6san; amu ange Tate 
a nga so yêp, a zu feneke akok, a 
tabe de yôp. 3 A nga yené aval ane 
feleves, ngômesane jé é mbe éfumulu 
ane sut: 4 ane beba’ale soñ be nga 
fô’ôban amu won, a bo ane mimbim. 
5 Ane ange a nga kobô a jô binga na, 
Te koane woñ; amu me ayeme na 
mi ajehe Jésus, nnye be nga tyelé 
croix yôp. 6 A se va; a wômôya, ane 
a nga jô. Za'a yenane vom Tate a 
bô. 7 Kelan avô, mi ke kate beyéé 
bé na, A wômôya; a ye ke mia ôsu, a 
ke Galilée; nne mi aye yene nye wôé: 
me maneya kate mia. 8 Ane be nga 
bo avôle ya kôlô soñ a ke, a ko woñ, 
a dañe wô avak; ane be nga ke 
mimbi, a kate beyéé bé foé. 9 
Atemeteme na Jésus a nga tôbane be, 
a jô na, Mbôlané. Ane be nga bi 
nye mebo, a kañe nye. 10 Ane Jésus 
a nga jô be na, Te koane woñ: kele 
katane bobejañe na be kêl0'ê be ke 
Galilée, nne be WAA me wêé. 


MATTHIEU 


28: 20 


11 Be ngenan be kelek, ane beba'ale 
soñe bevo'o be nga ke nlam, a kate 
bemie bepretre mam mese me nga 
boban. 12 Eyon ba be bivete ya 
menda me Zambe be nga sulan a 
bonde fek, be nga ve bezimbi abul 
mone, 13 a jô be na, JO'ane na, 
Beye'e be be ate zu wupe nye alu, 
bi to Oyo. 14 Nge njo bôt a ye wô’ 
ajô te, bi aye tuni nye, a kame mia. 
15 Ane be nga nyoñe moné ate, a 
bo ane be nga ye'ele be: ajô te e nga 
mialane Bejuif, azukui mose wu. 

16 Beyéé awôm a wua be nga ke 
Galilée, a kui nko, vôm Jésus a nga 
tiñeti be. 17 Eyoñ be nga yene nye, 
be nga kute meboñe si a kañe nye; 
ve bevo'o be nji tu'a buni. 18 Ane 
Jésus a nga zu kobô be, a jô na, Me 
maneya nyoñ ngul ése ya yôp-a si. 
19 Ajô te kelan, mi bo meyoñe mese 
beye'e, a baptizô be jôé Esa, a Mon, 
a Mbamba Nsisim: 20 a ye'ele be 
be ba'ale mejô mese me nga jô mia; 
me aye tabe be mia melu mese, 
akekui asu'ulane ya si nyô. 


MBAMBA FOE MARC 
A NGA TILI 


Ataté mbamba foé 
Christ, Mone Zambe. 

2 Ane e ne ntilane kalate Esaie, 
nkulu mejê na, 

O lô, me alome môte wom ôsu viôé, 

A ke kôme wo zen; ' 

3 Môt a kobô tyiñe yôp fé été, 

Kômane zene Tate, 

Sê'ane mezene mé zôsô; 

4 Jean a nga zu, nyô a nga baptizô 
bôt fé été, a kate bôt mbaptizô ya 
kôñelane minlem a yen njaman mbia 
be mam. 5 Ane bote bese ya si ya 
Judée be nga ke be nye, a bôte bese 
ya Jérusalem; ane a nga baptizô be 
ôsôé Jourdain, be ve mem mbia be 
mam map. 6 Jean a nga be’e ngôme- 
sane mevule me chameau, asese dé 
e mbe ékôpe tit, a nga di bemba’a, 
a wôé ya fë. 7 Ane a nga kate bôt 
mbamba foé, a jô na, Môt a ye zu 
me mvus a dañe me ngu, me nji bo 
môte ya kumbu si a kuli nye minkole 
bikonde. 8 Ma me abaptizô mia a 
mendim; ve nye a ye baptizô mia a 
Mbamba Nsisim. 

9 A nga bo na melu mete Jésus a 
nga so Nazareth, nlame ya Galilée, 
Jean a nga baptizô nye ôsôé Jourdain. 
10 Eyon a nga kôlô mendim, a nga 
yene yôp e kanda'an, a Nsisim 6 
sise’ be nye aval ane zum: 11 ane 
tyiñ é nga so yôpe na, O ne Mone wom 
me anye'e, me 16 wo mvaé. 

12 Ane Nsisim ô nga ji'a tindi nye 
a ke fé. 13 A nga to fé melu mewôm 
menyin, Satan ve ve'ele nye; ba be 
betite ya fé be nga to; ane beange þe 
nga volô nye. 

14 Be maneya ke Jean nda .mi- 
mbôk, ane Jésus a nga ke Galilée, a 
kate bêt mbamba foé ya Zambe, 15 
a jô na, Melu me kpwaneya, ayoñe 
Zambe e nto bebé: kôñela’ane minlem, 
mi buni'i mbamba foé. 

16 Eyofi a nga wulu mfôm ato'o 


ya Jésus 


ya Galilée, a nga yene Simon ba 
André, monyafie Simon, be ya avot 
atok; amu be mbe bewôé kos. 17 
Ane Jésus a nga jô be na, Tôñane 
ma, me aye bo mia bedutu bôt. 18 
Ane be nga ji'a li mevot, ve tôñe nye. 
19 Ane a nga beta ke ôsu ôbe nté, 
a yene Jacques mone Zébédée, a 
monyañe wé Jean, mbe fe be nga to 
éfunga été, be loé mevot. 20 Ane a 
nga jia loene be: ane be nga lili ésa 
wop Zebedee, ba be bebo bisaé, éfu- 
nga été, a tôñe nye. 

21 Ane be nga ke Capernaoum; 
mose sondô a nga jia ke nda Zambe 
a ye'ele bêt. 22 Ane be nga semé 
fiye'elane wé: amu a nga ye'ele be 
aval ane émien a ne njôô, sa ane betili 
bekalate. 23 Môt a mbe nda Zambe 
jap a mbe mbia nsisim; ane a nga 
bete tyiñe yôp, 24 a jô na, A Jésus 
ya Nazareth, bia wo bi ne za ajô? ye 
ô zuya jiane bia? Me ayeme wo, ô 
ne Mbamba Môte ya Zambe. 25 
Ane Jésus a nga bame wô, a jô na, 
Tabe’ évô, ô kôlô be nye. 26 Ane 
mbia nsisim a nga f0'6 nye nyê, a 
yên beta ñyônan, a kôlô be nye. 27 
Anè bôte bese be nga semé, ajô te be 
nga sili bebiene na, Za ajô di? mfefé 
Nye'elan! a jôô a njôane wé ja'ane 
mimbia minsisim, mi ve wô’ô nye. 
28 Ane foé jé é nga bo avôle ya ke, 
ve yian afôla se si ya Galilée. 

29 Eyoñ be nga kôlô nda Zambe, 
ane ba be Jacques a Jean be nga jra 
ke nda Simon ba André. 30 Ane 
nyia nga Simon a nga bô si, a konok, 
a wô’ ayôñe nyô; be nga ji'a kate nye 
foé ajô dé: 31 ane a nga zu bi nye 
wọ a bete nye si; ane ayôñ e nga 
mane nye nyô, ane a nga ba'ale be. 

32 Mam ngô’é, éyoñ jôp e nga dim, 
be nga zu minkôkone mise be nye, a 
bôt be mbe mimbia minsisim. 33 
Ane bote bese ya WAN be nga sulan 


1: 34 
mbé yôp. 34 Ane a nga saé bêt abui 
be nga kon akon mevale meva, a va 
mimbia minsisim abul; a nji me'ete 
mimbia minsisim mi kobô, amu mi 
nga yeme nye. 

35 Ndip ndip, éyoñe te tyé é nge- 
nan ôyap, a nga kôlô si a kui atan, a 
ke fé été, a ye'elane Zambe wôé. 
36 Ane Simon a bêt ba be be be nga 
to, be nga tôñe nye; 37 ane be nga 
koé nye, a jô nye na, Bôte bese be 
ajeñe wo. 38 Ane a nga jô be na, 
Nkelane minlam mife mi ne ôsu, amu 
me aye fe kate foé wôé; ajô te nde me 
nga zu de. 39 Ane a nga ke si se ya 
Galilée a nyi menda me Zambe map, 
a kate bôt mejô me Zambe, a va 
mimbia minsisim. 

40 Ane nzezam ô nga zu vôm a nga 
to, a za'a a ye'elan, a kute meboñe 
si be nye, a jô na, Nge wo ame'ete, 
ô ne ngule ya saé ma. 41 Ane a nga 
ko nye éngêngo, a same wo, a nambe 
nye, a jô nye na, Me kafieseya; bo'o 
mvo'é. 42 Ane zam é nga ji'a mane 
nye nyo, nye ve bo mvo'é. 43 Ane 
a nga tua lepe nye, a jô nye na, 
Kelek, 44 bo'o te kate môt ajo da: 
ve kêlê, ô ke liti prêtre nyôle jôé, ô 
ve biôm amu ntunane ya nyôle jôé 
ane Moise a nga tiñeti, ajô te nde bôt 
be aye yeme de ajô dôé. 45 Ane a 
nga kui atan, a taté kate de foé abui, 
a ke kañete ajô te minlam minlam, 
ajô te Jésus a nga bo te ngule ya ke 
nlam bôt be 16, ane a nga tabe fefé: 
be nga zu be nye, be soo mimfa'a 
mise. 

Eyoñ melu mevo'o me nga lôt, 
2 a nga beta ke Capernaoum, ane 
be nga w0'ê foé na a nto nda été. 
2 Ane be nga sulan abui, te fe vôme 
ya tabe, akôsa bo mbé yôp: ane a 
nga kate be mejô me Zambe. 3 Ane 
be nga zu nye môt a mbe fiyemelan, 
be nga be'e nye bôte benyin. 4 Eyoñ 
be nga bo te ngule ya zu nye bebé amu 
ékôane bôt abui, be nga tup andile 
vom a nga to: éyoñ be nga mane 
tyame de, be nga suu énoñe si, môt a 
mbe ñyemelan a nga bô été. 5 Jésus 
a nga yen mbunan be nga buni nye, 
ane a nga jô môt a mbe ñyemelane 
na, A mon, as- Pioi môé me nto 


MARC 


2: 19 
njaman. 6 Betili bekalate bevo’o be 
nga to si wôé, be nga jô minlem été 
na, 7 Môte nyô a kobô nalé amu jé? 
a biasé Zambe: za a ne.ngule ya jamé 
mam abé, ve môte wua, ve Zambe? 
8 Ane Jésus a nga jia yem nlem été 
na, be nga jô nalé minlem miap, ane a 
nga jô be na, Mi asimesane mejô mete 
minlem mienan amu jé? 9 Ye jô 
môt a mbe ñyemelane na, Mam abé 
môé me nto njaman; ye jô na, Kôlô’ô 
si, 6 to'é ôkala viôé, a wulu; jé é ne 
tyiibi? 10 Amu me akômbô mi 
yeme na, Mone môt a ne ngule ya 
jamé mam abé si nyô (a nga jô môt 
a mbe ñyemelane na), 11 Me ajô 
wo na, Kôlô’ô si, ô toé ôkala viôé, 
ô ke nda jot. 12 Ane a nga kôlô 
si, a ji'a to’é ôkala, a kôlô, bote bese 
be 16; ajô te be nga semé bese, a kañe 
Zambe, a jô na, Bi nji tame yen aka'a 
jame di. ; 

13 Ane a nga beta kôlô a ke mfôm 
atok; ane ékôane bôt ése é nga ke be 
nye, ane a nga ye’'ele be. 14 Eyoñ a 
nga lôt, a nga yene Lévi mon Alphée, 
a to si vôm bôt be nga bo be va'a 
moné ya taxe, a jô nye na, Tôñe’ 
ma. Ane a nga kôlô si a tôñe nye. 

15 A nga bo na, éyof a nga to si 
a di nda jé, benyoñe taxe abui a bôt 
be mbe abé, be nga to si vôm Jésus 
ba be beyéé bé be nga to: amu be 
mbe abui, ane be nga tôñe nye. 16 
Ane betili bekalate ya Bepharisien, 
€yoh be nga yene nye, ba be bêt be 
mbe abé a benyofie tase be ja'ak, be 
nga jô beyé’é bé na, Ke a di a nyu a 
benyoñe taxe, a bôt be ne abé? 17 
Eyoñ Jésus a nga wô’ ajô te, a nga 
jô be na, Bôt be ne mvo'é be nji 
yiane nyoñ ngengañ, ve ba be akon: 
me nji zu loene bôt be ne zôsô, ve ba 
be ne abé. 

18 Beyé’é be Jean a Bepharisien 
be nga bômbô zaé ya kañe Zambe: 
ane be nga zu a jô nye na, Beyé’é be 
Jean a beyéé Bepharisien be wô’ô 
bômbô zaé ya kañe Zambe, ve beyé’é 
bôé te bômbô zaé ya kañe Zambe 
amu jé? 19 Ane Jésus a nga jô be 
na, Bemvôé be môt a lu’u minga, ye 
be ne ngule ya bômbô zaé ya ôlun, 
éyoñ môt a lu’u minga angenan a to? 


2: 20 
éyofi môt a lu'u minga a ngenan a to, 
be se ngule ya bômbô zaé ya ôlun. 
20 Ve melu me aye kpwan, éyoñ be 
aye va môt a luu minga vôm be to, 
éyoñe te be aye bômbô zaé ya ôlun. 
21 Môt a nji loé éndelé é ne te 
fiwutan ntu'u ngômesan: amu abaka 
de ayiane dipe nyaban ngômesan, de 
aye viane limiti ntu'u ngômesan; 
mfefé ve nyoñ mfa’a ya ntu'u ngôme- 
san, ve nyaé, abé ve bo anen. 22 Môt 
a nji loé mfefé vin minnôm mende'e 
bikôp; nge a bo nalé, vin a za læa 
minnôm mende’e bikôp, vin ba me- 
nde'e bikôp ve wu ntuk: ve be aloé 
mfefé vin mimfefé mende’e bikôp. 

23 A nga bo na, éyoñ a nga lôte 
mefup môse sondô, ane beyé’é be be 
nga taté nyoñe bidi éyoñ be nga wulu. 
24 Ane Bepharisien be nga jô nye na, 
Tame yen, be abo jam e ne te yiane 
boban môse sondô amu jé? 25 Ane 
a nga jô be na, Ye mi nji lañ ane 
David a nga bo, éyoñ a nga yi bidi, 
a w0'0 zaé, émien, a bêt be mbe 
nsamba wé? 26 Ane a nga nyi nda 
Zambe éyoñe te Abiathar a mbe njô 
beprêtre, a di bidi bi ya nda Zambe, 
mbie bi ne môt mfe étyi ya di, ve 
beprêtre étam, ane a nga ve fe bêt 
be mbe nsamba wé? 27 Ane a nga 
jô be na, Môse sondô ô nga boban amu 
môt, sa na, môt a nga boban amu 
môse sondô: 28 nalé Mone môt a 
ne njôô ya môse sondô. 

Ane a nga beta nyi nda Zambe; a 
3 koé môt a mbe éyeme wo a to. 
2 Ane be nga fombô, nge a ye saé nye 
môse sondô; amu be nga jeñ ajô ya 
bo'old nye. 3 Ane a nga jô môt a 
mbe éyeme wo na, Zaa tebe va. 
4 Ane a nga jô be na, Jé je ayiane 
bobane môse sondô, ye mvaé ye abé? 
ye nyii môt, ye wôé môt? Ane be 
nga ku bivô. 5 Eyoñ a nga lôbô 
bote bese, ve yaa, a wô abé amu 
minlem miap mi mbe ayet, a nga jô 
môt ate na, Same’ wo. Ane a nga 
same wô; wo ve bo nye mvo'e. 6 Ane 
Bepharisien be nga kui atan, ba be 
bote ya ngame Hérode, be nga jia 
bonde fe’ ane be aye wêé nye. 

7 Ane Jésus ba be beyé’é bé be nga 
kôlô a ke atok: ane beta nsamba bêt 


MARC 





3r 2i 
a nga tone nye; be so'o Galilée, a 
Judée, 8 a Jérusalem, a Idumée, a 
Jourdain yat, a mfa'a ya Tyr a Sidon, 
beta nsamba bêt be nga wô’ô beta be 
mam a nga bo, ane be nga zu be nye. 
9 Ane a nga jô beyéé bé na, Za'ane 
mon éfunga, a yange ma, amu ékôane 
bôt é za bametane ma: 10 amu a 
nga mane saé abui bôt; ajô te nde 
bôte bese be nga bili mbia be akon 
be nga bametane nye amu be nga 
kômbô nambe nye. 11 A bôt be mbe 
mimbia minsisim, éyofi ése be nga 
yene nye, be nga bo be kpwa'a si 
asu dé, a bete metyiñe yôp, a jô na, 
O ne Mone Zambe. 12 Ane a nga 
jaé jô be na be bo te kate bôt ajô dé. 

13 Ane a nga ke nkôle yôp a loene 
ba a nga kômbô; ane be nga ke 
be nye. 14 Ane a nga tope bôt 
awôm a bebaé, ba be be be aye tabe, 
émien a ye lôme be be kate bôt mejô 
me Zambe, 15 a bo ngule ya va 
mimbia minsisim: 16 Simon a nga 
yôlé nye jôé afe na Pierre; 17 a 
Jacques mone Zébédée, a Jean mo- 
nyañe Jacques; mbe a nga yôlé jôé 
afe na, Boanerges, e ne na, Bone ya 
ndum mveñ: 18 a André, a Philippe, 
a Barthélemi, a Matthieu, a Thomas, 
a Jacques mon Alphée, a Thaddée, a 
Simon môte ya Canaan, 19 a Judas 
Iscariot, nyô a nga koñe nye. 

Ane a nga nyi nda été. 20 Ane bôt 
be nga beta sulan abui, ajô te be nga 
bo te yen adi ya di bidi. 21 Eyofi 
bemvôé bé be nga wô’ ajô te, be nga 
kômbô ke nyoñe nye: amu be nga jô 
na, A ne ane nyô aso étyi. 22 Ane 
betili bekalate be nga so Jérusalem 
be nga jô na, Beelzébul a ne nye 
nlem, be nga jô fe na, A va mimbia 
minsisim amu a ne njô mimbia minsi- 
sim. 23 Ane a nga loene be, a kane 
be minkana na, Satan a ne ngule ya 
va Satan aya? 24 Nge ayoñ de aka- 
ndane zañ a siñ ebien, ayoñ ete e se 
ngule ya tabe 25 A bôte ya nda jia 
nge be akandane zañ a siñe bebien, 
be se ngule ya tabe. 26 A Satan, 
nge a kôlô si a salé zañ a siñ émien, 
a se ngule ya tabe, ve man. 27 Môt 
a se ngule ya nyi nda ngungu, a wôlé 
akume dé, ve WAA ngungu; wona 


3: 28 
a ye sa nda jé. 28 Me abele fo'o 
ane me ajô mia na, Mam abé mese 
bôt be abo, a ébiasé ése be abiasé 
Zambe, bi aye jamban: 29 ve môt 
a ye biasé Mbamba Nsisim a se ngule 
ya jamban, akosa bo a kui asu'ulan, 
ve abé dé e to nnôm éto: 30 amu be 
nga jô na, A ne mbia nsisim. 

31 Nyia a bobenyañ be nga zu; 
ane be nga tebe atan, a lôme bôt be 
loene nye. 32 Ane ékôane bôt é nga 
to si vôm a nga to; ane é nga jô nye 
na, O lô, nyua a bobenyoñ be ne atan, 
be ajeñe wo. 33 Ane a nga yalane 
be, a jô na, Nyia wom a bobejañe 
bam, be ne beza? 34 Ane a nga lôbô 
bôt be nga to nye bebé, a jô na, Mi 
168, nyia wom a bobejah! 35 Amu 
bote bese môt a bo ane Zambe a nye'e, 
nnye a ne me mojañ, a ka, a nyia wom. 
j Ane a nga beta taté ye'ele bêt 
4 mfôm atok. Ane bêt abui be nga 
sulane wêé, ajô te a nga ke mon 
éfunga été, a tabe si ato'o yôp; ane 
ésulane bêt ése é nga tabe mfôm ôsôé. 
2 A nga yele be mam abui a mi- 
nkana, a jô be nye'elane wé na, 3 
Vê'êla'an: . A nga bo na, môt a nga 
ke miase fes: 4 éyoñ a nga miase 
fes, fese fọ é nga ku zene yôp, ane 
anon e nga zu di je. 5 Fese fọ’ é 
nga ku vôm a mbe mekok, te metek 
abui; ane é nga jia fa amu mete'e 
me mbe tyôtyoé: 6 éyoñ jôp e nga 
tôô, ane é nga viele; é nga kôt, amu 
é mbe te minkañ. 7 Fese fo’ é nga 
ku minsini’ été, ane minsini'i mi nga 
yaé, a yametane je, ane é nga bo te 
wum bibuma. 8 Fese fọ’ é nga ku 
mbamba si, a wum bibuma, ve yaé, 
a bo abui; ane é nga wum bibuma, 
fes ézihi mewôm mela, fo’ éziñ mewôm 
mesaman, fọ’ éziñ ntet. 9 Ane a nga 
jô na, Môt a ne melo ya wôk, a wô’ôk. 

10 Eyoñ a nga li'i étam, bêt awêm 
a bebaé a bôte befe ba be be be nga 
to, be nga sili nye minkana mite. 
11 Ane a nga jô be na, Zambe a litiya 
mia mam me ne asoé ayoñe dé: ve 
bôt be ne te twa buni, a ye'ele be 
mam mese a minkana: 12 ayen be 
aye yen a mis, ve be aye bo te yem; 
awô’ô be aye wô’ a melo, ve be aye 
bo te yemelan; po iea beta kôñelan, 


MARC 


4: 31 
ajô te de aye jambane be. 13 Ane 
a nga jô be na, Ye mi ne te yem 
nkana wu? mi aye yeme minkana 
mise aya? 14 Môt a miase fes, a 
miase mejô me Zambe. 15 Vôm 
mejô me Zambe me ne mmiasan, €yofi 
be maneya wôk, Satan ve ji'a zu, a 
va mejô me ne mmiasane minlem 
miap; bana be ne bête ya zene yôp. 
16 Aval ete fe fes é ne mmiasane vôm 
a ne meko' abui, bana be ne bêt 
€yoh be maneya wô’ô mejô, be jia 
nyoñe me a avak; 17 ve bebien be 
ne te minkañ, be atabe ôbe nté; wona, 
éyoñ bêt be akpwe'ele be a béé be 
amu mejô me Zambe, be ve ji'a kolé 
ôbak. 18 Nyô fo'e ne fes éne mmiasane 
minsin?’ été, bana be ne bêt be nga 
wô’ ô mejô me Zambe, 19 amame ya 
si nyo, a medu'an me akum, a mam 
mefe be akômbô, ve kui a yametane 
mejô, mbe be abo te wum bibuma. 
20 Nyô é ne fes é ne mmiasan mba- 
mba si; bana be ne bêt be awô’ô mejo 
me Zambe, a nyoñe me, a wum bi- 
buma, môte wua mewôm mela, nyô 
mbo'o mewôm mesaman, nyo mbo'o 
ntet. 

21 Ane a nga jô be na, Eyoñ bêt 
be azu lampe, ye be asolé nye éwolo 
si, nge énoñe si, te telé nye tawôlô 
yôp? 22 Amu te ke ajô e ne nsolan, 
de aye bo te kui atan; nalé fe te ke 
jam e ne asoé, de aye bo te yené. 
23 Nge môt a ne melo ya wôk, a 
wô’ôk. 24 Ane a nga jô be na, Mi 
tuka’a simesan ane mi awôk: abim 
mi ave, abim ete nde be aye beta ve 
mia; abim ete de aye dañ abim mi 
nga ve. 25 Amu môt a bili, nnye 
be aye beta ve: ve môt a ne momo, 
be aye va nye jôm a bili. 

26 Ane a nga jô na, Ayoñe Zambe 
de afunan ane môt a miase fese si; 
27 a ke ôyo, a vee, a kôlô si alu ba 
môs, fes je afa a yaé, nye te yem ane 
je abo. 28 Si ébien je awum bibuma; 
a taté bo ‘kaé, wona abam, wona 
ébuma ébien. 29 Eyoñ bibuma bi 
maneya tôlôbô, a ye jia va bie, amu 
éyoñ be ava bibuma é kpwaneya. 

30 A nga jô fe na, Bi aye funan 
ayohe Zambe a jé? bi aye kane de za 
nkana? 31 De afunan ane fes été 


» 


4: 32- 
jia, éyoñ be abé je si, akosa bo je 
adañe fes ése ya si nyo tyôtyoé, 32 
éyoñ be maneya bé je, je ve yaé, a bo 
anen a dañe biloo bise, a bo beta 
mintya; nalé anone ya yôp e ne ngule 
ya bebe je amu é ne éjijin. 

33 Ane a nga kobô mejô me Zambe 
a minkana abui aval ete, ane be mbe 
ngule ya yem: 34 a nji kobô be ajô 
da te nkana: ve a nga tu'a kate beyé’é 
bé, be to étam. 

35 Môs ôte, éyoñ ngô’é é nga bo, 
a nga jô be na, Nkelan mfa'a ya ato'o 
yat. 36 Ane be nga lii ékôane bêt, 
a nyoñe nye éfunga été, a jia kôlô, 
te beta kômesan. Ba be bifunga bife 
be nga ke. 37 Ane beta ôkôs a nga 
vuñ, a mintyôa mi nga bemban éfunga 
été, ajô te éfunga é nga ye jaé mendim. 
38 Ve émien a nga to ébôn éfunga, 
a bô ôyo énoñ: ane be nga vele nye, 
a jô nye na, A Tat, ye ô nji simesane 
bia, bi nga ye jañ? 39 Ane a nga vee, 
a bam évuñulu, a jô ato'o na, Tabe’ 
mvo’é, a bo ne mienn! Ane évuñulu 
é nga man, ato'o ve bo ne mieñf! 
40 Ane a nga jô be na, Mi ako woñ 
amu jé? ye mi ngenan te buni? 41 
Ane be nga dañe ko woñ, a jô bebiene 
na, Nyina a ne za, akosa bo évufiulu 
a ôsôé ve wô’ ô nye? 

Ane be nga kui kindi’ ato'o yat, 

5 si bote ya Gerasa. 2 Eyoñ a nga 
kôlô éfunga, ane môt a mbe mbia 
nsisim a nga jia so vôme ya mesoñ, 
ba nye be nga têban, 3 a nga bo a 
tabe'e mesoñ été: môt a nji beta bo 
ngule ya ka'a nye, momo, akosa bo 
ngôkop; 4 amu be nga kaa nye 
ngata'a a ngôkop melu abui, ane a 
nga bu'i ngôkop, a té fe ngata'a: te 
ke môt a nga bo ngule ya toé nye 
mvo'é. 5 Melu mese, alu ba môs, 
a nga bo a tabe’e mesoñ été a minkôle 
yôp, ve yôn, a tene nyôle jé a mekok. 
6 Eyoñ a nga yene Jésus a ngenan 
ôyap, a nga ke mbi, a kute meboñe 
si vôm a nga tele; 7 a bete tyiñe 
yôp, a jô na, A Jésus, Mone Zambe 
A dañe bôte bese Yôp, bia wo bi ne 
za ajo? Me ajô wo, Zambe a 10, na, 
te kpwe'ele ma. 8 Amu a nga jô 
nye na, A mbia nsisim, kôlô’ôð be mote 
nyô. 9 Ane a nga sili nye na, O ne 


MARC 


5:227 
jôé na za? Nye na, Jôé dam e ne na 
Ezuk; amu bi ne abui. 10 Ane a nga 
dañe ye'elane nye a jô na, te titane 
þia afôla di. 11 Beta mbam bengôé 
a nga di abum nkôle wôé. 12 Ane 
mi nga ye'elane nye, a jô na, Lôme’ 
bia bi ke nyin mbam bengôé. 13 
Ane a nga mete. Ane mimbia 
minsisim mi nga kôlô, a ke nyine 
bengêé: ane mbam bengôé ô nga ke 
mbil nlumbu nkô, a ke su'ulan atok, 
be nga ye bo betoyini bebaé; ane be 
nga wu atok. 14 Ane bêt be nga 
ba'ale bengôé be nga mate, a ke kate 
foé nlam, a afôla te se. Ane bêt be 
nga zu yene jam e nga bo. 15 Ane 
be nga zu vôme Jésus a nga to, a 
yene mêta mbe mimbia minsisim 2 
to si, a bee ngômesan, a to mvo’é, 
nyo a nga bili ézuk: ane be nga ko 
woñ. 16 Ane bôt be nga yene jam 
ete, be nga kate be foé, ane jam e nga 
bo môt a mbe mimbia minsisim, nalé 
fe ajô bengôé. 17 Ane be nga taté 
ye'elane nye na a kôlô si jap. 18 
Eyoñ a nga taté ke éfunga été, môt 
mimbia minsisim mi nga kôlô be nye 
a nga ye'elane nye na, Me aye tabe 
be wo. 19 A nji me'ete, ve a nga jô 
nye na, Kele’ nda jôé be bote bêé, 6 
kate be beta be mam Tate a te bo wo, 
ô kate fe be ane a te ko wo éngêngo. 
20 Ane anga ke, a taté kate bote ya 
Décapole beta be mam Jésus a nga 
bo nye: ane bôte bese be nga semé., 

21 Eyoñ Jésus a nga beta ke éfunga 
été a kui kindi'i yat, bêt abul be nga 
sulane be nye; ane a nga tabe mfôm 
atok. 22 Bivete ya menda me Zambe, 
jia € nga zu, € mbe jêé na Jairus; 
éyoñ a nga yene nye, ane a nga ku 
si mebo mé, 23 a nga dañe ye'elane 
nye, a jô na, Mone wom a ne mona 
minga a ye wu: me aye'elane wo na, 
ô zu beté nye mo môé, wôna a ye 
nyin, a bo mvo'e. 24 Ane ba be be 
be nga ke; ane beta nsamba bôt a 
nga tôñe nye, a bametane nye. 

25 Minga, metyi me nga kui nye 
nyô mimbu awôm a mibaé, 26 a 
nga mane jibi mam abui mingengafi 
abui mi nga bo nye, a ve akume dé 
se, te yet, ôkon ve nenenen, 27 
éyoñe te a PORN EO mi Ee mame ya 


5: 28 
Jesus, ane a nga zu nsamba bêt be 
nga tone nye, a nambe nye ngômesan. 
28 Amu a nga jô na, Nge me anambe 
nye akôsa bo ve ngômesan, me aye 
bo mvo'e. 29 Ane metyi me nga ji'a 
len; ane a nga yeme nyôl été na 
ôkon ô maneya. 30 Ane Jésus a nga 
yem nlem été na ngul é wô’ô kôlô be 
nye é kôlôya, a nga tele zañe bôt, 
ane a nga kôñelan mfa'a vôm bôt be 
nga to, a jô na, Za a te nambe me 
ngômesan? 31 Ane beyé’é þé be nga 
jô nye na, O 16, nsamba bêt wo abame- 
tane wo, jé wo ajô na, Za a te nambe 
ma? 32 Ane a nga lôbô bôte þete 
bese a kômbô yene môt a te bo jam 
ete. 33 Ve minga ate a nga ko woh 
a fôôban, amu a nga yeme jam de 
ate bo nye, ane a nga zu a ku si mebo 
mé, a kate nye mam mese me ate 
boban. 34 Ane a nga jô nye na, A 
ngo jam, mbunan wo ate buni ô 
boya wo mvo'€; kele’ mvo’é, ébubua 
ôkone jôé é maneya. 

35 A ngenan a kobô’ô, ane be nga 
so be évete ya nda Zambe, a jô na, 
Mone wôé a wuya; wo abeta ndeñele 
Tate amu jé? 36 Ve Jésus a nji 
vô ôlô, ane a nga jô évete ya nda 
Zambe na, Te ko woh, ve buni. 37 
A nji me'ete môt mfe a tôñe nye, ve 
Pierre, a Jacques, a Jean, monyañe 
Jacques. 38 Ane be nga kui nda 
€vete ya nda Zambe; ane a nga yene 
bêt be bo'o z0'é, abul ve yi a dañe 
yên. 39 Eyoñ a nga nyi nda, a nga 
jô be na, Mi abo abui z0é a yi amu 
jé? mon a nji wu, a ne ôyo. 40 Ane 
be nga dañe woé nye. Ane a nga va 
bôte bese be ke atan, a nyoñe ve ésa 
mon ba nyia, a bôt ba be be be nga 
so, a nyi vôme mon a nga bô. 41 
Ane a nga bi mone wo, a jô nye na, 
Talitha Koumi; ajô te e ne na, Mona 
minga, me ajô wo na, Kôlô’ô si. 42 
Ane mona minga a nga jia kôlô si, 
ve wulu; amu a nga to mimbu awôm 
a mibaé. Ane be nga semé beta nse- 
man. 43 Ane a nga tu'a jô be na, 
Te katane môt ajô di: ane a nga jô 
be na, Va'ane nye jôme ya di. 

6 Ane a nga kôlô vôm ate; a kui si 
jé émien; ane beyé’é bé be nga tôñe 


nye. 2 Fyofi môse sondô ô nga 
42 


MARC 


6: 18 
kpwan, a nga taté ye'ele bôt nda 
Zambe: bêt abui be nga wô’ô nye, 
ane be nga semé, a jô na, Môte nyô 
a nga koé mam mana vé? Za akaja 
ñyeman mote nyo a yeme mam, a 
za aka'a beta be mam a bo di? 3 Ke 
nyina a ne ntyetyeñ, mone Marie, a 
monyañe Jacques, a Joses, a Jude, 
a Simon? Ke bia be bekale bé bi to 
va? Ane be nga kolé ajô dé ôbak. 
4 Ane Jésus a nga jô be na, Nkulu 
mejô a nji wume si jé a bôte þé a 
nda jé, ve minlam mife. 5 Ane a 
nga bo te ngule ya bo beta be mam 
wôé, ve a nga beté mo mé minkôkone 
mivok a saé mie. 6 Ane a nga semé 
amu be nga bo te buni. 

Ane a nga ke minlam minlam a 
ye'ele bêt. 

7 Ane a nga loene beyéé awôm a 
bebaé, a ke a ba'atane be bebaé bebaé, 
a lôme be be ke; a ve be ngule ya jôô 
mimbia minsisim; 8 ane a nga tua 
jô be be bo te nyoñe jôm éyoñ be ake; 
te fembé, te ékpwaé, te moné mfe’ 
été, ve mintum mintum; 9 mi beke'e 
bikôndé: a jô fe na, te jaéane biwo- 
mane bibaé. 10 Ane a nga jô be na, 
Vôm ase mi anyi nda, taba'ane wôé 
akekui éyofi mi akôlô. 11 Vôm ase 
be abo te nyoñe mia, te wô’ô mejo 
menan, éyoñ mi akôlô vom ate, sasan 
mbuluk ô ne mia mebo si, ajô te nde 
mi aye liti be ndem. 12 Ane be nga 
kôlô a ke, be kate bote na, Kôñela’ane 
minlem. 13 Ane be nga va mimbia 
minsisim abui, a wọ’o abui minkôkon 
mbon, a saé mie. 

14 Ane njô bôt Hérode a nga wô’ 
ajô te; amu bôt be nga bo be yeme’ 
jôé dé: ane a nga jô na, Jean Baptiste 
a wômôya soñ, ajô te nde a bo de 
mam me ne ngule ma. 15 Bôte 
bevo'o be nga jô na, A ne Élie. Ba 
bevo'o na, A ne nkulu mejô, aval ane 
môte wua ya bekulu mejô. 16 Ve 
éyoñ Hérode a nga wô’ ajô te, a nga 
jô na, Jean, môt me nga tyi'i nlê, a 
wômôya. 17 Amu Hérode émien a 
nga lôme bôt be ke bi Jean, a ka'a 
nye nda mimbôk amu Hérodiade, nga 
monyañ a mbe jôé na Philippe; amu 
a nga lu'u nye. 18 Amu Jean a nga 
jô Hérode na, O tyameya metiñe me 


6: 19 
Zambe, amu ô lu'uya nga monyoñ. 
19 Ane Hérodiade a nga sifie nye, a 
kêmba wôé nye; ve a nga bo te ngu; 
20 amu Hérode a nga ko Jean woñ, 
amu a nga yeme na a ne mbamba môte 
ya zôsô, ane a nga ba'ale nye. Eyoñ 
a nga wô’ô mejô mé, a nga bo fe'e 
ne vema! ane a nga wô’ô mejô a nga 
kobô mvae. 21 Eyoñ mba môse ya 
bo jam ete a nga kpwan, môs ôte 
Hérode a nga kañe môs a nga bialé, 
a nga yame benya bôtô bé a bemie 
bejô bezimbi a biwôlô bi bote ya 
Galilée bidi abui; 22 éyoñ ngone 
Hérodiade é nga nyi nda a jem, 
Hérode a bôt ba be be be nga to si 
be ja'ak, be nga nye'e ane a nga jem; 
ane njô bôt ate a nga jô ngon éte na, 
Jakéé me jôm wo anye'e, me ve wo 
je. 23 Ane a nga kan ngana, a jô 
nye na, Biôm bise jôm wo aye ja'€ ma, 
me aye ve wo je, toan me akandé si 
jam me ajôô je zañ, a ve wo éfase jia. 
24 Ane a nga kui atan, a jô nyia wé 
na, Za jôm me aye ja'e€? Nye na, 
Nlô Jean Baptiste. 25 Ane a nga bo 
avôle ya ke be njô bôt a ja’é nye, a 
jô na, Me ayi na ô ji’a ve me nlô Jean 
Baptiste be'e été. 26 Ane njo bôt 
ate a nga dañe wô’ abé; ve amu 
mengana a nga kan, amu fe bôt ba 
be be be nga to si be ja'ak, a nji 
nyume nye wô. 27 Ane njo bôt ate 
a nga jia lôme môte wua ya bezimbi 
be nga ba'ale nye, a jô nye na, Za'a 
nio wé: ane a nga ke tyi'i nye nlô nda 
mimbôk, 28 a zu nido be'e été, a ke 
wô ngon éte; ane ngon é nga ke wô 
nyia wé. 29 Eyoñ beyé’é bé be nga 
wô ajo te, be nga zu nyon mbim, a 
jame wô soñ. 

30 Ane minlôman mi nga sulane 
be Jésus; ane be nga kate nye mam 
mese be nga bo, a mejô mese be nga 
ye'ele bôt. 31 Ane a nga jô be na, 
Biabebien, nkeane vôm bôt be ne 
momo, bi wo'an ôbe nté. Amu bôt 
abui be nga bo ve zu ve ke, be nga bo 
te yen adi ya di bidi. 32 Ane be nga 
kôlô a ke éfunga été, a ke vôm bêt 
be mbe momo. 33 Ane bôt be nga 
yene be be kelek, a bôt abui be nga 
yeme be, ane be nga so minlam mise, 
a ke mimbil a mebo, a taté kui vôm 


MARC 


6: 51 
ate. 34 Ane a nga suan a yen ékôane 
bôt abui, ane a nga ko be éngôngo, 
amu be mbe ane mintômba mi ne 
te mba'ale: ane a nga taté ye'ele be 
mejô abui. 35 Eyoñ môs ô nga ndeñ, 
beyéé bé be nga zu vom a nga to, 
a jô na, Vôme nyô a ne fé été, a môs 
ô nga ndeñ; 36 jô’ô bote na be ke 
vom bêt be né, afôla di, a minlam, 
bebien be kuse biôme ya di. 37 Ane 
a nga yalan a jô be na, Miabebien, 
va'ane be bidi. Ane be nga jô nye na, 
Ye bi aye ke kuse fembé tañe franc 
mintete mibaé, a ve be be di? 38 
Ane a nga jô be na, Mi ne mimamane 
mi fembé miañembé? kenga joman. 
Eyoh be nga yem, be nga jô na, 
Mimamane mitan, a kos ébaé. 39 
Ane a nga jô be na, Bôte bese be 
tabe'e si ôbut minnoñ minnoñ. 40 
Ane be nga tabe si minnoñ, nnofi 
éziñ ntet, nnon éziñ mewôm metan. 
41 Ane a nga nyoñe mimamane mi 
fembé mitan a kos ébaé, a lôbô yôp, 
a ye'elane Zambe; ane a nga be'e 
mimamane mi fembé, a ke beyé'é, be 
ve bôt; ane a nga kape kos ébaé, a 
ve je bôte bese. 42 Ane be nga di 
bese, ve jaé. 43 Ane be nga kôan 
afufuse fembé a afufuse kos, minkoé 
awôm a mibaé. 44 Bôt be nga di 
mimamane mi fembé be mbe befam 
betoyini betan. 

45 Ane a nga jia tindi beyé’é bé 
be ke éfunga été, a ke nye ôsu kindi'i 
yat mfa'a ya Bethsaida, ane émien 
a nga jô €sulane bote na, Tyama' an. 
46 Eyoñ ba be be be nga mane ya'an, 
ane a nga kêlê a ke nkê, a ye'elane 
Zambe. 47 Eyon ng0é é nga bo, 
funga é nto ato'o zaŭ, ve émien étam 
a nga to kindik. 48 Eyoñ a nga yene 
be be wô’ô nju'u ya ful éfunga, amu 
évuñulu é nga so mfa'a be nga ke, 
éyoñe te é mbe dibi tyé, ane a nga 
wulu mendime yôp a ke vôm éfunga 
é nga to; a nga bo ane a ye lôte be: 
49 éyoñ be nga yen a wulu'u mendime 
yôp, be nga si'a ko na a ne kôn, ane 
be nga yôn; 50 amu be nga yene nye 
bese, a ko won. Ane a nga ji'a kobô 
be, a jô be na, Taba'an mvo’é: me 
le; te koane woñ. 51 Ane a nga ke 
be nga to éfunga Aah ane évuñulu é 


6: 52 
nga man: ane be nga semé beta nse- 
man; 52 amu be nga bo te tw'a yem 
ajô mimamane mi fembé, amu minlem 
miap mi mbe ayaé ya buni. 

53 Eyoñ be nga mane dañ atok, 
be nga kui si ya Gennésareth, a tiñeti 
éfunga kindik. 54 Eyoñ be nga kôlô 
éfunga, bêt be nga jla yeme nye, 
55 ane be nga ke mimbi mefôla mete 
mese, a be'e minkôkon binoñe biap 
vôm ase be nga wô’'ôtane na a ne wêé. 
56 Vôm ase a nga ke minlam mi ne 
tyôtyoé a mi mi ne anen a afêla si te, 
be nga bôé minkôkon vôm bôt be 
nga bo be sula'an, a ye'elane nye na 
mi nambe nye, ja'an ñwôndé ngô- 
mesan: ane bôte bese be nga nambe 
nye be nga bo mvo’é. 

Ane Bepharisien a betili bekalate 

bevo'o be nga sulane be nye, be 
nga so Jérusalem, 2 ane be nga yene 
beyé’é bé bevo’o be bo be ja’a bidi a 
mvine mo, e ne na, te tame sôpe mo. 
3 (Amu Bepharisien a Bejuif bese be 
nga bo te di, ve taté sôpe mo map 
nya nsôbane, be nga ba'ale biyem 
bi bote beto; 4 nalé fe éyofi be aso 
vôm bôt be abo be sula'an be aye 
taté di, ve tame wobane mendim; 
mam mefe be nga nyoñ a ba'ale me 
ne na, be asôpe bilaé, a beminkeñ, 
a bebe'e be mvot.) 5 Ane Bephari- 
sien a betili bekalate be nga sili nye 
na, Beyéé bôé be ne te bo biyem bi 
bôte betôl amu jé, ve di fembé a 
mvine mo? 6 Ane a nga jô be na, 
Esaie a nga kulu mejô mvaé ajô 
denan, mia bêt mi abo medu'an, €yoh 
a nga tili na, 

Bête ba be awumu me biyaé, 

Ve minlem miap mi ne me ôyap. 
7 Be akafie me momo nkañan, 

Amu be aye'ele bêt mejô me ne 

meja me bêt. 

8 Mi ali metiñe me Zambe a ba'ale 
biyem bi bôte betô. 9 Ane a nga jô 
be na, Mi abene metiñe me Zambe, 
amu mi akômbô baale biyem bie- 
nane ya bôte betô. 10 Amu Moise a 
nga jô na, Tuka'a wô’ éso ba nyua; 
a nga jô fe na, Môt a kobô ésa nge 
nyia mbia ajê, a ye fo'o wu: 11 ve 
mi ajô na, Nge môt a jô ésa nge nyia 
na, Jôm ô nga h thi mvaé nge me 


MARC 


7:30 
nga ye ve wo je, é ne Corban, ajô te 
e ne na, Me veya je Zambe; 12 nalé 
mi ne te kañese na a bo ésa nge nyia 
jam e ne mvaé; 18 mi ave mejo me 
Zambe momo amu biyem bienane ya 
bote betô, mbie mi maneya ye'ele 
bêt: mi abo mam mefe abui aval ete. 
14 Ane a nga beta loen ékôane bôt a 
jô be na, Mia bese, vO'ê0la'ane ma, 
mi tuka'a yeme mejô ma: 15 sa 
jôme ya atan je anyi môt anyu été 
é ne ngule ya ndamane nye; ve mejô 
me aso môt nlem été, mme me anda- 
mane môt. 17 Eyoñ a nga nyi nda 
été, a li ékôane bêt, beyéé bé be 
nga sili nye nkana ôte. 18 Ane a nga 
jô be na, Ye mia fe mi ne te yeme 
mam? Ye mi ne te yeme na, biôm 
bise ya atan, sa jêm je anyi môt 
anyu été é ne ngule ya ndamane nye; 
19 amu je abo te nyin nlem été, ve 
abum, ve lôt a ke fé? A nga jô nalé 
a bo bidi bise mvaé. 20 A nga jô 
fe na, Mejô me aso môt nlem été, 
mme me andamane môt. 21 Mejô 
me aso bôte minlem été, mme ma, 
mam abé bôt be asimesan, bibon, 
wup, ñwôane bêt, mejian, 22 minya- 
mete, mbia be mam, medu'an, bisêk, 
mesengan, ékpwe'ele, mebun, ézezam: 
23 mbia be mam mete mese me aso 
môt nlem été, mme me andamane môt. 

24 Ane a nga kôlô vôm ate, a ke 
mefôla ya Tyr a Sidon. Ane a nga 
nyi nda été, a nji nye môt a yem 
ajô te; ane a nga bo te ngule ya sobd. 
25 Ane minga, mone wé a mbe mona 
minga a mbe mbia nsisim, éyoñ a 
nga wê'êtane nye, ane a nga jia zu 
a ku si mebo mé. 26 Minga ate a 
mbe ngone Begrec, ngone ya Syro- 
phénicien. Ane a nga ye'elane nye 
na, a va mone wé mbia nsisim. 27 
Ane a nga jô nye na, Bongô be tame 
jaé di: amu a nji bo mvaé a nyoñe 
bongô bidi, a ve bie bemvu. 28 Ve 
a nga yalan a jô nye na, Ya, A Tat; 
akosa bo bemvu be ne tawôlô si be 
adi afufus bongô be alik. 29 Ane 
a nga jô nye na, Amu njôane wu, 
kele wo ake; mbia nsisim a kôlôya 
nyo mon. 30 Ane.a nga kôlô a ke 
nda jé, a koé mon a bô énoñ, mbia 
nsisim a kêlêya. 


7: 31 
31 A nga beta kôlô afôla ya Tyr, 
a ke lête Sidon, a ke lête fe mfa'a 
ya Décapole akekui ato'o ya Galilée. 
32 Ane be nga zu nye môt a mbe 
ndondok, a to te kobô mvae; ane be 
nga ye'elane nye na a beté nye mo 
mé. 33 Ane a nga va nye ékôane 
bôt été, a ke nye vôm étam, a futi 
nye anyu melo été, a tui menden, a 
nambe nye ôyem; 34 ane a nga 
lôbô yôp, a vebe ngu, a jô nye na, 
Ephphata, e ne na, Bo'o mvo'e. 35 
Ane melo mé me nga bo mvo'é, nkañ 
ya ôyeme vié ô nga nyokan, ane a nga 
kobô ne sañesañ! 36 Ane a nga twa 
jô be na, Te katane môte foé: ve 
éyoñ a nga dañe jô be nalé, be nga 
viane ke kate bêt abui foé ya ajô te. 
37 Ane be nga semé beta nseman, a 
jô na, A maneya bo mam mese mvaé; 
a bo mindêndo'o mi wôk, a mimvu- 
mvu'u mi kobô. 
Melu mete éyoñ bôt abui be nga 
8 sulan vôm a nga to, be nga to te 
jôme ya di, a nga loene beyéé bé, 
a jô be na, 2 Me awô’ ékôane bot 
éngôngo, amu bia be be bi nto melu 
mela, be nji bo bidi: 3 nge me alôme 
be be ke zaé male map, be aye ku 
some zen; amu bevo'o be nga so ôyap. 
4 Ane beyéé bé be nga yalane nye 
na, Môt a ye koé abime fembé de 
aye yiane bôte bana fé été vana vé? 
5 Ane a nga sili be na, Mi bili mima- 
mane mi fembé miañembé? Be na, 
Zañbwa. 6 Ane a nga jô ékôane bôte 
na, Taba'ane si: ane a nga nyoñe 
mimamane mi fembé zañbwa, a ve 
Zambe akéva, a be'e je, a ve beyé’é 
na be ke bêt; ane be nga ke be ake 
ékôane bôt. 7 Be nga bili fe ayôme 
kose tyôtyoé: €yoh a nga mane ye’- 
elane Zambe, ane a nga jô be na, 
Ke'ane fe be kos. 8 Ane be nga di, 
ve jaé: ane be nga kôan afufus e nga 
li, minkoé zanbwa. 9 Bôte bete be 
nga ye bo betoyini benyin: ane a nga 
jô be na, Kelan. 10 Ane ba be 
bey6'€ bé be nga jia ke éfunga été, 
ane be nga ke mfa’a ya Dalmanutha. 
11 Ane Bepharisien be nga zu a 
taté sili nye minsili, be nga kômbô na 
a ye liti be ndem je aso yôp, be nga 
ve'ele nye. 12 Ane a nga vebe ngu 


MARC., 


8: 29 
a abuk, a jô na, Bôte ya miaé wu be 
ajeñ ndem amu jé? me ajô fo'o mia 
na, Bôte ya miaé wu be aye yen ndem. 
13 Ane a nga li be a beta ke éfunga 
été, a kôlô a ke kindi'i yat. 

14 Ane be nga vuane nyoñe fembé; 
fembé be nga bili éfunga été é nga to 
ve mamane wua. 15 Ane a nga tu'a 
lepe be, a jô na, Taba’ane mame ya 
Bepharisien a Hérode me afunane 
jôm je avusu fembé, ntye. 16 Ane 
bebien be nga kobô, a jô na, Bi nji 
bo fembé. 17 Ane Jésus a nga yem 
ajo te, a jô be na, Miabebien mi 
akobô amu mi se fembé amu jé? ye 
mi ngenan te bi mejô, nalé fe te twa 
yem? ye minlem mienan mi ne ayaé 
ya yeme mam? 18 Mi ne mis, ye 
mi ne te yen? mi ne melo, ye mi ne te 
wôk? ye mi ne te simesane mam? 19 
Eyoñ me nga be'e mimamane mitan, 
a ve bôt betoyini betan, mi nga kôan 
afufus minkoé miañembé? Ane be 
nga jô nye na, Awôm a mibaé. 20 
Eyoñ me nga be’e mimamane zañbwa, 
a ve bôt betoyini benyin, mi nga kôan 
afufus minkoé miañembé? Ane?be 
nga jô nye na, Zañbwa. 21 Ane a 
nga jô be na, Ye mi ngenan te tu'a 
yem? 

22 Ane be nga kui Bethsaïda. Ane 
be nga zu nye ndindim, a ye'elane nye 
na a nambe wô. 23 Ane a nga bi 
ndindime wo, a va nye ja; éyoñ a nga 
tui nye mendene mis, a beté nye mo, 
ane a nga sili nye na, Ye wo ayene 
jôm? 24 Ane a nga lôbô yôp, a jô 
na, Me ayene bôt; amu me ayene be 
ane bile bi awulu. 25 Ane a nga beta 
nambe nye mo mis; ane a nga bo 
mbane ya lôbô, ve bo mvo'é, ane a 
nga twa lôbô biôm bise. 26 Ane a 
nga jô nye na, Te ke nlam, kele 
ve nda jôé. 

27 Ane Jésus ba be beyé’é bé be 
nga kôlô, a ke minlame ya Césarée 
Philippe: éyofi be nga ke zen, ane a 
nga sili beyé’é bé na, Bôt be ajô na 
me ne za? 28 Be nga yalane nye na, 
Ba bevo'o na, Jean Baptiste; bevo'o 
na, Elie; bevo'o na, Wua ya bekulu 
mejô. 29 Ane a nga sili be na, Ve 
mia mi ajê na me neza? Ane Pierre 
a nga yalan a jô pe na, O ne Christ. 


8: 30 
30 Ane a nga lepe be na be bo te 
kañete môt ajo dé. 

31 Ane a nga taté ye'ele be na, 
Mone mêt a yiane jibi mam abui, 
bivete ya menda me Zambe a bemie 
beprêtre a betili bekalate be aye vini 
nye, a wôé nye, mose mila a ye wômô. 
32 A nga tu’a kobô be ajô te, be wôk. 
Ane Pierre a nga nyoñe nye, a taté 
lepe nye. 33 Ane a nga kôñelan, a 
16b8 beyéé bé, a lepe Pierre, a jô 
na, A Satan, kele’ me mvus; amu ô 
ne te simesane mame ya Zambe, ve 
mame ya bôt. 34 Ane a nga loen 
ékôane bêt a beyéé bé, a jô be na, 
Nge môt a ye tôñe ma, wôna a nyumu' 
émiene mam, a beke'e croix jé, a bo’ 
ane me abo. 35 Amu bôte bese môt 
a ye ba'ale ényiñe jé, a ye dimeli je; 
ve môt a ye dimeli ényiñe jé amu ajô 
dam a ajô mbamba foé, nnye a ye 
ba'ale je. 36 Mvaé jé môt a ye 
yen, nge a nyoñe si nyô ése, a dimeli 
ényiñe jé? 37 Za jômô môt a ne ngule 
ya folane je a ényiñe jé? 38 Amu 
bôte bese môt a wô’ô me ôson a 
mejô mam vôm bote ya miaé wu 
be ne bijabô a mam abé be to, Mone 
môt a ye wô’ô nye ôson, éyoñ a ye zu 
étôto’o ya Esa wé a mbamba beange. 

1 Ane a nga jô be na, Me ajô fo’o 

mia na, Bôt be tele va, bevo’o 
be aye bo te wu, ve tame yen ayoñe 
Zambe e za'a a ngu. 

2 Melu mesamam me nga lôt, ane 
Jésus a nga loene Pierre a Jacques a 
Jean, a ke be beta nkôle yôp vôm 
étam: ane a nga veñesane nyôle jé 
vôm be nga to; 3 ngômesane jé é 
nga faé a dañ éfumulu, te ke môte 
ya si nyô a ne ngule ya bo je éfumulu 
aval ete. 4 Ane Élie ba Moise be 
nga kui vôm be nga to: ane be nga 
kobd Jésus. 5 Ane Pierre a nga kobô 
a jô Jésus na, A Rabbi, a ne mvaé 
bi atabe va: ntama lôñane bibem 
bila; wo jia, Moïse jia, a Élie jia. 6 
Amu a nji yem ane a ye jô; amu be 
nga dañe ko woñ. 7 Ane hkut ô 
nga zu dipe be yôp: ane tyiñ é nga 
so nkut été na, Nyina a ne Mone wom 
me anye'e: vô’'ôla’ane nye. 8 Ane be 
nga ke be alôbô vôm ate, te ke beta 
yene môt mfe, ve X Pe a bebien. 


MARC 


9: 25 

9 Eyoñ be nga siliki nkô, a nga tu'a 
jô be na be bo te kate môt mam be 
ate yen, ve éyoñe te Jésus a wômôya 
soñ. 10 Ane be nga baale mejô 
mete, a sili bebiene na, ajô a ye wômô 
soñ e ne aya? 11 Ane be nga sili 
nye na, Ke betili bekalate be ajô na 
Élie a ye taté zu? 12 Ane a nga jô 
be na, Élie a ye fo'o taté zu, a kome 
mam mese: e ne ntilan aya ajô Mone 
môte na a ye jibi mam abui, a bôt 
be aye biasé nye? 13 Ma me ajô 
mia na, Élie a maneya so, a bêt be 
nga bo nye ane be nga nye'e, ane e ne 
ntilan ajô dé. 

14 Eyoñ be nga kui vôm beyé’é 
be nga to, be nga yen ékôane bôt 
abui é nga bômane be, be nga yene fe 
betili bekalate be sili be minsili. 15 
Ane bote bese be nga to, éyoñ be nga 
yene nye, be nga ji'a semé beta nse- 
man, ake tôbane nye a batane nye. 
16 Ane a nga sili be na, Mi asili þe 
za minsili? 17 Ane môte wua ya 
ékôane bôt a nga yalane nye na, 
A Nye'ele, me ate zu mona fame wom 
be wo, nsisim wo abo nye mvumvuk; 
18 vôm ase wo ake nye, ve dume nye 
si: avule ve kui nye anyu, a late 
mes6n, nnye ve kdt: me ate jô beyéé 
bêé be va wê; ve be nji bo ngule ya 
va. 19 Ane a nga yalane be a jô 
na, A miaé bôt ô ne te buni Zambe, 
me aye tabe be mia nta vé? me aye 
jibi mia nta vé? za'ane nye me ne 
nne. 20 Ane be nga zu nye vôm a 
nga to: éyoñ a nga yene nye, ane 
nsisim ô nga fô’ô nye mbia mfô’an; 
ane a nga ku si a vu, avule ve kui 
nye anyu. 21 Ane a nga sili ésa wé 
na, Jôme ji é nga bo nye nta vé? 
Nye na, Ataté mongô. 22 O nga jaé 
dume nye nduan a mendim, a kômbô 
wôé nye: nge ô ne ngule ya bo jam, 
ko bia éngôngo, a volô bia. 23 Ane 
Jésus a nga jô nye na, Nge ô ne ngu! 
Môt a buni a ne ngule ya bo mam 
mese. 24 Ane ésa mon ate a nga jia 
bete tyiñ, a jô na, Me abuni; vol6'6 
me vôm me ngenan te buni. 25 Eyoñ 
Jésus a nga yen ékôane bôt. é zaja 
mbi, a nga lepe mbia nsisim, a jô wô 
na, A nsisim ô ne mvumvuk a ndô- 
ndok, me ajô wo na, kôlô’ô be nye, 


na e si ah Laki 


9: 26 
te fe beta nyi be nye. 26 Ane a nga 
yèn, a f6'60 nye ngu, a kôlô be nye: 
ane mongô ate a nga bo ane mbim; 
ajô te bôt abui be nga jô na, A wuya. 
27 Ane Jésus a nga bi nye wo, a bete 
nye si; ane a nga tebe tetele. 28 Eyon 
a nga nyi nda, beyéé bé be nga sili 
nye be to étame na, Bi ate bo te 
ngule ya va wô amu jé? 29 Ane a 
nga jô be na, Avale di e se ngule ya 
kôlô a jam afe, ve a meye'elan. 

30 Ane be nga kôlô vôm ate, a 
ke lête Galilée; a nji nyee môt a yem 
ajô te. 31 Ane a nga ye'ele beyé’é 
bé, a jô be na, Be aye ti Mone môt 
a ve nye bêt be aye wôé nye; éyoñ 
a wuya, môse lale a ye wômô. 32 
Ve be nji yem njôan ôte, ane be nga 
ko woñ ya sili nye. 

33 Ane be nga kui Capernaoum: 
éyoñ a nga to nda été, a nga sili be na, 
Za ajô mi ate sôane bisô zen? 34 
Be ve ku bivô: amu bebien be nga 
sôane bisô zene na za a dañ? 35 Ane 
a nga tabe si a loene beyéé awôm 
a bebaé; ane a nga jô be na, Nge môt 
a ye tebe ôsu, wona a ye fo'o tebe 
bote bese mvus, a bo be bese bisaé. 
86 Ane a nga nyofi étume mon, a 
telé be je zañ: ane a nga nyoñe je a 
bi je mo, a jô be na, 37 Bôte bese 
môt a nyoñe mone wua ya aka'a 
bone di, amu jôé dam, a nyoñe ma: 
a môt a nyoñe ma, a nji nyoñe ve ma, 
a nyoñeya fe nyô a nga lôme ma. 

38 Jean a nga jô nye na, A Nye'ele, 
bi nga yene môt a va mimbia minsi- 
sim amu jôé dôé; ane bi nga kame 
nye amu a nga bo te tôñe bia. 39 
Ane Jésus a nga jô na, Te kamane 
nye: amu a se môt a ye bo beta jam 
amu jôé dam, a ne ngule ya ji'a kobô 
me abé. 40 Amu môt a ne te siñe 
bia, nnye a kame bia. 41 Amu bête 
bese môt a ye nyuu mia élaé mendim, 
amu mi ne bote ya Christ, me ajo 
foo mia na, a ye dimeli mvaé je. 
42 Bôte bese môt a bo mone wua ya 
bone ba be abuni ma jam de akolé 
nye ôbak, jam afe de aye dañe bo 
nye mvaé, nde e ne na, nge be aye 
tiñeti nye beta ako'o be ako'o bidi 
tyiñ, a wua nye mañ ete. 43 Nge wo 
wêé wo akolé wo ôbak, tyi'i wô: e 


MARO 


10: 14 


ne wo mvae nge wo ake tabe ényifi 
éyem, sa na wo atabe mo mêé mebaé 6 
kel étôtôlan, vêm nduan é ne te dim. 
45 Nge abo dêé de akolé wo êbak, 
tyi'ide: e ne wo mvaé nge wo ake tabe 
ényifi éyem, sa na wo atabe mebo 
môé mebaé, be wua wo étôtôlan. 47 
Nale fe, nge dise dôé de akolé wo 
ôbak, va'a de: e ne wo mvaé nge wo 
ake ayofie Zambe dise da, sa na wo 
atabe mise mebaé, be wua wo étôtô- 
lan; 48 vôm ate nsoñe wop ô ne te 
wu, a nduan é ne te dim. 49 Amu 
nduan je aye ve bôt mvaé, ane nku 
wo abo bidi. 50 Nku ô ne mvaé: 
ve nge nku ô sameya zam, mi aye beta 
ve wô zam aya? Taba’an nku me- 
nyôle menan, miabebien taba’an 


myvo’é. 

1 0 Ane a nga kôlô vôm ate, a ke 
si ya Judée, a mfa’a ya Jourdain 

yat: ane bôt abui be nga beta sulane 

be nye; ane a nga beta ye'ele be ane 

a nga bo a bo'ok. 

2 Ane Bepharisien be nga zu be 
nye, a sili nye na, Ye a ne zôsô 
metiñ fam je asuu minga wé? amu be 
nga veele nye. 3 Ane a nga yalan 
a jô be na, Moise a nga jô mia aya? 
4 Be na, Moise a nga yebe na môt a 
ne ngule ya tili kalate ya suu nga, a 
suu nye. 5 Ane Jésus a nga jô be na, 
A nga tili mia atiñ ete amu ayete 
minleme denan. 6 Ve ataté si nyô 
é nga téban, Zambe a nga bo bôt fam 
ba minga. 7 Amu ajô te fam je aye 
li ésa ba nyia, ba minga wé be aye 
tabe nlatan; 8 be aye bo nsône wua 
bebaane; ajô te be aye fe bo bôte 
bebaé, ve nsône wua. 9 Ajô te, bôt 
Zambe a maneya lat, môt a vo’o 
kande be. 10 Ane beyé’é bé be nga 
beta sili nye ajô te nda été. 11 Ane 
a nga jô be na, Bôte bese môt a ye 
suu nga, a lu'u mfe, a boya nye abé 
amu a jiya éza minga: 12 a minga 
émien nge a vase be nnôm, a lu'u 
fame fe, nnye ke a boya mejian. 

13 Ane be nga zu nye ayôme 
bongô, be nga yi na a nambe de: ane 
beyé’é be nga bame be. 14 Ve éyoñ 
Jésus a nga yen ajô te, a nga wô’ 
abé, a jô be na, Me'eta'an ayôme 
bongo e zu be pe te kamane de; 


10: 15 


MARC 


10: 46 


amu ayoñe Zambe e ne jôme ya aka'a | bobenyañ, a beka, a benyia, a bon, 


bote di. 15 Me ajo fo'o mia na, 


a si, a fulan ékpwe'ele bêt be aye 


Bôte bese môt a bo te nyoñ ayoñe | kpwe'ele nye; a ényiñ ya melu mese 


Zambe ane ôyôme mongô, a se ngule 
ya nyi de. 16 Ane a nga nyote be, 
a bi be mo, a botane be, a beté be mo 
mé. 

17 Eyoñ a nga kôlô a ke zen, môt 
a nga ke mbile vôm a nga tele, a 
kute meboñe si bebé mebo mé, a sili 
nye na, A Mba Nye'ele bôt, me aye 
bo aya me aye tabe ényiň ya melu 
mese? 18 Ane Jésus a nga jô nye 
na, Wo aloene me mba môt amu 
jé? môte wua a ne mba môt, ve 
Zambe étam. 19 Wo ayeme me- 
tiñe me Zambe na, Te wôé môt, Te 
bo mejian, Te wup, Te bote môt ajô, 
Te bo medu'an, Tuka’a wô’ éso ba 
nyua. 20 Ane a nga jô nye na, A 
Nye'ele, me maneya ba'ale mejô mete 
mese aso mongô. 21 Ane Jésus a 
nga lôbô nye, a nye'e nye, a jô nye 
na, Jame da ô za bo'ok: kele’ kuane 
biôm bise ô bili, ô ve minzôzoé, nalé 
wo aye bo akum nlame ya yôp: wôna 
za'a tôñe ma. 22 Ane a nga bo mbot 
asu. éyoñ a nga wô’ ajô te, ve kôlô 
a ke a wô’ ôlun: amu a nga bili akum 
abui. 

23 Ane Jésus a nga lôbô bôte bese, 
a jô beyé bé na, Ayaé bêt be ne 
akum abui be ke ayoñe Zambe! 24 
Ane beyéé be nga semé mejô a nga 
kobô. Ane Jésus a nga beta jô be 
na, A bongd, ayaé bôt be anye'e 
akum be ke ayoñe Zambe! 25 E ne 
tyľibi chameau a lêt abé ndondo, sa 
na môt a ne akum abui a ke ayoñe 
Zambe. 26 Ane be nga semé beta 
nseman, a jô nye na, Wôna za a ne 
ngule ya yen ényiñ? 27 Ane Jésus 
a nga lôbô be a jô na, Bôt be se ngule 
ya bo ajô te, ve Zambe a ne ngule 
ya bo de: amu Zambe a ne ngule ya 
bo mam mese. 28 Ane Pierre a nga 
taté jô nye na, Tame yen, bi maneya 
Wi biôm bise, ve tôñe wo. 29 Ane 
Jésus a nga jô na, Me ajô fo'o mia na, 
Môt a nji li nda, nga bobenyañ, nge 
beka, nge nyia, nge ésa, nge bon, 
nge si a bili, amu ajô dam, a ajô 
mbamba foé, 30 ve a ye nyoñe biôm 
bite jôme jia ng nyo: menda, a 


awu yat. 31 Ve bêt abui be ne êsu 
be aye tebe mvus, a bêt be ne mvus be 
aye tebe ôsu. 

32 Be mbe zen be kele’ Jérusalem; 
ane Jésus a nga tebe ôsu: ane be nga 
semé; a ba be nga tôñe nye be nga ko 
woñ. Ane a nga beta loene beyé’é 
awôm a bebaé, a taté kate be mam be 
aye bo nye, 33a jô na, Tama yenan, 
bi nga ke Jérusalem; be aye ke Mone 
môt bemie beprêtre a betili bekalate; 
mbe be aye ve nye mekua ya wôé nye, 
a ke nye bôt be ne te yeme Zambe: 
34 mbe be aye kpwe'ele nye, a tui 
nye menden, a bibi nye nkasa, a wôé 
nye; a ye wômô soñ mose lale. 

35 Ane Jacques ba Jean, bone be 
Zébédée, be nga zu nye bebé, a jô 
nye na, A Nye'ele, bi ayi na wo aye 
bo bia jam bi ajô wo. 36 Ane a nga 
jô be na, Mi akômbô na me bo mia 
jé? 37 Ane be nga jô nye na, Me'- 
ete'e na bi tabe étôto’o jôé, wua mbo 
nnêm, nyo mbo'o mbo nga. 38 Ane 
Jésus a nga jô be na, Mi nji yeme jôm 
mi aja'e. Ye mi ne ngule ya nyu 
élaé me aye nyu? nge jibi mam ane 
me ajibi? 39 Be na, Bi ne ngu. Ane 
Jésus a nga jô be na, Elaé me anyu, 
mi aye fo'o nyu je; mi aye jibi mam 
ane me ajibi: 40 ve tabe me mbo 
nnôm a mbo nga, sa ma me aye ve; 
ve bôt Zambe a nga kôme je, mbe 
be aye tabe je. 41 Eyoŭň beyéé 
awôm be nga wô’ ajô te, be nga taté 
wô abé amu nsili Jacques ba Jean. 
42 Ane Jésus a nga loene be, a jô 
be na, Mi ayeme na bêt be aloene na 
bejô meyofi me ne te yeme Zambe be 
akpwe'ele bote bap; a bivete biap 
bi ajôô be a ngu. 43 Ve mia mi nji 
bo aval ete: mia nge môt a ye bo 
éwôlô môt, a ye bo mia bisaé; 44 a 
nyô a ye tebe mia ôsu, a ye bo mbo 
ésaé ya bôte bese. 45 Amu Mone 
môt a nga zu fo'o, sa amu na bêt 
be bo nye bisaé, ve amu émien a bo 
bôte bisaé, a ve ényiñe jé ntafie bêt 
abui. 

46 Ane be nga kui Jericho: éyoñ 
a nga kôlô Jericho, ba be beyé’é bé 


10: 47 
a beta nsamba bêt, Bar-Timée, mone 
Timée, a nga to ndindim, a bo a 
jake'€ biêm, a nga to si fefele zen. 
47 Eyoñ a nga wô’ô na a ne Jésus ya 
Nazareth, a nga taté bete tyihe yôp, 
a jô na, A Jésus, mone David, ko me 
éngôngo. 48 Ane bôt abui be nga 
bame nye, a jô na, Tabe’ évô: ve a 
nga dañe bete tyiñe yôp a jô na, A 
mone David, ko me éngôngo. 49 
Ane Jésus a nga tebe, a jô na, Lo’ene 
nye. Ane be nga loen ndindim, a jô 
nye na, Volô’ô nlem: kôlô’ô si, a loene 
wo. 50 Ane a nga wua ngômesane 
jé si, a bo avôle ya kôlô si, a ke vôm 
Jésus a nga tele. 51 Ane Jésus a 
nga jô nye na, Wo ayi na me bo wo 
jé? Ane ndindim ô nga jô nye na, 
A Rabbouni, me ayi na mise mam me 
kuiban. 52 Ane Jésus a nga jô nye 
na, Kele’ wo ake; mbunan wo ate buni 
ô boya wo mvoé. Ane a nga jia 
yen, a tôñe nye mia'a a nga ke. 
Eyoñ be nga kui bebé Jérusa- 
11] lem, mfa'a ya Bethphagé a 
Bethanie, bebé nkôle Beolivier, a 
nga lôme beyéé bé bebaé, 2 a jô be 
na, Kelan nlam 6 ne mia ôsu: éyoñ 
mi aye kui wôé, mi aye koé mon 
éjakas ntiñetan, môt a nji tame tabe 
nye yôp; tane nye, mi zule nye. 3 
Nge môt a jô mia na, Mi abo nalé 
amu jé? jê'ane nye na, Tate a kômbô 
nye; a ye beta lôme nye ana'ana. 
4 Ane be nga ke, a yene mon éjakas 
ntifietan mbala’a si ya nseñ; ane be 
nga ti nye. 5 Ane bôte bevo'o be 
nga tele wôé be nga jô be na, Mi abo 
jé, mi ati mon éjakas? 6 Ane be 
nga kate be ane Jésus a nga lepe be: 
ane be nga jôé be. 7 Ane be nga ke 
Jésus mon éjakas, a beté nye mengô- 
mesane map; ane a nga tabe nye yôp. 
8 Ane bôt abui be nga ta mengôme- 
sane mape zen; ba bevo'o be nga bôé 
mebui bile, be nga tyli me mefup. 
9 Ane bôt be nga ke nye ôsu, a ba be 
nga zu mvus, be nga bete metyiñe 
yôp a jô na, Hosanna; Ebotan a nyô 
a zu joe Tate: 10 Ebotan a ayoh 
de azu, ayon ya Esa wongan David: 
Bôt be to yôp, kanesa'ane na, Hosanna 
a kui” yôp été. 
11 Ane a nga kui Jérusalem, a 


MARC 


11: 27 
nyi temple été; éyoñ a nga mane 
16b6 biôm bise, éyoñe te é mbe mam 
ngô’é, ane a nga kôlô a ke Béthanie, 
ba be beyéé awôm a bebaé. 

12 Tyé kpwa, €yoh be nga so 
Bethanie, ane a nga wô’ô zaé. 13 
Eyoñ a nga yen élé ya figuier ôyap, 
é to mekaé, a nga ke jom, a si'a ko 
na a ye yen ébuma été: €yoh a nga 
kui je si, a nji yen ébuma, ve mekaé 
mekaé; amu figuier é mbe te wum 
melu mete. 14 Ane a nga kobô a 
jô je na, Môt a ye fe di wo'Ebuma melu 
mese ya ôsu. Ane beyéé bé.be nga 
wô’ ajô te. 

15 Ane be nga kui Jérusalem: ane 
a nga nyi temple été, a taté titane 
bôt be nga kuan a ba be nga kuse 
biêm temple été, a s0'0l0 betawdld 
be bôt be nga folane moné si, a bito 
bi bôt be nga kuane bezum; iba 
nji jibi mêt a lête temple été, a be'e 
jom. 17 A nga ye'ele be na, Keene 
ntilane na, Be aye loen nda jam nda 
meyoñe mese me aye'elane Zambe? 
ve mia mi maneya bo je nda mimvô- 
mvô. 18 Eyon bemie beprêtre a 
betili bekalate be nga wô’ ajô te, ane 
be nga jeñ ane be aye wôé nye: amu 
be nga ko nye woñ, amu ékêane bêt 
ése é nga semé mejô a nga ye'ele bêt. 

19 A nga bo a kôlô’ nlam ng0'é ése. 

20 Eyoñ be nga lôte zen mame 
tyé, be nga yen élé ya figuier é maneya 
viele ataté mindi. 21 Ane Pierre a 
nga simesan a jô nye na, A Rabbi, 
tame yen, élé ya figuier ô nga yo’é é 
vieleya. 22 Ane Jésus a nga yalan 
a jô be na, Buna’ane Zambe. 23 Me 
ajô fo'o mia na, Bôte bese môt a ye 
jô nkôle wuna na, Kôlô’ô va, ô ke 
ku mañ été; a bo te sôan nlem été, ve 
buni na, ajô a te jô de aye fọ’o bo; 
wôna a ye yene de. 24 Ajô te me ajô 
mia na, Mam mese mi aye'elane 
Zambe a ja'€ nye, buna'ane na mi 
yeneya me, wona mi aye fo'o nyoñe 
me. 25 Melu mese éyofi mi aye'elan, 
nge mi ne môt ajo, jama'ane nye; 
nde Eso a ne yêp a ye bo ngule ya 
jamé mia mam abé menan. 

27 Ane be nga beta kui Jérusalem: 
éyoñ a nga wulu temple été, bemie 
beprêtre a betili bekalate a bivete ya 


11: 28 
menda me Zambe be nga zu be nye; 
28 ane be nga jô nye na, Ngule fé 
wo abo je mam ma? za a nga ve wo 
ngul éte, nje wo abo je mam ma? 29 
Ane Jésus a nga jô be na, Me aye 
sili mia nsili wua, mi yalane ma, 
wôna me aye kate mia ngule ma abo 
je mam ma. 30 Mbaptizô Jean a 
nga baptizô bôt, ye yôp, ye bôt, ô 
nga so vé? yala'ane ma. 31 Ane 
bebien be nga kobô, a jô na, Nge bi 
ajô na, O nga so yôp; wôna a ye jô 
na, Mi nga bo te buni nye amu jé? 
32 Venge bi ajô na, O nga so bôt— 
be nga ko bote wofi: amu bote bese 
be nga buni fo'o na, Jean a mbe nkulu 
mejô. 33 Ane be nga yalane Jésus a 
jô na, Bi te yem. Ane Jésus a nga 
jô be na, Nalé fe me te kate mia ngule 
me abo je mam ma. 
Ane a nga taté kane be mi- 

12 nkana. Môt a nga bé afupe 
bibuma, a lôñe de akak, a fa’ ébé ya 
miate bibuma, a lôñ nda ya be aye 
nonô afup, a li'i de bêt be abo bisaé, 
ane a nga ke si fe. 2 Eyoñ bibuma 
bi nga tôlôbô, a nga lôm mbo ésaé 
wua a ke be bôt be nga bo nye bisaé, 
be ve nye bibuma bié ya afup. 3 Ane 
be nga bi nye a bôme nye, a bulane 
nye momo. 4 A nga beta lêm mbo 
ésaé mbok; ane be nga ba’é nye aveñ 
nlô, a dañe kpwe'ele nye. 5 Ane a 
nga beta lôm mfe; nnye be nga wôé: 
a bôte befe abui; be nga bôm bevok, 
a wôé bevok. 6 A nga li môte wua, 
ve mone wé a nga dañe nye'e: ane a 
nga su'ulane lôme nye, a jô na, Be 
aye fo'o semé mone wom. 7 Ane bêt 
be nga bo nye bisaé be nga jô bebiene 
na, Môte nyo a ye nyoñ akum ésa; 
nkelan, bi ke wôane nye, wôna akum 
ete de aye bo akume dangan. 8 
Ane be nga bi nye, a wôé nye, a va 
nye afup, a wua nye fé. 9 Ajê te mie 
afubu ate a ye bo aya? ke a ye zu 
wôé bebo bisaé bete, a ve bote befe 
afup ete. 10 Ye mi nji lañ ntilane 
wu na, 

Ako’o belôñ be nga ben, 

Nde Zambe a nga bôé mbame- 

lane si; 

11 Jame di e nga so be Tate, 

Nde bi lô e o an, ya semé? 


MARC 


12: 26 
12 Ane be nga kômbô bi nye; ane 
be nga ko ékôane bôte woñ; amu be 
nga yeme na a nga kan nkana ôte 


amu ajô dap: ane be nga kôlô, a Ni 


nye. 

13 Ane be nga lôm Bepharisien 
bevok a bote ya ngame Hérode be 
nye, be nga ye bi nye amu mejô a ye 
kobd. 
jô nye na, A Nye'ele, bi ayeme na 
ô ne fo'o zôsô, ô nji ko mote woh; 
amu ô ne te semé ngume môt, ve 
ye'ele fo’o bêt ve zene Zambe: Yea 
ne mvae ane bi ave César moné ya 
taxe, ye momo? 15 Ye bi aye bo 
bi va'ak, ye bi aye bo te ve? Ane a 
nga yem medu'ane map, a jô be na, 
Mi ave'ele ma amu jé? keane me 
éfuse moné, me yene je. 16 Ane be 
nga ke nye je. Ane a nga jô be na, 
Za a ne éveelaa ji a ntilane wu? 
Ane be nga jô nye na, César. 17 
Ane Jésus a nga jô be na, Va'ane 
César biôm bi César, a Zambe biôm 
bi Zambe. Ane be nga semé nye 
beta nseman. 

18 Ane Besadducéen be nga zu be 
nye, mbe be w0'0 jô na, Bôt be aye 
wômô mesofi; ane be nga sili nye na, 
19 A Nye'ele, Moise a nga tili bia na, 
Nge monyañe môt a wôé, a Wi mi- 
nga, te Wi mon, wôna monyañ a ye 
nyoñe minga wé, a biaé monyañ ate 
bon. 20 Be nga to bobenyatie 
zañbwa: nyô a nga to ntô a nga lu'u 
minga, a wôé, te l'i mon; 21 ane nyo 
a nga betan ntô, a nga nyoñ nkus, 
nnye fe a nga wu, te li mon; nalé 
fe nyô lale a nga bo. 22 Be nga bo 
nalé zafibwa, te Ni mon. Ane minga 
ke a nga su'ulane wu. 23 Eyoñ bôt 
be aye wômô mesoñ, minga ate a ye 
bo nga za? amu bôte zañbwa be nga 
lu'u nye. 24 Ane Jesus a nga yalane 
be na, Ke mi akop amu ajo di, amu 
mi ne te yeme mejô me ne ntilane 
kalate Zambe, a ngule Zambe? 25 
Amu éyoñ bêt be aye wômô, be aye 
bo te lwan, te ke binga meluk; ve 
tabe aval ane beange ya yôp. 26 
Ve mfa'a mimbim mi aye fo'o wômô 
mesoñ; ye mi nji lañe kalate Moise, 
vôm a ne ntilan ajô mon Elé, ane 
Zambe a nga kobô nye, a jô na, Me 


14 Eyoñ be nga kui, be nga ' 


êh. a aa YA 


12227 
ne Zambe ya Abraham, a Zambe ya 
Isaac, a Zambe ya Jacob? 27 A nji 
bo Zambe ya mifiwuan, ve ba be vee: 
mi adañe dimi. 

28 Ane môte wua ya betili bekalate 
a nga zu, a wô’ ane be nga sili nye 
minsili, a yeme na a nga yalane be 
mwaé, a nga sili nye na, Metiñe me 
Zambe mese, atiñ avé de adah?” 29 
Ane Jésus a nga yalane na, Atiñ de 
adañ nde e ne na, A bôte ya Israël, 
vô’ôla’'an; Tate a ne ve wua, ve Tate 
Zambe wongan: 30 nyeke'e Eso 
Zambe wôé a nleme wôé ôse, a nsisime 
wôé ôse, a nlô wôé ôse, a ngule jôé 
ése. 31 Di baa nde e ne na, Nyeke'e 
bote befe ane wo anye'e womien. 
Atiñ afe e nji dañe metiñe ma. 32 
Ane ntili bekalate ate a nga jô nye 
na, Wo abele, A Nye'ele, ô jôya fo'o 
mvaé na a ne ve wua; mfe a nji bo 
ve nye: 33 nge môt a nye'e nye a 
nlem ôse, a nlô ôse, a ngul ése, a nye’e 
fe bote befe ane a nye'e émien, mejô 
mete me adañe betite bese be atyi'i 
a di'i asu Zambe. 34 Eyoñ Jésus a 
nga yene na a nga yalan mvaé, a nga 
jô nye na, Ayoñe Zambe e se fe wo 
ôyap. Ataté éyofie te môt a nji fe 
beta jibi sili nye jam. 

85 Eyoñ Jésus a nga yele bêt 
temple été, a nga kobô a jô na, Betili 
bekalate be ajô na Christ a ne mone 
David aya? 36 David émien a nga 
jô a ngul Mbamba Nsisime na, 

Tate a nga jô Tate wome na, 

Tabe’ mbo nnôme wom, 

Akekui éyoñ me aye bo bêt be 
asiñe wo jome ya telé mebo 
mbe. 

37 David émien a nga loene nye na 
Tate; a beta bo mone wé aya? Ane 
beta ékôane bêt a nga vak éyofi be 
nga wô’ô mejo mé. 

38 Eyoñ a nga ye'ele bôt a nga jô 
na, Taba'an betili bekalate ntye, mbe 
be akêmbê wulu a bee mengômesan 
me ne ayap, a kêmbê na bêt be 
batane be vêm bêt be wô’ô bo be 
sula'an, 39 be anye'e fe benya bito 
menda me Zambe, a bito bi ne mvaé 
vôm be abo bisulane bidi: 40 mbe 
be awôlé menda minkus, be aye'elane 
Zambe ayap amu be ayi na bêt be 


MARC 


13:711 
yene be; mbe be aye dañe nyoñe 
mekua. 

41 Ane a nga tabe si bebé éwolo 
bêt be nga bo be futi akum temple 
été, a lôbô ane bôt abui be nga futi 
akum éwolo été: bôt abui be mbe 
akum abui, mbe be nga futi abui été. 
42 Ane minga a mbe nkus, a mbe fe 
nzôzoé, a nga zu, a futi centime 
ébaé été, centime ébaé é ne tañ étun 
ébôbolo. 43 Ane a nga loene beyé’é 
bé, a jô be na, Me ajô fo'o mia na, 
Minga nyô a ne nkus a nzôzoé a te 
futi akum éwolo été, a dañe bôte bese 
be afuti: 44 amu ba bese be ate futi, 
be bili akum de ayiane be a di de abuk; 
ve nye a ne nzôzoé a te futi, akume 
dé se, a ényiñe jé ése. 

1 d4 Eyoñ a nga kôlô temple été, 
Nye'e wua ya beyéé bé a nga 
jô nye na, A Nye'ele, tame yen aka'a 
meko'o di, a aka'a nlôñane di? 2 
Ane Jésus a nga jô nye na, Ye ô lô 
beta nlôñan nda nyo? ako'o de aye 
li e bete’ akọ’ afe yôpe va, te vas. 

3 Eyoñ a nga to si nkôle Beolivier 
a 16 temple, Pierre a Jacques a Jean a 
André be nga sili nye bebien étame 
na, 4 Kate'e bia, mam mete me aye 
boban éyoñ évé? za ndem je aye 
tate bo éyoň mam ma mese me aye 
boban? 5 Ane Jésus a nga taté jô 
be na, Fomba’an, môt a za yale mia 
zene fe. 6 Bôt abui be aye zu jôé 
dam, a jô na, Ma me ne nye; be aye 
yale bôt abui zene fe. 7 Eyoh mi 
awô’ô mefoé me ôban a befe’e, te 
koane woñ: mam mete me ayiane 
taté bo; ve aswulan e ngenan te bo. 
8 Amu ayoñ de aye wosan ayoñ afe, 
a njô bôt a ye wosan njô bôt mfe; si 
je aye f0'êsan mefôla abui; a mfum 
mbane ya zaé a ye bo mebo abui: 
mam mete me ne atata’a abé. 

9 Taba'an ntye: amu be aye ke 
mia be betyi'i mejô; be aye bôme mia 
menda me Zambe; mi aye tebe vêm 
bejô bêt be ne tyôtyoé be to, a ba be 
ne anen, amu ajô dam, nalé mi aye 
liti be ane mi abuni. 10 Bêt be aye 
tame taté kat mbamba foé meyofie 
mese. 11 Eyoñ be aye bi mia a ke 
mia be betyi'i mejô, te taté tyelane 
minlem mienane yon ane mi aye jô: 


13:212 


mi aye kobô mejê me aye ve mia 
éyofie te; sa mia mi aye kobd, ve 
Mbamba Nsisim. 12 Môt a ye bi 
monyañ a ke nye bêt be wôé nye, 
nalé fe ésa a ye bo mon; bon be aye 
siñe bôt be nga biaé be, a ke be bôt 
be wôé be. 13 Bôte bese be aye siñe 
mia amu jôé dam: ve môt a jibi 
akekui asu'ulan, nnye a ye yen ényiñ. 

14 Eyoh mi ayen mbia jam a 
jiane bôt a to vôm a nji yiane tabe 
- (môt a lañ ajô di, a wô’ô de), bêt be 
ne si ya Judée, be kele” mimbile 
minkô: 15a môt a ne nda jé yôp, te 
sise si a nyin été, a nyoñe jôm é ne 
nye nda: 16 a môt a ne afup, te 
bulan a zu to'e alô’ô dé. 17 Ngo'o 
binga be ne mebum melu mete a ba 
be anyia bone mebé! 18 Ye'ela'ane 
Zambe na ajô te e bo'o te bo ôyôn. 
19 Amu melu mete me aye bo mbia 
be mam, bôt be nji yen aka'a mbia be 
mam mete ataté éyoñ Zambe a nga 
taté té si nyô, azukui éyoñe ji, me 
aye fe beta bo nalé melu ôsu. 20 
Nge Tate a nji tyi'i na melu mete me 
aye ji'a man, te ke môte wua a nga 
ye nyifi; ve amu bête bé a nga top, 
nde a nga jia mane de melu mete. 
21 Eyoñe te nge môt a ye jô mia na, 
Mi lô, Christ a ne va; Mi lê, a ne li; 
te bunane nye: 22 amu Bechrist 
be ne medu'an a bekulu mejô be ne 
minal be aye zu, a liti bôte mendem 
a beta be mam, nge be ne ngu, be 
aye yale bôt Zambe a nga top zene 
fe. 23 Taba'an ntye: mi 16, me ma- 
neya kate mia mam mese éyoñe te 
me ngenan te boban. 

24 Melu mete, mbia be mam mete 
me maneya, wôna jôp de aye dim, a 
ngon je aye bo te fe faé mie, 25 
ateté de aye ku e so'o yôp, a biwôlô 
bi biême ya yôp bi aye fô’ôsan. 26 
Eyoñe te be aye yene Mone môt a 
za'a minkute ya yôp a ngu a étôto’ 
énen. 27 Eyoñe te a ye lêm beange 
bé be ke be kôane bôte bé a nga top 
be soo mimfa'a minyin, ataté susu'a 
si akekui susu'a yôp. f 

28 Yemekan nkana ya élé ya fi- 
guier: éyoñ je abo mintya bisôsoñ, a kui 
mekaé, mi ayeme na ésep é nto bebé; 
29 nalé fe mia, A mi ayene mam 


MARC 





14: 9 
mete me taté bo, yemekane na a 
nto foo bebé, mimbé yôp. 30 Me 
ajô fo'o mia na, Bôte ya miaé wu be 
aye bo te tame wu, ve mam mete mese 
me aye taté boban. 31 Yôp a si bi 
aye lôt: ve mejô mam te lôt. 32 
Môt a nji yeme môs ôte nge awolo 
te, akôsa bo beange ya yôp, a Mon, 
ve Esa étam. 

33 Fomba'jan, mi mombaan a 
ye'elane Zambe: amu mi ne te yem 
éyoñe te. 34 A ye bo aval ane môt 
a maneya ke si fe, éyoñ a nga Wi 
nda jé, a jô bebo bisaé bé be ba'ale 
nye biôm, môt ase ésaé jé, a nga jô 
fe môt a nga ba'ale mbé na, Mombô’ô. 
35 Ajo te momba'an: amu mi ne te 
yem €yoh mie ndaa a ye so, nge 
mam ng0'é, nge zañ alu, nge éyoñ 
nnôme kup a taté loh, nge mame tyé; 
36 mi za temetem a soya a koé mia 
ôyo. 37 Ajô me ajo mia, nde fe me 
ajo bote bese na, Momba' an. 

1 4 Esulane ya pague, éyofi be nga 
bo be ja'a fembé é ne te mvusan, 
é nga Wi melu mebaé: ane bemie 
beprêtre a betili bekalate be nga jeñ 
ane be aye bi nye a medu' an, a wôé 
nye: 2 ve be nga jô na, Sa éyoñ 
ésulan je abo, bôt be za tyaman. 

3 Eyoñ a nga to Béthanie nda 
Simon, môt a mbe nzezam, a nga to 
si a jaak, ane minga a nga zu a bili 
nde’ albâtre, mbon 6 mbe mbamba 
menyum ô to été, ô mbe tañ anen; 
ane a nga bôé ndek, a sôé nye wô 
nido. 4 Bevo'o be nga dañe wô’ abé, 
a jô na, Za ajô be andamane de mbone 
wu? 5 Amu mbone wu wo ate ye 
kuane frane mintete mila, a ve je 
minzôzoé. Ane be nga kobô nye 
menyiñ. 6 Ve Jésus a nga jô na, 
Jôka’ane nye; mi andeñele nye amu 
jé? a maneya bo ma mba jam. 7 Amu 
mia be minzôzoé mi to melu mese, 
éyofi mi anye'e mi ne ngule ya bo mie 
mvam: ve bia be mia bi aye tabe melu 
mese. 8 A boya ane a ne ngule ya bo; 
a maneya wo'o me mbone nyo éyoñe 
ji aval ane nge be ajame me soñ. 
9 Me ajô fo'o mia na, Vôm ase be aye 
kat mbamba foé si se, ajô minga nyo 
a te bo di be aye kate de bêt, a sime- 
sane nye. 


14: 10 

10 Ane Judas Iscariot, mête wua 
ya beyé’é awôm a bebaé, a nga ke be 
bemie beprêtre a kômbô koñe be nye. 
11 Fyofi be nga wô’ ajô te, be nga 
vak, a tiñeti na be aye ve nye moné. 
Ane a nga jeh ane a ye koñe be nye 
tyľibi. 

12 Môs bôt be nga bo be taté di 
fembé é ne te mvusan, éyoñe te be 
nga bo be tyi'i bone mintômba, 
beyé’é bé be nga jô nye na, Za vôm 
wo ayi na bi ke kome pague wo aye 
di? 13 Ane a nga lôme beye'e be 
bebaé, a jô be na, Kelan nlam, mi 
aye tôbane môt a be'e nka'a mendim: 
tôñane nye; 14 nda a ye nyi, jô’ane 
mie ndaa na, Nye'ele a jô na, Nda 
jam é ne vé, vôm bia be beyéé bam 
bi aye di pague? 15 Emien a ye liti 
mia beta nda mfa'a ya menda mefe 
yôp, biôm bi ne nkôman été: vom ate 
kômane bia. 16 Ane beyé'é bete be 
nga ke, a kui nlam, a yen ane a nga 
jô be: ane be nga kome pague. 

17 Eyoñ ng0'é é nga bo, ba be 
beyé'é awôm a bebaé be nga zu. 18 
Eyoñ be nga to tawôlô be ja'ak, ane 
Jésus a nga jô na, Me ajô fo'o mia na, 
Mi to va, mête wua a ye kofie ma, 
nnye bia nye bi adi. 19 Ane be nga 
taté wô’ ôlun, ane bese be nga ke 
be ajô nye wua wua na, Ye ma? 
20 Ane a nga jô be na, A ne môte 
wua ya bôt awôm a bebaé, nnye bia 
nye bi ake mo be'e. 21 Amu Mone 
môt a ye ke, ane e ne ntilan ajô dé: 
ve ngo'o môt a koñe Mone môt! a mbe 
môt ate mvaé nge a nga bo te biale. 

22 Eyoñ be nga di, a nga to’é 
fembé, a ye'elane Zambe, a be'e je, 
a ve be, a jô na, Nyoñan: nyôle jame 
nyo. 23 Ane a nga to'e élaé, a ye- 
elane Zambe, a ve be je: ane be nga 
nyu je bese. 24 Ane a nga jô be na, 
Metyi mame ma me ne élat, mme me 
akui ajô bêt abui. 25 Me ajô fo'o 
mia na, Me aye fe beta nyu mendime 
bibuma ma, akekui môs me aye nyu 
me mfefé nyuan ayoñe Zambe. 

26 Eyoñ be nga mane yia jia, be 
nga kôlô, a ke nkôle Beolivier. 

27 Ane Jésus a nga jô be na, Mia 
bese mi aye kolé ôbak: amu e ne 
ntilane na, Me aye bibi mba'ale mi- 


MARC 


14: 44 
ntômba, mintômba mi aye tyaman. 
28 Akôsa bo nalé, éyoñ me aye wômô 
soñ, me aye ke mia êsu, a ke Galilée. 
29 Ane Pierre a nga jô nye na, 
Akôsa bo bôte bese be aye kolé ôbak, 
ve ma me aye kolé ôbak. 30 Ane 
Jésus a nga jô nye na, Me ajô fo'o wo 
na, alu ya den, nnôme kup te loñ 
meloñe mebaé, ve wo aye tame kate 
ma mekate mela. 31 Ane a nga beta 
jô nya njôane na, Akôsa bo bia wo bi 
awu, me aye kate wo. Nalé bese be 
nga jô. 

32 Ane be nga kui vôm a mbe 
jôé na Gethsémané: ane a nga jô 
beyé'é bé na, Taba’ane si va, me tame 
ke ye'elane Zambe. 33 Ane a nga 
loene Pierre a Jacques a Jean a ke, 
a taté semé beta nseman, a dañe wô’ 
abé nlem. 34 Ane a nga jô be na, 
Nleme wom wo adañe wô’ ôlun ane me 
aye wu: taba'ane va, mi mombô’ô. 
35 Ane a nga beta ke ôsu ôbe nté, 
a ku si, a ye'elane Zambe na, Nge e 
ne ngule ya bo, awolo te de aye tame 
lôte ma. 36 Ane a nga jô fe na, 
Abba Tate, ô ne ngule ya bo mam 
mese; va'a me élaé ji: ve sa ane me 
anye'e, ve ane wo anye'e. 37 Ane 
a nga zu, a koé be ôyo, a jô Pierre 
na, A Simon, ye ô ne ôyo? ye ô se 
ngule ya mombô awolo da? 38 Mo- 
mba'an, mi ye'elane Zambe, ndemben 
meve'ele me aye bo te zu be mia: 
nsisime fo'o wo ame'ete, ve minsên 
mi ne atek. 39 Ane a nga beta kôlô, 
a ke ye'elane Zambe, a beta jô mejô 
a nga taté jô. 40 Ane a nga beta 
zu a koé be ôyo, amu Oyo ô mbe be 
mis; ane be nga bo te yem ajô be aye 
yalane nye. 41 Ane a nga beta zu 
azu lale, a jô be na, Kelan ôyo éyoñe 
ji, mi wo'an: a maneya; awolo te e 
kpwaneya; mi lô, Mone môt a ne 
nkoñane mo me bôt be ne abé. 42 
Kôla’ane si, bi ke: mi 10, môt a koñe 
ma a soya. 

43 A ngenan a kobô’ô, ane Judas, 


mote wua ya beyéé awôm a bebaé, a 


nga jia zu ba be nsamba bêt, be 
bili minkpwate mekên a mimben, be 
nga so be bemie bepretre a betili 
bekalate a bivete ya menda me 
Zambe. 44 AA nga kofie nye a 


14: 45 


nga ve be ndem, a jô na, Môt me aye 
latane nye anyu, nnye le; biane nye, 
mi ke nye mvo'e. 45 Eyoñ a nga kui, 
a nga ji'a ke vôm a nga tele, a jô na, 
A Rabbi; ve latane nye anyu. 46 
Ane be nga bi nye, a ke nye. 47 Môte 
wua ya bôt be nga tele a nga té 
nkpwaté mekôn abam, a baé mbo 
ésaé njo beprêtre, a tyli nye alo. 
48 Ane Jésus a nga kobô a jô na, Ye 
mi azu bi ma a minkpwaté mekôn 
a mimben, ane bêt be ake bi mvô- 
mvô? 49 Bia be mia bi nga to melu 
mese temple été éyofi me nga ye'ele 
bôt, mi nji bi ma: ajô di e boya nalé 
amu mejô me ne ntilane kalate Zambe 
me ayiane boban. 50 Ane be nga 
li nye bese, ve mate. 

51 Ndôman éziñ é nga tôñe nye, é 
nga buti ndombo éndelé nyôle jé, 
amu a mbe soé: ane be nga bi nye; 
52 ane a nga lii ndombo éndelé, a 
mate soé. 

53 Ane be nga ke Jésus be njô 
beprêtre: ane bemie beprêtre bese a 
bivete ya menda me Zambe a betili 
bekalate be nga sulane vôm a nga to. 
54 Ane Pierre a nga zu nye ôyap 
mvus, a ke nyi nda njo beprêtre; ane 
ba be bebo bisaé be nga tabe si, a 
woban nduan. 55 Ane bemie bepre- 
tre a betyi'i mejô bese be nga jeñ ajô 
ya jô Jésus, be wôé nye; ve be nji yene 
de. 56 Amu bêt abui be nga bote 
nye mejô, ve mejô map me nga selan. 
57 Ane bote bevo'o be nga tebe a 
bôte nye mejô, a jô na, 58 Bi nga 
wô’ a jôô na, Me aye tyame temple 
nyo a ne nlôñan a mo, alôñ mfe mose 
mila a ne te nlôñan a mo. 59 Ve 
akôsa bo nalé mejô map me nga selan. 
60 Ane njô beprêtre a nga tebe bôte 
zañ, a sili Jésus, a jô na, Ye wo te 
yalan ajô da? za ajô bôte ba -be 
abo'old wo? 61 A nga to ve évô, te 
ke yalan ajô da. Ane njô beprêtre 
a hga beta sili nye na, Ye ô ne 
Christ, Mone Zambe a ne Bibotan? 
62 Ane Jésus a nga jô na, Ya, me le: 
mi aye yene Mone môt a to si mbo 
nnôm 6 ne Ngu, a zaa minkute ya 
yôp. 63 Ane njô beprêtre a nga nyap 
ngômesane jé, a jô na, Bi aye beta 
jeñe bêt be abo'o0lê nye amu je? 


MARC 


TO AA AA IA AA AAA AA WAS AA AAA aa nia han AA wa AOA AAA AA wA Sa Aa AAA WA AA kaa anaa abani 


15:9 
64 Mi wê'êya ane a biasé Zambe: 
mi ajô aya? Ane bese be nga ve nye 
mekua, a jô na, a yiane wu. 65 Ane 
bevo’o be nga taté tui nye menden, a 
buti nye jôm asu, a bibi nye mebaé, 
a jô nye na, Kulu’ mejô: ane bebo 
bisaé be nga nyoñe nye a bibi nye. 
66 Eyoñ Pierre a nga to nda, ane 
minga wua ya binga be nga ba'ale 
nda njo beprêtre a nga zu; 67 éyoñ 
a nga yene Pierre a woban nduan, a 
nga lôbô nye, a jô na, Wo fe ô mbe 
nsamba Jésus ya Nazareth. 68 Ane 
a nga kat, a jô na, Me ayeme nye, te 
yeme fe ane wo ajô: ane a nga kôlô 
a ke mbala'a si; ane nnôme kup a 
nga loñ. 69 Ane minga ate a nga 
yene nye, a beta jô bôt be nga tele 
wôé na, Nyina a ne môte wua ya 
bôte bete. 70 Ane a nga beta kat. 
Obe aboñ ô lôteya, ane bêt be nga tele 
wôé be nga jô Pierre na, O ne fo'o 
môte wua ya bôte bete; amu ô ne 
môte ya Galilée. 71 Ane a nga taté 
kobô abé, a kan ngana, a jô na, Me 
ayeme môt mi wô’ô jô nye nyo. 72 
Ane nnôme kup a nga ji'a loh alofie 
baa. Ane Pierre a nga simesan ajô 
Jésus a nga jô nye na, Nnôme kup te 
loñe melohe mebaé, wo aye tame kate 
me mekate mela. Eyoñ a nga sime- 
san ajô te, ane a nga yi. 
Mame tyé bemie beprêtre a 
15 bivete ya menda me Zambe a 
betili bekalate a betyi'i mejô bese, be 
nga jia bôndé fek, a ka'a Jésus a ke 
nye, a ve nye Pilate. 2 Ane Pilate 
a nga sili nye na, Ye ô ne Njô Bejuif? 
3 Ane a nga yalan a jô nye na, Ane 
wo ajô. Ane bemie beprêtre be nga 
bo'olê nye mejô abui. 4 Ane Pilate 
a nga beta sili nye na, Ye wo te yalan? 
ke wo awô’ ane be abo'old wo mejô 
abui? 5 Ane Jésus a nga bo te yalan 
ajô da; ane Pilate a nga semé ajô te. 
6 Eyof ésulane pâque é nga bo é 
bo'ok, a nga bo a swu mbô’ô bôt be 
ajô nye na, Su'u. 7 Mbô’ éziñ ô mbe 
wôé ô mbe jôé na Barrabas, a nga to 
nka'an ba be bôte befe be nga wosane 
bejô bêt, mbe be nga wêé bêt éyoñ 
be nga wosan. 8 Ane ékôane bêt é 
nga ke be nye a taté sili nye a bo be 
ane a nga bo a bọok. 9 Ane Pilate 


ui e 


15: 10 
a nga yalane be, a jô na, Ye mi akô- 
mbô na me aye suu mia Njô Bejuif? 
10 Amu anga yeme na bemie beprê- 
tre be nga ti nye amu mesengan. 11 
Ane bemie beprêtre be nga jô bote 
na, Mi dañe jô nye na, Su'u bia Bar- 
rabas. 12 Ane Pilate a nga beta 
yalan a jô be na, Wôna me aye bo 
nyô mi aloene nye Njô Bejuif, aya? 
13 Ane be nga beta bete metyiñe yôp, 
a jô na, Tyelé nye croix yôp. 14 
Ane Pilate a nga jô be na, Amu jé, 
za mbia jam a nga bo? Ane be nga 
dañe bete metyiñe yôp a jô na, Tyele' 
nye croix yôp. 15 Ve Pilate a nga 
kômbô bo ane ékôane bôt é nga nye'e, 
ane a nga suu Barrabas, a ke be 
Jésus ke be tyelé nye croix yôp, éyoñe 
te a maneya bibi nye nkasa. 

16 Ane bezimbi be nga ke nye nda 
été be aloene je na Pretoire; ane be 
nga loen ngum nsamba wop. 17 Ane 
be nga jalé nye évindi ngômesan, a 
lôñe couronne biyo, a jalé nye je nl; 
18 ane be nga taté batane nye, a 
jô na, Mbôlô, Njô Bejuif! 19 Ane 
be nga bibi nye ôlé nlô, a tui nye 
menden, a kute meboñe si a kañe nye. 
20 Eyoñ be nga mane kpwe'ele nye, 
be nga va nye évindi ngômesan, a 
jalé nye ngômesane jé. Ane be nga 
ke nye atan, a ke tyelé nye croix yôp. 

21 Môt a nga lôte wôé a mbe jôé 
na Simon, a mbe môte ya Cyrène, 
ésa Alexandre ba Rufus, a nga so 
mefup, ane be nga tindi nye a ngu, a 
ke a bæe nye croix. 

22 Ane be nga ke nye vôm a mbe 
jôé na Golgotha, ajô te e ne na, Vôme 
ya ékôkoé nlô. 23 Ane be nga nyuu 
nye vin mbundane myrrhe: ve a nji 
nyofi. 24 Ane be nga tyelé nye croix 
yôp, bebien be nga kabane mengô- 
mesane mé, a do me abia, a yen ane 
bote bese be aye nyoñ. 25 A mbe 
mewolo mela, ane be nga tyelé nye 
croix yôp. 26 Ane be nga tili ajô 
be nga bote nye nlô yôpe na, NJO 
BEJUIF. 27 Be nga tyelé fe nye 
ba be mimvômvô mibaé; wua mbo 
nnêm, nyo mbo'o mbo nga. 29 Ane 
bêt be nga lêt be nga kpwe'ele nye, 
a f0'0 minlô miap, a jô na, A môt! 
wo atyame temple, a beta lôñe nye 


MARC 





15: 46 
melu mela, 30 nyi'i womien, ô sise 
croix. 31 Aval ete fe bemie beprêtre 
a betili bekalate be nga kpwe'ele nye, 
a jô na, A nga nyii bote befe; a se 
ngule ya nyii €mien. 32 Christ, Njo 
bote ya Israël, a tame sise croix éyoñe 
ji, bi yen a buni. Ane bôt ba be be 
be nga tyele, be nga kpwe'ele nye. 

33 Eyoñ mewolo mesaman me nga 
kpwan, si se é nga bo dibi akekui 
mewolo ébu. 34 Eyoñ mewolo ebu 
me nga kpwan, Jésus a nga bete tyiñe 
yôp, a jô na, Eloi, Eloi, lema sabach- 
tani? e ne na, Zambe wom, Zambe 
wom, ô liya ma a jé? 35 Bôt be 
nga tele wôé, éyoñ be nga wô’ ajô te, 
bevo'o be nga jô na, Mi lô, a loen 
Élie. 36 Ane môte wua a nga ke 
mbi, a nyoñ éponge, a dupe je vin é 
mbe sañ, a some je 0lé, a nyuu nye 
je, a jô na, Jôka’an; bi tame yen nge 
Élie a zu va nye croix. 37 Ane Jésus 
a nga bete tyiñe yôp ngu, ve suu 
nsisim. 38 Ane éndelé é nga tyele 
temple été, é nga nyaé zañ ataté yôp 
a kui si. 39 Ane évete bezimbi ntete 
wua é nga tele wôé, éyoñ a nga yen 
a wô’ô nalé, a nga jô na, Môte nyo a 
to foo Mone Zambe. 40 Binga be 
nga tele ôyap a 16b6: bevo'o be mbe 
môé na, Marie Madeleine, a Marie 
nyia Jacques, môt ate a mbe étun, 
a Joses, a Salomé; binga bete éyoñ 
a nga to Galilée, be nga bo be tôñe’ 
nye, a bo nye bisaé; 41 binga befe 
abui be mbe wôé be nga ke Jérusalem 
nsamba wé. 

42 Eyoñ ngô’é é nga bo, amu môs 
ôte ô mbe môs be nga bo be kôme’ 
biôm, éyoñ sondô a liiya alu da, 43 
Joseph, a mbe môte ya Arimathée, 
a nga zu, nyo a mbe nytii mejo bêt 
be nga semé, émiene fe a nga buni 
na ayoñe Zambe de aye fo'o zu; ane 
a nga jibi ke be Pilate, a ja'€ nye 
mbime Jésus. 44 Pilate a nga semé 
amu a nga jia wu: ane a nga loen 
évete bezimbi ntete wua a sili nye 
na, Ye a wuya aboñ? 45 Eyoñ évete 
bezimbi ntete wua é nga kate nye na 
a wuya, a nga ke Joseph mbim. 46 
Ane a nga kus ndombo éndelé, a va 
mbime croix, a vute wô ndombo 
éndelé, a jame VE é mbe mfa'an 


15: 47 


ako' été; ane a nga feneke akok, a 
dipe de mbé soñ. 47 Ane Marie 
Madeleine a Marie nyia Joses be nga 
yene vôm be nga jame nye. 

Eyoñ sondô a nga lêt, Marie 
1 6 Madeleine a Marie nyia Jacgues, 
a Salomé, be nga kuse biêm bi ne 
mbamba menyum, be aye wo'o nye 
bie. 2 Môs sondô mfe a nga taté bo, 
be nga ke soñ mame tyé €yoh jôp e 
nga tôô. 3 Ane be nga jô bebiene na, 
Za a ye feneke bia akok, a va bia de 
mbé soñ? 4 Ane be nga lôbô a yene 
na ako” e vaseya: amu e mbe beta 
akok. 5 Ane be nga ke soñ été, a yen 
ndôman é to si mfa'a ya mbo nnôm, 
a be'e éfumulu ngômesan; ane be nga 
semé. 6 Ane a nga jô be na, Te 
seman: mi ajeñe Jésus ya Nazareth, 
nnye be nga tyelé croix yôp: a wô- 
môya; a nji bo va: mi 16 vôm be nga 
bôé nye! 7 Kele’ katane beye'e bé 
a Pierre na, A ye ke mia ôsu a ke 
Galilée: nne mi aye yene nye wêé, 
ane a nga jô mia. 8 Ane be nga 
kôlô soñ, a ke mimbi; ane be nga 
fô’ ôban a semé: ane be nga bo te ke 
kate môte foé; amu be nga ko woi. 


9 Eyoñ a nga wômô soñ ésala tyé, 
môs sondô mfe a nga taté bo, Marie 
Madeleine a nga taté yene nye, nnye 
Jésus a nga va mimbia minsisim 
zanbwa. 10 A i nga ke kate bôt 


MARC 


16: 20 
ba be Jésus be nga bo be tabe'e, foé, 
éyoñe te be yiik. 11 Eyoñ be nga 
wô’ô na a vee, Marie a yeneya nye, 
be nji buni. 

12 Mam mete me maneya, bôte 
bebaé ya nsamba wé be nga yene nye 
avale nyôl afe, éyoñe te be wulu'u, 
a ke nlam mfe. 13 Ane be nga kate 
ba bevo’ ajô te: ve be nji buni. 

14 Mejô mete me maneya, ane 
beyéé awôm a wua be nga yene nye 
éyoñ be nga to si be ja'ak; ane a nga 
lepe be amu minlem miap mi' mbe 
ayaé ya buni, amu be nga bo te buni 
bôt be nga yene nye a wômôya. 15 
Ane a nga jô be na, Kelane si se, mi 
kate bôte bese mbamba foé. 16 Môt 
a buni a baptizôban, nnye a ye tabe 
ényiñ ya melu mese; ve nyô a ye bo 
te buni, a ye nyoñe mekua. 17 
Mendeme ma me aye tôñe bôt be 
aye buni: be aye va mimbia minsisim 
amu jôé dam; be aye kobô mimfefé 
minkobô; 18 be aye to'é benyo a 
mo, nge be aye nyu jôm é ne nsu, je 
aye bo be jôm; be aye beté minkôkone 
mo, mmie ve bo mv0o'é. 

19 Eyoñ Tate Jésus a nga mane 
kobô be, ane a nga ke yôp été, a tabe 
si mbo nnôme Zambe. 20 Ane þe 
nga ke kat mbamba foé vôm ase, ane 
Tate a nga volê be ésaé, a ve mejô 
map ngu amu bitua bi mam be nga 
bo. Amen. 


MBAMBA FOE LUC 
A NGA TILI 


Amu bêt abui be nga ve'ele tili 
bekalate ajô mam me nga bo fo'o 
be bia, 2 aval ane be nga kate bia, 
mbe be nga yen a bebiene fe be mbe 
bebo bisaé mfa'a ya mejô me Zambe, 
aso ane me nga taté, 3 nalé fe ma, 
A Théophile, wo adañ mbamba môt, 
me yeneya mvaé a liti wo ane mam me 
nga bo, amu me nga tu'a fombô ane 
mam mese me nga bo aso ane me nga 
taté; 4 ajô te nde, wo aye fo'o yeme 
na, mejô be nga ye'ele wo, me ne 
z0s0. 


5 Melu Hérode njê bête ya Judée 
a nga to, a mbe prêtre éziñ a mbe jôé 
na Zacharie, môte ya nsamba Abia: 
minga wé a mbe ngon Aaron, a mbe 
jôé na Élisabeth. 6 Be mbe zôsô 
bebaane asu Zambe, ve wulu mvo’é a 
ba'ale metiñe me Zambe a mejô me 
Zambe mese. 7 Be mbe te mon, amu 
Élisabeth a mbe nkôkôm, a be mbe 
minnôm bebaane. 

8 A nga bo na, éyoñ nsamba wé ô 
nga bo ésaé, ane Zacharie a nga bo 
ésaé prêtre vôm Zambe a nga to, 9 
ane beprêtre be nga bo be bo'o ésaé 
jap, asimba e nga liti nye na a nyine 
temple Tate a dii biôm bi ne mba- 
mba menyum. 10 Ane bôte bese be 
nga to ésulan be nga ye'elane Zambe 
atan, awolo be nga di'i biêm bi ne 
mbamba menyum. 11 Ane a nga yen 
ange Tate a zaa tebe mbo nnôm 
autel ya be nga di'i biôm bi ne mba- 
mba menyum. 12 Ane Zacharie a nga 
fô’ôban €yoh a nga yene nye, a ko 
woñ. 13 Ane ange a nga jô nye na, 
A Zacharie, te ko woñ: amu Zambe 
a wê0'êya meye'elane môé, nyo ngal 
Élisabeth a ye biaé mona fam, wo 
aye yôlé nye jôé na Jean. 14 Wo aye 
vak a muñ; bêt abui be aye vak 
éyoñ a ye bialé. 15 Amu a ye bo 
éwôlô môt mise me Tate, a ye bo te 





ke nyu vin nge bilam: Mbamba 
Nsisim a ye jaé nye nlem ne lut ataté 
abume nyia. 16 A ye dutu bôte ya 
Israël abui be ke be Tate Zambe wop. 
17 A ye ke Jésus 6su nsisim a ngu 
ane Élie, a ye kôñelane beésa minlem 
be nye'e bone bap, a bêt be ne melo 
be aye bo benya mame ane bêt be 
ne z26s0; aye kome Tate bêt be tabe 
nkoman. 18 Ane Zacharie a nga jô 
ange na, Me aye yem ajô di aya? 
amu me nto nnôme fam, a nga wome 
ke a nto mimbu abui. 19 Ane ange 
a nga yalan a jô nye na, Me ne 
Gabriel, a tele asu Zambe; me nga zu 
nlôman a kobô wo, a kate wo mbamba 
foé nyô. 20 Tame yen, wo aye tabe 
évô te ngule ya kobô, akekui môs 
mam ma me aye boban, amu wo ate 
bo te buni mejô mam, mme mete me 
aye boban €yoh me ayiane boban. 
21 Ane bôt be nga yange Zacharie, 
be nga semé amu a nga beme temple 
été. 22 Eyoñ a nga kui atan, a mbe 
te ngule ya kobô be: ane be nga yene 
na a te yen étua jôm temple été: 
ane a nga jaé ve'ele be mo, ve tabe 
ane mvumvuk. 23 A nga bo na, 
éyoñ melu a nga bo ésaé menga man, 
ane a nga kôlô a ke ja dé. 

24 Melu mete me lôteya, ane 
Élisabeth minga wé, a nga nyoñ abum; 
ane a nga sobô ngon étan, a jô na, 
25 Nalé Tate a nga bo ma melu a 
nga lôbô ma, a va me ôsone nyo vom 
bôt be to. 

26 Ngon étan € lêteya, ngone sa- 
mane nje Zambe a nga lêm ange 
Gabriel a ke nlame ya Galilée ô mbe 
jôé na, Nazareth, 27 a ke be ngon 
ba fam é mbe jôé na Joseph, môte 
ya mvô’ô David, be nga tiñeti na be 
aye lu'an; ngon éte é mbe jôé na 
Marie. 28 Ane a nga ke be nye, a 
jô na, Mbôlô, ô maneya yen abui 
mvam, Tate a ne ias wo. 29 Ane a 


1: 30 
nga dañe fô’ôban amu aja te, a sili 
nlem été na, aka'a mbatane di, ene 
ne aya? 30 Ane ange a nga jô nye 
na, A Marie, te ko woh; amu ô yeneya 
mvam be Zambe. 31 Tame yen, wo 
aye nyoñ abum, a biaé mona fam, wo 
aye yôlé nye jôé na, JÉSUS. 32A ye 
bo éwôlô môt, be aye loene nye na, 
Mone Môt A Dañe bôte bese Yôp: 
Tate Zambe a ye ve nye éto ésa wé 
David: 33 a ye jôô nda bôte Jacob 
nnôm éto; ayoñe dé de aye bo te 
man. 34 Ane Marie a nga jô ange 
na, Ajô di de aye bo aya, amu me 
nji yaéfam? 35 Ane ange a nga yalan 
a jô nye na, Mbamba Nsisim a ye zu 
be wo, a ngule Môt A Dañe bôte bese 
Yôp, nje je aye ve wo abum: ajô te 
mbamba jôm wo aye biaé a ye lobane 
na, Mone Zambe. 36 Tame yen, 
Élisabeth, minga mia nye mi vuman, 
a nyoñeya abum, éyoñe te a nto 
nnôm, a ye biaé mona fam; abum ete 
e nto ngon étan, samane a tele yôpe 
nyô, be nga jô na a ne nkôkôm. 37 
Amu te ke ajô de aso be Zambe de aye 
bo te ngu. 38 Ane Marie a nga jô 
na, Tame yene ma, me ne minga a 
ne mbo ésaé Tate; ajô te bo’o ma ane 
wo ate jô. Ane ange a nga kôlô 
vôm a nga to. 

39 Ane Marie a nga kôlô si melu 
mete, a bo avôle ya ke si minkê, a ke 
nlame ya Judée; 40 ane a nga nyi 
nda Zacharie a batan Élisabeth. 41 
A nga bo na, éyoñ Élisabeth a nga 
wô’ô mejô Marie a nga kobô éyoñ 
Marie a nga batane nye, mon a nga 
fô’ ôsane nye abum été; ane Mbamba 
Nsisim a nga jaé Élisabeth nlem ne 
lut! 42 ane a nga bete tyiñ ngu, a jô 
na, Ebotan a wo vôm binga be to, 
ébotan a mon wo aye biaé. 43 Ajo 
di de ate bo me aya, nyia Tate wom 
a zu be ma? 44 Amu tame yen, 
éyoñ me ate wô’ô mejô ya mebatane 
môé, ane mon a te fô’ôsane me abum, 
amu a te vak. 45 Ebotan a minga a 
nga buni; amu mam mete Tate a nga 
jô me aye fo'o boban.: 46 Ane Marie 
a nga jô na, 

Nleme wom wo akañe Tate, 
47 Ane nsisime wom ô nga vak amu 
Zambe N yaam i 


LUC 15 


66 
48 Amu a nga lôbô mbia éto ya mbo 
ésaé wé a ne minga: 

Amu ataté éyoñe ji miaé mi bôte 
mise mi aye jô me na me ne 
ébotan. 

49 Amu nyô a dañ ngu a nga bo me 
beta be mam; 

Jôé dé e ne étyi. 

50 A mvame jé é ne miaé mi bôt abui 

Mi ako nye woñ. 

51 A nga liti bôt ngu a wo wé; 

A nga tyame bêt be abo mebun 
a mam be asimesane minlem 
miap. 

52 A nga va bejô bôt bito biap, 

A nga bete bôt be nji bi benya 
bito, yôp. 

53 A nga jalé bêt be nga w0'6 zaé 
bidi bi ne mvaé; 

A nga jô bôt be mbe akum abui 
na, Kelane momo. 

54 A nga volô mbo ésaé wé Israël, 

Amu a nga kômbô simesan mvam 

55 Mfa’a ya Abraham a mvoñe bôte 
jé melu mese 

(Aval ane a nga jô betate bangan). 

56 Marie a nga to be nye bebé 
ngon éla, ane a nga bulan nlame wé. 

57 Melu Élisabeth a nga biaé me 
nga kpwan; ane a nga biaé mona fam. 
58 Bôt be nga to nye bebé, a ba be 
nga vumane nye, be nga wô’ô na 
Tate a maneya bo nye beta mvam; 
ane ba be be be nga vak. 59 Eyoñ 
melu zañbwa me nga lôt, alu mwome 
be nga ke tyľi mon atye; ane be nga 
ye yôlé nye jôé na Zacharie, amu ésa 
wé a mbe jôé te. 60 Ane nyia wé a 
nga yalan a jô na, Sa nalé; jôé dé de 
aye bo na Jean. 61 Ane be nga jô 
nye na, Bôt mia be be mi vuman, 
môte wua ya été a nji bo jôé te. 
62 Ane be nga væele ésa mo, a sili 
nye jôé a kômbô yôlé mon. 63 Ane 
a nga sili be be ke nye jôme ya tili, 
ane a nga tili na, A ne jôé na Jean. 
Ane be nga semé bese. 64 Anyu dé 
a ôyeme vié bi nga jia bo mvo’é, 
ane a nga kobô, a kañe Zambe. 65 
Ane bote bese be nga to afôla te be 
nga ko woñ: ane mej6 mete mese me 
nga mialane si minkôl ése ya Judée. 
66 Ane bôte bese be nga wô’ô mejô 
mete be nga ba'ale me minlem miap, 


BO 
a jô na, Mone nyô a ye bo za aka'a 
monô? amu wo Tate ô mbe be nye. 

67 Mbamba Nsisim a nga to ésa 
wé Zacharie nlem ne lut! ane a nga 
kulu mejô, a jô na, 

68 Ebotan a Tate, Zambe ya Israél; 

Amu a nga zu yene bête be, a 
nyii be, 

69 A nga bete môt a ne ngule ya 
nyii bia 

A so nda bêt mbo ésaé wé David 

70 (Aval ane a nga ye ele mbamba 
bekulu mejô bé be kobô, mbe 
be nga zu be atabe ane si nyô 
é nga téban), 

71 A ye kame bia vôm bêt be asife 
bia, a va bia mo me bôte bese 
be avini bia; 

72 Ve liti betate bangan mvam, 

= A simesan mbamba élat a nga bo; 

73 Nje a nga kan ésa wongan Abra- 
ham ngana, 

74 A ye bo bia na, éyoñ a maneya va 
bia mo me bêt be asife bia, 

Bi aye bo nye bisaé, te ko woh, 

75 A tabe mfuban a zôsô asu dé melu 
mese bi to. 

76 Wo, mon, be aye loene wo nkulu 
mejô ya Môt A Dañe bôte bese 
Yôp: 

Amu wo wo aye ke Tate ôsu, a 
kôme nye mezen; 

77 Wo aye ye'ele bote bé be yem 
ajô ya €nyin 

Mfa'a ya njamane mam abé map, 

78 Amu Zambe wongan a ne mvam 
nlem, 

Ajô te melende me tyé me aye 
so yôp a zu be bia, 

79 A faé bêt be to dibi a bebé awu, 
éfufup; 

A liti mebo mangan zen é ne 
mvo'e. 

80 Ane mon ate a nga yaé, a bo 
ngu a nsisime wé, ane a nga tabe fe 
été akekui éyofi a nga liti bote ya 
Israël nyôle jé. 

A nga bo na, melu mete, ajô e 

d nga so be César Auguste na, bôte 

ya sì se be aye tilibane môé map 

kalate. 2 Wuna ô mbe ntilane ya 
ôsu éyoñ Quirinus a mbe njô bôte ya 

Syrie. 3 Ane be nga tilibane bese, 

môt ase a kele nlam, nda bôte jé. 


LUC 





Al 
4 Ane Joseph fe a nga kôlô Nazareth, 
nlame ya Galilée, a ke nlame David, 
ô mbe jôé na Bethléhem, nlame ya 
Judée, amu a mbe ayoñe David a 
mvoñe bote jé; 5 a nga ke tilibane 
jôé dé kalate, ba Marie, be mbe 
ntiñetane na be aye lwan, éyoñe te 
abum e nto nye ndu. 6 A nga bo 
na, be ngenane wôé, ane melu a nga 
biaé me nga kpwan. 7 Ane a nga 
biaé ntôle mona fam; ane a nga vute 
nye bindelé, a bôé nye éwolo vôm 
binyaka bi nga bo bi ja'ak, amu a 
mbe te vôme ya tabe nda beyen. 

8 Beba'ale mintômba be nga to 
mefupe ya afôla te, be ba'ale mintô- 
mba miap alu. 9 Ane ange Tate a 
nga tebe vom be nga to, ane étôto’o 
Tate é nga faé vôm be nga to: ane 
be nga dañe ko woñ. 10 Ane ange 


a nga jô be na, Te koane woñ; amu 


me azu mia mbamba foé ya bôte 
bese, be aye dañe vak: 11 amu Nyi 
bêt a te bialé mia nlame David den, 
nnye a ne Christ Tate. 12 Jam de 
aye bo mia ndem, e ne na, Mi aye 
yen nkeñelé mon mvutane bindelé, 
ô bô éwolo vôm binyaka bi wô’ô bo 
bi jaak. 13 Atemeteme na nsamba 
beange ya yôp ô nga sulane vôm 
ange ate a nga to, ane be nga kañe 
Zambe, a jô na, 
14 Duma e bo'o Zambe yôp été, 
A mvo’é é bo'o bôte ya si nyô, Za- 
mbe a yeneya be mvaé. 

15 A nga bo na, éyoñ beange be nga 
kôlô a ke yôp été, ane beba'ale mintô- 
mba be nga jô bebiene na, Nke'ane 
Bethlehem, bi ke yene jam de ate bo 
wôé, nde Tate a te kate bia. 16 Ane 
be nga bo avôle ya ke, a yene Marie, 
a Joseph, a mon a bô éwolo vôm 
binyaka bi nga bo bija'ak. 17 Eyoñ 
be nga yene nye, be nga kate bôt 
mejô be ate wôk ajô mon ate. 18 
Ane bote bese be nga wôk, be nga 
semé mejô beba'ale mintômba be nga 
kate be. 19 Ve Marie a nga ba'ale 
mejô mete mese, a simesane me nlem 
été. 20 Ane beba'ale mintômba be 
nga bulan, a kañe Zambe a ve nye 
duma, amu mam mese be ate yen a 
wôk, ane ange a te jô be. 

21 Eyoñ melu n nga bo mwom, 

9 


2:22 
ane be nga tyi nye atye, a yôlé 
nye jôé na JEsus, jôé te ange a nga 
yôlé nye éyoñe te nyia a ngenan te 
nyoñ abum. 

22 Eyoñ melu ya ntunane wop, ane 
Moise a nga tiñeti, me nga kpwan, 
be nga ke nye Jerusalem, a ve nye 
Tate 23 (ane e ne ntilane metiñe 


LUC 





bo a tabe'e temple, a bômbô zaé ya 
kañe Zambe, a ye'elane nye alu ba 
môs. 38 Ane a nga zu éyoñe te a ve 
Zambe akéva, a kobô bôte bese be 
nga buni na môt a ye zu nyii bote ya 
Jérusalem, ajô mon ate. 39 Eyon be 
maneya bo mam mese aval ane me 
ne ntilane metiñe me Tate, be nga 


me Tate na, Mona fam ase a taté kui | bulane Galilée, a ke tabe nlame wop 


abume nyia a ye loban étyi be Tate), 
24 a tyi biôm a ve Zambe ane metiñe 
me Zambe me ajô na, Nge bezum 
bebaé, nge biyele bi abeh bibaé. 25 
A nga bo na, môt a nga to Jérusalem, 
a mbe jôé na Siméon; môt ate a mbe 
mote ya zôsô; a nga ba'ale mame ya 
Zambe mvaé, a buni na mvolô minlem 
bôte ya Israël a ye so: Mbamba 
Nsisim a nga to nye nlem. 26 
Mbamba Nsisim a nga jô nye na, a 
ye bo te wu, ve tame yene Christ ya 
Tate. 27 Ane a nga nyi temple été, 
Nsisim ô nga to nye nlem: éyoñ bebiaé 
be Jésus be nga zu nye, be ye'e bo nye 
ane bêt be nga bo be bo'o mame ya 
metiñe map, 28 ane a nga nyoñe nye 
mo mé, a kañe Zambe, a jô na, 
29 Eyoñe ji jôkéé mbo ésaé wôé a 

kôlô mvo’é, 

Ane ô nga jô, A Tat; 

30 Amu mise mam me yeneya nyiane 

bôte wôé, ; 
31 Nwô ôte ô nga kôm, meyoñe mese 

me 16; 
32 Efufup je aliti bôt be ne te yeme 

Zambe zen, 

A ve bote bêé ya Israël duma. 

33 Ane ésa ba nyia be nga semé mejô 
a nga kobô ajô mon; 34 ane Siméon 
a nga botane be, a jô nyia wé Marie 
na, O 16, Zambe a teléya mone nyo, 
bôte ya Israël abui be aye ku, abui 
fe be aye tebe amu nye; a ye bo ndem 
bôt be aye sôane je; 35 nkpwaté 
mekôn wo aye ji womien nlem; ajô 
te mam bôt abui be asimesane minlem 
miap me aye kui atan. 36 Minga a 
mbe wôé a mbe nkulu mejô, a to jôé 
na Anne, ngone Phanuel, ayoh Aser 
(a mbe mvende, ba nnôm be nga lu'an 
éyoñ a nga taté bo nya minga, ane 
be nga tabe mimbu zafibwa, 37 ane 
a nga tabe nkus akekui a nto mimbu 
mewôm mwom a pera ane a nga 





Nazareth. 

40 Ane mon a nga yaé, a bo ngu, 
a dañe yeme mam: mvame Zambe é 
mbe be nye. 

41 Mimbu mise bebiaé bé be nga 
ke Jérusalem éyoñ ésulane ya pague 
é nga bo. 42 Eyoñ a nga to mimbu 
awôm a mibaé, be nga ke ésulan aval 
ane bote bevo'o be nga bo be bo'ok; 
43 éyoñ melu be nga bo ésulan me 
nga man, be nga bulan, ane Jésus a 
nga lii Jerusalem; bebiaé bé be nji 
yeme nale; 44 be nga si'a ko naa 
ne nsamba, ane be nga wulu zen mêse 
wua; ane be nga jeñe nye nsamba bêt 
ba be be be mbe avuman, a bêt ba be 
be be nga yemban: 45 éyofi be nga 
bo te yene nye, be nga bulane Jérusa- 
lem, a ke jeñe nye. 46 A nga bo na, 
€yon mose mila mi nga lêt, be nga koé 
nye temple été, a to si v6m beye'ele 
bêt be nga to, a v6'616 be, a sili be 
minsili: 47 a bote bese be nga wô’ô 
nye be nga semé mam a nga yem a 
fiyalan a nga yalan. 48 Eyon be 
nga yene nye, be nga semé; ane nyia 
wé a nga jô nye na, A mone wom, ô 
nga bo bia nalé amu jé? ô 16, bia éso 
bi nga jeñe wo a wô’ ôlun. 49 Ane a 
nga jô be na, Mi nga jeñe ma amu jé? 
ye mi nji yeme na me ayiane bo me 
tabe'e nda ésa wom? 50 Be nji yem 
njôan a te jô be. 51 Ane ba be be be 
nga kôlô a ke Nazareth; ane a nga 
wô’ô be: ane nyia wé a nga ba'ale 
mejô mete mese nlem été. 

52 Ane Jésus a nga yé’é mam a yaé, 
a tabe ane Zambe ba be bêt be anye'e. 
> Eyon Tibere César a nto njo bêt 

mimbu awôm a minyin a étun, a 
Ponce Pilate a to njo bote ya Judée, 
a Herode a to njo bote ya Galilée, 
a monyafie wé Philippe a to njo bote 
ya Iturée a Trachonite, a Lysanias a 
to njo bote ya Abilène, 2 éyoñ Anne 


3:12 i 


A 


3 


3: 3 
ba Caïphe be nga to bejô beprêtre, 
éyoñe te ajo Zambe e nga zu be Jean 
mone Zacharie fé été. 3 Ane a nga 
ke afôla si ya Jourdain, a kate bêt 
mbaptizô ya nkôñelane minlem mfa’a 
ya njamane mam abé; <4 ane e ne 
ntilane kalate mejô me Esaie nkulu 
mejô na, 

Môt a kobd tyiñe yôp fé été, a jô na, 

Kômane zene Tate, 

Sô’ane mezene mé zôsô. 

5 Mimbi' ili mise mi aye bo momo, 
A minkôle mise mi ne anen a mi 
mi ne tyôtyoé mi aye bo nje'ese; 

Vêm a ne ékotekot a ye bo zôsô, 

A mezen me ne abé me aye bo mvaé; 
6 Bôte bese be aye yen ane Zambe a 

ye nyii bôt. 

7 Ane bêt abui be nga yi na 2 
baptizô be be nga ke vôm a nga to, 
ane a nga jô be na, Mia bone mekpwe, 
za a nga kate mia mi mate fiyaan 
Zambe a ye yaa? 8 Ajô te wumane 
bibuma ane môt a maneya kôñelan 
nlem a yiane wum, te taté jô minlem 
mienane na, Abraham a ne ésa wo- 
ngan: amu me ajô mia na, Zambe a 
ne ngule ya bo meko'o ma bone be 
Abraham. 9 Akôsa bo éyoñe ji ôvôn 
ô bô tine bile; élé ése je abo te wum 
bibuma bi ne mvaé, je aye ba'aban, 
a wuaban nduan. 10 Ane bêt be 
nga to ésulan be nga sili nye na, Nde 
bi aye bo aya? 11 Ane a nga yalan 
a jô be na, Môt a ne biwomane bibaé 
a ye ve môt a ne momo; a nyô a bili 
bidi, a ye bo aval ete. 12 Benyoñe 
taxe be nga zu fe be yi na a baptizô 
be, ane be nga jô nye na, A Nye'ele 
bi aye bo aya? 13 Ane a nga jô be 
na, Te nyoñane bôt akum a dañ abim 
be nga tiñeti mia. 14 Bezimbi fe be 
nga zu sili nye na, Bi ke bi aye bo je? 
Ane a nga jô be na, Te nyoñane mote 
jôm a évô; nge bote môt ajo; jika’ane 
minleme si a nyoñe tan be ave mia. 

15 Eyoñ bôt be nga fombô, bese 
be nga simesane minlem miap ajô 
Jean, ndô’ôtô a ne Christ; 16 Jean 
a nga yalan, a jô bese na, Ma me 
abaptizô mia a mendim; ve môt a ye 
zu a dañe me ngu, me nji bo môte 
ya kuli nye minkole bikonde bié: 
émien a ye baptizô mia a Mbamba 


LUC 





3: 31 
Nsisim a nduan: 17 a bili éfeba’a jé 
wo, a ye tua kome vôm a ye va 
bikola'a bidi, a ye kôane minsoé a 
naane mie nda jé; ve a ye nyoñe 
bikêla'a a di'i bie nduan je aye bo 
te dim. 

18 Ane a nga lepe bôt melep mefe 
abui, a kate be mbamba foé; 19 ane 
Hérode njô bôt, amu Jean a nga lepe 
nye ajô Hérodiade nga monyañ, a lepe 
fe nye ajô mbia be mam mese Hérode 
a nga bo, 20 a nga bete fe ajô di 
yôp éyoñ a nga futi Jean nda mimbêk. 

21 A nga bo na, éyoñ bôte bese þe 
nga mane baptizôban, Jésus fe a nga 
mane baptizôban a ye'elane Zambe, 
ane yôp e nga kandan, 22a Mbamba 
Nsisim a nga sise be nye, nyôl ane 
zum, ane tyiñ é nga so yôp, a jô na, O 
ne mone wom me anye'e; me yeneya 
wo mvaé. 

23 Jésus, éyoñ a nga taté ye'ele 
bôt, a nga ye bo mimbu mewôm mela, 
a mbe mone Joseph (nalé bôt be nga 
simesan), Joseph a mbe mone Heli, 
24 Héli a mbe mone Matthat, 
Matthat a mbe mone Lévi, Lévi a 
mbe mone Melchi, Melchi a mbe mone 
Janné, Janné a mbe mone Joseph, 
25 Joseph a mbe mone Mattathias, 
Mattathias a mbe mon Amos, Amos a 
mbe mone Nahum, Nahum a mbe 
mone Hesli, Hesli a mbe mone Naggé, 
26 Naggé a mbe mone Maath, Maath 
a mbe mone Mattathias, Mattathias 
a mbe mone Semei, Semei a mbe mone 
Josech, Josech a mbe mone Juda, 27 
Juda a mbe mone Johanna, Johanna 
a mbe mone Rhésa, Rhésa a mbe mone 
Zorobabel, Zorobabel a mbe mone 
Salathiel, Salathiel a mbe mone Néri, 
28 Néri a mbe mone Melchi, Melchi 
a mbe mon Addi, Addi a mbe mone 
Cosam, Cosam a mbe mon Elmadan, 
Elmadan a mbe mone Her, 29 Her a 
mbe mone Jésus, Jésus a mbe mon Éli- 
ézer, Eliezer a mbe mone Jorim, Jorim 
a mbe mone Matthat, Matthat a mbe 
mone Lévi, 30 Lévi a mbe mone 
Siméon, Siméon a mbe mone Juda, 
Juda a mbe mone Joseph, Joseph a 
mbe mone Jonam, Jonam a mbe mon 
Eliakim, 31 Eliakim a mbe mone 
Melea, Méléa a my mone Menna, 


3: 32 
Menna a mbe mone 
Mattatha a mbe mone Nathan, 
Nathan a mbe mone David, 32 
David a mbe mon Issai, Issai a mbe 
mone Jobed, Jobed a mbe mone Booz, 
Booz a mbe mone Sala, Sala a mbe 
mone Naasson, 33 Naasson a mbe 
mon Aminadab, Aminadab a mbe mon 
Admin, Admin a mbe mon Arni, Arni 
a mbe mon Esrom, Esrom a mbe mone 
Pharès, Pharès a mbe mone Juda, 
34 Juda a mbe mone Jacob, Jacob a 
mbe mon Isaac, Isaac a mbe mon 
Abraham, Abraham a mbe mone 
Tharé, Tharé a mbe mone Nachor, 
35 Nachor a mbe mone Seruch, 
Seruch a mbe mone Ragaü, Ragaü a 
mbe mone Phalec, Phalec a mbe mone 
Héber, Héber a mbe mone Sala, 36 
Sala a mbe mone Cainam, Cainam a 
mbe mon Arpaxad, Arpaxad a mbe 
mone Sem, Sem a mbe mone Noé, 
Noé a mbe mone Lamech, 37 
Lamech a mbe mone Mathusalem, 
Mathusalem a mbe mone Hénoch, 
Hénoch a mbe mone Jared, Jared a 
mbe mone Maléléel, Maléléel a mbe 
mone Cainam, 38 Cainam a mbe 
mon Enos, Enos a mbe mone Seth, 
Seth a mbe mon Adam, Adam a mbe 
mone Zambe. 
4 Fyoh Jésus a nga so Jourdain 
Mbamba Nsisim a nga to nye 
nlem ne lut! ane Nsisim ô nga ke nye 
fé été, 2 ane a nga tabe wôé melu 
mewôm menyin, ane Satan a nga 
ve'ele nye. A nji di bidi melu mete: 
éyoñ melu mete me nga lôt, ane a nga 
nga w0'ê zaé. 3 Ane Satan a nga jô 
nye na, Nge ô ne Mone Zambe, jô’ 
ako'o di e veñesane fembé. 4 Ane 
Jésus a nga yalane nye a jô na, E ne 
ntilane na, Môt a ye nyiñ a fembé 
étam. 5 Ane a nga ke nye nkôle 
yôp, x liti nye meyoñe mese ya si 
nyô, ane môt a kabeke. 6 Ane Satan 
a nga jô nye na, Me aye ve wo ngule 
ya jôô meyoñe mana mese, a duma 
ya été: amu me nyoñeya ngul éte; 
a môt me akômbô ve je, me aye ve je. 
7 Nge wo aye kute meboñe si a kañe 
ma, me aye ve wo je ése. 8 Jésus a 
nga yalan a jô nye na, E ne ntilane 
na, Wo aye yana Zambe wôé, 


Mattatha, 


LUC 4: 


25 


nnye étam wo aye bo bisaé. 9 Ane 
a nga beta ke nye Jérusalem, a ke 
nye mone vôm temple yôp, a jô nye 
na, Nge ô ne Mone Zambe, kpwa' a si: 
10 amı e ne ntilane na, 
A ye jô beange bé be ba'ale wọ: 
11 nalé fe na, 
Be aye be'e wo a mo map, 
Abo dôé e za kômôtô akok. 
12 Ane Jésus a nga yalan a jô nye 
na, Njôan ô ne na, Te væele Eso 
Zambe wôé. Por 
13 Eyoñ Satan a nga mane meve'ele 
mese, ane a nga kôlô vôm a nga to, 
te fe ji'a beta zu. 
14 Ane Jesus a nga bulane Galilée 
a ngul Nsisira: ane duma dé e nga ke 
minlam minlam afôla te se. 15 Ane 
a nga yele bêt menda me Zambe 
map, ane bôte bese be nga kañe 
nye. 
16 Ane a nga kui Nazareth, vôm 
a nga yaé: a ke nyi nda Zambe môse 
sondô, ane a nga bo a bo'ok, a tebe 
tetele, amu a ye lañ. 17 Ane be nga 
ve nye kalate ya nkulu mejô Esaie. 
Ane a nga kui kalate ate, a yene vôm 
a ne ntilane na, 
18 Nsisime Tate ô ne be ma, 
A nga ve me wô na me kate 
minzôzoé mbamba foé: 
A nga lôme ma me kate minkôm 
foé ya mi kôl, i 
A mindindime na mi yen, 
A telé bêt be ayen ékpwe’ele beti, 
19 A kate bôte foé mbu Tate a ye 
nyii wô þôt. 
20 Ane a nga dipe kalate, a ke nye 
môt a nga ba'ale nye, a tabe si: ane 
bote bese be nga to nda Zambe be 
nga lôbô nye mis. 21 Ane a nga taté 
jô be na, Ajê di e ne ntilane kalate 
Zambe e boya éyoñe ji, ane mi ate 
wôk. 22 Ane bite bese be nga 
kañete ajô dé, a semé mbamba mejô 
a nga kobô: ane be nga jô na, Ke 
nyina a ne mone Joseph? 23 Ane a 
nga jô be na, Mi aye foo kane me 
nkana wu na, A ngengañ, saé’ womien: 
mam mese bi nga wô’ô na ô nga bo 
Capernaoum, bo'o fe me va si jôé 
womien. 24 Ane a nga jô na, Me 
ajo fọo mia na, Bôt be nji buni 
nkulu mejê si jé émien. 25 Me ajô 


| 


4: 26 
fo'o mia na, Minkus abui mi mbe 
Israël melu Élie a nga to, éyoñ yôp 
e nga dipe mimbu mila a ngon ésaman, 
a beta mfum bale ya zaé a nga kui 
si se; 26 Zambe a nji lôm Élie be 
nkuse wua ya minkuse mite, ve a nga 
viane lôme nye be nkuse wua ya 
Sarepta, si ya Sidon. 27 Minzezam 
abui mi mbe Israël melu Élisée a mbe 
nkulu mejô; mmie te ke môte wua a 
nga saban, ve Naaman étam, môte 
ya Syrie. 28 Bôte bese be nga to nda 
Zambe be nga yaa €yoh be nga w0'0 
mejô mete; 29 ane be nga kôlô si, 
a titane nye nlam, a ke nye ayo nkô, 
nlame wop 6 mbe nlôñan nkôl ôte, 
be nga ye sô’ôlô nye yee si. 30 Ane 
a nga lôte be zañ, a ke. 

3í Ane a nga ke Capernaoum, 
nlame ya Galilée. A nga ye'ele bôt 
môse sondô: 32 ane be nga semé 
mejô a nga ye'ele bôt; amu a nga 
kobô a ngu. 33 Môt a nga to nda 
Zambe a mbe mvimvin mbia nsisim; 
ane a nga kobô tyiñe yôp a jô na, 34 
A Jésus ya Nazareth, jôkéé bia, bia 
be wo bi ne za ajô? ye ô zuya jiane 
bia? me ayeme wo, ô ne Mbamba 
Môte ya Zambe. 35 Ane Jésus a nga 
lepe nye, a jô na, Tabe’ évô, kôlô’ô 
be nye. Eyoh mbia nsisim a nga 
dume nye si vêm bêt be nga to, a 
nga kôlô be nye, te ke bo nye jam e 
ne abé. 36 Ane bote bese be nga 
semé, a kobô bebiene na, Za aka’ ajô 
di? amu a jôô mimbia minsisim a 
ngu ane njô bôt, mi ve kôlô. 37 Ane 
bêt be nga wê'êtan ajô dé vom ase 
ya afôla te. 

38 Ane a nga kôlô nda Zambe, a 
nyi nda Simon. Ane nyia nga Simon 
a nga kone nyôl ayôñ beta nkonan; 
ane be nga ye'elane nye ajô dé. 39 
Ane a nga kumbu nye yôp, a jôô ôkon 
ôte; ane ô nga man: ane a nga jia 
kôlô si a bo be bisaé. 

40 Eyoñ jôp e nga ye dim, bôte 
bese be nga bili minkôkon mi nga 
kon akon mevale meva, be nga zu 
mie vôm a nga to; ane a nga beté 
mie mise mo, a saé mie. 
mimbia minsisim mi nga kôlô be bôt 
abui, ve bete metyiñ, a jô na, O ne 
Mone Zambe. Ane a nga lepe mie, 


LUC 


41 Anel 


aa 12 
a jô mie mi bo te kobô, amu mi nga 
yeme na a ne Christ. 

42 Eyoñ tyé é nga lende, a nga kui 
atan a ke fé été: ane bôt abui be nga 
jeñe nye, a ke vôm a nga to, be nga 
ye bu'u nye, a bo te kôlô. 43 Ane a 
nga jô be na, Me ayiane ke minlam 
mife, a kate bôt mbamba foé ya ayoñe 
Zambe: amu ajô te nde Zambe a 
nga lôme ma. 

44 Ane a nga bo a kate’ bôt mejô 
me Zambe menda me Zambe ya 
Galilée. 

5 A nga bo na, éyoñ ésulane bôt 

é nga bametane nye a wô’ô mejô 
me Zambe, a nga tele mfôm ato'o 
ya Génésareth; 2 ane a nga yene 
bifunga bibaé bi sel ôsôé: bewôé kos 
be nga kôlô bie, a ke sôpe mevote 
map. 3 Ane a nga tabe éfunga jia 
été, é mbe éfunga Simon, a jô nye 
na, Kele’ éfunga ôsôé ôbe nté. Ane 
a nga tabe si éfunga été, a ye'ele abui 
bôt e nga to ésulan. 4 Eyoñ a nga 
mane kobô, a nga jô Simon na, Kele’ 
éfunga vôm a ne édok, mi ya mevote 
menan ôsôé, mi wôé kos. 5 Ane 
Simon a nga yalan a jô na, A Tat, 
bi jaéya njuk ngum alu, te ke wôé 
jôm: ve amu ajô dôé, nde me aya de 
mevot. 6 Eyoñ be nga bo nalé, be 
nga wôé kos abui; ane mevot me nga 
taté tui; 7 ane be nga fepe bôt ba 
be be be nga wôé kose mo, be nga to 
éfunga éfe, be zu volô be. Ane be nga 
zu a jalé kos bifunga bibaé, be nga 
ye nyoh ôsôé si. 8 Eyon Simon 
Pierre a nga yen ajo te, a nga ku si 
mebo me Jésus, a jô na, A Tat, 
kôlô’ô vôm me to; amu me ne mbia 
môt. 9 Amu a nga semé, a bôte 
bese ba be be be nga to, amu aka’ 
abui kos be nga wôé; 10 nalé fe 
Jacques ba Jean, bone be Zébédée, be 
nga semé, ba be Simon be nga bo be 
wôé’ kos. Ane Jésus a nga jô Simon 
na, Te ko woñ; wo aye bi bôt ataté 
éyoñe ji. 11 Eyoñ be nga zu bifunga 
biape kindik, ane be nga Wi biêm 
bise a tone nye. 

12 A nga bo na, éyoñ a mbe nlam 
éziñ, môt a mbe wôé zame nyôle ne 
nyan! éyoñ a nga yene Jésus, a nga 
buti asu si, a ya anp nye, a jô na, 


B: 18 
A Tat, nge wo ame'ete, ô ne ngule 
ya saé ma. 13 Ane a nga same wo, 
a nambe nye, a jô na, Me kañeseya; 
bo'o mvo'é. Ane zam é nga ji'a mane 
nye nyo. 14 Ane a nga tu’a jô nye 
na, Te kate môte foé: ve kôlô, ô ke 
liti prêtre nyôle jôé, ô ve bidm amu 
ntunane nyôle jôé, ane Moïse a nga 
tiñeti, ajô te nde bôt be aye yeme de 
ajô dôé. 15 Ane foé jé é nga dañe 
ke minlam minlam: ane bêt abui be 
nga sulan be yee wô’ mejô mé, a 
kômbô saban akone dap. 16 Ane a 
nga kôlô a ke fé été, a ye'elane Zambe. 

17 Melu mete a nga ye'ele bêt môs 
éziñ; Bepharisien a bêt be nga ye'ele 
bote metiñ be nga to si wôé, be nga 
so minlam mise ya Galilée, a Judée, 
a Jerusalem: ngule Tate é mbe be 
nye a saé bôt. 18 Tama yenan, bôt 
be nga zu môt a bô énoñ, a mbe 
fiyemelan: be nga kômbô ke nye nda 
été, a bôé nye vôm Jésus a nga to. 
19 Eyoñ be nga bo te yene zene ya 
ke nye nda été amu ésulane bot, 
be nga bet andile yôp, a tupe de, a 
suu nye si a énoñe jé zañe bôt vôm 
Jésus a nga to. 20 Eyoñ Jésus a nga 
yen mbunan be nga buni nye, a nga 
jô na, A môt, mam abé môé me nto 
njaman. 21 Ane betili bekalate a 
Bepharisien be nga taté kobô bebien, 
a jô na, Nyina a ne za, a kobô ébiasé? 
Za a ne ngule ya jamé bôt mam me 
ne abé, ke ve Zambe étam? 22 Ane 
Jésus a nga yem asimesane dap, ane 
a nga yalane be na, Za ajô mi asôane 
minlem mienan? 23 Ye jô na, Mam 
abé môé me nto njaman; ye jô na, 
Kôlô’ô si, ô wulu, jé é ne tyiibi? 
24 Amu me akômbô mi yeme na, 
Mone môt a ne ngule ya jamé bôt 
mam me ne abé si nyô (ane a nga jô 
môt a mbe ñyemelane na), Me ajo 
wo na, Kôlô’ô si, ô to’é énoñe jôé, ô 
ke nda joe. 25 Ane a nga jia kôlô 
si bêt be 16, a toé jôm a nga bê, a 
kôlô a ke nda jé, 2 kañe’ Zambe. 
26 Ane bite bese be nga semé, a 
kañe Zambe; ane be nga dañe ko 
won, a jô na, Bi yeneya mimfefé mi 
mame den. 

27 Mam mete me maneya, ane a 
nga kôlô a ke, a hija nyoñe taxe, a 


LUC 


6: 4 
mbe jôé na Lévi, a to si vôm bôt be 
nga bo be va'a moné ya taxe, ane a 
nga jô nye na, Tôñe’ ma. 28 Ane a 
nga li'i biêm bise, a kôlô si, a tôñe nye. 
29 Ane Lévi a nga yame nye abui 
bidi nda jé: ane beta nsamba ya 
benyoñe taxe a bôte befe ba be be þe 
nga to si tawôlô. 30 Ane Bepharisien 
a betili bekalate bap be nga kobô 
beyé'é bé menyiñ, a jô na, Mi adi a 
nyu a benyoñe taxe a bêt be ne abé, 
amu jé? 31 Ane Jésus a nga yalan 
a jô be na, Bôt be ne mvo'€ be nji 
yiane yen ngengañ; ve bôt be akon. 
32 Me nji zu loene bôt be ne zôsô 
be kôñelane minlem, ve ba be ne abé. 
33 Ane be nga jô nye na, Beyé’é 
be Jean be abômbô zaé ya kafe 
Zambe melu abui, a ye'elane Zambe; 
nale fe beyéé Bepharisien; ve beyé’é 
bôé mbe þe adi a nyu. 34 Ane Jésus 
a nga jô be na, Ye mi ne ngule ya bo 
bemvôé be môt a luu minga be 
bômbô’ô zaé ya ôlun, éyofi ba be môt 
a luu minga be ngenan be to? 35 
Ve mèlu me aye kpwan; éyoñ be aye 
va môt a lv’u minga vôm be to, éyoñe 
te be aye bômbô zaé ya ôlun. 36 
Ane a nga kane be nkana na: Môt a 
nji nyap éfus mfefé éndelé, a loé je 
abaka ntu’ éndelé; nge a bo nalé, 
wôna a ndaman mfefé éndelé, a éfus 
mfefé éndelé je aye bo te yian ntu’ 
éndelé. 37 Môt a nji loé mfefé vin 
minnôm mende’e bikêp; nge a bo 
nalé, wona vin je aye la'a mende'e 
bikôp, ve sôé si, a mende'e bikôp me 
aye wu ntuk. 38 Be ayiane loé 
mfefé vin mimfefé mende'e bikôp. 
39 Môt a se ngule ya bo na, a maneya 
nyu nnôme vin a beta kômbô mfefé; 
amu a jô na, Nnôm ô ne mvae. 
A nga bo na, a nga lôte mefup 
6 môse sondô; ane beyé’é bé be nga 
wondé bidi, a sii bie mo a di. 2 Ane 
Bepharisien bevo'o be nga jô na, Mi 
abo jam e ne te yiane boban môse 
sondô amu jé? 3 Ane Jésus a nga 
yalane be, a jô na, Ye mi nji lañ ane 
David a nga bo, éyoň a nga w0'6 
zaé, émien, a bêt ba be be be mbe 
nsamba wua; 
Zambe, a nyoñe bidi bi ya nda Zambe, 
a di bie, a ve fe bote ya nsamba wé; 


4 ane a nga nyi nda - 


; 


6: 5 
bi mbe étyi, bote befe te di, ve beprê- 
tre étam? 5 Ane a nga jô be na, 
Mone môt nnye a ne njoo ya môse 
sondô. 

6 “A nga beta bo môse sondô mfe 
na, a nga nyi nda Zambe a ye'ele bôt: 
môt a nga to wôé a mbe éyem, wo ya 
mbo nnôm. 7 Ane betili bekalate 
a Bepharisien be nga fombd, nge a ye 
saé môt môse sondô; be nga jeñ ajô 
ya bo'olê nye. 8 Vea nga yeme mejô 
be nga simesane minlem été; ane a 
nga jô môt a mbe éyeme wo na, 
Kôlô’ô si, a tebe tetele bot été. Ane 
a nga kôlô si a tebe tetele. 9 Ane 
Jésus a nga jô be na, Me asili mia na, 
Jé je ayiane bo môse sondê, ye mvae 
ye abé? ye nyii môt, ye wôé môt? 
10 Ane a nga lôbô bote bese, a jô 
nye na, Same wo. Ane a nga same 
wô: wo ve bo mvo'é. 11 Ane be nga 
dañe yaa; bebien be nga kobô ane be 
aye bo Jésus. 

12 A nga bo na, melu mete a nga 
kôlô a ke nkê, a ye'elane Zambe; ane 
a nga bo ngum alu, ve ye'elane Zambe. 
13 Eyoñ tyé é nga lende, ane a nga 
loene beyéé bé; ane a nga tope be 
awôm a bebaé, a yôlé be jôé afe na 
minlôman; 14 Simon a nga yôlé nye 
jôé afe na Pierre, a André monyañe 
wé, a Jacques a Jean, a Philippe a 
Barthélemi, 15 a Matthieu. a 
Thomas, a Jacques mon Alphée, a 
Simon be nga loene nye jôé afe na 
Zélateur, 16 a Jude mone Jacques, 
a Judas Iscariot, môt a nga koñe nye; 
17 ane a nga siliki nkô ba be beyé’é, 
a tebe vôm a mbe nje'ese, a nsamba 
ônene ya beyé’é bé, a bote befe abui 
be nga so si se ya Judée, a Jérusalem, 
a nsa'a man ya Tyr a Sidon, be nga 
zu wô’ô mejo mé, a saban akone dap; 
18 a bôt mimbia minsisim mi nga 
ndeñele be be nga saban. 19 Ane 
bôte bese ya ésulan be nga kômbô 
nambe nye; amu ngul é nga so be nye, 
a saé be bese. 

20 Ane a nga bete mis a lôbô 
beyé'é bé, a jô na, Ebotan a mia mi 
ne minzôzoé: amu ayoñe Zambe e ne 
éndenan. 21 Ebotan a mia, mi aw0'ê 
zaé éyoñe ji: amu mi aye jaé. Ebotan 
a mia mi ayi du éyoñe ji: amu mi aye 

3 


LUC 





6: 38 
woé vioe. 22 Ebotan a mia, éyoñ 
bôt be aye vini mia, a va mia nsamba 
wop, a kpwe'ele mia, a va môé menan 
ane jôm é ne abé, amu ajô Mone môt. 
23 Vaan môs ôte, a tyele si: amu 
tañ mi aye nyoñ é ne anene yôp; amu 
beésa bap be nga bo bekulu mejô 
aval ete. 24 Ve ngoo mia bôt mi 
ne akum abui! amu mi maneya yen 
mvolane minleme wônan. 25 Ngo'o 
mia bêt mi jaéya éyoñe ji! amu mi 
aye wô’ ô zaé. Ngo'o mia bêt mi awoé 
vioé éyoñe ji! amu mi aye wô’ ôlun 
a yi. 26 Ngo'o mia éyoñ bote bese 
be aye kobô mia mvae! amu beésa 
bap be nga bo bekulu mejô be mbe 
minal aval ete. 

27 Bôt be awô’ô mejô me akobô 
ma, me ajô mia na, Nyeka'ane bêt 
þe asiñe mia, mi bo bôt be avini mia. 
mvae, 28 mi botane bêt be abe'e 
mia, a ye'elane Zambe ajo bêt be abo 
mia abé nlem. 29 Môt a bibi wo 
amañe da, vefiesa ane nye da vok; a 
môt a wôlé wo éwoman, te nyume nye 
alô’ô. 30 Vaa môt ase a ja’é wo; a 
môt a nyoñe wo akume dôé, te fe 
sili nye de. 31 Ane mi anye bêt 
be bo'o mia, bo'ane fe be aval ete. 
32 Nge mi anye bêt be anye'e mia, 
mvaé jé mi aye yen? amu akôsa bo 
bêt be ne abé be anye'e bêt be anye’e 
be. 33 A mia, nge mi abo bôt mvaé 
aval ane be abo mia, mvaé jé mi aye 
yen? akôsa bo bôt be ne abé be abo 
aval ete. 34 Nge mi akôlé bôte biôm 
mi buni na mi aye beta nyoñ éjian, 
mvaé jé mi aye yen? ke bêt be ne 
abé be akôlé bôt be ne abé biôm, a 
nyoñe fe abim be nga ve. 35 Ve mia, 
nyeka'ane bêt be asife mia, a bo be 
mvae, a kôlé be biêm, te kat njuk; 
wona tañ mi aye nyoñ je aye bo anen, 
a mi aye bo bone ya Môt A Dañe bôte 
bese Yôp: amu a mvamane bôt be 
ne bikalak a mam abé. 36 Koane 
bôt éngôngo, ane Eso wônan a ko 
bôt éngôngo. 37 Te veane bote 
mekua, wôna be aye bo te ve mia 
mekua: te jia jôane bôte befe na mi 
ne abé, wôna bôte befe be aye bo te 
ja jo mia na mi ne abé; joka'ane 
bêt, ndemben be aye jôé mia: 38 
va'ane bote I A wa yaba be aye 


6: 39 
ve mia; be aye ve mia biôm, jôm be 
ave'e je biôm ne lut! be maneya jin, 
a fô, biôm ve fuku si. Amu abim 
mi ave, abim ete nde be aye beta ve 
mia. 

39 Ane a nga beta kane be nkana 
na, Ye ndindim 6 ne ngule ya wulu 
ndindim mbok? ke be aye ku ébé 
bebaane? 40 Môt a yéé, te dañe 
môt a ye'ele nye: ve beyéé bese, éyoh 
be maneya yé’é, be aye bo ane môt 
a nga ye’'ele be. 41 Za ajô wo aviane 
yen ôyôme jôm ô ne monyoñe dis, te 
simesan nko” ô ne dise dôé womien? 
42 Za ajô wo aviane jô monyoñe na, 
A mojañ, za'a me va wo mone jôm 
a ne wo dis, womien te yen nkọ’ ô 
ne dise dôé womien? Wo môt ô ne 
medu'an, tame taté va nko’ ô ne dise 
dôé womien, wôna wo aye yen mvaé 
a zu va mone jôm a ne monyoñe dis. 
43 Amu a nji bo élé é ne mvaé é ne 
ngule ya wum bibuma bi ne abé; nalé 
fe a nji bo élé é ne abé é ne ngule 
ya wum bibuma bi ne mvae. 44 Be 
aye yemelan élé ése amu bibuma je 
awum. Amu bêt te kolé sa bôngô, 
nalé fe te kolé tom minsinik. 45 
Mba môt a bo mbamba be mam me 
aso nye nlem vôm mbamba be mam 
me to; a mbia môt a bo mbia be mam 
me aso nye nlem vôm mbia be mam 
me to: amu môt a kobô abui mejô 
e ne nye nlem. 

46 Mi aloene me na, A Tat, a 
Tat, amu jé, te bo mam me ajô? 
47 Môt ase a zu be ma, a wô’ô mejo 
mam, a bo me, me aye liti mia môt 
ba nye be afunan: 48 a funan ane 
môt a nga lôñ nda, a nga fa'a si édok, 
a lôñ nda je ako'o yôp: éyoñ ndôn 
é nga kui, ane ndôn é nga jimbi nda 
éte, te ngule ya f0'6 je: amu é mbe 
nlôñan ngu. 49 Ve môt a wô’ô mejo 
mam, te bo me, a funan ane môt a 
nga lôñ nda jé te twa yemete je si; 
ane ndôn é nga jimbi je, ane é nga ji'a 
ku; nda ve ku mbia nkuan. 

Eyoñ a nga mane kobô mejô mé 
mese, bêt be wô’ôk, ane a nga ke 
Capernaoum. 

2 Evete bezimbi ntete wua é nga 
bili mbo ésaé, nnye é nga nye'e, a nga 
kon, a yee wu. > Eyoñ a nga w0'ê 

6 


LUC 


TEIS 
foé ajô Jésus, ane a nga lôme bivete 
ya menda me Zambe ya Bejuif be nye, 
a sili nye a zu saé mbo ésaé wé. 4 
Mbe, éyoñ be nga kui be Jésus, be 
nga dañe ye'elane nye, a jô na, A ne 
akaa môt wo ayiane bo jam, ete; 
5 amu a nye'e ayoñe dangan, nnye fe 
a nga lôñe bia nda Zambe jangan. 
6 Ane ba be Jésus be nga ke. Eyon 
a nga kui bebé nda, évete bezimbi 
ntete wua é nga lôme nye bemvôé 
bé, a jô nye na, A Tat, te ndeñele 
womien; amu me nji bo môt wo ayiane | 
nyi nda: 7 nalé fe me 16 na me nji 
bo môt a yiane zu be wo: jô’ô ve aj, 
wona mbo ésaé wom a ye bo mvo'é. 
8 Amu me ne môt bote befe be ajôô 
ma, me fe me ne bezimbi me ajôô be: 
me ajô nyina na, Kelek, nnye ve ke; 
nyo mbo'o na, Zaak, nnye ve zu; 
a mbo ésaé wome na, Bo'o jame di, 
nnye ve bo. 9 Eyoñ Jésus a nga 
wô’ ô mejo mete, ane a nga semé nye, 
a kôñelan a jô nsamba bôt ô nga 
tôñe nye na, Me ajô mia na, me nji 
yen aka'a mbunane di, akosa bo bote 
ya Israel. 10 Ane bêt be nga ke 
minlôman be nga bulan nda, a koé 
mbo ésaé a nto mvo’é. 

11 Obe aboñ ô lôteya, ane a nga ke 
nlam ô mbe jôé na Nain; ba be beyéé 
bé be nga ke, a beta nsamba btt. 
12 Eyoñ a nga kui bebé mbé akaa 
ya nlam, a zu koé na, be bee mbime 
môt, atyii mona fam, nyia a mbe 
nkus; ba be bôt abui ya nlam ôte be 
nga ke nsamba wua. 13 Eyoñ Tate 
a nga yene nye, ane a nga ko nye 
éngôngo, a jô nye na, Te yi du. 14 
Ane a nga ke bebé a nambe jôm be 
nga bee mbim: ane bêt be nga be'e 
je be nga tebe. Ane a nga jô na, A 
ndôman, me ajô wo na, Kôlĝð’ô si. 
15 Ane môt a nga to mbim a nga tabe 
teto, a taté kobô. Ane a nga ke nye 
nyia. 16 Ane bête bese be nga ko 
woñ: be nga kañe Zambe, a jô na, 
Beta nkulu mejô a kuiya be bia: 
Zambe a zuya yene bote bé. 17 Ane 
foé ya ajô te é nga yiane si se ya 
Judée, a mefôla mete mese. 

18 Ane beyéé be Jean be nga kate 
nye mejô mete mese. 19 Ane Jean 
a nga loene beyéé bé bebaé a lôme 


7: 20 
be be Tate, a jô na, Ye ô ne môt bi 
abuni na a ye zu, ye bi yange môt mfe? 
20 Eyoñ bote bete be nga kui vôm 
a nga to, be nga jô na, Jean Baptiste 
a nga lôme bia be wo, a jô na, Ye ô 
ne môt bi abuni na a ye zu, ye bi 
yange môt mfe? 21 Eyoñe te a nga 
saé bôt abui be nga kon benya akonô 
a bibubua bi akon a mimbia minsisim; 
a bôt abui be mbe mindindim, a nga 
ve be ngule ya yen. 22 Ane a nga 
yalan a jô be na, Kelan, mi ke kate 
Jean mam mi ate yen a wôk; mindi- 
ndim mi yenek, miñyeyem mi wulu'u, 
minzezam mi bo'o mvo'é, mindôndo’o 
mi wô’ôk, mimbim mi wômô’ mesoh, a 
minzôzoé mi bili bôt be akate þe 
mbamba foé. 23 Ebotan a môt a 
yene ma, te jôme ya kolé ôbak. 

24 Eyoñ minlôman mi Jean mi nga 
kôlô, ane a nga taté jô ékôane bôt 
ajô Jean na, Mi nga ke fé été a yene 
jé? ye nkaé wo afô’'ôsan a évuñulu? 
25 Mi nga ke yene jé? ye môt a be'e 
ébubut ngômesan? Bôt be abe'e étô- 
too ngômesan, a tabe mbamba bito 
bi ne mvaé, be to menda bejo bêt. 
26 Mi nga ke yene jé? ye nkulu mejô? 
Ya, me ajô mia na, a dañ nkulu mejô. 
27 Nyina a ne môt a ne ntilan ajô 
dé na, 

O 16, me alôme môte wom nlê- 

man ôsu vide, 

Nnye a ke kôme wo zen ôsu. 
28 Me ajô mia na, Bôte bese binga 
be maneya biaé, te ke môt a dafie 
Jean: akôsa bo nalé, môt a ne tyôtyoé 
ayoñe Zambe, nnye a dañe nye. 29 
Ane benyoñe taxe a bote bese, éyoñ 
be nga wô’ô mejo mé, be nga jô na 
Zambe a bo mam me ne z0s0, éyoñe 
te Jean a maneya baptizô be. 30 
Ve Bepharisien a bôt be nga ye'ele 
bôte metiñ, bebien be nga bene mejô 
me Zambe, amu be mbe ba be nga 
bo te baptizêban be Jean. 31 Za 
jêm me aye funane je bote ya miaé 
wu, bene aval anejé? 32 Be afunan 
ane bongô be to si vêm bêt be wô’ô 
bo be sula'an, bana be aloen, bana be 
aloen, a jô na, Bi maneya loñe mindiñ, 
mi te jem; bi maneya yi, mi te yi. 
33 Amu Jean Baptiste a nga zu, te 


LUC 





7: 49 
A ne mbia nsisim. 34 Mone môt a 
soya, ve di, ve nyu; nde mi ajô na, 
Tameka yenan, môt a ne mbia ndian, 
a dañe nyu vin, a ne mvôé benyoñe 
taxe a bôt be ne abé! 35 Nyeman 
wo akabe amu bone bé bese. 

36 Môte wua ya Pharisien a nga 
loene nye a ke di bidi nda jé. Ane a 
nga nyi nda môte ya Pharisien ate, 
a tabe si tawôlô. 37 Mbia minga a 
mbe nlam ôte; éyoñŭñ a nga yeme na 
a nto tawôlô nda môte ya Pharisien, 
a nga zu nde’ albâtre, mbon ô to 
ete, 38 a tebe nye mvus miaa ya 
mebo, a kulu mili mis, ane a nga 
taté bo mebo émumun a milik, a fimi 
me a ési, a latane me anyu, a wo'o 
me mbon. 39 Eyon môte ya Pha- 
risien a nga loene nye a nga yen ajô 
te, a nga jô nlem été na, Nge môte 


| nyô a ne fo'o nkulu mejô, ve a te yem 


aka'a môt minga nyina a te nambe nye 
a né, na, a ne mbia môt. 40 Ane Jésus 
a nga jô nye na, A Simon, me ne ajô 
me aye jô wo. Nye na, J®’ ôk, a 
Nye'ele. 41 Nye na, Môt éziñ a mbe 
bôte bebaé be nga bili nye akum: 
môte wua a nga bili nye franc mintete 
mitan, a nyo mbo'o mewôm metan. 
42 Amu be mbe te jôme ya ya'ane 
nye, a nga jamé be bebaane. Bôte 
bete bebaé, mbé a ye dañe nye'e nye? 
43 Simon a nga yalan a jô nye na, 
Me asimesane na, nyô a nga jamé tañ 
abul. Ane a nga jô nye na, O tyi iya 
ajô te zôsô. 44 Ane a nga kôñelan 
mfa'a minga a nga to, a jô Simon 
na, Ye ô lô minga nyo? me ate nyi 
nda jôé, ô nji ve me mendime ya sôpe 
mebo: ve nnye a maneya ve me mebo 
émumun a mili mé, a fimi me a ésile 
je. 45 O nji latane me anyu: ve 
nnye, ane me to nda jôé, a nga latan 
anyu dé a mebo mam, te jô’é. 46 O 
nji woo me mbon nlê: ve nnye a te 
viane wo'o me mbone mebo. 47 Ajô 
te, me ajô wo na, Mam abé mé, me 
ne abui, me nto njaman; amu a te 
dañe nye'e ma: môt a ne njamane 
tyôtyoé, nnye a nye'e tyôtyoé. 48 
Anea nga jô minga ate na, Mam abé 
môé me nto njaman. 49 Ane bôt 


| ba be be be nga to tawôlô be nga taté 


di fembé, te nyu vin; a mi ajô na, !jô minlem miape na, Nyina a ne za, 
67 


7: 50 
a jamé bêt mam me ne abé? 50 Ane 
a nga jô minga na, Mbunane wôé ô 
nyiya wo; kele mvo’é. 

'Obe aboh ô lôteya, ane a nga ke 

minlam minlam, mi mi ne anen a 
mi mi ne tyôtyoé, a kate bôt mbamba 
foé ya ayoñe Zambe, émien a beye'e 
bé awôm a bebaé, 2 a binga bevok 
a nga va be mimbia minsisim a mevale 
me akone mefe: Marie a mbe jôé 
afe na Madeleine, mimbia minsisim 
zanbwa mi nga kôlô be nye, 3a 
Jeanne nga Chouza, môt a nga ba'ale 
nda Hérode, a Suzanne, a befe abui, 
mbe be nga bo be bisaé, a kuse be 
biôm a akume dap. 

4 Eyoñ bêt abui be nga sulan, a 
bêt be nga so minlam mise a zu be 
nye, ane a nga kane be nkana na: 
5 Môt a nga ke miase fes mvoñ: 
éyoñ a nga miase fes, fese fọ’ é nga ku 
zene yôp; ane bôt be nga tibi je a 
mebo, a anone ya yôp e nga zu di 
je. 6 Nyô fọ é nga ku ako'o yôp; 
éyoñ é nga taté yaé, ane é nga viele, 
amu é mbe te mendim. 7 Fese fọ’ é 
nga ku minsini' été; ane minsinii mi 
nga yaé, a yametane je. 8 Fese fo’ 
é nga ku mbamba si, ve yaé, a wum 
bibuma, fese jia ntet. Eyoh a nga 
mane jô mejô mete, ane a nga bete 
tyiñe yôp a jô na, Môt a ne melo 
ya wôk, a wô’ôk. 

9 Ane beyéé bé be nga sili nye ane 
nkana ôte ô né. 10 Ane a nga jô 
na, Zambe a nga ve mia ngule ya 
yeme mam me ne asoé ayon ya yôp: 
ve a nga bo a kane’ bote befe minkana; 
ajô te be aye yen, te yem; be aye wôk, 
te twa yem. 11 Nkana ôte ô ne na: 
Mvoñ é ne mejo me Zambe. 12 Ba 
be afunane fese ya zene yôp, be ne 
ba be wô’ôya mejô me Zambe; wona 
Satan a zu, a va me minlem miap, 
ajô te nde be aye bo te buni a yen 
ényiñ. 13 Ba be afunane fese ya 
ako'o yôp, be ne ba be ne na, éyoñ 
be maneya wô’ô mejô, be anyoñe me 
a avak; be se minkañ, be abuni ôbe 
nté, €yoh be ayene meve'ele be ve 
bulan mvus. 14 Fes € nga ku mi- 
nsini' été é ne aval ane bêt be maneya 
w0'ê mejo, éyoñ be ake, mam me 
atyele bote SADA yôp, akum, a 


LUC 


8: 28 
mam bêt be anye'e si nyo, mam mete 
ve yametane be, be te tôlôbô bibuma. 
15 Fes é nga ku mbamba si, é ne 
aval ane bôt be ne minlem mi ne 
zôsô a mvae, be maneya w0'ê mejo, 
te vuane me, ve bo mbane ya wum- 
bibuma. 

16 Môt a nji bo’é lampe, a buti nye 
jome yôp, nge telé nye énoñe si; ve 
telé nye tawôlô yôp, bêt be anyi nda 
ve yen éfufup. 17 Amu te ke ajô 
e sold, de aye bo te kui atan; nalé fe 
te ke ajô e ne asoé, de aye bo te kui 
atan, bôt be yene de. 18 Ajô te, 
tuka'a simesan ane mi awôk: amu 
môt a bili, nnye be aye beta ve; a 
môt a ne momo, be aye va nye jôm 
a simesane na a bili. | 

19 Nyia wé a bobenyañe bé be nga 
zu be nye, ane be nga bo te ngule ya 
kui nye bebé amu ékôane bôt. 20 
Ane be nga kate nye foé na, Nyua a 
bobenyoñe bôé þe tele atan, be akô- 
mbô yene wo. 21 Ve a nga yalan 
a jô be na, Nyia wom a bobejafie 
bam be ne ba be aw6'6 mejô me 
Zambe, a bo me. 

22 A nga bo na, melu mete môs 
éziñ a nga ke éfunga été, émien a 
beye'e bé; ane a nga jô be na, Ndañan, 
bi ke ato'o yat: ane be nga kôlô a ke. 
23 Ve éyoñ a nga ke éfunga été, ane 
a nga ke Oyo: ane ôkôs ô nga vuñ 
atok; ane mendim me nga ye jaé 
éfunga, be nga ye jañ. 24 Ane be 
nga ke vele nye, a jô na, A Tat, a 
Tat, bi nga ye jañ. Ane a nga vee 
ôyo, a bam évufiulu a mintyôa: ane 
bi nga man, ve bo ne mieññ! 25 
Ane a nga jô be na, Mbunan mi 
abuni ô ne vé? Ane be nga ko woñ 
a semé, ane bebien be nga jô na, 
Nyina a ne za, a jôô évuñulu a me- 
ndim, bi ve wô’ô nye? 

26 Ane be nga ke si bôte ya Gérasa, 
é ne si ya Galilée, kindi'i ya yat. 27 
Eyoñ a nga kui kindik, a nga tôbane 
môt éziñ a so'o nlam, a mbe mimbia 
minsisim; môt ate a nga jaé tabe melu 
abui, te jaé ngômesan, te tabe nda, 
ve mesoñ. 28 Eyoñ a nga yene Jésus, 
a nga bete tyiñe yôp, a ku si vôm a 
nga tele, a jô tyiñe yôpe na, A Jésus 
Mone Zambe A Dañe bôte bese Yôp, 


8:29. 
bia wo bi ne za ajô? Me aye'elane 
wo na, te kpwe'ele ma. 29 Amu a 
nga jô mbia nsisime na a kôlô be môt 
ate. Amu ô nga jaé ndeñele nye: ane 
be nga ba’ale nye, a tiñeti nye ngôkop 
a ka'a nye mengata'a; ane a nga té 
mengata'a, mbia nsisim a nga tindi 
nye a ke vôm a ne fé. 30 Ane Jésus 
a nga sili nye na, O ne jôé na za? Nye 
na, Ezuk; amu mimbia minsisim abui 
mi nga mane nyi nye nlem. 31 Ane 
mi nga ye'elane nye na a ye bo te 
jô mie na mi ke étôtôlan. 32 Beta 
mbam bengêé a mbe vom ate, be 
jaa biôm nkô: ane mi nga ye'elane 
nye na a mete na mi ke nyine 
bengôé. Ane a nga meete. 33 Ane 
mimbia minsisim mi nga kôlô be môt 
ate, a ke nyine bengôé: ane mbam 
bengôé ô nga siliki mbil nlumbu nkô, 
a swulan atok, ve wu. 34 Eyoñ 
bôt be nga ba'ale bengôé be nga yene 
jam e nga bo, be nga mate, a ke kate 
foé nlam a si ya afôla te. 35 Ane bêt 
be nga ke yene jam e nga bo; ane þe 
nga kui vôme Jésus a nga to, a koé 
môt ate, mimbia minsisim mi maneya 
kôlô be nye, a to Jésus mfôm mebo, a 
bee ngômesan, a nto nlem mvoé: 
ane be nga ko woñ. 36 Ane bôt be 
nga yen ajô te be nga kate be ane môt 
a mbe mimbia minsisim a nga saban. 
37 Ane bote bese ya si ya Gérasa a 
mefôla mete be nga jô nye na, Bi 
anye'e na ô kôlô si jangan; amu be 
nga dañe ko won: ane a nga beta ke 
éfunga été, a bulan. 38 Ve môt 
mimbia minsisim mi nga kôlô be nye, 
a nga ye'elane nye a jô nye na, Me 
aye ke nsamba wôé: ve a nga jô 
nye na, 39 Bulan nda jôé, ô 
kate bôt beta be mam Zambe a boya 
wo. Anea nga ke, a kate bote bese 
ya nlam beta be mam Jésus a nga bo 
nye. 

40 Eyoñ Jésus a nga bulan, ékôane 
bôt é nga sô nye; amu be nga yange 
nye bese. 41 A nga bo na, môt a 
mbe jôé na Jairus, a mbe évete ya 
nda Zambe, a nga zu: ane a nga ku 
si vôm Jésus a nga to, a ye'elane nye 
na a ke nda jé; 42 amu a nga bili 
atyii mona minga, a mbe bebé mi- 
mbu awôm a mibaé, a nga bô si a 


LUC 








9:4 
ye'e wu. Ve éyohi a nga ke zen, bêt 
abui be nga bametane nye. 

43 Minga éziñ, metyi me nga kui 
nye nyo mimbu awôm a mibaé, a 
nga mane ve mingengan akume dé 
se, te ke môt a mbe ngule ya saé nye, 
44 a nga zu nye mvus, a nambe nye 
hwonde ngômesan: ane metyi me nga 
jia len. 45 Ane Jésus a nga silifna, 
Za a te nambe ma? Eyoñ bote bese 
be nga kat, Pierre ba be bôt be mbe 
nsamba wé, be nga jô na, A Tat, 
bôt abui ya nsamba be ate tindi wo 
a bametane wo. 46 Ve Jésus a nga 
jô na, Môt éziñ a te fo'o nambe ma; 
amu me ate wô’'ôtan ngul é kôlô’ô 
be ma. 47 Eyoñ minga a nga yene 
na a se fe asobô, a nga zu a fô’ôban, 
a kute meboñe si vôm a nga tele, a 
kat ajô a nga nambe nye, bôte bese 
be to, a liti fe ane a nga ji'a bo mvoé. 
48 Ane a nga jô nye na, A ngo’ jam, 
mbunane wôé ô boya wo mvo'€; kele’ 
mvo’é. 

49 A ngenan a kobô’ô, ane môt a 
nga so nda évete ya nda Zambe, a 
jô na, Mona minga wôé a wuya; te 
beta ndeñele Nye'ele. 50 Eyoñ Jésus 
a nga wô’ ajô te, ane a nga jô nye na, 
Te ko woñ: ve buni, wona a ye bo 
mvo'e. 51 Eyoñ a nga kui nda, a 
nji nye'e môt mfe a nyi nda éyoñ a 
nga nyin, ve Pierre a Jean a Jacques, 
a ésa mona minga a nyia. 52 Ane 
bôte bese be nga yi du, a yôn: ane 
a nga jô na, Te yian; amu a nji wu, 
a ne ôyo. 53 Ane þe nga woé nye, 
amu be nga yeme na a wuya. 54 
Ane a nga bi nye wo, a loen, a jô na, 
A mona minga, kôlô’ô si. 55 Ane 
nsisime wé ô nga beta zu be nye, ane 
a nga jia kôlô si: ane a nga jô na, 
Va'ane nye jôme ya di. 56 Ane 
bebiaé bé be nga semé: ve a nga jô 
be na, Te katane môt jam de ate bo. 

Ane a nga loene beyéé awôm a 
bebaé, a ve be ngule ya jôô mi- 
mbia minsisim mise, a saé bôt akon. 
2 Ane a nga lôme be be ke kate foé 
ya ayoñe Zambe, a saé minkôkon. 


3 Ane a nga jô be na, Te nyoñane jôm 


€yon mi ake, te ntum, nge ékpwaé, 

nge fembé, nge moné; te ke biwomane 

bibaé. 4 A nda ése mi anyin, taba'an 
69 


9:5 
été akekui éyofi mi aye kôlô vom ate. 
5 Bête bese be abo te nyoñe mia, 
éyoñ mi akôlô nlam ôte, sasan mbulu'u 
mebo menan, ajô te nde mi aye liti 
-be ndem. 6 Ane be nga kôl, a ke 
minlam minlam, a kate bôt mbamba 
foé, a saé bôt vôm ase be nga ke. 

7 Ane Hérode njo bêt a nga w0'0 
mam mese me nga boban: ane a nga 
to ne vema! amu bote bevo’o be nga 
jô na, Jean a wômôya soñ; 8 ba 
bevo'o na, Élie a soya; a befe na, 
Nkulu mejô éziñ ya kôa a wômôya. 
9 Ane Hérode a nga jô na, Me nga 
tyiľi Jean nlô: ve môt mbé a ne aka'a 
mam me awo'6 di? A nga kombo 
yene nye. 4 

10 Eyoñ minlêman mi nga bulan, 
mi nga kate nye mam be nga bo. Ane 
a nga loene be, ake be vêm étam 
mfa'a nlam ô mbe jôé na Bethsaida. 
11 Ve bêt abui be nga yem ajo te, 
ane be nga tôñe nye: ane a nga nyee 
a lô be, a kobô be mejô ya ayoñe 
Zambe, ane a nga saé bêt be nga 
kombo saban. 12 Môs ô nga ndeh; 
ane beyé’é awôm a bebaé be nga zu, 
a jô nye na, JO'O bôt be ke bômbô 
minlame ya afôla di, a jeñe bidi: amu 
bi to fé va. 13 Ve a nga jô be na, 
Miabebien va'ane be bidi. Ane be 
nga jo na, Bi bili ve mimamane mi 
fembé mitan a kos ébaé; bi nji bi 
jôm éfé, nge bi te ke kuse bidi bi 
ayiane bote ba bese. 14 Amu befam 
be nga ye bo betoyini betan. Ane a 
nga jô beyé’é bé na, Jô’ane be be tabe 
si minsamba, nsamba wua bôte me- 
wôm metan. 15 Ane be nga bo nalé, 
a toé bôte bese si. 16 Ane a nga 
nyoñe mimamane mi fembé mitan 
a kos ébaé, a lôbô yôp, a ye'elane 
Zambe, a bee mie; ane a nga ke 
beyé'é bidi be ke be atelé bêt. 17 
Ane be nga di, ve jaé bese: ane be 
nga kôan afufus e nga buk, minkoé 
awôm a mibaé. 

18 A nga bo na, éyoñ a nga ye'elane 
Zambe, ba be beyé'é be nga to étam: 
ane a nga sili be na, Bôt be ajô na 
me ne za? 19 Ane be nga yalane na, 
Jean Baptiste; bevo'o na, Élie; a ba 
bevo'o na, Nkulu mejo éziñ ya koa 
a betaya wômô. 20 Ane a nga jô 

70 


LUC 





9: 36 
be na, Ve mia mi ajô na me ne za? 
Ane Pierre a nga yalane na, Christ 
ya Zambe. 21 Ane a nga tu’a lep, 
a jô be na, be bo te kate môt ajô te; 
22 a nga jô fe na, Mone môt a ye jibi 
mam abui, a bivete ya menda me 
Zambe, a bemie beprêtre, a betili 
bekalate, be aye bene nye, a wôé 
nye, a ye wômô môse lale. 23 Ane 
a nga jô be bese na, Nge môt a ye 
tôñe ma, wona a nyumu' €miene mam, 
a beke’e croix jé melu mese, a bọ’ ane 
me abo. 24 Amu bête bese môt 
a ye ba'ale ényiñe jé, a ye dimeli je; 
ve môt a ye dimeli ényiñe jé amu ajô 
dam, nnye a ye ba'ale je. 25 Za 
mvaé môt a ye yen, nge a bili si nyô 
ése, a dimeli ényiñe jé, nge supe je? 
26 Amu bête bese môt a ye wo'6 
me ôson a mejô mam, Mone môt a 
ye wô’ ô nye ôson, éyoñ a ye zu étôto’o 
jé, a étêtoo ya Esa wé, a mbamba 
beange. 27 Me ajô fo'o mia na, Bôt 
be tele va, bevo'o be aye bo te wu, 
ve tame yen ayohe Zambe. 

28 A nga bo na, mejô mete me 
maneya, ane melu me nga lôt nge 
mwom, ane a nga nyoñe Pierre a 
Jean a Jacques, a ke be nkôle yôp, 
a ye'elane Zambe. 29 Eyoñ a nga 
ye'elan, asu dé e nga veñesan, a ngô- 
mesane jé é nga veñesan a bo éfumulu 
a dañe faé. 30 Atemeteme na, bote 
bebaé be nga kobô nye, Moise ba 
Elie; 31 menyêle map me mbe étê- 
tok, ane be nga kobê ajô awu Jésus a 
ye wu Jerusalem. 32 Pierre ba be 
bêt be nga to, be nga wô’ Oyo mis: 
ve éyoñ Oyo ô nga mane be mis, ane 
be nga yen étôto’o jé, a bote bebaé 
ba be be be nga tele. 33 A nga bo 
na, €yoh be nga ye kôlô vôm a nga 
tele, Pierre a nga jô Jésus na, A Tat, 
a ne mvaé nge bi atabe va: ntama 
lôñane bibem bila; wo jia, Moise jia, 
Élie jia: a nji yem ane a nga kobô. 
34 A ngenan a kobô’ôðô mejô mete, 
ane nkut ô nga zu dipe be: ane be nga 
ko woñ éyofi be nga nyin nkut été. 
35 Ane tyiñ é nga so nkut été, a jô 
na, Nyina a ne Mone wom, me nga 
top: wôane nye. 36 Eyoñ tyiñ 
éte é nga so, be nga koé ve Jésus 
étam. Ane be nga tabe bivô, te 


9:37. 
kate bote foé melu mete, mam be 
nga yen. 


LUC 


10: 10 


kui nlame ya Besamaritain, be nga 
ye kome nye biêm. 53 Ane be nga 


37 A nga bo na, éyoñ alu da ejbo te nye'e na a tabee, amu be nga 


nga lêt, be soya nkêle yôp, ane ba be 
beta nsamba bêt be nga têban. 38 
Ateme na mote wua ya nsamba ôte 
a nga bete tyiñe yôp, Aa jo na, A 
Nye'ele, me aye'elane wo na, 6 fombô 
me mona fame wom; amu a ne me 
atyii mon: 39 nsisim ô wô’ô bo ô 
b? nye, atemeteme na a nga yôn; 
a kpwemetan, avule ve kui nye anyu, 
6 ne ayaé ya kôlô, ve jwu nye nyo. 
40 Ane me nga ye'elane beyéé bôé 
be va wô; ve be nga bo te ngule ya va 
wô. 41 Ane Jésus a nga yalan a jô 
na, A miaé bêt ô ne te buni, mi ne 
fo’o ékotekot, me aye tabe be mia a 
jibi mia nta vé? Za'a nyo mon nne. 
42 A ngenan a zaak, ane mbia 
nsisim a nga dume nye si, a fô’ô nye 
nyo mbia mfôan. Ane Jésus a nga 
bam mbia nsisim, a saé mona fam ate, 
a beta ke nye ésa wé. 43 Ane bôte 
bese be nga semé ngule Zambe. 

Bôte bese be ngenan be semé’é mam 
mese me nga boban, ane a nga jô 
beyé’é bé na, 44 Me'eta'ane na mejô 
ma me nyii mia melo été: amu be 
aye ti Mone môt a ve nye mo me bôt. 
45 Ve be nji twa yem njôan ôte, ô 
mbe be nsolan, be te twa yeme wô; 
ane be nga ko woñ ya sili nye ajô te. 

46 Ane bebien be nga sôan, a jô na, 
Bia bese, za a dah? 47 Eyon Jésus 
a nga yem ane be asôane minlem miap, 
a nga nyofi étume mon, a telé je 
akan, 48 a jô be na, Bôte bese môt 
a ye nyoñe mone nyô amu jôé dam, a 
nyoñe ma; a môt a nyoñe ma, a nyoñ- 
eya fe môt a nga lôme ma: amu mia 
bese môt a dañe tyôtyoé, nnye a ne 
anen. 

49 Ane Jean a nga yalan a jô na, 
A Tat, bi nga yene môt a va mimbia 
minsisim amu jôé dôé; ane bi nga 
kame nye, amu a nji tôñe bia. 50 
Ve Jésus a nga jô nye na, Te beta 
kamane nye: amu môt a ne te siñe 
mia, nnye a kame mia. 

51 A nga bo na, éyoñ melu a ye ke 
yôp me nga bo bebé, asu e nga lô nye 
ve zene ya Jérusalem, ane a nga lôm 
minlôman ôsu: 52 ane be nga ke 


yen asu dé ane di de ake Jérusalem. 
54 Eyon beyé’é bé, Jacques ba Jean, 
be nga yen ajô te, be nga jô na, A Tat, 
ye wo ayi na bi loen nduan és0'0 yôp, 
a jiane be? 55 Ane Jésus a nga 
kôñelan a lepe be. 56 Ane be nga ke 
nlam mfe. 
57 Eyoñ be nga ke zen, môt éziñ 
a nga jô nye na, Me aye tôñe wo vôm 
ase wo ake. 58 Ane Jésus a nga jô 
nye na, Bemva’a be ne mimfu, anone 
ya yôp e ne mumba’a; ve Mone môt 
a nji bo vôme ya bô nlô wé si. 59 
Ane a nga jô môt mfe na, Tôñe ma. 
Ve a nga jô na, A Tat, jôkéé ma me 
ke jame tate soñ. 60 Ane Jésus a 
nga jô nye na, Jôké’é mimbim mi jame 
mimbim miap; wo, kele kate bote 
foé ya ayoñe Zambe. 61 Ane môt 
mfe a nga jô nye na, A Tat, me aye 
tone wo; tame jôé ma me ke ya'ane 
bôt be ne me nda. 62 Ve Jésus a 
nga jô nye na, Te ke môt a tôñe 
charrue, a lôbô mvus, a yiane ke 
ayoñe Zambe. 
1 0 Mam mete me maneya, ane 
Tate a nga tope bote befe me- 
wôm zañbwa, a lôme be bebaé bebaé 
be ke ôsu minlam mise, vôm ase 
émien a ye jia ke. 2 Ane a nga jô 
be na, Bidi abui bi nto bitôtôlô, ve 
bôt be akôane bidi be ne tyôtyoé: 
ajô te, ye'elaane mie bidii na, a lêm 
bebo bisaé be ke kôane bidi bié. 3 
Kelan mi ake; mi 164, me alôme mia 
ane bone mintômba vôm beze be to. 
4 Te kean mfek, nge ékpwaé, nge 
bikôndé; te batane môte zen. 5 A 
menda mese mi anyin, tataa jôane 
na, Mvo’é é bo’o be bote ya nda nyo. 
6 Nge mone ya mvo€ a ne wôé, 
mvo'e jenan je aye tabe be nye: nge 
momo, wona mvo'é jenan je aye bu- 
lane be mia. 7 Taba’an nda éte, mi 
di a nyu biôm be ave mia: amu mbo 
ésaé a yiane nyofi akume ya ésaé a 
bo. Te keane menda menda. 8 A 
minlam mise mi akui, a bôt be anyoñe 
mia, ja'ane biôm be aye mia: 9 saé- 
ane bôt be akon été, a jô be na, Ayoñe 
Zambe e nto mia bebé. 10 Ve mi- 


10: 11 


nlam mise mi akui, nge be abo te 
nyoñe mia, kelane minseh ya nlam 
ôte, mi jô na, 11 Akêsa bo mbulu'u 
ya nlame wônan wo akape bia mebo, 
bi asase wô amu ajô denan: akosa bo 
nalé, yemekan ajô dina na, ayoñe 
Zambe e nto bebé. 12 Me ajô mia 
na, Môs ôte, a bôte ya Sodome a 
bôte ya nlam ôte, bôte ya Sodome 
be aye dañe yen mvae. 13 Ngo’o 
mia bote ya Chorazin! Ngo'o mia 
bote ya Bethsaida! amu nge beta be 
mam me nga bobane be mia me nga 
bobane Tyr a Sidon, ve bote ya mi- 
nlam mite be nga maneya kôñelane 
minlem, a jaé minkuta, a tabe asup 
été. 14 A bôte ya Tyr a Sidon a 
mia, bôte ya Tyr a Sidon be aye dañe 
yen mvae, €yon Zambe ayetyi' imejê. 
15 A mia bote ya Capernaoum, ye 
mi aye betebane yôp? mi aye siliban 
étôtôlan. 16 Môt a wô’ô mia a wô’ô 
fe ma; a nyô a bene mia a bene fe ma; 
a môt a bene ma, a bene fe nyô a nga 
lôme ma. 

17 Ane bote bete mewôm zañbwa 
be nga bulan a vak, a jô na, A Tat, 
akosa bo mimbia minsisim mi aw0'0 
bia amu jôé dôé. 18 Ane a nga jô 
be na, Me nga yene Satan a kpwa' ak, 
a soo yôp ane feleves. 19 Tama 
yenan, me maneya ve mia ngule ya 
tibi benyo a alé, a ngule ya dañe môt 
a siñe mia: jôm é se ngule ya ndamang 
mia. 20 Akôsa bo nalé, te yenan 
mvae amu mimbia minsisim mi awô’ô 
mia; ve yenan mvaé amu môé menan 
me ne ntilan nlame ya yôp. 

21 Awolo te a nga vak a Mbamba 
Nsisim, a jô na, A Tat, Njôô ya yôp 
a si, me ave wo akéva amu 6 nga solé 
bêt be ne ñiyeman a fek mam ma, a 
liti me minkeñelé mi bon: ya, A Tat; 
amu ô nga yene jam ete mvaé nalé. 
22 Esa wom a nga ve me mam mese: 
te ke môt a yeme Mon, ve Esa; te 
ke môt a yem Esa, ve Mon, a môt 
Mon a kômbô liti nye. 23 Ane a 
nga kôñelan mfa'a beyéé be nga to, 
a jô ve bebien étame na, Ebotan a 
mis me ayene mam mi ayen: 24 amu 
me ajô mia na bekulu mejô abui a 
bejô bôt be nga kômbô yene mam mi 
ayen, ve be nji yene me; be nga 


LUC 





, 10: 40 
kombo wôô mam mi awêk, ve be 


nji wô’ô me. 

25 A nga bo na, môt éziñ a nga bo 
a yele bote metifi, a nga tebe a 
veele nye, a jô na, A Nye'ele, me aye 
bo jé, me aye tabe ényifi ya melu 
mese? 26 A nge jô nye na, Jé é ne 
ntilane kalate metiñ? wo alañ aya? 
27 Ane a nga yalane na, Nyeke'e 
Tate Zambe wôé a nleme wôé ôse, a 
nsisime wôé ôse, a ngule jôé ése, a 
nio wôé 6se; nyeke'e fe môt a ne wo 
bebé, ane wo anye'e womien. 28 Ane 
a nga jô nye na, O yalaneya zôsô: 
bo'o nalé, wôna wo aye nyin. 29 Ve 
nnye, amu a nga kômbô liti na émien 
a ne zôsô, a nga jô Jésus na, Môt a 
ne me bebé a ne za? 30 Ane Jésus 
a nga yalan a jô na, Môt éziñ a nga 
kôlô Jérusalem a ke Jéricho; ane a 
nga koé bêt be nga bo be wôlé’ bote 
biôm, mbe be nga va nye ngômesan, 
a bôme nye, a Ni nye ane mbim. į 31 
A nga viane bo na, prêtre éziñ a nga 
lête zen éte: éyoň a nga yene nye, 
ane a nga sa'ale. 32 Aval ete fe, 
mote ya Lévite, éyoñ a nga kui vôm 
ate, a yene nye, a nga sa'ale. 33 Ane 
môt éziñ ya Samarie, éyoñ a nga ke 
a wulu, a nga kui vôm a nga bd: 
éyoñ a nga yene nye, a nga ko nye 
éngôngo, 34 a ke vôm a nga bê, a 
tiñeti nye mevefi, a sôé nye mbon a 
vin meveñ; ane a nga beté nye tite 
jé yôp, a ke nye nda beyeti, a ba'ale 
nye. 35 Alu da e lôteya, ane a nga 
nyoñe franc ébaé, a ve je mie nda beyeñ, 
a jô na, O tuka'a ba'ale nye; nge tañ 
je aye bo abui, éyofi me aye beta so, 
me aye ya'ane wo. 36 Bôte bete 
bela, za wo asimesane na, a nga bo 
môt a nga koé bêt be nga bo be wôlé 
bote biôm, ane môt a ne nye bebé a 
yiane bo? 37 Ane a nga jô na, Nyô 
a nga ko nye éngôngo. Ane Jesus a 
nga jô nye na, Kele’ bo aval ete. 

38 Eyoñ be nga ke zen, ane a nga 
kui nlam ézifi: ane minga éziñ a mbe 
jôé na Marthe, a nga toé nye nda jé. 
39 A mbe monyah a to jôé na, Marie, 
a nga to Tate bebé mebo, `a wô’'ô 
mejô mé. 40 Ve Marthea nga w0'ê 
nju'u ya bo ésaé abui; ane a nga zu 
vôm a nga to, a jô na, A Tat, ye wo 


10: 41 


ayen mvae ane mojañ a li me bọ’ 
ésaé étam? jô ô nye a vold ma. 41 
Ane Tate a nga yalan a jô nye na, 
A Marthe, a Marthe, nleme wôé ô 
tyele yôp, wo ayen njuk amu mam 
abui: 42 ve jame da bêt be ayiane 
bo: amu Marie a tobeya jam e ne 
myvaé, be se ngule ya va nye de. 
11 A nga bo na, éyoñ a nga ye- 
elane Zambe vôm éziñ, a maneya 
ye'elan, ane môte wua ya beyéé bé 
a nga jô nye na, A Tat, ye'ele' bia 
a ye'elane Zambe, ane Jean a nga 
ye'ele beyéé bé. 2 Ane a nga jô be 
na, Eyoñ mi aye'elane Zambe, jô’ane 
na, A Tat, Jôé dôé e bọ’ étyi. Ayoñe 
dôé e zx’ak. 3 Va’a bia bidi bi ayiane 
bia melu mese. 4 Jamé’é bia mam abé 
bi abo; amu biabebiene fe bi ajamé 
bote bese be abo bia abé. Te me'ete 
meve'ele me zu be bia. 

5 Ane a nga jô be na, Mi to va, za 
a ne mvôé, nge a ke be nye zañ alu, 
a jô nye na, A mô, kôlé me mimamane 
mi fembé mila; 6 amu mô a te so 
zen, me se bidi ya ve nye; 7 nnye 
ke a ye yalan nda été na, Te ndeñele 
ma: mbé ô nto ndiban, bia be bon 
bi bô énoñ; me se ngule ya kôlô si a 
zu ve wo? 8 Me ajo mia na, Akôsa 
bo a ye bo te kôlô si a ve nye amu a 
ne nye mvôé, a ye kôlô si a ke ve nye 
abim a jeh, amu a bo mbane ya ja’é 
nye. 9 Me ajô mia na, Jaka'an, 
wona mi aye nyoh; jehan, wona mi 
aye yen; kutan mbé, ndemben a ye 
dii mia wô. 10 Amu bote bese môt 
a ja’é a ye nyoñ; môt a jeñ a ye yen; 
a môt a kut mbé, a ye dii nye wô. 
11 Mi to va, za a ne ésa a ne na, nge 
mona fame wé a jaé fembé, a ye 
viane ve nye akok? nge kos, ye a ye 
viane ve nye nsañelete? 12 Nge a 
ja'é nye atyi kup, ye a ye viane ve 
nye ôlé? 13 Mia bôt mi ne abé, 
nge mi ayeme ve bone benan bidm 
bi ne mvaé, ke Eso wônan a ne yôp 
a ye dañe ve bêt be aja'€ nye Mbamba 
Nsisim. 

14 Ane a nga va mvumvu'u mbia 
nsisim. A nga bo na, €yoh mbia 
` nsisim a nga kôlô, ane mvumvuk ô 
nga kobê; ane ékôane bêt é nga semé. 
15 Ve bevo'o be nga jô na, A va 


LUC 


Jonas. 


11:31 
mimbia minsisim a ngule ya Beelzébul, 
njo mimbia minsisim. 16 Ba bevo'o 
be nga ve'ele nye, be nga kômbô na 
a liti be ndem €s0'o yôp. 17 Vea nga 
yem asimesane dap, a jô be na, Ayoh 
ese de akandane zañ a siñ ebien de 
aye jañ; a bôte ya nda jia nge be 
akandane zañ a siñe bebien, be aye 
tyaman. 18 Nge Satan a saleya zañ 
a siñ émien, ayoñe dé de aye tabe 
aya? amu mi ajô na me ava mimbia 
minsisim a ngule Beelzébul. 19 A 
ma nge me ava mimbia minsisim a 
ngule Beelzébul, bone benan þe ava 
mie a ngule za? mbe be ayeityi'i 
mia ajô te. 20 Ve nge me ava mi- 
mbia minsisim a ônyu Zambe, wona 
ayoñe Zambe e kuiya be mia. 21 
Eyoñ ngungu wo abajale nda jé a 
bili biêm mewosan, akume dé ve tabe 
mvo'e: 22 ve éyoŭ môt a dañe nye 
ngu a zu þe nye, a dañe nye ngu, 
wona a wôlé nye bidom mewosane bise 
a nga bo a bunï’i, a kap akume dé 
a nga sa. 23 Môt a bo te kame ma, 
nnye a siñe ma; a nyo a bo te volô 
kôane ma, nnye a tyam. 24 Mbia 
nsisim, €yoh a kôlôya be môt, a ke 
lête minkôte mi si, a jeh awo'an; 
amu a bo te yene de, ajô te a jô na, 
Me aye timan nda jam vôm me nga so. 
25 Eyoñ a kuiya, a koé nda mvosan 
a nkôman. 26 Wôna a ke a nyoñe 
minsisim mife zanbwa mi adah émien 
abé; mi ve nyin été a tabe wôé: éto 
môt ate a su'ulane tabe, je adañ éto 
a nga taté tabe, abé. 

27 A nga bo na, éyoñ a nga kobô 
mejô mete, minga €zih a nga to 
ékôane bôt a nga bete tyiñe yôp, a 
jô nye na, Ebotan a abum e nga 
biaé wo, a mebé ô nga nyañ. 28 
Ve a nga jô na, Ve ajô de adañe di e 
ne na, Ebotan a bêt be wôô mejo 
me Zambe a ba'ale me. 

29 Eyoñ bêt be nga sulan abui 
vôm a nga to, a nga taté jô be na, 
Miaé bote wu ô ne abé: wo ajen 
ndem; wo aye yen ndem, ve ndeme 
30 Amu aval ane Jonas a 
nga boban ndem be bôte ya Ninive, 
nale fe Mone môt a ye boban ndem be 
bote ya miaé wu. 31 Fyofi Zambe a 
ye tyi'i mejo, pa ya sud a mbe 


11: 32 


njo bêt a ye tebe a ve bote ya miaé 
wu mekua: amu a nga so susu'a si a 
zu wô’ô mejô me ya fiyemane Salo- 
mon; mi 16, môt a ne va a dañe 
Salomon. 32 Fyohi Zambe a ye tyii 
mejô, bôte ya Ninive be aye tebe, 
a ve bote ya miaé wu mekua: amu be 
nga kôñelane minlem éyofi Jonas a 
nga kate be mejô me Zambe; mi 16, 
môt a ne va a dañe Jonas. 

33 Môt a nji boé lampe, a telé 
nye ébé si, nge éwolo si, ve telé nye 
tawôlô yôp, bôt be anyi nda ve yen 
éfufup. 34 Dise dôé e ne lampe ya 
nyôle jôé: éyoñ dise dôé e ne mvo’é, 
wona nyôle jôé ése é ne éfufup; éyoñ 
dise dôé e ne abé, wôna nyôle jôé é 
ne fe dibi ne lut! 35 Ajô te, fasek 
a yen nge éfufup é ne be wo, é nji 
bo dibi. 36 Ajô te, nge nyôle jôé 
ése é ne éfufup, te vôm a ne dibi, je 
aye foo bo éfufup ne lut! aval ane 
lampe a dañe faé a ve wo éfufup. 

37 A ngenan a kobô’ô, ane môte 
ya Pharisien a nga loene nye a ke di 
bidi nda jé: ane a nga nyi nda, a tabe 
si tawôlô. 38 Eyoñňñ môte ya Phari- 
sien a nga yene na a nga zu di bidi, 
te tame sôpe mo, a nga semé. 39 Ane 
Tate a nga jô nye na, Mia Bepharisien 
mi asêp élaé a bee mfa'a ya atan; 
ve mi ne mvô a mam abé été ne lut! 
40 Mia bôt mi ne mekut, ke môt 
a nga té mfa'a ya atan, nnye fe a 
nga té mfa’a ya été? 41 Ve na va'ane 
minzôzoé mam me ne mfa’a ya été; 
wôna mam mese me nto mia mfuban. 

42 Ngo'o mia Bepharisien! amu 
ézima a ndôñ a bilo'o bise, mekap 
awôm mi ave Zambe da, ve mfa’a 
ya zôsôa ntylane mejô, a nye'ane 
Zambe, mi ne te bo: ve mam mete 
mi nga yiane bo, te bu'u mam mevok. 
43 Ngo'o mia Bepharisien! amu mi 
anye'e benya bito menda me Zambe, 
mi anye'e fe na bêt be batane mia 
vom bêt be wô’ô sulan. 44 Ngo'o 
mia! amu mi ne aval ane mesofi me 
ne te yené, bêt be awulu me yêp, te 
yem. ` 

45 Bêt be nga bo be ye'ele bote 
metiñ, wua a nga yalane nye na, A 
Nye'ele, éyofi wo akobô nalé, wo 
abiasé fe bia. ih je a nga jo na, 


LUC 


12: 6 
Ngo'o mia bêt mi aye'ele bote metifi! 
amu mi ave bôte mimbe’e mi ne adit, 
ve miabebien mi te nambe mimbe'e 
mite a Onyu via. 47 Ngo'o mia! 
amu mi alôñe bekulu mejô mesoñe 
mekok, a beéso benan be nga wôé 
be. 48 Ajô te, mi ne bekañete, a 
mi ame'ete mam beéso benan be nga 
bo: amu be nga wêé be, a mi alôñe 
be mesofi. 49 Ajô te Zambe a yeme 
mam, a nga jô na, Me aye lôme þe 
bekulu mejô a minlôman; be aye wôé 
bevok, a kpwe'ele bevok; 50 ajo 
te be aye sili bôte ya miaé wu, ajô 
metyi bekulu mejô bese bôt be nga 
wôé be, ane si nyô é nga téban; 51 
ataté metyi me Abel akekui metyi 
me Zacharie, nnye a nga wu zah 
autel ba temple: me ajo fo'o mia na, 
be aye sili bôte ya miaé wu ajô te. 
52 Ngo'o mia bôt mi aye'ele bote 
metiñ! amu mi nga dipe bôt zene ya 
be yeme mam: miabebien mi nji wulu 
été, a bôt be nga ye wulu été, mi nga 
kame be. 

53 Eyoñ a nga kôlô vôm ate, betili 
bekalate a Bepharisien be nga ke þe 
ayamelane nye a ngu, be soñe nye na 
a kobô mam abui; 54 be yabe'e nye, 
be kômbô’ô bi aj ézifi de aye so 
anyu dé. 

12 Eyoñe te bêt be maneya sulan 

betoyini abui, be tibi bevo’o yôp, 
ane a nga taté kobô ve beyé’é þé na, 
Taba'ane mame ya Bepharisien me 
afunane jôm je avusu fembé, ntye, 
mme me ne medu'an. 2 Te ke jêm 
é ne nsolan, je aye bo te kui atan; nge 
asoé, bôt be aye bo te yeme de. 3 
Ajê te mejô mese mi maneya kobô 
dibi été, me aye wô’'ôban éfufup été; 
mejô mi maneya kobô ôfôfoé nda 
été, me aye katebane menda yôp. 
4 A bemô, me ajô mia na, Te koane 
bôt be awôé nyôle woñ, ve éyoñ be 
maneya wôé nyo, be se fe ngule ya 
bo jam afe. 5 Ve ma me aye kate mia 
môt mi aye ko woñ: Koane nye 
wofi, nyo a ne ngule ya wua bêt 
étôtôlan été, €yoh a. maneya wôé 
be; me ajô foo mia na, Koane 
nye woñ. 6 Ke be akuane bemvo- 
kuma betan tañe centime ébaé? 
ve Zambe a se ngule ya vuane jia. 


1247. 
7 Esil ése é ne mia minlô é ne nlañan. 
Te koane won: mi adañe bemvokuma 
abui beta ndañan. 8 Me ajô fe mia 
na, Môt ase a meme ma vom bêt be 
to, Mone môt a ye fe meme nye vôm 
beange be Zambe beto: 9 a môt a 
kate ma vôm bôt be to, Mone môt 
a ye kate nye vôm beange be Zambe 
be to. 10 Môt ase a kobô Mone 
môt ajô da abé, ajô te de aye jambane 
nye; ve môt a biasé Mbamba Nsisim, 
ajô te de aye bo te jamban. 11 Eyoñ 
be aye ke mia menda me Zambe, a 
ke mia be betyi'i mejê, a bejo bôt, te 
tyelane minleme yôp ane mi aye 
yalan, a mejô mi aye kobô: 12 amu 
Mbamba Nsisim a ye ye'ele mia ane 
mi ayiane kobô éyoñe te. 

13 Môte wua ya ékôane bôt a nga 
jô nye na, A Nye'ele, jôô mojañ a 
kape bia akum tate a nga lik, a ke me 
éndam. 14 Ve a nga jô nye na, A 
môt, za a nga telé me ntyi'i mejô nge 
môt a kape mia akum? 15 Ane a nga 
jô be na, Taba'an ntye, te boan ôzañ 
akum: amu akum abui môt a bili, 
e ne te ve nye ényiñ. 16 Ane a nga 
kane be nkana, a jô na, Nkukum éziñ 
ô nga bili si, bidi bi nga yô été abui: 
17 ane a nga simesan nlem été, a 
jô na, Me aye bo aya, amu me se 
vôme ya naane bidi biam? 18 Ane 
a nga jô na, Ajô di nde me aye bo 
na: me aye tyam menda me anaane 
bidi, a lôñe ma me ne anen; me aye 
naane bidi biam a akume dam bise 
été. 19 Wôna me aye jô nleme wome 
na, A nlem, ô maneya naan akum 
abui de aye yiane wo mimbu abui; 
bômbô’ô si, ô di, a nyu, a wô’ avak. 
20 Ve Zambe a nga jô nye na, O ne 
akute môt, alu di be aye nyon nsisime 
wôé; biôm ô maneya kôan, bi aye bo 
biôm bi za? 21 Môt a kôan akume 
dé, te bo akum þe Zambe, a ne aval 
ete. 

22 Ane a nga jô beyéé bé na, Ajo 
te me ajô mia na, Te tyelane minleme 
yôp ajô ényiñe jenan, bidi mi aye di; 
a ngômesan mi aye jaé menyôle 
menan. 23 Amu ényiñ je adañe bidi, 
a nyôle je adañ ngômesan. 24 Tama 
simesan anon, ane de abo te þé bidi, 
te kôane bidi; nalé fe e nji bo akah 


LUC 


12:741 


nge nda bidi; ve Zambe a ve de bidi: 
ke mi adañ anon beta ndañan! 25 
Mi to va, za a ne na, éyoñ a tyelé 
nleme wé yôp, a ne ngule ya limeti 
ényiñe jé nta ényia wo? 26 Wôna 
nge mi se ngule ya bo jam de adañe 
tyôtyoé, mi atyelé minleme yôp amu 
mam mefe amu jé? 27 Tama sime- 
sane sam meyañ, ane je ayaé: é ne te 
bo ésaé, te tiñe bindelé; ve ma me 
ajô mia na, Akôsa bo Salomon a 
étôto’o jé ése, a nji bo abeñ ngômesan 
ane same jia. 28 Ve nge Zambe a 
bo bilo'o ya fé ngômesane nalé, den 
bi to, akiti be wua bie nduan; ke a ye 
dañe jalé mia, mia bôt mi abuni 
tyôtyoé? 29 Te jeñane bidi mi aye 
di, a jom mi aye nyu, te tabane fe 
biyebé. 30 Amu meyoñe me ya si 
nyo me ajeñe biôm bite bise: ve Eso 
wônan a yeme na biôm bite bi ayiane 
mia. 31 Jeñan ayoñe dé, wôna biôm 
bite bi aye kô’ôlane mia. 32 Mia mon 
nsamba mintômba, te koane woñ; 
amu Eso wônan a nye a va'a mia 
ayoñe dé. 33 Kw'ane biôm mi bili, 
a ve minzôzoé; bo'ane miabebien mi- 
mfe'e mi ne te wu ntuk, kô’'an akum 
nlame ya yôp, de aye bo te man, 
vom fñwuwup ô ne te zu bebé, a 
bibiam te di. 34 Amu vôm akum e 
ne mia, vôm ate fe minlem mienan 
mi né. 

35 Taba'ane meses ntiñetane me- 
ngeteñ, a belampe benan ve yoh; 36 
miabebien, taba'an ane bôt be amo- 
mbô ésa wop, éyoñ a ye so ésulane 
ya aluk; be aye bo na, éyoñ a ye zu 
kut mbé, be aye ji'a dii nye wô. 
37 Ebotan a bebo bisaé bete, mbe 
éyoñ ésa wop a ye so, a ye koé be be 
mombê'ê: me ajô fo'o mia na, a ye 
tiñeti ases angeteñ, a loene be be tabe 
si tawôlô, émien a ye zu bo be ésaé. 
38 Nge a ye so éyoñ zañ alu é ngenan 
te kpwan, nge éyoñ zañ alu é lôteya, 
a koé be mombô’ô, ébotan a bebo 
bisaé bete. 39 Yeman ajô dina na, 
nge mie ndaa a nga yem éyoñ iwuwup 
wo aye zu, ve a nga mombô, te li'i 
nda jé étam, môt a za zu tupe je. 
40 Mia fe, taba'an nkôman: amu 
Mone môt a ye so awolo mi ne te buni. 

41 Ane Pierre o aes Jô nar A Tat, 


12: 42 


ye bia ye bôte ba bese, beza wo akan 
nkana ôte? 42 Ane Tate a nga jô 
na, Za a ne mba'ale a yeme mam a bo 
ésaé mvaé, nnye ésa wé a ye telé 
mba'ale nda jé ése, a ye ve bote bidi 
éyoñ be ayi di bidi? 43 Ebotan a 
mbo ésaé ate, éyoñ ésa wé a ye so, a 
koé nye a bo aval ete. 44 Me abele 
fo'o ane me ajô mia na, a ye telé nye 
mba'ale ya biôm bié bise. 45 Nge 
mbo ésaé ate a ye jô nlem été na, 
Tate a ye jia so; ve taté bôme bôt 
be abo bisaé, befam a binga, ve di, 
ve nyu, a so'o bilam; 46 ésa mbo 
ésaé ate a ye so môs a ne te buni na 
a ye so, a awolo a ne te yem, ve tyii 
nye zani, a toé nye vôm bêt be ne te 
bo ésaé mvaé be to. 47 Mbo ésaé 
a nga yeme mam ésa wé a nye'e, 
te kome mam, te bo ane ésa a nye'e, 
be aye bibi nye mebibi abui; 48 ve 
nyô a nga bo te yem, ve bo mam be 
nga yiane bibi nye, be aye bibi nye 
tyôtyoé. Môt be nga ve abui ya 
baale, nnye be aye sili abui: môt be 
nga ve abui, nnye be aye dañe sili. 

49 Me nga zu wua nduan si nyo; 
me ayi jé, nge é kabeya? 50 Ve me 
bili mbaptizô me aye baptizôbane wô; 
nlem ô tyele me yôp, akekui ajô te 
de aye man. 51 Ye mi asľa ko na 
me zuya ve mvo'é si nyo? Me ajo 
mia na, Momo; ve kande bote me- 
ngam: 52 amu melu 6su bote betan 
be aye tabe nda jia, ve kandan; bela 
be aye sifie bebaé, bebaé be aye siñe 
bela. 53 Be aye kandan, €sa a ye 
siñe mona fam, a mona fam a ye sin 
ésa; nyia a ye siñe mona minga, a 
mona minga a ye siñe nyia wé; ntyi 
a ye siñ mbom, a mbom wo aye siñ 
ntyi. 

54 A nga jô fe jama bôt ate na, 
Eyoñ mi ayen mven je avine yôp 
mfa'a jôp de adim, ana'ana mi ajô 
na, Mweh je aye noñ; nalé ve bo. 
55 Eyon mi ayen évuñulu je avun 
é so'o sud, mi ajô na, Edudu'u je aye 
bo abui; nalé ve bo. 56 Mia bôt mi 
ne medu'an, mi ayeme fombd si a 
yôp; a nto aya, mi te yeme fombô 
mam me abobane melu ma? 57 A 
miabebien mi abo te yeme kandé mam 
me ne z0s0 amu do? 58 Eyoñ mia 


LUC 


13: 15 
môt mi ne ajô mi ake be ntyi'i mejô, 
mi ngenane zen, mi tatéé mane kôm 
ajô denan; a za bo na a ye ke wo be 
ntyľi mejô, a ntyii mejô a ye ke wo 
be mba'ale mimbôk, a mbaale mi- 
mbôk a ye ke wo nda mimbôk. 59 
Me ajô wo na, Wo aye kôlô valé, ve 
tame mane ya'ane nye akum ete se, 
te li jôm. 
1 2 Bôte bevo'o be nga to éyoñe 
te, be nga kate nye foé ajô 
bôte ya Galilée, Pilate a nga fulane 
metyi map a metyi betit be nga tyi} 
Zambe. 2 Ane a nga yalan a jô be 
na, Ye mi asi'a ko na bote ya Galilée 
bete be nga dañe bôte bese ya Galilée 
abé, amu be rga yene mam mete? 
3 Me ajô mia na, Momo: ve nge mi 
abo te kôñelane minlem, mia bese 
mi aye jañ aval ete. 4 Bôt awôm 
a mwom, nda meko'o ya Siloé é nga 
ku be yôp a wôé be, ye mi asia ko 
na be nga dañe bôte bese be nga to 
Jérusalem abé? 5 Me ajô mia na, 
Momo: ve nge mi abo te kôñelane 
minlem, mia bese mi aye jañ aval ete. 
6 A nga kan nkana wu na; Môt 
éziñ a nga bé élé ya figuier afupe dé; 
ane a nga ke jeñe bibuma été, te yen. 
7 Ane a nga jô môt a nga ba'ale afupe 
na, Tame yen, mimbu mila me za'a 
me jefie' bibuma élé ya figuier ji, 
te yen: baké’é je; je adipe si amu jé? 
8 Ane a nga yalan a jô nye na, A 
Tat, tame beta jêé je mbu wu, me 
aye fa’a je tine si, a kute je mbuane 
si: 9 nge je aye wum bibuma, mvo’é; 


i nge momo, wona wo aye ba’é je. 


10 A nga ye'ele bêt nda Zambe 
mose sondô. 11 A nga bo na, minga, 
nsisim ô nga yemele nye mimbu awôm 
a mwom; a nga to bebale, te ngule ya 
nyoé nkuk. 12 Eyoñ Jésus a nga 
yene nye, a nga loene nye, a jô nye 
na, A minga, ôkone viôé ô maneya. 
13 Ane a nga beté nye mo: ane a nga 
ja nyoé nkuk, a kañe Zambe. 14 
Ane évete ya nda Zambe é nga wô’ 
abé, amu Jésus a nga saé môt môse 
sondô, ane a nga jô ésulane bote na, 
Bôt be ayiane bo bisaé melu mesaman: 
melu mete zaka saban, sa môse sondô. 
15 Ane Tate a nga yalane nye, a 
jô na, Mia bôt mi ne medv’an, mia 





oA 
| 
N 
| 
i 
| 


a ai a ah, a ai 


13: 16 
bese môte wua nge a ne nnôm €nyaka 
nge éjakas nda été, ke a ye ti je, a 
ke je vôme ya nyu mendim mose 
sondô? 16 Nde minga nyô, a ne 
mvoñe bôt Abraham, Satan a nga ve 
nye ôkon mimbu awôm a mwom, 
ke me ayiane saé nye môse sondô? 
17 Eyoñ a nga kobô mejô mete, bôte 
bese be nga sôane nye be nga wô’ 
ôson: ane bôte bese be nga to ésulan 
be nga yen mvaé, amu bitua bi mam 
bise a nga bo a bo'ok. 

18 Ajô te a nga jô na, Ayoñe 
Zambe de afunane jé? Me aye funane 
de za jômô? -19 De afunan ane fes 
été jia, nje môt a nga nyoñ a ke bé 
afupe dé; ane é nga fa a bo élé; ane 
anone ya yôp e nga zu tabe je mintya. 

20 Ane a nga beta jô na, Za jôm 
me aye afunane je ayoñe Zambe? 
21 De afunan ane jôm je avusu 
fembé, minga a nga nyoñ a solé je 
bikanda bi avute bila été, akekui éyofi 
é nga mane vus ése. 

22 Ane a nga ke minlam minlam, 
mi mi ne anen a mi mi ne tyôtyoé, 
ve ke a yele bêt, a ke zene ya 
Jérusalem. 23 Ane môt a nga jô 
nye na, A Tat, bêt be ayen ényih 
ya melu mese, ye be ne tyôtyoé? Ane 
a nga jô be na, 24 Tameka ke ve- 
elane nyi ôfanefan mbé: amu me ajô 
mia na, bôt abui be aye kômbô nyi, 
ve be aye bo te ngule ya nyin. 25 
Eyoñ mie ndaa a kôlôya si a dip mbé, 
a mi ataté tebe atan a kut mbé, a 
jô na, A Tat, di'i bia mbé; a ye yalan 
a jô mia na, Me te yem miaa mi aso; 
26 wôna mi aye taté jô na, Bi nga 
di a nyu vôm ô nga to, wo ô nga ye'ele 
bôt minseñe miangan; 27 wôna a 
ye jô na, Me ajô mia na, Me nji yem 
mfa’a mi aso; mia bese mi abo mam 
abé, kôlaæ’ane valé. 28 Be aye bo 
wêé ve yi a latane mesôñ, éyoñ mi 
ayen Abraham, a Isaac, a Jacob, a 
bekulu mejô bese ayoñe Zambe, ve 
miabebien mi wuaban atan. 29 Be 
aye so mfa’a jôp de atôô a mfa’a jôp 
de adim, a mfa'a ya nord a mfa’a 
ya sud, a tabe si ayoñe Zambe. 30 
A ye bo na, bôte bevo'o be ne mvus 
be aye tebe ôsu, a ba be ne ôsu be 
aye tebe mvus. 





LUC 


14: 12 
31 Eyoñe te Bepharisien bevo'o 
be nga ke jô nye na, Kôlô’ô va, ô 
ke: amu Hérode a kômbô wôé wo. 
32 Ane a nga jô be na, Kele’ jôane 
kul éte na, O lô, me ava mimbia 
minsisim a saé bôt den a akiti, me 
aye man melu mela. 33 Me ayiane 
ke dulu dame den a akiti a ôjan: amu 
be aye wôé nkulu mejô vôm mfe, ve 
Jérusalem. 34 A bôte ya Jérusalem, 
a bote ya Jérusalem, mi wô’ô wôé 
bekulu mejô, a lume bôt be azu mia 
minlômane mekok! me nga yi kôane 
bone benan mekôan abui, ane nyia 
kup a kôane bone bé mefape si, mi 
ve ben! 35 Tama yenan, nda jenan 
é liya momo: me ajô mia na,iMi aye 
bo te yene ma, ve éyoñ mi aye jô na, 
Ebotan a nyô a zu jôé Tate. 
|| 4 A nga bo na, éyofi a nga nyi 
nda évete ya Bepharisien mose 
sondô a di bidi, ane be nga fombô 
nye. 2 Môt a mbe wôé a nga kone 
mendime nyô. 3 Ane Jésus a nga 
kobô bêt be nga bo be ye'ele' bôte 
metiñ a Bepharisien, a jô na, Nge 
môt a saé môt môse sondô, ye mvaé 
ye abé, a bo jé? 4 Ane be nga ku 
bivô. Ane a nga nyoñe mêtiate, a 
saé nye, a suu nye. 5 Ane a nga jô 
be na, Za a ne mina va, nge éjakas 
nge ényaka é kuya nye ébé, a ye bo te 
jia va je môse sondô? 6 Ane be nga 
bo te ngule ya beta yalane nye mejô 
mete. 

7 Eyoñ a nga yene bêt be nga loene 
be be zu di bidi, be tope benya bito, 
ane a nga kane be nkana na, 8 Eyoñ 
môt a loene wo ésulane ya luk, te 
tabe nya éto; a za bo na nge a loene 
môt mfe a dañe wo, 9 môt a nga 
loene mia nye, a ye zu jô wo na, Vaa 
mote nyo éto; wona wo aye wô’ ôson 
a viane ke tabe éto ya suswa. 10 
Ve éyoñ be aloene wo, kele’ tabe si 
éto ya susu'a; wona éyoñ môt a loene 
wo a zu, a ye jô wo na, A md, kele’ 
tabe nya éto: wôna wo aye bo duma 
vom bôte bese be to tawôlô. 11 Amu 
môt ase a bet émiene yôp a ye subane 
si; a nyô a suu émiene si, nnye a ye 
betebane yôp. 

12 Ane a nga jô fe môt a nga loene 
nye na, Eyoñ "o ape bôte bidi, 





14: 13 
nge zafie môs nge mam ng0'é, te loene 
bemvôé bôé nge bobenyofi, nge bêt 
mia be be mi vuman, nge bêt be ne 
akum abui mia be be mi to bebe; a 
za bo na be aye beta loene wo, a bo 
wo ane ô nga bo be. 13 Ve éyoñ wo 
ayame bote bidi, lo'ene minzôzoé, 
a mimbôbôk, a miñyeyem, a mindi- 
ndim: 14 wôna wo aye yen ébotan; 
amu be nji bo jôme ya beta ve wo: 
amu wo aye yen mvaé jôé éyoñ bêt 
be ne zôsô be aye wômô. 

15 Bôt ba be be be nga to tawôlô, 
mbote wua ya été, éyoñ a nga wo'o 
mejô mete, a nga jô nye na, Ebotan 
a môt a ye di bidi ayoñe Zambe. 
16 Ve a nga jô nye na, Môt éziñ a 
nga kuli bidi abui mam ngô’é; a loene 
pêt abui: 17 éyoñ bidi bi nga mane 
bé, a nga lôm mbo ésaé wé a ke jô 
bôt a nga loene na, Za'an; amu biôm 
bise bi nto nkôman. 18 Ane be nga 
taté bo meveñe bese. Môte ya ôsu 
a nga jô nye na, Me maneya kuse si, 
me ayiane ke yene je; me aye'elane 
wo na, Jôkéé ma. 19 Nyô mbọ’ a 
nga jô na, Me maneya kuse beyôm 
binyaka be abo bisaé awôm, me ake 
ve'ele be; me aye'elane wo na, Jôké’é 
ma. 20 Nyô mbọ’ a nga jô na, Me 
lu'uya minga, ajô te me se ngule ya 
zu. 21 Ane mbo ésaé ate a nga zu 
kat ésa wé mam mete. Ane mie 
ndaa a nga yaa, a jô mbo ésaé wé na, 
Jika'a ke minseñ a mezene ya nlam, 
ô zule minzôzoé, a mimbôbôk, a mi- 
ndindim, a miñyeyem. 22 Ane mbo 
ésaé ate a nga jô na, A tat, me maneya 
bo ajô wo ate jô, ve bito bivo'o bi 
ngenane zesé. 23 Ane mie ndaa a 
nga jô mbo ésaé ate na, Kele’ minsendé 
a mezene ya mefup, ô tindi bôt be zu, 
wôna nda jam je aye jaé. 24 Amu 
me ajô mia na, bôt me nga taté loen, 
mote wua ya été a ye tye'e bidi biam. 

25 Ane ba be bôt abui be nga ke: 
ane a nga kôñelan, a jô be na, 26 
Nge môt a zu be ma, te vini ésa wé 
ba nyia, a minga wé, a bone þé, a 
bobenyan, a beka, nalé fe ényiñe jé, 
a se'ngule ya bo ñyéé wom. 27 
Bôte bese môt a bo te bee croix jé 
émien, a zu tôñe ma, a se ngule ya 
bo ñyéé wom. 28 Mi to va, za a 


Í 


LUC 145:9 


ye lôñe beta nda mekok, te taté tabe 
si a fase tañ je aye yian nda éte, nge 
akume dé de aye bo abim de ayiane 
mane je? 29 A za bo na, éyoñ a 
maneya bôé meko'o ya si, ve ase ngule 
ya sondô, bôte bese be ayen be aye 
taté woé nye. 30 a jô na, Môte nyô 
a nga taté lôñ, te ngule ya sondô. 
31 Za njô bôt a ke wosan njô bôt 
mbo'o bita, a ye bo te tame tabe si a 
bondé fek, nge émien a bezimbi beto- 
yini awôm a ne ngule ya ke tôbane 
môt a zu wosane nye a ne bezimbi 
betoyini mewôm mebaé? 32 Nge a 
se ngu, wôna nyo mbọ’ angenan ôyap, 
a ye lôme bôt be ke sili ane be aye bo 
élat. 33 Ajô te, mia bese môt a bo 
te li biôm bise a bili, a se ngule ya 
bo ñyéé wom. 34 Nku ô ne mvae: 
ve nge nku ô sameya zam, jé je aye 
beta ve wô zam? 35 O nji beta bo 
jôme ya wua nya sii, nge akun: ve 
wua wô ôyape fé. Môt a ne melo ya 
wôk, a wô’ôk. 
|| 5 Benyoñe taxe bese a bêt be 
abo mam me ne abé be nga ke 
nye bebé, be kombo wô’ô mejô mé. 
2 Ane Bepharisien a betili bekalate 
be nga kobô menyiñ, a jô na, Môte 
nyô a nyoñe bôt be ne abé, ba be be 
ve di. 

3 Ane a nga kane be nkana wu, a 
jô na, 4 Mia môt mbé a ne, nge a 
ne mintômba ntet, wua ô dimi, ke 
a ye li mintômba mewôm ébul a 
ebu vom mi adi, a ke jeñe wu ô 
dimiya, akekui €yoh a yeneya wô? 
5 Eyoñ a yeneya wô, a beté wô bitu 
a wô avak. 6 Eyoñ a kui ja, a loene 
bemvôé a bôt ba be be be to bebé, 
a jô be na, Nva'an, amu me yeneya 
ntômba wom ô nga dimi. 7 Me ajô 
mia na, aval ete fe be aye dañe va'a 
nlame ya yôp amu môte wua a ne 
abé a kôñelaneya nlem, a va'a tyô- 
tyoé amu bote ya zôsô mewôm ébul 
a ébu be ne te ajô ya kôñelane minlem. 

8 Minga mbé a bili franc awôm, 
nge franc jia é dimiya nye, a bo te 
boé lampe, a vos nda, a twa jeh 
akekui éyoñ a-yeneya je? 9 Eyoñ 
a yeneya je, a loene bemvôé bé a bêt 
ba be be be to bebé, a jô be na, Nva'an, 
amu me yeneya franc é nga dimi ma. 





15: 10 
10 Me ajô mia na, aval ete fe be aye 
vaa vôm beange be Zambe be to, 
éyoñ môte wua a ne abé a kôñelan 
nlem. 

11 Ane a nga jô na, Môt éziñ a 
mbe bo’ be fam bebaé: 12 nyô ambe 
mongô a nga jô ésa wé na, A tat, 
kee me ngape jame ya akume dêé. 
Ane a nga kape be akume dé. 13 
Melu me lôteya tyôtyoé, nyô a mbe 
mongô a nga kôane biôm bié bise, a 
ke si é mbe ôyap; vôm ate a nga mias 
akume dé émiasémiasé, a bo ézezam. 
14 Eyoñ akume dé se e nga man, 
beta mfum mbane ya zaé a nga kui 
si éte; ane a nga taté bo ôsame. 15 
Ane a nga ke tabe be môte ya si éte; 
ane môt ate a nga lôme nye a ke 
ba’ale bengôé bé fé. 16 Ane anga yi 
di bikôla’a bibuma bengêé be nga bo 
be ja'ak: te ke môt a nga ve nye jôm. 
17 Ve éyoñ a nga bo fe'e nlem, a 
nga jô na, Bebo bisaé be tate bañe- 
mbé be ne bidi abui, te vo di bise, ve 
ma me awu zaé va! 18 Me aye kôlô 
si a bulane be tate, me aye jô nye na, 
A tat, me nga bo abé mise me Zambe 
a mise môé: 19 ô nji fe yiane loene 
me na mone wôé: bo'o ma ane môte 
wua ya bebo bisaé bôé. 20 Ane a 
nga kôlô:si, a ke be ésa. A ngenan 
ôyap, ane ésa a nga yene nye, a wô’ ô 
nye éngôngo, a ke mbi, a wubane nye 
tyiñ, a latane nye anyu. 21 Ane mon 
a nga jô nye na, A tat, me maneya 
bo abé mise me Zambe a mise môé: 
6 nji fe yiane loene me na mone wôé. 
22 Ve ésa a nga jô bebo bisaé bé na, 
Jika'a zuan ngômesan je adañ mvaé, 
a jalé nye je; jalane fe nye élondô 
ônyu, a jalé nye bikôndé mebo: 23 
za'ane mon ényaka a ne avofi, mi 
wôé nye, bi di, a vak: 24 amu mone 
wome nyô a nga wu, a nyiñeya; a 
nga dimi, a yenéya. Ane be nga 
taté vak. 25 Mon a nga to mvendé 
a mbe afup: éyoñ a nga so a kui 
bebé nda, a nga wô’ô bêt be bême 
biôm a jem. 26 Ane a nga loen mbo 
ésaé wua, a sili nye na, Be abo jé? 
27 Ane a nga jô nye na, Monyoñ 
a soya; éso a te wôé mon ényaka a 
ne avoñ, amu a yeneya nye mvo’é. 
28 Ve a nga yaa, te kômbô ke nda 


LUC 








16: 10 


été: ane ésa a nga ke atan, a ye'elane 
nye. 29 Ve a nga yalan a jô ésa 
na, O 16, abui mimbu di me nga bo wo 
bisaé, me nji biasé ajô da ya mejô 
mese ô nga jô; ô nji ve ma mon 
ékela, bia bemvôé bam bi vak: 30 
ve éyofi mone wôé nyo a nga man 
akume dôé a bijabd a soya, ô viane 
wôé nye mon ényaka a ne avoñ. 31 
Ane a nga jô nye na, A mone wom, 
bia wo bi to melu mese, a biôm biam 
bise bi ne émbiôé. 32 Bi ayiane 
yen mvaé a vak: amu monyoñe wôé 
nyô a nga wu, a nyiñeya; a nga dimi, 
a yenéya. 
16 Ane a nga jô fe beyéé na, 
Môt éziñ a mbe akum abui, 
a nga bili môt a ba'ale nye akum; 
ane bôt be nga jô nye na, Môt ate a 
ndamane wo akum. 2 Ane a nga 
loene nye, a jô nye na, Za aka’ ajô 
me awô’ ajo dôé di? litii me tañ akum 
ô bili; amu ô se fe ngule ya ba'ale 
akume dam. 3 Ane môt a nga ba'ale 
akum a nga jô nlem été na, Me aye 
bo aya, amu tate wom a vaya ma 
ésaé ya ba'ale akum? Me se ngule 
ya fa'a si; me awô’ 6sone ya ja'€ bote 
biôm. 4 Me yemeya ane me aye bo, 
ajô te bêt be aye nyofie me de menda 
map, éyoñ a ye va ma ésaé ya ba'ale 
akum. 5 Ane a nga loene mtt ase 
a nga bili ésa wé akum, be zu be nye, 
ane a nga jô mote ya ôsu na, O bili 
tate akum tañ aya? 6 Ane a nga 
jo na, Mende'e me mbon ntet. Ane 
a nga jô nye na, Nyone' kalate wôé, 
ô jia tabe si, a till mewôm metan. 
7 Wôna a nga jô môt mbo'o na, O 
bili tañ aya? Ane a nga jô nye na, 
Biate bi nlisi ntet. Ane a nga jô 
nye na, Nyone' kalate wôé, ô tili 
mewôm mwom. 8 Ane ésa wé a nga 
see mbia mbg’ale akum ate, amu a 
nga bo mefek: amu bôt be atôñe 
mame ya si nyo be ne fe'e minlem 
mfa'a ya mam be abo, a dañe bôt be 
atôñe Zambe fek. 9 Me ajô mia na, 
Latane bote meñbwa a mame ya si 
nyô, mme me ne abé; wôna éyoñ 
mam mete me aye man, be aye toé 
mia bito ya melu mese. 10 Môt 
a tu’a ba'ale biôm bi ne tyôtyoé, nnye 
fe a ye twa Deria pigro bi ne abui; 


16; 11 


a môt a bo ékotekot mfa’a biôm bi ne 
tyôtyoé, a ye fe bo ékotekot mfa’a 
biôm bi ne abui. 11 Ajô te nge mi 
nji tu'a ba'ale biôme ya si nyo, mbie 
bi ne abé, za a ye ke mia benya 
mame ya ba'ale? 12 Nge mi nji 
twa ba'ale éza bidm, za a ye ve mia 
biôm bienan? 13 Môt a se ngule 
ya bo beesa bebae bisaé: amu a ye 
vini wua, a nye'e nyo mbok; nge sa 
nalé, a ye wô’ô wua, a biasé nyo 
mbok. Mi se ngule ya bo ésaé Zambe 
a ésaé mame ya si nyô. 

14 Bepharisien, be mbe benye'e 
moné, be nga wô’ô mejô mete mese; 
ane be nga kpwe'ele nye. 15 Ane a 
nga jô be na, Miabebien mi aliti 
bote na mi ne zôsô; ve Zambe a 
yeme minlem mienan: amu jôm bôt 
be aseme, Zambe a lô je abé. 16 
Metiñe me Zambe a mejo bekulu 
mejô me nga to akekui éyoñ Jean a 
nga to: ataté éyofie te be nga kat 
mbamba foé ya ayoñe Zambe, môt 
ase ve nyi été a ngu. 17 Yôp a si 
nyô bi aye lêt, ajô te nde e ne tyi'ibi, 
sa na ékanga jia ya metiñe me Zambe 
je aye wu ntuk. 

18 Môt ase a suu minga wé, a lwu 
mfe, a boya mejian: môt a lu’u minga 
éyofi nnôm a suya nye, a jiya éza 
minga. 

19 A mbe môt ézih a mbe akum 
abui, a nga be'e évindi ngômesan a 
ndombo éndelé, a di mbamba bidi 
melu mese: 20 ane ôwutu’ ézih ô 
nga bo ô jaké’é bote biôm, ô mbe joe 
na Lazare, 6 nga bô mbala’a si wé, 
mefôle nyôle ne nyah!” 21 a nga 
kômbô di afufuse bidi e nga ku si 
tawôlô nkukum; ane bemvu be nga 
viane zu nyiane nye mefô. 22 A 
nga bo na, ôwutuk ô nga wu, ane 
beange be nga be'e nye a ke nye tôé 
Abraham: ane nkukume fe ô nga wu, 
a jambane soñ. 23 Ane a nga wô’ 
ésôbôk étôtôlan, a lôbô yôp, a yen 
Abraham ôyap, Lazare a bô nye tôé. 
24 Ane a nga bete tyiñe yôp a jô 
na, A tat Abraham, ko me éngôngo, 
ô lôme Lazare a dup ônyu vié mendim, 
a ve me ôyem évôvoé; amu me awôĝ’ 
ésôbô’ abui nduane nyo. 25 Ane 
Abraham a nga y nye na, A mon, 


LUC 





|7: 10 
simesa'an ane 6 nga yen mbamba be 
mam eyoh ô nga vee, 2 rra a nga 
yen abé éyohe te: ve éyoñe ji, nnye 
a yeneya mvaé va, ve wo wo awo” 
ésôbôk. 26 Ajô afe di, beta mbi'ili 
a ne édok a ne bia wo zañ, ajô te 
bêt be akômbô kôlô va a zu mi ne 
wôé, be se ngule ya lêt, a bêt be se 
ngule ya so mi ne wôé a zu bi ne nne. 
27 Ane a nga jô na, A tat, ajô te me 
aye'elane wo na, lôme’ nye nda ésa 
wom; 28 amu me ne bobejane betan; 
a ye kate be foé, mbe fe be za zu 
vôm a ne €s6b6'6 nyo. 29 Ve Abra- 
ham a nga jô na, Be bili bekalate þe 
Moise a bekulu mejô; be tame wô’ô 
be. 30 Ane a nga jô na, Momo, a 
tat Abraham: ve nge môt a ke be be 
a so miñwuan nne; wona be aye kêfie- 
lane minlem. 31 Ane a nga jô nye 
na, Nge be abo te wô’ô Moise a bekulu 
mejô, nalé fe be aye bo te wô’ô môt 
a wômô a so'o miñwuan. 
17 Ane a nga jô beyéé bé na, 
A se ngule ya bo na mam me 
akolé bôt ôbak me aye bo te zu; ve 
ngoo môt a bo mam mete! 2 A ne 
nye mvae nge be atiñeti nye ako’ 
anen be ako'o de bidi tyiñ, a wua nye 
mañ été, sa na a kolé wua ya bôte ba 
be ne tyôtyoé ôbak. 3 Tuka'a fomban 
ane mi aye bo: nge monyoñe wôé a 
bo abé, lebe’ nye; nge a kôñelan nlem, 
ô jame' nye. 4 Nge a bo wo abé 
mebo zafibwa môse wua, a beta zu 
be wo mezu zafibwa, a jô na, Me 
kôñelaneya nlem; wo ayiane jamé nye. 
5 Ane minlôman mi nga jô Tate na, 
Ko'ola'ane bia mbunan bi abuni. 6 
Ane Tate a nga jô na, Nge mi abuni 
ane fese ya été, mi aye jô élé ya syco- 
more ji na, Té’é si, ô ke bébane mañ 
été; je ve wô’ô mia. 7 Mia za a ne, 
nge a ne mbo ésaé, nge a tye si nge 
ba'ale mintômba, éyoñ a soya afup 
a ye jô nye na, Tame ji'a zu tabe si 
ô di; 8 ke a ye viane jô nye na, 
Tame kome me tawôlô, ô yemete 
ases, a bo me ésaé, me tame di a nyu, 
€yoh me maneya, wona wo fe wo aye 
di a nyu? 9 Ye a ve mbo ésaé ate 
akéva amu a nga bo mam a nga jô 
nye? 10 Nalé fe mia éyoñ mi maneya 
bo mam mese be nga jô mia, jê'ane 


amaa 


111 


na, Bi ne mbia bebo bisaé; bi maneya 
bo ésaé ve abim bi nga yiane bo. 

11 A nga bo na, €yoh be nga ke 
Jérusalem, a nga lôte biwome ya 
Samarie a Galilée. 12 Eyoñ a nga 
kui nlam éziñ, bêt awêm be nga kone 
zam be nga tôbane nye, be nga tele 
nye ôyap: 13 ane be nga bete me- 
tyiñe yôp, a jô na, A Tat, Jésus, ko 
bia éngôngo. 14 Eyoñ a nga yene 
be, a nga jô be na, Kele’ litane beprê- 
tre menyôle menan. A nga bo na, 
éyoñ be nga ke, ane be nga bo mvo’é. 
15 Bôte bete môte wua éyoñ a nga 
yene na a nto mvọ’é, a nga bulan 
mvus, a bete tyine yôp a kane Zambe; 
16 ane a nga buti asu si vôm Jésus 
a nga tele, a ve nye akéva: a mbe 
môte ya Samarie. 17 Ane Jésus a 
nga yalane na, Ke be nga bo mvo’é 
awôm? ba bevo’ ébu be ne ve? 18 
Ye be nji bulan a zu ve Zambe duma, 
ve nyô a ne môte ya ayoñ afe? 19 
Ane a nga jô nye na, Kôlô’ô si, 6 
ke: mbunane wôé ô boya wo mvo’é. 

20 Eyoñ Bepharisien be nga sili 
nye na, Ayoñe Zambe de aye so £yoh 
évé? a nga yalane be a jô na, Ayoñe 
Zambe de aye zu bôt be 16 ane de azu: 
21 nalé fe be aye bo te jô na, E ne 
va! E ne li! amu ayoñe Zambe e ne 
minlem mienan. 

22 Ane a nga jô beyéé bé na, 
Melu me aye bo, éyoñ mi aye kômbô 
yen alu da ya melu me Mone môt, ve 
mi aye bo te yene de. 23 Bôt be 
aye jô mia na, Mi lô, a ne li! Mi 10, 
a ne va! te keane wôé a tôñe be: 
24 amu ane feleves, éyoñ je avese 
yôp mfa’a wua je ave éfufup mfa’a 
yôp mbok; nalé fe Mone môt a ye bo 
‘môs a ye so. 25 A ye taté jibi mam 
abui, a bote ya miaé wu be aye bene 
nye. 26 Aval ane mam me nga 
boban melu Noé a nga to, aval ete 
fe de aye bo melu Mone môt a ye so. 
27 Be nga di, be nga nyu, be nga 
lu'u binga, a ke bengone meluk, ake- 
kui môs Noé a nga nyin arche été, a 
ndôn é nga kui, a jiane be bese. 
28 Aval ane mam me nga bobane fe 
melu Lot a nga to; be nga di, be nga 
nyu, be nga kus, be nga kuan, be nga 
bé bidi, be nga lôñe minlam; 29 ve 


LUC 





18: 11 


môs Lot a nga kôlô Sodome, nduan a 
soufre bi nga so yôp, a jiane be bese: 
30 aval ete fe de aye bo môs Mone 
môt a ye yené. 31 Môs ôte, môt a 
ne andile yôp, akume dé nda été, a 
ye bo te sise si a nyoñ akum ete: 
nalé fe môt a ne afup, te bulan nlam. 
32 Simesa'an nga Lot. 33 Bôte bese 
môt a kombo ba'ale ényiñe jé, a ye 
dimeli je: ve nyo a ye dimeli ényiñe 
je, nnye a ye ba'ale je. 34 Me ajo 
mia na, Alu te, befam bebaé be aye 
bômbô énoñe jia; jia je aye nyofieban, 
nyo fo'o je aye lili. 35 Binga bebaé 
be aye ko'o bidi ako'o da; wua a ye 
nyofieban, nyo mbọ’ a ye lii. 37 
Ane be nga yalan a jô nye na, E 
vé, A Tat? Ane a nga jô be na, Vôm 
mbime tit ô bô, vôm ate fe bendôé 
be aye sulan. si 
1 8 Ane a nga kane be nkana a 
liti be ane be ayiane bo melu 
mese, ve ye'elane Zambe, te kat; 2 
ane a nga jô be na, Ntyi’i mejô a nga 
to nlam ézifi, a nga bo te ko Zambe 
woñ, te semé bôt: 3 nkuse minga ô 
mbe nlam ôte; ô nga jaé ke be nye, 
a jô na, Kôme’ ma ajô bia môt a siñe 
ma, zôsô. 4 A nga taté ben: ve éyoñ 
melu me nga lôt, ane a nga jô nlem 
été na, Akôsa bo me ne te ko Zambe 
woñ, te semé bôt; 5 ve amu nkuse 
wu ô wô’ô bo ô za'a ndeñele ma, me 
aye tyi'i nye ajô te, a za jalé me njuk 
amu a bo mbane ya zu. 6 Ane Tate 
a nga jô na, Vôõ’ôla’an ane ékotekot 
ntyii mejô a jô. 7 Ye Zambe a ye 
bo te kame bôte bé a nga top, be abo 
ve ye'elane nye môs. ba alu, nnye fe 
a dañ njiban mfa'a wop? 8 Me ajô 
mia na, a ye bo avôle ya kôm mejô 
map. Ve éyoñ Mone môt a ye so, 
ye a ye koé mbunan si nyô? 

9 Bôte bevo’o be nga buni na bebien 
be ne zôsô, ve yene bote befe bese ane 
momo, a nga kane be nkana, a jô 
na; 10 Bôte bebaé be nga ke temple 
été, a ye'elane Zambe; wua a mbe 
môte ya Pharisien, nyô mbo’o nyoñe 
taxe. 11 Môte ya Pharisien a nga 
tebe a ye'elan a émien nlem été na, 
A Zambe, me ave wo akéva amu me 
nji bo aval ane bôte befe, be abo 
mvô, a medu'an, a mejian, nalé fe 

N 


18: 12 


LUC 


19: 6 


me nji bo aval ane nyoñe taxe nyô. be na, Me ajô fo'o mia na, Te ke môt 
12 Me atyi bidi sondô wua metyi a nga li nda, nge minga, nge bobe- 


mebaé; biôm bise me ayen awôm, me 
ave Zambe jia., 13 Ve nyoñe taxe a 
nga tebe ôyap, akôsa bo mis, te ke 
bete me yôp, ve kute tôé, a jô na, A 
Zambe, ko me éngôngo me ne mbia 
môt. 14 Me ajô mia na, Môt ate a 
nga ke nda jé njamane mam abé, sa 
môte ya Pharisien: amu môt ase a 
bet émiene yôp a ye subane si; a nyô 
a suu émiene si a ye betebane yôp. 

15 Ane be nga zu fe minkeñelé 
mi bon be nye, be nga kômbô na a 
nambe mie: éyoñ beyéé be nga yen 
ajô te, be nga kame be. 16 Ve Jésus 
a nga loene be, a jô na, Me'eta'an 
ayôme bongô e zu be ma, te kamane 
de: amu ayoñe Zambe e ne jême ya 
aka'a bote di. 17 Me ajô fo'o mia 
na, Bôte bese môt a bo te nyoh 
ayohe Zambe ane ôyôme mongô, a se 
ngule ya nyi de. 

18 Njô bôt éziñ a nga sili nye na, 
A Mba Nye'ele, me aye bo aya, me 
aye tabe ényiñ ya melu mese? 19 
Ane Jésus a nga jô nye na, Wo aloene 
me mba môt amu jé? te ke môt a ne 
mba môt, ve Zambe étam. 20 Wo 


Eae | 
ayem metiñe me Zambe na, Te bo 


mejian, Te wôé môt, Te wup, Te 
bote môt ajo, Tuka'a wô’ éso ba nyua. 
21 Ane a nga jô na, Me maneya 
ba'ale mejô mete mese aso mongô. 
22 Eyoñ Jésus a nga wô’ ajo te, a 
nga jô nye na, Jame da ô ngenan te 
bo: kw'ane biêm bise ô bili, ô ve 
minzôzoé, nalé wo aye bi akum nlame 
ya yôp: wona za'a tone ma. 23 Ve 
éyoñ a nga wô’ô mejô mete, a nga 
dañe wô’ ôlun; amu a nga bili akum 
abui. 24 Eyoñ Jésus a nga yene nye, 
ane a nga jô na, Ayaé bêt be ne akum 
abui be ake ayoñe Zambe 25 A ne 
tyi'ibi chameau a lêt abé ndondo, sa 
na môt a ne akum abui a ke ayoñe 
Zambe. 26 Bôt be nga wô’ ajô te, 
be nga jô na, Wôna za a ne ngule ya 
yen €nyin? 27 Ane a nga jô na, 
Mam me se ngule ya bo mia'a bêt, 
mam mete me ne ngule ya bo mfa’a 
Zambe. 28 Ane Pierre a nga jô na, 
Tame yen, bi maneya lii biôm bia- 
ngan, ve tôñe wo. 29 Ane a nga jô 


ane a nga sili ajo te. 


nyan, nge bebiaé, nge bon, amu 
ayofie Zambe, 30 a ye bo te nyoñe 
biôm bi adan abui si nyê, a ényiñ ya 
melu mese awu yat. 

31 Ane a nga loene beyéé awôm 
a bebaé, a jô be na, Tama yenan; bi 
nga ke Jérusalem, mam mese me ne 
ntilane bekalate bekulu mejê ajô Mone 
môt, mam mete me aye f0'o boban. 
32 Amu be aye ve nye bêt be ne te 
yeme Zambe, be aye kpwe'ele nye, a 
dañe bo nye abé, a tui nye menden: 
33 be aye bibi nye nkasa a wôé nye: 
môse lale a ye wômô. 34 Be nji 
yem ajô da ya mejô mete; ajô te e 
mbe be nsolan, be nji yeme mejô a 
nga jô. 

35 A nga bo na, éyoñ a nga kui 
bebé Jericho, ndindim éziñ ô nga to 
fefele zen ô jakéé bote biôm: 36 
éyoñ a nga wê'0 nsamba bêt ô lôtôk, 
37 Ane be nga 
kate nye na, Jésus ya Nazareth a lôt. 
38 Ane a nga bete tyiñe yôp, a jô 
na, A Jésus, mone David, ko me 
éngôngo. 39 Bôt be nga tele ôsu be 
nga bame nye na, Tabe’ évê; ve a nga 
dañe bete tyiñe yôp a jô na, A mone 
David, ko me éngôngo. 40 Ane 
Jésus a nga tebe, a jô na, Za'ane nye 
nne: éyoñ a nga kui bebé, a nga sili 
nye na, 41 Wo ayi na me bo wo jé? 
Nye na, A Tat, me ayi na mise mam 
me yen. 42 Ane Jésus a nga jô nye 
na, Yenek: mbunane wôé ô boya wo 
mvoe. 43 Ane a nga jila yen, a 
tôñe nye, a kañe Zambe: a bôte bese, 
éyoñ be nga yen ajô te, be nga kañe 
Zambe. 

19 Ane a nga kui Jéricho, a lôt 

nlam nlam. 2 Ane a nga koé 
môt a mbe jôé na, Zachée; a mbe 
njo benyoñe taxe, a mbe akum abui. 
3 A nga kômbô yene Jésus avale 
môt a né; a nji bo ngule ya yene nye 
amu nsamba bêt, amu a mbe étun. 
4 Ane a nga ke mbil ôsu, a bet élé 
ya sycomore a kômbô yene nye: amu 
a ye lôte zen éte. 5 Eyoñ Jésus a nga 
kui vôm ate, a nga lôbô yôp, a jô 
nye na, A Zachée, sise’ si avô; amu me 
ayiane tabe nda jôé den. 6 Ane a 


19:7 
nga ji'a sise si, a nyoñe nye a avak. 
7 Eyof be nga yen ajô te, bese be 
nga kobô menyiñ, a jô na, A keya 
bômbô be môt a bo mam abé. 8 Ane 
Zachée a nga tebe tetele, a jô Tate 
na, A Tat, tame yen, me akandé 
akume dame zañ, a ve minzôzoé; nge 
me nyofieya môte jêm a medu'an, 
me aye bulane nye biôm binyin. 9 
Ane Jésus a nga jô nye na, Enyiñ é 
kuiya nda nyina den, amu nye fe a 
ne mvoñe bêt Abraham. 10 Amu 
Mone môt a nga zu jefie bôt be ne 
ndiman, a nyii be. 

11 Eyoñ be nga wô’ô mejô mete, 
a nga beta kane be nkana, amu a 
mbe bebé Jérusalem, a bôt be nga 
sia ko na ayoñe Zambe de aye jira 
so. 12 Ajô te a nga jô na, Ewôlô 
môt éziñ é nga ke si é mbe ôyap, a ke 
be ve nye ngule ya jôô bôt, a bulan. 
13 Ane a nga loene bebo bisaé be 
awôm, a ve be bemine awôm, ane a 
nga jô be na, Kwan abom akekui 
éyohi me aye so. 14 Ve bôte ya 
nlame wé be nga vini nye, a lôme bôt 
be ke têfie nye mvus, a jô na, Bi 
avini mote nyina a jôô bia. 15 A 
nga bo na, éyofi a nga bulan, éyoñe 
te a maneya nyofi ngule ya jôô bêt, 
a nga jô na, Be lo'ene me bebo bisaé 
me nga ve moné, a nga kômbô yeme 
tañ akum be nga kuan abom. 16 
Môte ya ôsu a nga zu be nye, a jô na, 
A Tat, mine wôé a nto bemine befe 
awôm. 17 Ane a nga jô nye na, A 
mbamba mbo ésaé, ô boya mvaé: amu 
me yeneya na ô nga tu'a ba'ale biême 
tyôtyoé, me veya .wo ngule ya jôô 
minlam awôm. 18 Ane môte baa a 
nga zu, a jô na, A Tat, mine wôé a nto 
bemine betan. 19 Ane a nga jô fe 
nye na, Wo fe, jôô minlam mitan. 
20 Ane môt mbọ’ a nga zu a jô na, 
A Tat, tame yene mine wôé, me nga 
ba'ale nye ntiñetan éyañese: 21 amu 
me nga ko wo wofi, amu ô ne ayete 
môt: wo atoé biôm ô nji bôé, wo 
anyone bidi ô nji bé. 22 A nga jô 
nye na, O ne mbia mbo ésaé, me aye 
tyi' ajô dêé amu mejô wo akobô. 
O nga yeme na me ne ayete môt, ve 
toé biôm me nji bôé, a nyoñe bidi me 
nji bé; 23 jé ô nga bo te ve bôt be 


LUC 








19: 43 
afolan akum moné wom, wôna éyoñ 
me soya, me ve nyoñe moné wom a 
nsenge yôp? 24 Ane a nga jô bôt 
be nga to wêé na, Nyoñane nye mine 
a bili, mi ke nye môt a ne bemine 
awôm. 25 Ane be nga jô nye na, 
A Tat, a bili bemine awom. 26 Me 
ajo mia na, môt ase a bili, nnye be 
aye beta ve; ve nyo a ne momo, be 
aye va nye jêm a bili. 27 Ve bêt 
be nga siñe ma, be nga vini me jô’ô 
be, za'ane be nne, me yen ane mi 
awôé be. 

28 Eyoñ a nga mane jô mejô mete, 
ane a nga tebe ôsu, a ke Jérusalem. 

29 A nga bo na, éyoñ a nga kui 
bebé Bethphagé a Béthanie, bebé 
nkôl ô mbe jôé na Beolivier, ane a nga 
lôme beyéé bé bebaé, 30 a jô be 
na, Kelan nlam ô ne ôsu: éyofi mi 
aye kui wô mi aye koé mon éjakas 
ntiñetan, a ngenan te ye môt a za 
tabe nye yôp: tane nye, mi zule 
nye. 31 Nge môt a sili mia na, Mi 
ati nye amu jé? jê'ane nye na, Tate 
a kômbô nye. 32 Ane bêta nga lêm 
be nga ke, a yene i00 ane a nga jô 
be. 33 Eyoñ be nga ti mon éjakas, 
ane bôt be mbe nye be nga jô be na, 
Mi ati mon éjakas amu jé? 34 Be 
na, Tate a kômbô nye. 35 Ane be 
nga ke nye be Jésus; a beté mengô- 
mesane map mon éjakase yôp, a toé 
Jésus été. 36 Eyoñ a nga ke, ane 
be nga ta mengômesane map zene 
yôp. 37 Eyoñ a nga kui bebé vôm 
þe ataté siliki nkôle Beolivier, ane 
nsamba þbeyé’é ôse ô nga taté vak a 
kane Zambe tyiñe yôp, amu beta be 
mam be nga yen; 38 a jô na, Ebotan 
a Njo bêt a zu jôé Tate: mvo'e é 
bo'o nlame Zambe a duma e kui” yôp 
été. 39 Ane Bepharisien bevo'o be 
nga to nsamba ôte be nga jô nye na, 
A Nye'ele, bame’ beye'e bôé. 40 Ane 
a nga yalan a jô be na, Me ajô mia 
na, nge bana be aku bivô, meko'o 
me aye bete metyiñe yôp. 

41 Eyoñ a nga kui bebé, a nga yen 
nlam, ve yi wô, 42 a jô na, Nge ô 
nga yeme mam me aye bo wo mvo'é 
mose wu! ve éyoñe ji me ne nsolane 
mise môé. 43 Amu melu me aye bo, 
éyoñ besiñe bôé e u An wo ékô- 


19: 44 


ndôk mimfa’a mise, a bômane wo ne 
kpwok! a dipe wo mezene mese, 44 
be aye bibi wo si, a bone bôé bese; 
be aye li'i wo, te yen akọ’ e bete da 
vo’o yôp; amu ô nga bo te yem €yon 
Zambe a nga zu jome wo. 

45 Ane a nga nyi temple été, a 
taté titane bôt be nga kuan, 46 a jô 
be na, E ne ntilane na, Nda jam je 
aye bo nda meye'elan: ve mi vianeya 
bo je nda mimvômvô. 

47 Ane a nga ye'ele bêt temple 
été mose mise. Ane bemie beprêtre 
a betili bekalate a biwôlô bi bêt be 
nga kômbô wôé nye: 48 be nji yem 
ane be aye bo; amu bôte bese be nga 
ti be nye, be vô’ôlô’ mejô mé. 

A nga bo na, melu mete môs 
20 éziñ, éyohi a nga yeele bêt 
temple été, a kate be mbamba foé, 
bemie beprêtre a betili bekalate a 
bivete ya menda me Zambe be nga zu 
be nye; 2 ane be nga kobô, a jô nye 
na, Katee bia: Ngule za wo abo je 
mam ma? môt a nga ve wo ngul éte, 
a ne za? 3 Ane a nga yalan a jô be 
na, Me fe me aye sili mia nsili; katane 
ma: 4 Mbaptizô Jean, ye yôp, ye 
bêt, 6 nga so vé? 5 Ane bebien be 
nga kobê, a jô na, Nge bi ajô na, O 
nga so yôp; a ye jô na, Mi nga bo te 
buni nye amu jé? 6 Ve nge bi a jô 
na, O nga so bôt; bôte bese be aye 
lume bia mekok: amu be abuni na 
Jean a mbe nkulu mejô. 7 Ane be 
nga yalan a jô na, Bi nji yem mfa’ ô 
nga so. 8 Ane Jésus a nga jô be na, 
Nalé fe ma me te kate mia ngule 
me abo je mam ma. 

9 Ane a nga taté kane bêt nkana 
wu na; Môt a nga bé afup, a lii de 
be beba’ale, ane a nga ke si fe, a tabe 
wôé melu abui. 10 Eyoñ bibuma bi 
nga tôlôbô, ane a nga lêm mbo ésaé 
wua be beba'ale, be lôme nye bibuma 
ya afup: ve beba'ale be nga viane 
bôme nye, a titane nye, a ke momo. 
11 Ane a nga lôm mbo ésaé mfe: ane 
be nga bôme fe nye, a kpwe'ele nye, 
a titane nye a ke momo. 12 Ane a 
nga lôme nyô lale: ane be nga balé 
nye meveñ, a titane nye. 13 Ane 
mie afubu a nga jô na, Me aye bo 
aya? Me aye PESE mone wom me 


Pi | 


LUC A 


l k À 20: 32 
anye'e; ndô’ôtô be aye semé nye. 14 
Eyoñ beba'ale be nga yene nye, ane 
bebien be nga kobô, a jô na, Môte 
nyo a ne éjian ésa; nkelan bi ke 
wôane nye, wôna biôm bite bi aye bo 
biêm biangan. 15 Ane be nga va 
nye afup été, a wôé nye. AjO te mie 
afubu a ye bo be aya? 16 A ye ke 
jiane beba'ale bete, a ve bôte befe 
afup ete. Eyoñňñ be nga wô’ ajô te, 
ane be nga jô na, Te ke bebé. 17 
Ane a nga lôbô be, a jô na, Wôna za 
ajô e ne ntilane na, 

Ako'o beloñ be nga ben, 

Nde Zambe a nga bôé mbame- 

lane si? 

18 Môt ase a ku ako'o di yôp a ye 
bv’i bitun; ve môt ako'o di de aye 
ku yôp, de aye fiti nye ane ndup. 

19 Ane betili bekalate a bemie 
beprêtre be nga kômbô bi nye éyoñe 
te; ve be nga ko bote won: amu be nga 
yeme na a nga kan nkana ôte amu ajo 
dap. 20 Ane be nga mombô nye, a 
lôme bôt be ke jome nye, be nga veñe 
na be ne zôsô, be kômbô’ô bi mejô 
a ye kobô, a ke nye njô bôt a jôô nye. 
21 Ane be nga sili nye na, A Nye'ele, 
bi ayeme na wo akobô mejô a ye'ele 
bôte zôsô, te semé ngume môt, ve 
yele foo bêt zene Zambe: 22 Ye 
a ne mvaé bi ve César moné ya taxe, 
ye momo? 23 Ane a nge yeme medu- 
ane map, a jô be na, 24 Lita'ane 
ma moné. Za a ne éveelaa ji a 
ntilane wu? Be na, César. 25 Ane 
a nga jô be na, Va'ane César biôm 
bi César, a Zambe biôm bi Zambe. 
26 Be nji bo ngule ya ve nye mekua 
ajô te vom bêt be nga to: ane be nga 
semé éyalane jé, ve ku bivd. 

27 Besadducéen bevo'o be nga zu 
be nye, mbe be wô’ô jô na, Bôt be 
aye wômô mesoñ; 28 ane be nga 
sili nye na, A Nye'ele, Moise a nga 
tili bia na, nge monyañe môt a wôé, 
a lii minga, te li”i mon, wona monyañe 
wé a ye nyoñe minga ate, a biaé 
monyañe bon. 29 Be nga to bobe- 
nyañe zanbwa: môt a nga to ntô a 
nga lvu minga, ve wu, te li mon, 
30 a nyô baa 31 ba nyô lale be nga 
nyoñe nye; akekui be nga to zafibwa; 
bese be nga wu, te li mon. 32 Ane 


20: 33 
minga fe a nga su'ulane wu. 33 Ajo 
te éyoñ bêt be aye wômô, a ye bo nga 
za? amu bote zanbwa be nga lwu 
nye. 34 Ane Jésus a nga jô be na, 
Bôte ya si nyô be aluk, a ke bengone 
bap meluk: 35 ve bôt Zambe a lô 
na be ayiane wômô mesoñ a ke nlame 
wé, be te lu'an, te ke bengone bap 
meluk: 36 amu be se ngule ya beta 
wu: amu ba be beange be ne avale da; 
be ne bone be Zambe, be ne fe bôt 
be maneya wômô. 37 Moise a nga 
liti fe na bôt be aye wômô, vôm a 
nga kobô ajô mon Elé, €yoh a nga 
loene Tate na, Zambe ya Abraham, 
a Zambe ya Isaac, a Zambe ya Jacob. 
38 A nji bo Zambe ya mifiwuan, ve 
ba be vee: amu bête bese be vee 
mfa'a wé. 39 Ane betili bekalate 
bevo'o be nga kañese na, A Nye'ele, 
ô joya mvae. 40 Be nji beta jibi 
sili nye ajô da. 

41 Ane a nga jô be na, Bôt be ajô 
na Christ a ne mone David aya? 
42 Amu David émien a nga jô 
kalate Bepsaume na, 

Tate a nga jô Tate wome na, 
Tabe'e si mbo nnôme wom, 
43 Akekui éyofi me aye bo bþesiñe 
bêé jôme ya telé mebo môé. 
44 Ajô te David a nga loene nye na 
Tate, a beta bo mone wé aya? 

45 Ane a nga jô beyéé bé vom 
bote bese be nga wôk, na, 46 Taba'- 
ane betili bekalate ntye, mbe be akô- 
mbô wulu a mengômesan me ne ayap, 
be anye na bêt be batane be vêm 
bêt be wô’ô bo be sula'an, be anye'e 
fe benya bito menda me Zambe, a 
vôm be abo bisulane bidi; 47 mbe 
be awôlé menda minkus, be aye'elane 
Zambe ayap amu be akêmbê na bêt 
be semé be: mbe be aye dañe nyoñe 
mekua. 

51 Ane a nga bete mis, a yene bêt 

be mbe akum abui be futi’ akum 
éwolo be nga bo be fut?’ akum be ave 
Zambe. 2 A nga yen nkuse minga 
éziñ 6 mbe nzôzoé, ô nga futi centime 
ébaé été. 3 Ane a nga jô na, Me ajô 
foo mia na, Nkuse minga wu ô ne 
nzôzoé wo ate futi akum éwolo été, a 
dañe bote bese: 4 amu bote ba bese 
be ate ve, be bili abui akum; ve nyô 


> 
> 


LUC 


WA A 


a ne nzôzoé a te ve akume dé se a bili. 

5 Eyoñŭñ bote bevo'o be nga kobô 
ajô temple, ane a mbe nkôman a 
mbamba mekok a biôm bôt be nga ve, 
a nga jô na, 6 Biôm mi 16 bi, melu 
me aye bo, ako'o de aye lii e bet 
akọ’ afe yôpe va, te ye be sô’ôlô de 
si. 7 Ane be nga sili nye na, A Nye- 
ele, mam mete me aye boban éyoñ 
évé? Jé je aye bo ndem €yoh mam 
mete me aye bo? 8 Ane a nga jô 
na, Taba’an ntye, be za yale mia zene 
fe: amu bêt abui be aye zu a jôé dam, 
a jô na, Ma me ne nye; Melu me 
kpwaneya: te tôñane be. 9 Eyoñ 
mi awô’ô mefoé me aban a meluman, 
te koane woñ: amu mam mete me 
ayiane taté boban; ve asu'ulan de aye 
jia bo. 

10 Wôna a nga jô be na, Ayoh 
de aye wosan ayon afe, a njo bôt a ye 
wosan njô bôt mfe; 11 sije aye dañe 
fôôsan, a mfum mbane ya zaé a 
mbia be akon bi aye bo mimfa' abui; 
a mam me ne angôndô a beta mendem 
me so'o yôp me aye boban. 12 Mam 
mete mese me ngenan te bo, be aye 
taté bi mia, a kpwe'ele mia, a ke mia 
menda me Zambe a menda mimbôk, 
a ke fe mia be bejô bôt be ne anen a 
ba be ne tyôtyoé amu jôé dam. 13 
Mam mete me aye bo mia zene ya 
kañete mbunane wônan. 14 Ajô te 
tyi'an ajô di minlem mienane na, mi 
te taté bôndane fek ane mi aye yalan: 
15 amu me aye ve mia mejô a fek, 
bote bese be asiñe mia be aye bo te 
ngule ya yalan nge sôan. 16 Be aye 
ti mia, akôsa bo bebiaé benan, a 
bobenyañ, a bôt mia be be mi vuman, 
a bemvôé benan; be aye wôé mia 
bevok. 17 Bôte bese be aye siñe 
mia, amu jôé dam. 18 Koh ésile 
jia ya minlô mienan je aye jañ. 19 
Mi aye nyii minsisime mienan, amu 
mi abo mbane ya jibi. 

20 Eyoh mi ayene minsamba 
bezimbi mi bôma’ane Jérusalem ne 
kpwok, yemekane na nlam ôte wo 
aye tyamé anaana. 21 Eyoñe te, 
bêt be ne Judée, be kele mimbile 
minkê; a bêt be to nlam ôte, be kôlô’ô 
vom ate; a bôt be ne mefup, be bo 
te ke wôé. 22 yanu melu mete me 


21:723 LUC 


ne melu ya nkunane bôt, ajô te mam 
mese me ne ntilan me aye tôban. 23 
Ngo’o binga be ne mebum a ba be 
ne minjejaé melu mete! amu éngôngol 
abui je aye bo si nyô, a ñyaan bote 
ba be aye yen. 24 Bêt be aye wu 
a meyo me nkpwaté mekôn, be aye ke 
minkôm meyofie mese: bêt be ne te 
yeme Zambe be aye tibi Jerusalem 
mebo, akekui éyofi melu bêt be ne 
te yeme Zambe be aye bo nalé me aye 
man. 

25 Mendem me aye bo jôp a ngon 
a ateté; meyoñ ya si nyô me aye bo 
éngôngo, te fe fe'e minlem amu éduñe 
mañ a mintyôa; 26 bôt ve ku som 
amu woñ, amu be ako aka'a mam 
de aye bo si nyo woh: amu biêm bi ne 
ngu bi ne yôp bi aye f6'6san. 27 
Eyoñe te be aye yene Mone môt a 
za'a nkut été a ngu a étôto’ énen. 
28 Eyoh mam mete me aye taté 
boban, lôba’ane yôp, beta'ane minlô 
mienane yôp; amu nyiane wonan 0 
nto bebé. 

29 Ane a nga kane be nkana na: 
Tama yenan élé ya figuier, a bile 
bise: 30 éyoñ bi akui mimfefé mekaé, 
mi ayen ajô te, a miabebien mi ayeme 
na ésep é nto bebé. 31 Nalé fe mia, 
éyoñ mi ayene mam mete me bo'ok. 
yemekane na ayoñe Zambe e nto bebé. 
32 Me ajô fo'o mia na, Bôte ya miaé 
wu be aye tame wu, ve mam mese me 
aye taté boban. 33 Yôp a si nyô 
bi aye lôt: ve mejô mam te lôt. 

34 Miabebien, taba'an ntye, a za 
bo na minlem mienan mi aye bo atek 
amu mbia ndian, a nyuane bilam, a 
nju'u ya si nyo, mi za temeteme môs 
ôte ane ôlam vi abi: 35 aval ete nde 
de aye bo bôte bese be to si se. 36 
Ve mia, momba’an melu mese, a ye- 
elane Zambe, ajô te nde mi aye bo 
ngule ya sa'ale mam mete mese me 
aye boban, a tabe vôm Mone môt 
a to. 

37 A nga bo a ye'ele' bôt temple 
été môs ôse; ve alu a nga bo a kôlô’ô a 
ke bômbô nkôl ô mbe jôé na Beolivier, 
38 Ane bôte bese be nga ke a nga to 
temple été ésala tyé, a wô’ô mejo mé. 
99 Ane ésulan be nga bo be ja'a 

fembé é ne yA hap be aloene je na 


22:2 
Pâque, é mbe bebé. 2 Ane bemie 
beprêtre a betili bekalate be nga jeñ 
ane be aye wôé nye; amu be nga ko 
bote woñ. 

3 Ane Satan a nga nyi nleme Judas, 
a mbe jôé afe na Iscariot, a mbe mête 
wua ya beyéé awôm a bebaé. 4 
Ane a nga kôlô a ke £mo'o ba be 
bemie beprêtre a bivete bezimbi, ane 
a ye koñe be nye. 5 Ane þe nga yen 
mvae, a tiheti na be aye ve nye moné. 
6 Ane a nga kañese, a jeñe vôme ya 
koñe be nye, te yen abui bôt. 

7 Ane môs be adi fembé é ne te vus, 
€yoh be nga bo be tyi'i bone mintô- 
mba, ô nga kpwan. 8 Ane a nga 
lôme Pierre ba Jean a jô na, Kelan, 
mi ke kôme bia pâque, bi ke di. 
9 Ane be nga jô nye na, Wo ayi na’ 
bi ke kôme je vé? 10 Ane a nga jô 
be na, A ye bo na, éyoñ mi akui 
nlam, môt a ye tôbane mia a be'e 
nka'a mendim; tôñane nye, mi nyi 
nda a ye nyin. 11 Jô ane mie ndaa 
na, Nye'ele a jô wo na, Nda beyeñ 
é ne vé, vôm bia be beyéé bam bi 
aye di pâque? 12 A ye liti mia nda é 
ne anen, mfa'a ya yôp, é to nkôman 
été: kômekane wôé. 13 Ane be nga 
ke, a yen ane a te jô be: ane be nga 
kôme pague. 

14 Eyoñ awolo e nga kpwan, ane 
ba be minlôman be nga to si tawôlô. 
15 Ane anga jô be na, Me nga kômbô 
nya nkômbane na, bia be mia bi di 
pâque nyo éyoñ me za wo'ok: 16 amu 
me ajô mia na, Me aye beta di je, 
ve éyoñ je aye bo nya mboane ayoñe 
Zambe. 17 Ane a nga nyoñ élaé, 
a éyoñ a nga mane ve Zambe akéva, 
a nga jô na, Nyoñan élaé ji, mi nyu 
je bese: 18 amu me ajô mia na, Me 
aye beta nyu mendime ya bibuma, ve 
éyoh ayoñe Zambe de aye zu. 19 
Ane a nga toé fembé, éyoň a nga 
mane ve Zambe akéva, ane 2 nga be'e 
je, a ve be, a jô na, Nyôle jame nyô 
é ne mvean ajô denan: boka'an mi 
boane jame di, mi simesa'ane ma. 
20 Eyoñ be nga mane di, ane a nga 
to’é fe élaé, a jô na, Elaé ji é ne mfefé 
élate ya metyi mam, mme me ne 
nkuian ajô denan. 21 Tama yenan, 
wo ya môt a koñe ma ô ne me tawêlê. 


225122 


22 Mone môt a ke fo'o, ane e ne 
ntyi'an ajô dé: ve ngoo môt a koñe 
nye! -23 Ane be nga taté sili bebiene 
na, Bia, za a ye bo jame di? 

24 Bebien be nga bo fe ntañete 
ajô ya nyô a dañ. 25 Ane a nga jô 
be na, Bejô bôte ya bôt be ne te yeme 
Zambe be ajôô be a ngu; be aloene 
bejô bape na, Bevolô bôt. 26 Ve 
mia mi aye bo nalé: môt a ye bo 
éwôlô môt be mia, a ye bo ane mongô; 
a môt a tele mia ôsu, a ye bo ane môt 
a bo mia bisaé. 27 Ye môt a to si 
tawôlô, ye môt a bo ésaé tawôlô, 
mbé a dañ? ke nyo a to si tawôlô, 
nnye a dañ? ve ma me to nsamba 
wônan ane môt a bo bisae. 28 Ve 
mia mi ne ba be nga tabe be ma 
meve'ele mam été; 29 ma me ave 
mia ngule ya jôô bôt, ane ésa wom a 
nga ve ma, 30 ajô te mi aye di a 
nyu tawôlô wom ayoñe dam; mi aye 
tabe benya bito, a jôô meyon ya 
Israël awôm a mebaé. 

81 A Simon, a Simon, O 16, Satan 
a nga kômbô nyoñe wo, a ye se'ese 
wo ane nlisi: 32 ve ma me nga 
ye'elane Zambe ajô dôé na, mbunan 
wo abuni wo aye bo te man; a wo, 
éyoh ô maneya kôñelan nlem, vaa 
bobenyohe bôé ngu. 33 Ane a nga 
jô nye na, A Tat, me ne ngule ya ke 
vôm wo ake, ja'an nda mimbôk, nge 
awu. 34 Ane a nga jô na, A Pierre, 
me ajô wo na, nnôme kup a ye loh 
alu di, ve wo wo aye taté kate ma 
mekate mela, a jô na, Me ayeme nye. 

35 Ane a nga jô be na, Eyoñ me 
nga lôme mia mi ke te mfek, te 
ékpwaé, te bikôndé, ye mi nga jeñe 
jom? Be na, Momo. 36 Ane a nga 
jô be na, Ve éyoñe ji, môt a ne mfek 
a kele wô, nalé fe môt a ne ékpwaé; 
a môt a ne momo, akuan ngômesane 
jé ya yôp, a kus nkpwaté mekôn. 
37 Amu me ajô mia na, ajô e ne nti- 
lane na, Be nga lañe nye nsamba bêt 
be abo mam abé, ajô te de aye bo ma: 
amu mejô me ne ntilan ajô dam me 
aye fo'o tôban. 38 Ane be nga jô 
na, A Tat, tame yen, minkpwaté 
mekône mibaé mi ne va. Ane a nga 
jô be na, Mili mi ayian. 

39 Ane a nga kôlô a ke nkôle Be- 


LUC 


22: 56 


olivier, ane a nga bo a bo'ok; ane 
beyé’é be nga tôñe fe nye. 40 Eyoñ 
a nga kui vôm ate, a nga jô be na, 
Ye'ela'ane Zambe na meve'ele me bo 
tezu be mia. 41 Ane ba be be be nga 
kandan nta mêt a wua akok; ane a 
nga kute meboñe si a ye'elane Zambe, 
42 a jô na, A Tat, nge wo ame'ete, 
ô va me élaé ji: ve akosa bo nalé, sa 
ane me anye'e, ve ane wo anye'e, e 
bo'ok. 43 Ane ange a nga zu be 
nye a so'o yôp, a ve nye ngu. 44 
A nga dañe wô’ ôlun, ane a nga bo 
mbane ya ye'elane Zambe; ane édudu” 
é nga kui nye nyô beta metoé, ane 
metyi ve toé si. 45 Eyoñ a nga kôlô 
si vôm a nga ye'elan, a nga ke vôm 
beyé’é be nga to, a koé be be nto Oyo 
amu ôlun, 46 ane a nga jô be na, 
Mi ake Oyo amu jé? kôla’ane si mi 
ye'elane Zambe na, meve'ele me bo 
te zu be mia. ka. 

47 A ngenan a kob0/0, atemeteme 
na, nsamba bêt ô nga zu, a môt be 
aloene nye na Judas, a mbe môte 
wua ya beyéé awôm a bebaé, a tele 
ôsu; ane a nga zu Jésus bebé, a ye'e 
latane nye anyu. 48 Ve Jésus a nga 
jô nye na, A Judas, ye wo akoñe Mone 
môt a nlatane ya anyu? 49 Eyoñ 
bôt be nga to nsamba wé be nga yene 
jam de aye bo, be nga jô na, A Tat, 
ye bi ba’é be minkpwaté mekôn? 50 
Bôte bete môte wua a nga baé mbo 
ésaé njo beprêtre, a tyi'i nye alo ya 
mbo nnôm. 51 Ve Jésus a nga yalan 
a jô na, Jôka’ane nalé. Ane a nga 
nambe môt ate alo, a saé nye. 52 
Ane Jésus a nga jô bemie beprêtre a 
bejô temple, a bivete ya menda me 
Zambe þe nga zu be nye, na, Ye mi 
azu bi ma a minkpwaté mekôn a 
mimben, ane bôt be ake bi mvômvô? 
53 Eyoñ bia be mia bi nga bo bi 
tabe'e temple été môse mise, mi nji 
same mo a bi ma: ve awolo denane di, 
a ngule mame ya dibi. 

54 Ane be nga bi nye, a ke nye nda 
njô beprêtre. Ane Pierre a nga tôñe 
nye ôyap mvus. 55 Eyon be nga 
kôban nduan zañ nda njo' beprêtre, 
a tabe si vôme wua, Pierre a nga tabe 
si vôm be nga to. 56 Ane minga 
ézifi a nga yene BA a to si éfufupe 


22: 57 
ya nduan, ane a nga lôbô nye ne 


fonaa, a jô na, Môte nyô a nga to 


nsamba wé. 57 Ane a nga kat, a jô 
na, A minga, me ayeme nye. 58 Obe 
abon ô lôteya, ane môt mfe a nga 
yene nye, a jô na, Wo fe ô ne môte 
wua ya été. Ane Pierre a nga jô na, 
A môt, me nji bo été. 59 Eyoñ ôbe 
aboñ ô nga lôt, bebé awolo da, ane 
môt mfe a nga jô na, Me abele fo'o 
ane me ajô na, Môte nyo a mbe fo'o 
nsamba wé; amu a ne môte ya Galilée. 
60 Ve Pierre a nga jô na, A môt, me 
ayem ane wo ajô. A ngenan a kobd'd, 
ane nnôme kup a nga ji'a loh. 61 
Ane Tate a nga kôñelan, a lôbô Pierre. 
Ane Pierre a nga simesan ajô Tate a 
nga jô nye na, Alu di te na nnôme 
kup a loh, wo aye kate me mekate 
mela. 62 Ane a nga kui atan, a 
dañe yi. 

63 Bôt be nga bi Jésus be nga 
kpwe'ele nye, a bibi nye. 64 Ane be 
nga tiñeti nye éndelé mis, a jô nye 
na, Kulu’ mejo: za a te bibi wo? 
65 Ane be nga jô mejo mefe abui ajo 
dé, a kpwe'ele nye. 

66 Eyofi tyé é nga lende, ane 
nsamba bivete ya menda me Zambe 6 
nga sulane vôme wua, bemie beprêtre 
a betili bekalate; ane be nga ke nye 
vom be atyi'imejê, a jô na, 67 Nge ô 
ne Christ, kate'e bia. Ane a nga jô 
be na, Nge me akate mia, mi aye buni: 
68 nge me asili mia, mi aye yalan. 
69 Ataté éyoñe ji, Mone môt a ye 
tabe si mbo nnôme ya ngule Zambe. 
70 Ane bôte bese be nga jô na, Ye ô 
ne Mone Zambe? Ane a nga jô be na, 
Mi ajô nalé. 71 Be na, Bi abeta 
jeñe mame ya bo'old nye amu jé? 
amu biabebien bi wô’ôya a anyu dé? 
23 Ane ngum nsamba bote bete 
ô nga kôlô si, a ke nye be Pilate. 
2 Ane be nga taté bo’olô nye, a jô 
na, Bi nga yene mote nyo a ye'ele 
bôte ya ayoñe dangan mejô me ne 
bikotekot, ve kame bôt be ve César 
moné ya taxe, a jô na, émien a ne 
Christ njô bôt. 3 Ane Pilate a nga 
sili nye na, Ye ô ne Njô Bejuif? Ane 
a nga yalane nye na, Wo ajô. 4 Ane 
Pilate a nga jô bemie beprêtre a 
ékôane bote na, AÉ nji yene mête 


LUC 


nyo jam e ne abé. 5 Be nga dañe 
kobô, a jô na, A zametane bôt, a 
ye'ele be si se ya Judée, ataté Galilée 
azukui vôme nyô. 6 Ve éyoñ Pilate 
a nga wô ajô te, a nga sili na, Ye 
môte nyô a ne môte ya Galilée? 7 
Eyoñ a nga yeme na a mbe môte ya 
bôt Hérode a jôô be, a nga lôme nye 
be Hérode, émiene fe a mbe Jérusalem 
melu mete. 

8 Eyoñ Hérode a nga yene Jésus, 
a nga dañe vak: amu melu abui a 
nga kômbô yene nye, amu a nga wô’ô 
foé ajô dé; a nga kômbô yene nye 
a bọ’ étua jam éziñ. 9 Ane a nga sili 
nye mejô abui; nnye te yalan ajô da. 
10 Ane bemie beprêtre a betili beka- 
late be nga tebe, a dañe bo'olê nye. 
11 Ane Hérode a bezimbi bé be nga 
biasé nye, a kpwe'ele nye, ane be 
nga jalé nye étêto'o ngômesan, a beta 
lôme nye be Pilate. 12 Ane Hérode 
ba Pilate be nga lat ñbwa môs ôte: 
amu melu mvus be nga to ziñ. 

13 Ane Pilate a nga sulane bemie 
beprêtre a bejô bêt a bote bevok, 
14 a jô be na, Mi ate zu me môte 
nyô, mi na, a zametane bôt: tama 
yenan, me maneya fombô nye mi to, 
me nji yene môte nyô mbia be mam mi 
abo'old nye: 15 nalé fe Hérode a nji 
yene nye jam abé: amu a bulaneya 
bia nye; tama yenan, a nji bo ajô a 
yiane wu de. 16 Ajô te me aye bibi 
nye, a jôé nye a ke. 18 Ve be nga 
bete metyiñe yôp bese, a jô na, O 
wô mote nyo, a suu bia Barrabas: 
19 môte ate a mbe nda mimbôk amu 
a nga té lumane bêt be aj66 nlam ôte, 
a wôé bôt. 20 Ane Pilate a nga beta 
kobô þe, amu a nga kômbô suu Jésus; 
21 ve be nga bete metyiñe yôp, a 
jô na, Tyelé nye croix yôp, tyelé 
nye croix yôp. 22 Ane a nga jô be 
ajô lale na, Amu jé, za jam abé a 
nga bo? Me nji yene nye ajô a yiane 
wu de: ajô te me aye bibi nye, a jô’é 
nye. 23 Be nga dañe bete metyiñe 
yôp, a ja’é nye a tyelé nye croix yôp. 
Ane njôane wop ô nga dañ. 24 Ane 
Pilate a nga tvi ajô, a jô na e bọ’ ane 
be ajô. 25 Ane a nga suu môt a mbe 
nda mimbôk amu a nga té lumane 
bôt be ajôô nlam, a wôé bôt, nnye be 


28: 25 


| 


23: 26 


nga ja'6; ane a nga ve be Jésus be bo 
nye ane be anye'e. 

26 Eyoñ be nga ke nye, be nga bi 
Simon môte ya Cyrène, a so'o mefup, 
a beté nye croix étu, ane a nga be'e 
je, a tôñe Jésus mvus. 

27 Ane beta nsamba bôt a nga 
tôñe nye, a binga be nga yôn a yi nye. 
28 Ane Jésus a nga kôñelan a jô 
be na, A binga ya Jérusalem, te yian 
amu ajô dam, ve yiane miabebien a 
bone benan. 29 Tama yenan, melu 
me azu, éyoñe te be aye jô na, Ebotan 
a minkêkêm, a binga be nga bo te 
biaé, a mebé me nga bo te nyia bon. 
80 Eyoñe te be aye taté jô minkôle 
na, Kpwa'ane bia yôp; a bone mi- 
nkôle na, Visa'ane bia. 31 Amu nge 
be abo élé é ne nyumi mam ma, be 
ayetbo élé é ne nkôt aya? 

32 Ane be nga ke bote befe bebaé 
nsamba wé, bebo mam abe, be kele 
wôé be. 

33 Eyoñ be nga kui vôm be nga 
loene na, Ekôkoé nlô, ane be nga 
tyele nye croix yôpe wôé, ba be bebo 
mam abé bete, wua mbo nnôm, nyô 
mbo'ombonga. 34 Ane Jésus a nga jô 
na, A Tat, jamé’é be; amu be nji yeme 
jam be abo. Ane bebien be nga ka- 
bane mengômesane mé, ve do me 
abia. 35 Ane bêt be nga tebe a 16bd. 
Bejô bote fe be nga kpwe'ele nye, a 
jô na, A nga nyii bôte befe; a tame 
nyii émien, nge a ne Christ Zambe a 
nga top. 36 Bezimbi fe be nga kpwe- 
ele nye, ve ke vôm a nga tyele, a 
kômbô nyuu nye vin é mbe sañ, 37 
a jô na, Nge ô ne Njô Bejuif, nyi'i 
womien. 38 E mbe fe ntilan nlô wé 
yôpe na, NYINA A NE NJO BE- 
JUIF. 

39 Môte wua ya bebo mam abé 
be nga tyelé croix yôp a nga kpwe'ele 
nye, a jô na, Ke ô ne Christ? nyi'i 
womien a bia. 40 Ane nyo mbọ’ a 
nga kobô, a lepe nye, a jô na, Ye ô 
ne te ko Zambe woh, ke mia nye 
mi anyoñe mekua avale da? 41 Bia 
fo'o bi ayiane nyoñe mekua ma; amu 
bi nga bo mam me ne abé: ve mote 
nyo a nji bo jame da abé. 42 Ane a 
nga jô na, A Jésus, ô simesa'ane ma 
éyoñ wo aye kui ayoñe d0é, 43 Ane 


LUC 


24: 6 
a nga jô nye na, Me ajô fo'o wo na, 
Den bia wo bi aye tabe Paradis. 

44 Eyoñe te é mbe bebé mewolo 
mesaman, ane dibi e nga vine si se 
akekui mewolo ébu, 45 éfufupe jôp 
ve dim: ane éndelé é nga tyele temple 
é nga nyaé zañ. 46 Ane Jésus a nga 
bete tyiñe yôp a yôn, a jô na, A Tat, 
me ake wo nsisime wom mo môé: 
éyoh a nga mane kobô nalé, ane a 
nga suu nsisim. 47 Eyoñ évete 
bezimbi ntete wua é nga yene jam e 
nga bo, a nga kañe Zambe, a jô na, ` 
Nyina a mbe fo'o môte ya zôsô. 48 
Ane jama bêt ase a nga zu yen ajo 
te, €yon be nga yene mam me nga 
boban, be nga bulan a kute metôé. 
49 Ane bôte bese ba be be be nga 
yemban, a binga be nga so Galilée 
a tôñe nye, be nga tebe ôyap, a yene 
mam mete. 

50 Môt a mbe wôé a mbe jôé na 
Joseph, ntyii mejô, mba môte ya 
zôsô 51 (a nji yebe fe'e jap a jam be 
nga bo), a mbe môte ya Arimathée, 
nlame ya Bejuif, a nga buni na ayoñe 
Zambe de aye zu: 52 môt ate a nga 
ke be Pilate, a jaé mbime Jésus. 
53 Ane a nga va wô croix, a vute wô 
ndombo éndelé, a bôé nye soñ be nga 
fa'a je ako’ été, be ngenan te jame 
môt été. 54 O mbe môs be nga bo 
be kême biôm, môse sondô ô mbe 
bebé. 55 Ane binga, ba be nye be 
nga so Galilée, be nga zu mvus, a 
yene soñ, a yene fe ane be nga bôé 
mbim. 56 Ane be nga bulan, a kôme 
biôm bi ne mbamba menyum a mbon. 

Ane be nga wo'an môse sondô amu 

atiñe Zambe. 1 Môs sondô 
24 mfe a nga taté, be nga ke 
son ésala tyé, a ke biôm bi ne 
mbamba menyum be nga mane 
kôm. 2 Ane be nga koé akọ’ e fene- 
kaneya soñ. 3 Ane be nga nyin été, 
te yen mbime Tate Jésus. 4 A nga 
bo na, éyoñ be nga bo te fe fe”e minlem 
ajô te, atemeteme na bôte bebaé be 
ntele be fefe be be'e bifumulu mengô- 
mesan: 5 éyoh be nga ko won a 
buti mesu mape si, ane be nga jô be 
na, Mi ajeñe môt a vee vôm mimbim 
mi né amu jé? 6 A se va, a wômôya: 
simesa'an ane a E jô mia éyoŭ a 


24: 7 
- nga to Galilée na, 7 be aye fo'o ve 
Mone môt mo me bêt be ne abé, be 
aye tyelé nye croix yôp, a ye wômô 
soñ môse lale. 8 Ane be nga simesane 
mejô mé, 9 ve kôlô soñ a ke kate 
beyéé awêm a wua a bôte bese, mam 
mete mese. 10 Be mbe Marie Made- 
leine, a Jeanne, a Marie nyia Jacques: 
ba be binga befe be mbe nsamba wua 
be nga ke kate minlôman mejô mete. 
11 Be nga yene mejô mete ane ma 
me ne momo; be nji buni me. 12 Ve 
Pierre a nga kôlô si, a ke mbile soñ; 
ane a nga kumbu si, a bôte soñ été, a 
yene ve bendombo bindelé be bô vôm 
étam: ane a nga kôlô a ke ja dé, a 
semé jam de ate bo. 

13 Mos ôte beyéé bé bebaé be 


nga ke nlam ô mbe jôé na Emmaüs, 


a kôlô Jérusalem a kui nlam ôte, 
zene mewolo mela. 14 Ane bebien 
be nga kobô mam mese me nga boban. 
15 A nga bo na, be ngenan be kobô’ô 
a sili bebiene minsili, ane Jésus a nga 
zu bebe, a fubu nsamba wop. 16 
Ve Zambe a nga bo mise mape nalé, 
be bo te yeme nye. 17 Ane a nga jô 
be na, Za minlan mi alaa mi éyoñ mi 
awulu? Ane be nga tebe, mimbote 
mesu. 18 Be bebaé môte wua, a 
mbe jêé na Cléopas, a nga yalan a 
jô nye na, Ye wo étam ô to Jérusalem, 
te yeme mam me abobane wôé melu 
ma? 19 Ane a nga jô be na, Za 
mame? Ane be nga jô nye na, Mam 
me Jésus ya Nazareth, a mbe nkulu 
mejô a ngu mfa’a ya mam a nga bo a 
mejô a nga kobô, ane Zambe ba be 
bôte bese be nga lô: 20 ye wo te 
yem ane bemie beprêtre a bejô bôte 
bangan be nga ve nye mekua ya wôé 
nye, a tyelé nye croix yôp? 21 Bi 
nga to ndi minleme na, nnye a ye 
nyii bote ya Israël. Ajô afe di, ane 
mam ma me nga bo, môs mi nto mila. 
22 Bi nto ne vema! amu binga bevo'o 
ya nsamba wongan be ate kune ke 
soñ; 23 éyoñ be ate bo te yen mbim, 
be ate zu, a jô na, be ate yene beange, 
mbe bete þe ate jô na a vee. 24 
Bôte bevo'o ya nsamba wongan be 
ate ke soñ, a yene fo'o ane binga be 
ate jô: be nji yene nye. 25 Ane a 
nga jô be na, AGNI mi ne asuk, a 


LUC 


24: 45' 
minlem ate'e ya buni mejô mese þe- 
kulu mejô be nga jô! 26 Ke Christ 
a nga yiane yene mam abé mete, a ke 
tabe éto be awumu nye? 27 Ataté 
mejô me Moise a bekulu mejô bese, 
a nga kuli be mejô mese ya kalate 
Zambe mlia'a ya ajô dé émien. . 28 
Ane be nga kui bebé nlam, vôm be 
nga ke: a nga bo ane a ye lôt ôsu. 
29 Ane be nga bu'u nye, a jô na, 
Tabee; amu ngô’é é nto, a môs ô 
jaéya lôt. Ane a nga nyi nda ba be 
be be tabe. 30 A nga bo na, éyofi 
ba be be be nga to si tawôlô, a nga 
toé fembé, a ye'elan; ane a nga be'e 
je, a ve be. 31 Ane mise map me 
nga kuiban, ane be nga yeme nye; 
ane a nga jañe be mis. 32 Ane þe- 
bien be nga jô na, Ke minlem miangan 
mi ate yôñ a mevak, €yoh a te kobô 
bia zen, a liti bia mejô me ya kalate 
Zambe? 33 Ane be nga kôlô si awolo 
te ebien, a bulane Jérusalem, a koé 
beyéé awôm a wua, a bote befe be 
mbe nsamba wop, be to ésulan vôme 
wua, 34 be jôô na, Tate a wômôya 
fo'o, Simon a yeneya nye. 35 Ane 
be nga kate be mam be nga yene zen, 
a kate fe ane be nga yeme nye eyon 
a nga be'e fembe. 

36 Be ngenan be kobô’ô mejo mete, 
atemeteme na émien a ntele be zañ, 
a jô be na, Taba'an mvo'e. 37 Ane 
be nga fô’ôban a ko woñ, a si'a ko na 
be yeneya kên. 38 Ane a nga jô be 
na, Mi af0'êban amu jé? mi asôane 
minlem été amu jé? 39 Tameka 
yenane me mo a mebo, a ne mamien: 
bola'ane ma, mi yen; amu kên é se 
minsôn a bives, ane mi 16 me na. 
40 Eyoñ a nga jô mejô mete, ane a 
nga liti be mo mé a mebo. 41 Be 
ngenan te buni amu mevak, ve semé, 
ane a nga jô be na, Ye mi ne jôme 
ya di va? 42 Ane be nga ve nye 
mbelan étune kos. 43 Ane a nga 
nyoñe je a di, be lô. 

44 Ane a nga jô be na, Mejô mana 
me nga jô mia, éyoñ bia be mina bi 
nga to, na, mam mese me ne ntilan 
ajô dam kalate metiñe me Moise, a 
bekulu mejô a bepsaume, me ayiane 
foo boban. 45 Eyoñe te a nga ve 
be ngule ya yeme mejô ya kalate 





24: 46 LUC 24: 53 
Zambe; 46 ane a nga jô be na, E |éyoñ mi aye nyoñ ngule je aye so yôp. 
ne ntilane na, Christ a yiane wu, a 50 Ane a nga ke be bebé Béthanie: 
wômô soñ mose lale; 47 a bêt bejane a nga same mo yôp a botane be. 
aye kate meyoñe mese ajô nkôñelane| 51 A nga bo na, a ngenan a bota'ane 
minlem a njamane mam abé, jôé dé, | be, ane a nga kandane be, a ke yôp 
ataté Jérusalem. 48 Mi ne bekañete | été. 52 Ane be nga kañe nye, a 
ya mam mete. 49 Milô, me aye lôme | bulane Jérusalem, a wô’ ava’ anen; 
mia Mbamba Nsisim ane Tate a nga | 53 be nga bo be kele’ temple été melu 
tiñeti: tama taban nlame wu, akekui | mese, a ye'elane alha 


MBAMBA FOE JEAN 
A NGA TILI 


li 


Eyoñe te mam me ngenan te bo, 

Ajô e nga to, Ajô e nga to be 
Zambe, Ajô e mbe Zambe. 2 Emien 
a nga to be Zambe éyoñe te mam me 
ngenan te bo. 3 Emien a nga té 
mam mese; mam mese me nga téban, 
te ke jôm é nga téban, a to momo. 
4 Enyiñ é nga to be nye; ényiñ éte 
é mbe éfufupe bôt. 5 Efufup éte je 
afaé dibi été; a dibi e nji yeme je. 
6 Môt a nga so nlômane be Zambe, 
a mbe jôé na Jean. 7 Nnye ate a 
nga zu nkate foé, nde a ye kate foé 
ajo éfufup éte, a kômbô na bote bese 
be buni amu nye. 8 Sa émien a mbe 
éfufup éte, ve a nga kate foé ajô 
éfufup éte. 9 Nya éfufubu le, éfufup 
je akoé môt ase, a zu si nyo. 10 A 
nga to si nyo, a nga té si nyo, bote ya 
si nyo te yeme nye. 11 A nga zu 
vôm biêm bié bi né, bote bé te nyoñe 
nye. 12 Abime bêt e nga nyoñe 
nye, mbe be nga buni jêé dé, anga ve 
be ngule ya bo bone be Zambe: 13 
mbe be nji bialé a metyi, sa fe'e ya 
minsên, sa fe’e ya bêt, ve ngule Zambe. 
14 Ajô e nga bialé minsôn e nga to be 
bia (bi nga yen étôto’o jé aval ane 
étêto' atyi'i Mon Esa), e mbe mvam a 
benya mejô ne lut! 15 Jean a nga 
kate foé ajô dé, a bete tyiñe yôp, a 
jô na, Nyina a ne môt me nga jô 
ajô dé na, Môt a zu me mvus a ne me 
êsu: amu a nga to me ôsu. 16 Bia 
bese bi maneya nyoñe mam me ne 
nye nlem ne lut, a mvam, mvam. 
17 Amu Moise a nga ve bôt metiñe 
me Zambe; ve Jesus Christ a nga bo 
bôt mvam a benya mejôô. 18 Te 
ke môs môte wua a nga yene Zambe; 
ve atyi'i Mon, e to Esa wé tôé, nnye 
a nga liti bôte Zambe. 

19 Nalé Jean a nga jô, €yon Bejuif 
be nga lôme beprêtre a bote ya Lévi 
vôm a nga to, be nga so Jérusalem, 
a sili nye na, O A za? 





20 Emien 


a nga mem, a nji kat; a nga jô na, Me 
nji bo Christ. 21 Ane be nga sili 
nye na, Wôna, jé? Ye ô ne Élie? 
Nye na, Me nji bo nye. Be na, Ye 
ô ne nkulu mejô? Nye na, Momo. 
22 Ane be nga jô nye na, O ne za? 
bi aye yalane bêt be nga lôme bia aya? 
Wo ajô aya ajô dôé? 23 Nye na, Ma 
me ne môt a kobd tyine yôp fé été, 
a jô na, S0'ane zene Tate zôsô, ane 
Esaie nkulu mejô a nga jô. 24 Ane 
bôte bete be nga zu Bepharisien nlô- 
man. 25 Ane be nga sili nye na, Wo 
abaptizô fe bôt amu jé, nge ô nji bo 
Christ, nge Élie, nge nkulu mejo? 
26 Jean a nga yalane þe, a jô na, 
Ma me abaptizô bôt a mendim: môt 
a tele mia zañ, mi te yeme nye, 27 
môt ate a zu me mvus, me nji bo môte 
ya kuli nye minkole ya bikôndé bié. 
28 Mam mete me nga bobane 
Béthanie, Jourdain yat, vôm Jean a 
nga baptizô bêt. 

29 Alu da e lôteya, ane a nga yene 
Jésus a za'a vôm a nga to, a jô na, 


Mi lô, Mon Ntomba Zambe a va mam . 


abé ya si nyô! 30 Nyina a ne môt 
me nga jô mia ajô dé na, Môt a zu 
tôñe ma mvus a ne me ôsu: amu a nga 
to me ôsu. 31 Me nji yeme nye; ve 
amu me aye liti bôte ya Israël þe 
yeme nye, ajô te nde me nga zu 
baptizô bôt a mendim. 32 Jean anga 
kate foé, a jô na, Me nga yen Nsisim 
ô so'o yôp ô sisik, aval ane zum; 6 
za'a tabe be nye. 33 Me nji yeme 
nye: ve môt a nga lôme ma me 
baptizô bôt a mendim, nnye a nga jô 
me na, Môt wo aye yen Nsisim 6 
sisik, ô tabe be nye, nnye a ne môt 


a ye baptizô bôt a Mbamba Nsisim. 


34 Me maneya yen, ane me nga kate 
mia na, Nyina a ne Mone Zambe. 

35 Alu afe e lôteya, ane Jean a 
nga tebe, ba be beyéé bé bebaé; 
36 ane a nga yene Jésus-a wulu'u, 


NA EN II BN aa 


PaT 
a jô na, Mi lô, Mon Ntômba Zambe! 
37 Beyéé bete bebaé be nga wô’ 
a kobô’ô, ane be nga ke tone Jésus. 
38 Ane Jésus a nga kôñelan, a yene 
be be tôñe nye, a jô be na, Mi ajeñe 
jé? Ane be nga jô nye na, A Rabbi 
(e ne na, A Nyeele bêt), ô to vé? 
89 Ane a nga jô be na, Za'an, mi aye 
yen. Ajô te be nga ke yene vôm a nga 
to; ba be be be nga to môs ôte: éyoñe 
te é mbe bebé mewolo awôm. 40 
Bôte bete bebaé be nga wô’ô Jean a 
kobô’ô, a tôñe nye, mote wua a mbe 
André, monyañe Simon Pierre. 441 
Nnye a nga taté jehe monyañe wé 
Simon, a jô nye na, Bi yeneya Messie 
(e ne na, Christ). 42 Ane a nga ke 
nye be Jésus. Jésus 3 nga lôbô nye, 
a jô na, O ne Simon mone Jean: be 
aye loene wo na Céphas (e ne na, 
Pierre). 

43 Alu afe da e betaya lôt, a nga 
ke Galilée, ane a nga koé Philippe: 
ane Jésus a nga jô nye na, Tôñe’ 
ma. 44 Philippe a mbe môte ya 
Bethsaida, nlam André ba Pierre. 45 
Philippe a nga koé Nathanaël, a jô 
nye na, Bi yeneya môt Moise a nga 
tili kalate metiñe me Zambe, a bekulu 
mejô be nga tili ajô dé na, Jésus ya 
Nazareth, mone Joseph. 46 Na- 
thanaël a nga jô nye na, Ye jôm é ne 
mvaé é ne ngule ya so Nazareth? 
Philippe a nga jô nye na, Za'a yen. 
47 Jésus a nga yene Nathanaël a 
za'a vôm a nga to, a kobô bôt ajô dé 
na, Tama yenan, a ne fo'o môte ya 
Israël, a nji bo medu’an! 48 Na- 
thanaël a nga jô nye na, Wo ayeme 
me aya? Jésus a nga yalan a jô nye 
na, Te yen Philippe a za lo'ene wo, 
éyoñ ô nga to élé ya figuier si, me 
nga yene wo. 49 Nathanaël a nga 
yalane nye, a jô na, A Rabbi, ô ne 
Mone Zambe; ô ne Njô bôte ya Israël. 
50 Jésus a nga yalan a jô nye na, 
Amu me ate jô wo na, Me nga yene 
wo élé ya figuier si, ye wo abuni? 
wo aye yene mam me adañe mam ma. 
51 Ane a nga jô nye na, Me abele 
foo ane me ajô mia na, Mi aye 
yene yôp e kanda'an, a beange be 
Zambe be abet, be asis, a tabe be 
Mone môt, 


JEAN 


MA 
9 Mose lale ésulane ya aluk é nga 

bo Cana ya Galilée; nyia Jésus a 
mbe wôé: 2 ane be nga bañete Jésus, 
a beyéé bé, be zu ésulane ya aluk. 
3 Eyoñ vin é nga man, nyia Jésus a 
nga jô nye na, Be nji fe beta bi vin. 
4 Ane Jésus a nga jô nye na, A 
minga, bia wo bi ne za ajô? éyoñe 
jam é ngenan te kpwan. 5 Nyia wé 
a nga jô bebo bisaé na, Jam ese a jô 
mia, bo'ane de. 6 Minka'a meko'o 
misaman mi nga tele wôé, mmie 
Bejuif be nga bo be tuni’ bebien, 
minka'a mite nka'a wua ô mbe bemé- 
trète bebaé, nge bemétrète bela. 7 
Jésus a nga jô be na, Jala’ane minka'a 
mendim. Ane be nga jalé mie ne lut! 
8 Ane a nga jô be na, Bietan éyoñe 
ji, mi ke ve mie bidii. Ane be nga 
biet, a ke liti. 9 Eyoñ mie bidii a 
nga tye'e mendim, éyoñe te me nto 
vin, émien te yem mfa’ é nga so 
(ve bebo bisaé be nga biete mendim 
be nga yem), mie bidii a nga loene 
môt a nga luu minga, 10 a jô nye 
na, Môt ase a taté telé vin é ne mvaé 
tawôlô yôp; éyoñ bôt be maneya nyu 
abui, wôna a telé vin é ne te dañ 
mvaé: ve wo wo ate naane vin é ne 
mvae azukui éyoñe ji.. 11 Bitua bi 
mam Jésus a nga bo, ji ya Cana ya 
Galilée, nje a nga taté bo, ajô te nde 
a nga liti bêt ngule jé; ane bey6'€ 
be nga buni nye. 

12 Eyoñ jam ete e nga man, ane 
a nga ke Capernaoum, ba nyia wé 
a bobenyañe bé a beyéé bé; be nji 
tabe wôé melu abui. 

13 Pâque ya Bejuif é mbe bebé, 
ane Jésus a nga ke Jérusalem. 14 
Ane a nga ke temple été, a koé bôt 
be kuane binyaka, a mintômba, a 
bezum, a bôt be folane moné, be to si: 
15 ane a nga bo nkasa minko, a 
titane biôm bise, mintômba a binyaka, 
bi kôlô temple été; ane a nga kute 
moné bêt be nga folane si, a s0016 
betawôlô bap; 16 ane a nga jô bôt be 
nga kuane bezume na, Va'ane biôm 
bi; te boan nda €sa wom nda akum. 
17 Beyé’é be nga simesan ane e mbe 
ntilane na, Amu me adañe nye'e nda 
joe, ajô te de aye wôé ma. 18 Ajo 


ite Bejuif be nga KODO; a jô nye na, 


à 


2: 19 
Wo aliti bia za ndem, amu wo abo 
mam ma? 19 Jesus a nga yalan a 
jo be na, Tyamane temple nyo, me 
aye fe beta lôñe nye melu mela. 20 
Ajô be Bejuif be nga jô na, Be nga 
lôñe temple nyô mimbu mewôm me- 
nyin a misaman, ye wo aye lôñe nye 
melu mela? 21 Ve a nga kobô ajô 
temple ya nyôle jé. 22 Ajô te éyoh 
a nga wômô soñ, beyéé be be nga 
simesan ane a nga jô. ajo te; ane be 
nga buni ntilane ya kalate Zambe, 
a ajô Jésus a nga jô. 

23 Eyoñ a nga to pague Jérusalem, 
melu be nga bo ésulane bidi, bôt abui 
be nga buni jôé dé, éyoñ be nga yene 
beta be mam a nga bo. 24 Ve 
Jésus a nga tabe be ntye, amu a nga 
yeme minlem mi bôte bese, 25 amu 
a nji jeñe môt a kate nye foé ajô bôt; 
amu émien a nga yeme mam me ne 
bôte minlem été. 

A mbe môte ya Pharisien, a mbe 

jôé na Nicodème, évete ya Bejuif: 

2 nnye ate a nga zu be Jésus alu, a 
jô na, A Rabbi, bi ayeme na ô ne 
ñye’'ele bêt ô nga so be Zambe; amu 
te ke môt a ne ngule ya bo beta be 
mam ane wo abo, ve Zambe a to be 
nye. 3 Jésus a nga yalan a jô nye 
na, Me abele fo'o ane me ajô wo na, 
Môt a se ngule ya yen ayoñe Zambe, 
ve beta biale. 4 Nicodème a nga jô 
nye na, Môt a nto nnôm a ne ngule 
ya beta bialé aya? ye a ye beta bulan 
abume nyia, a biale? 5 Jésus a nga 
yalan a jô na, Me abele fo'o ane me 
ajô wo na, Nge môt a bo te bialé a 
mendim a Nsisim, a se ngule ya ke 
ayoñe Zambe. 6 Jôm je abialé a 
minsôn, nje é ne minsôn; jôm je 
abialé a Nsisim, nje é ne nsisim. 7 
Te semé amu me ate jô wo na, Mi 
ayiane beta biale. 8 Evuñulu je avuñ 
vom je anye'e, wo aw0'0 je éduñ, te 
yeme je mfa’a je aso a mfa’a je ake: 
nalé fe môt ase a bialé a Nsisim a né. 
9 Nicodème a nga yalan a jô nye na, 
Mam ma me ne ngule ya bo aya? 
10 Jésus a nga yalan a jô nye na, 
Ye ô ne fiyeele bote ya Israël, te 
yeme mam mete? 11 Me abele fo'o 
ane me ajô wo na, Bi akobô mejô 
bi ayem, a kate maa bi nga yen; mi 


JEAN 


8: 29 
te buni mejô bi akat. 12 Nge me 
nga kate mia mame ya si nyo, mi te 
buni, mi aye buni aya nge me akate 
mia mame ya yôp? 13 Môt a nji 
bete yôp été, ve nyô a nga so yôp, 
nnye a ne Mone môt a ne yôp. 14 
Ane Moise a nga bete nyo fé été, nalé 
fe Mone môt a yiane betebane yôp; 
15 ajô te nde bôte bese môt a buni 
nye a ye tabe ényiñ ya melu mese. 

16 Amu beta nyean, Zambe a 
nga nye'e bôte ya si nyô, a nga lêm 
atyii Mone dé, ajô te bote bese môt 
a buni aye, a ye jañ, ve tabe ényifi 
ya melu mese. 17 Amu Zambe a 
nji lôme Mone wé si nyo, amu na a 
ve bôte mekua; ve amu na bôte ya 
si nyô be aye tabe ényiñ ya melu mese 
amu nye. 18 Môt a buni nye a 
nji fe bo ajô: môt a bo te buni nye a 
ne ajô éyoñe ji, amu a nji buni jôé 
atyii Mone Zambe. 19 Ajô te e ne 
na, éfufup é nga zu si nyo, ane bêt 
be nga nye'e dibi, te nye'e éfufup: 
amu mam be nga bo me mbe abé. 
20 Amu môt ase a bo abé a vini 
éfufup, te zu vôm éfufup é né, mam 
a nga bo me za ve nye mekua. 21 
Ve môt a bo benya mame, nnye a 
zu vôm éfufup é né, amu a kômbô 
bêt be yeme na, mam a nga bo, a 
nga bo me a ngule Zambe. 

22 Mam mete me maneya, ane 
Jésus ba be beyé’é bé be nga ke si ya 
Judée; ane ba be be be nga tabe vôm 
ate, ane a nga baptizô bôt. 23 Jean 
fe a nga baptizô bêt Énon bebé Salim, 
amu mendim abui me mbe wôé: ane 
bêt be nga ke baptizôban. 24 Eyoñe 
te Jean a ngenan te ke nda mimbôk. 
25 Ane beyé’é be Jean a mone Bejuif 
be nga sôane bisô ajô ntunane menyô. 
26 Ane be nga ke vôm Jean a nga to, 
la jô nye na, A Rabbi, môt ate, mia 

nye mi nga to Jourdain yat, ô nga 
kañete ajô dé, a baptizô bôt, a bôte 
bese be ake be nye. 27 Jean a nga 
yalan a jô na, Môt a nji bo ngule ya 
nyoñe jôm, ve Zambe a ve nye je, é 
so'o yôp. 28 Miabebien mi ayem ane 
me nga jô mia na, Me nji bo Christ, 
me nga zu nye nlôman ôsu. 29 Môt 
a bili mbom, émien a ne nndm; môt 
a ne mvêé nnôm, a tebe a wô’ô nye, 


AA AA AA AA AA NA AA AN AAN A AA AA AA NAN e ——————————— 











8: 30 
a dañe wô’ô mvae amu a wo tyiñe 
nnôm: ava/a dam e jaéya amu ajo di. 
30 Nnye a yiane nenenen, ve ma me 
ayiane wulawulan. 

31 Môt a so yôp a dañe bôte bese: 
môt a so si nyo, a ne fo'o ve môte ya 
si nyo, a kobô mejô ya si nyo: môt 
aso yôp, a dañe bôte bese. 32 Mama 
maneya yen a wôk, mme a kañete bôt; 
te ke môt a buni mejô mé. 33 Môt 
a maneya buni mejô mé, nnye a 
memeya na Zambe a ne nya ajôô. 
84 Amu môt Zambe a nga lôm, nnye 
a kobô mejô me Zambe: amu a ve 
Nsisime wé, te lañ. 35 Esa a nyee 
Mon, ane a nga ve nye mam mese mo. 
36 Môt a buni Mon, nnye a ne ényifi 
ya melu mese; ve môt a bo te wô’ô 
Mon, a ye yen ényiñ ya melu mese, 
Zambe a ye bo ve yaa.ajô dé. 

r Ajô te éyoñ Tate a nga yem ane 
4 Bepharisien be nga wô’ô na Jésus 
a bili beyéé abui a baptizô be, a 
dañe Jean 2 (akêsa bo Jesus émien a 
nji baptizô bot, ve beyé’é bé be nga bo), 
3 a nga kôlô Judée, a beta ke Galilée. 
4 Ane a nga yiane lôte Samarie. 5 
Ane a nga kui nlame ya Samarie ô 
mbe jôé na Sychar, ô mbe bebé éfuse 
si Jacob a nga ve Joseph mone wé: 
6 anjeñe Jacob e mbe wôé. Jésus a 
nga ju'u dulu, ane a nga tabe si mfôm 
anjeñ. Eyoñe te é mbe bebé mewolo 
mesaman. 7 Minga ya Samarie a 
nga zu lape mendim: ane Jésus a nga 
jô nye na, Nyu'u me mendim. 8 Amu 
beyé’é bé be nga ke kuse bidi nlam. 
9 Ajê te minga ya Samarie a nga jô 
nye na, O ne mone Bejuif, wo aja’é 
me, minga ya Samarie, mendim amu 
jé? (Amu Bejuif ba be bôte ya Sa- 
marie be ne te fulane mam.) 10 
Jésus a nga yalan a jô nye na, Nge 
wo ate yem mveane Zambe, a yeme 
fe môt a jô wo na, Nyu'u me mendim, 
a ne za; ve wo ate ye jaé nye, ve 
nnye fe a te ve wo mendim me ne 
ényiñ. 11 Ane minga ate a nga jô 
nye na, A Tat, ô nji bo jôme ya biete 
mendim, anjen e ne édo’o si été: 
mendime ya ényiñ ô bili me aso vé? 


12 Ye wo adañ ésa. wongan Jacob, 


nnye a nga ve bia anjeñe di, émien 
a nga nyu fe de, a bone þé, a biyem 


JEAN 











4: 32 
bié? 13 Jésus a nga yalan a jô nye 
na, Môt ase a nyu mendime ma a 
ye beta wô’ évé: 14 ve môt a nyu 
mendim me aye ve nye, a ye fe wô’ 
évé; ve mendim me aye ve nye me 
aye bo nye anjeñ nlem été, a ve nye 
ényiñ ya melu mese. 15 Ane minga 
ate a nga jô.nye na, A Tat, va'a me 
mendim mete, me bo te fe wô’ évé, 
te fe zu ôyap nne a lape mendim. 
16 Jésus a nga jô nye na, Kele’ loene 
nyo nnôm, a zu nne. 17 Minga ate 
a nga yalan a jô nye na, Me nji bo 
nnôm. Jésus a nga jô nye na, Wo 
abele fo'o ane wo ajô na, Me nji bo 
nnôm: 18 amu ô nga to beyôm 
betan: a môt ô bili éyoñe ji, a nji bo 
nyo nnôm: wo abele fo'o ajô te. 19 
Minga ate a nga jô nye na, A Tat, 
me yemeya na ô ne nkulu mejô. 20 
Betate bangan be nga kañe Zambe 
nkôle wu; ve mia mi ajô na, Jérusalem 
a ne vôm bôt be ayiane kañe Zambe. 
21 Jésus a nga jô nye na, A minga, 
buni'i ma, melu me aye bo, éyoñ mi 
aye kañe Zambe, sa nkôle wu, sa ke 
Jérusalem. 22 Mi akañe jôm mi 
ne te yem: bia bi akañe jôm bi ayem; 
amu ényiñ je aso Bejuif. 23 Ve 
awolo de aye bo, nde de ataté éyoñe 
ji, éyofi bêt be atu'a kañ, be aye kañ 
Esa a nsisim a benya mejôô: amu Esa 
a kômbô bôt be ne aval ete be kañe 
nye. 24 Zambe a ne Nsisim: a bôt 
be akañe nye, be ayiane kañe nye a 
nsisim a benya mejôô. 25 Minga 
ate a nga jô nye na, Me ayeme na 
Messie a ye so (be aloene nye na 
Christ): éyofi a ye so, a ye kate bia 
mejô mese. 26 Jésus a nga jô nye 
na, Me ate nyô, me akobô wo. 

27 Eyoñe te beyéé bé be nga zu; 
ane be nga semé amu a nga kobô 
minga; ve môt a nji jô na, Wo asili 
nye jé? nge na, Wo akobô nye a jé? 
28 Ane minga ate a nga li nka'a 
mendim, ane a nga ke nlam, a jô 
bote na, 29 Za'a yenane môt a te 
kate me mam mese me nga bo: ye 
nnye a ne bo Christ? 30 Ane be nga 
kôlô nlam, a ke vôm a nga to. 31 
Eyoñ be ngenan te so, beyéé bé be 
nga ye'elane nye, a jô na, A Rabbi, 
ja'a bidi. 32 Ve aR jô be na, Me 


4: 33 
ne bidi ya di mi te yeme bie. 33 Ajo 
te beyé’é bé be nga jô bebiene na, Ye 
môt a tezu venye jôme yadi? 34 Jesus 
a nga jô be na, Bidi biam bi ne na, 
me bo mam môt a nga lôme ma a 
nye’e, a mane fe ésaé jé. 35 Ke mi 
ajô na, A liya ngon ényin, wona 
bôt be aye va bidi mefup? ve ma me 
ajo mia na, Beta'ane mis, mi l0bê 
mefup, bidi bi maneya kôt, be ayiane 
va bie. 36 Môt a va bidi, nnye a 
nyoñe ma'an, a kôane fe bibuma ya 
ényiñ ya melu mese; nalé fe môt 
a miase fes a môt a va bidi, bebaé be 
aye vak avale da. 37 Amu nkana 6 
ne zôsô ajô di na, Wua a miasek, 
mfe a kô'an. 38 Me nga lôme mia 
mi va bidi vôm mi nga bo te bo ésaé: 
bôte befe be nga taté bo ésaé, a mia 
mi nga fubu été. 

39 Bôt abui ya Samarie be nga to 
nlam ôte be nga buni nye amu mejô 
minga a nga kate be foé na, A te kate 
ma mam mese me nga bo. 40 Eyoñ 
bôte ya Samarie be nga zu vôm a 
nga to, be nga bu'u nye a tame tabe 
nlame wop: ane a nga tabe wôé melu 
mebaé. 41 Bôte befe abui be nga 
buni amu mejô mé; 42 ane þe nga 
jô minga ate na, Eyoñe ji bi abuni, 
sa amu ô nga kate bia: ve amu bia- 
bebien bi maneya wôk, a yeme na 
nyina fo'o a ne Nyi bote ya si nyo. 

43 Melu mete mebaé me lôteya, 
ane a nga kôlô vôm ate a ke Galilée. 
44 Amu Jésus émien a nga jô na, 
Nkulu mejô a nji bo duma si jé émien. 
45 Eyoñ a nga kui Galilée, bote ya 
Galilée be nga nyoñe nye, amu be 
nga yene mam mese a nga bo Jérusa- 
lem éyoñ a nga to ésulan: amu be 
mbe ésulan éte. 

46 Ane a nga beta ke Cana ya 
Galilée, vôm a nga kôñelane mendime 
vin. Evet njo bôt é mbe wôé, mona 
fame wé a nga ya’a a to Capernaoum. 
47 Eyoñ a nga wô’ô na Jésus a soya 
Judée, a nto Galilée, a nga ke vôm 
a nga to, a ye'elane nye na a ke saé 
nye mon; amu a nga ye wu. 48 Ane 
Jésus a nga jô nye na, Nge mi te 
yene beta be mam a mame ya semé, 
mi te buni. 49 Ane évet éte é nga 
jô nye na, A Fan za' avô, mon a 


JEAN 


bi 14 


iza me wu. 50 Jésus a nga jô nye na, 


Kele’ wo ake; mone wôé a nyiñeya. 
Môt ate a nga buni mejô Jésus a nga 
jô nye, ane a nga ke. 51 A ngenan 
a kelek, ane bebo bisaé bé be nga zu 
tôbane nye, a jô nye na, Nyo mon a 
nyiñeya. 52 Ane a nga sili þe na, 
A nga taté bo mvo’é éyoñ évé? Ane 
be nga jô nye na, Ang0'é mewolo 
zanbwa ayon e nga mane nye nyô. 
53 Nale ésa anga yeme na, awolo te 
e mbe awolo Jésus a nga jô nye na, 
Nyo mon a nyiñeya: ane émien 24 
nga buni a bôte bese ya nda jé. 54 
Dina e ne beta jame baa fJésus a 
nga bo éyofi a nga so Judée, a ke 
Galilée. 
5 Mam mete me maneya, ane ésu- 
lane ya Rejuif é nga bo; ane Jésus 
a nga ke Jérusalem. 

2 Ebata é ne Jérusalem, bebé mbé 
mintômba mi nga bo mi nyi'i, nkobô 
Hébreu be alo je na Beth-hesda, vôm 
ate a ne mimbala’a si mitan. 3 Mi- 
nkôkon abui mi nga bô mimbala’a si, 
a mindifidim, a miñyeyem, a bêt be 
nga to minkôt. 5 Môt éziñ a mbe 
wôé a nga kone mimbu mewôm mela 
a mwom. 6 Eyoñ Jésus a nga yene 
nye a bô, a yeme na a nga to nalé 
melu abui, a nga jô nye na, Ye wo 
akômbô bo mvo'e? 7 Nkôkon ôte 6 
nga yalane nye na, A Tat, me nji bo 
môt a ke me ébata éyoñ mendim me 
af6'osan: ve éyoñ me ngenan me 
kelek, môt mfe a viane ke me 6su. 
8 Jésus a nga jô nye na, Kôlôð’ô si, ô 
to'é énoñe jêé, a wulu. 9 Ane môt 
ate a nga ja bo mvo’é, a to’é énoñe 
jé a wulu. 

Môs ôte ô mbe môse sondô. 10 
Ajô te Bejuif be nga jô môt a nga 
sabane na, Den a ne môse sondô, wo 
atyam atiñe Zambe éyofi wo ato’é 
énoñe joe. 11 Ane a nga yalane be 
a jô na, Môt a te saé ma, nnye a te 
jô me na, Toké’ énoñe jôé 6 ke. 12 
Be nga sili nye na, Môt a te jô wo na, 
Toké’ énoñe jôé, ô wulu, a ne za? 13 
Ve môt a nga saban a nji yeme môt 
a nga saé nye; amu Jésus a nga kôlô, 
a ékôane bôt é nga to vôm ate. 
14 Mejô mete me maneya, ane Jésus 
a nga koé nye temple été, a.jô nye na, 


5: 15 
Tame yen, ô nto mvo'é: te beta bo 
mam abé, jam de adañ abé e za zu 
be wo. 15 Môt ate a nga kôlô, a 
kate Bejuif na, Môt a te saé ma a ne 
Jésus. 16 Ajô te Bejuif be nga kpwe’- 
ele Jésus, amu a nga bo mam mete 
môse sondô. 17 Ane Jésus a nga 
yalane be a jô na, Esa wom a nga bo 
ésaé azukui éyoñe ji, me ke me abo 
ésaé. 18 Ajô te Bejuif be nga dañe 
kômbô wôé nye, sa amu a nga tyame 
môse sondô étam, ve amu a nga jô 
fe na, Zambe a ne Esa wom, a bo 
émien ba Zambe nté wua. 

19 Ane Jésus a nga yalan a jô be 
na, Me abele fo'o ane me ajô mia na, 
Mon a nji bo ngule ya bo jam étam, 
ve mam a wô’ô yen Esa a bo'ok: amu 
mam mese a bo, mam mete fe Mon a 
bo. 20 Amu Esa a nye Mon, a 
liti nye mam mese émien a bo: a 
ye liti nye mam me adañe mam ma, 
nalé mi aye semé. 21 Amu aval 
ane Esa a wômôlô mimbim a ve mie 
ényiñ, nalé fe Mon a ve €nyin bêt a 
nye'e a va'ak. 22 Amu Esa te tyii 
môt ajô, ve a nga ve Mon ntyi'ane 
mejô ôse; 23 nale bote bese be aye 
ve Mon duma, ane be ave Esa duma. 
Môt a bo te ve Mon duma, a bo fe 
te ve Esa a nga lôme nye, duma. 
24 Me abele fo'o ane me ajô mia na, 
Môt a wô’ ajo dam, a buni môt a 
nga lôme ma, a ne ényiñ ya melu mese, 
a ye nyoñe mekua, a kôlôya awu, a 
nyiñeya. 25 Me abele fo'o ane me 
ajô mia na, Awolo de aye bo, nde de 
ataté éyoñe ji, éyoñ bôt be maneya 
wu be aye wô’ô tyiñe Mone Zambe; 
ba be aye wô’ô je, mbe be aye nyin. 
26 Amu aval ane Esa a ne ényih 
nyôle je émien, aval ete fe a nga ve 
Mon ényifi nyôle jé: 27 a nga ve 
fe nye ngule ya tyi'i mejô, amu a ne 
mone môt. 28 Te seman ajo di: amu 
awolo' de aye bo, éyoñ bote bese be 


ne mesofi be aye w0'ê tyiñe jé, 29|; 


be aye so; ba be nga bo mvaé, be aye 
wômô a nyin; ba be nga bo abé, be 
aye wômô a nyoñe mekua. 

30 Mamien me nji bo ngule ya bo 
jam: me atyľi mejô ane me awôk: 
ntyi' ane mejô wom ô ne zôsô; amu me 
nin jeñe mam me anye'e, ve mam môt 


JEAN 


6: 4 
a nga lôme ma a nye'e. 31 Nge me 
akañete mejô mam mamien, wôna 
mejô me akañete me nji bo benya 
mejôô. 32 Môt mfe a kañete ajô 
dam; me ayeme na mejô a kañete 
ajô dam me ne benya mejôô. 33 Mi 
maneya lôme bôt be Jean, ane a nga 
kañete benya mejôô. 34 Nkañetan 
be nga kañete ajô dam ô nji bo 
nkañetane ya bôt: ve me ajô mejô ma, 
amu me ayi na mi aye yen ényiñ. 
35 Nnye a mbe lampe a yôñôk a ve 
éfufup; mi nga kômbô vak a tabe 
éfufupe jé ôbe nté. 36 Ve nkañetan 
me bili wo adañe wu Jean a nga kañete 
ajo dam; amu mam Tate a nga ve 
ma me bo, mme mete me abo, mam 
mete me akañete ajô dame na, Tate 
a nga lôme ma. 37 Tate a nga lôme 
ma, nnye fe a nga kañete ajô dam. 
Melu mese mi nji wô’ô tyiñe jé, nalé 
fe te yene nyôle jé. 38 Mejô mé me 
nji tabe mia minlem été: amu mi 
nji buni môt a nga lôm. 39 Mi 
afombô mejô ya kalate Zambe, amu 
mi asia ko na mi aye yen ényiñ ya 
melu mese été; mejô mete mme me 
akañete ajô dam; 40 ve mia mi nji 
nye'e mi zaa be ma, a yen ényiñ. 

41 Me nji nyoñe duma de aso bôt. 
42 Ve me ayeme mia, nye'ane Zambe 
ô nji bo minlem mienan. 43 Me 
soya jôé Esa wom, mi te buni ma: 
nge môt mfe a ye zu jôé dé émien, 
nnye mi aye buni. 44 Mia mi 
anyoñe duma de aso be miabebien, te 
jeñe duma de aso be Zambe a ne ve 
wua, mi ne ngule ya buni aya? 45 
Te sia ko na me aye bo olê mia be 
Tate: mote wua a bo'old mia, Moise 
nnye mi nga to nye ndi minlem. 46 
Amu nge mi nga buni Moise, ve mi 
nga buni fe ma; amu a nga tili ajo 
dam. 47 Nge mi abo te buni mejô 
a nga tili, mi aye buni mejô me akobô 
aya? 

Mejô mete me maneya, ane Jésus 
a nga kôlô, a ke ato'o ya Galilée 
yat, e ne jôé na Tibériade. 2 Ane 
bêt abui be nga tôñe nye, amu be 
nga yene beta be mam a nga bo 
minkôkon. 3 Ane Jésus a nga ke 
nkôle yôp a tabe si wôé, ba be beyé’é 
bé. 4 Pâque, é A eeno ya Bejuif, 


6: 5 
é mbe bebé. 5 Ane Jésus a nga bete 
mis, a yene bêt abui be za’a vôm a nga 
to, ane a nga jô Philippe na, Bi aye 
kuse bidi bote ba be aye di vé? 6 A 
nga jô ajô te a veele nye: amu émien 
a nga yem ane a ye bo. 7 Philippe 
a nga yalane nye na, Abime fembé 
môt a ye kus a franc mintete mibaé, 
te yiane be, môt ase a nyoñe ve tyô- 
tyoé. 8 Beyé’é bé, môte wua a mbe 
jôé na André, monyañe Simon Pierre, 
a nga jô nye na, 9 Mona fam a ne 
va, a bili mimamane mi fembé mitan 
a kos ébaé: biôm bina bi aye bo aya, 
bote ke abim a va? 10 Jésus a nga 
jô na, To'ane bote si. Obut abui ô 
mbe vôm ate. Befam be nga tabe si 
be mbe bebé betoyini betan." 11 Ane 
Jésus a nga nyofie mimamane mi 
fembé; éyofi a nga mane ye'elane 
Zambe, ane a nga ve bêt be nga to 
si; ane a nga ve fe be kos abim be 
nga nye'e. 12 Eyoñ be nga jaé, a 
nga jô beyé’é bé na, Kô’an afufus de 
ate buk, jôm te wu ntuk. 13 Ane þe 
nga kôan afufuse mimamane mi fembé 
é nga buk éyoñ bôt be nga mane di, 
a jalé minkoé awôm a mibaé. 14 Ajo 
te, éyoñ bôt be nga yene beta jam a 
te bo, be nga jô na, Nyina a ne fo'o 
nkulu mejô be nga jô na a ye zu 
si nyô. 

15 Eyon Jésus a nga yene bôt be 
yee zu nyoñe nye a ngu, a telé nye 
njo bêt, ane émien a nga kôlô a ke 
nkôl étam. 

16 Eyoñ ngô’é é nga bo, ane beyé’é 
bé be nga ke atok; 17 ane be nga ke 
éfunga, be ye’e dañ atok a ke Caper- 
naoum. KEyofe te dibi e nga bo, 
Jesus a ngenan te koanebe. 18 Ato' 
e nga taté f6'6san amu beta évuñulu 
a nga vuh. 19 Eyoñ be nga mane 
ful éfunga nta môt a wulu mebo awolo 
da nge mebaé, be nga yene Jésus a 
wulu” ato'o yêp a za'a bebé éfunga: 
ane be nga ko woñ. 20 Ane a nga jô 
be na, Me le; te koane woñ. 21 Ajô 
te be nga me'ete a nyoñe nye éfunga 
été: atemeteme na éfunga é kuiya 
kindik vôm be nga ke. 

22 Alu da e lôteya ane ékôane bêt 
é nga tele ato'o yat é nga yene na, 
éfunga éfe é nji WA ve éfunga jia 


wapi 


JEAN 





6: 40 


étam, a yeme fe na Jésus a nji ke 
éfunga beyéé be nga ke, ve beyéé 
bé nga kôlô étam 23 (ve bifunga 
bife bi nga so Tibériade, bi nga zu 
vôm be nga di bidi éyoñ Tate a nga 
ve akeva): 24 éyoh ékôane bêt éte 
é nga yene na Jésus ba be beyéé bé 
be nji bo wôé, bebien be nga ke 
bifunga été, a ke Capernaoum, a jeñe 
Jesus. 25 Eyoň be nga yene nye 
ato'o yat, be nga jô nye na, A Rabbi, 
wo ate zu nne éyoñ évé? 26 Jésus a 
nga yalane be a jô na, Me abele fo'o 
ane me ajô mia na, Mi ajeñe ma, sa 
amu mi nga yene beta be mam, ve 
amu mi nga di mimamane mi fembé, a 
jaé. 27 Te boane bisaé ajô bidi bi 
aye wu ntuk, ve ajô bidi bi aye tabe 
ényifi ya melu mese, mbie Mone môt 
a ye ve mia: amu Esa, a ne Zambe, 
a nga ve nye ngu, nje bôt be aye yeme 
na a ne Mone Zambe. 28 Ajô te 
be nga jô nye na, Bi ayiane bo jé bi 
aye bo bisaé bi Zambe? 29 Jésus a 
nga yalan a jô be na, Esaé Zambe é 
ne na, mi buni môt a nga lôm. 30 
Ane be nga jô nye na, Za jam wo abo 
e ne ndem, bi aye yene de a buni wo? 
jé wo abo? 31 Betate bangan be 
nga di manne fé été; ane e ne ntilane 
na, A nga ve be bidi bi so’o yôp be di. 
32 Ajô te Jésus a nga jô be na, Me 
abele foo ane me ajô mia na, Sa 
Moise a nga ve mia bidi bi nga so 
yêp; ve Tate wom a ve mia benya 
bidi bi aso yêp. 33 Amu bidi Zambe 
a ve, mbie bi aso yêp a ve bote ya 
si nyo ényiñ. 34 Ajô te be nga jô 
nye na, A Tat, va’a bia bidi bite melu 
mese. 35 Jésus a nga jô be na, Ma 
me ne bidi ya ényiñ: môt a zu be ma, 
a ye w0'6 zaé, môt a buni ma, a ye 
wô évé. 36 Ve me nga jô mia na, 
mi yeneya ma, ve mi ngenan te buni. 
37 Bôte bese Tate a ve ma, be aye 
zu be ma; môt a zu be ma, me aye 
titane nye. 38 Amu me nga so yôp, 
sa na me bo mam me anye'e, ve mam 
mêt a nga lême ma a nyee. 39 
Jam môt a nga lôme ma a nye e 
ne na, bote bese a nga ve ma, me te 
dimeli môte wua ya été, ve me aye 
wômôlô be bese alu de aye su'ulan. 
40 Amu jam Esa wom a nyee e 


6: 41 
ne na, mêt ase a yene Mon, a buni 
nye, a ye tabe ényiñ ya melu 
mese; nnye me aye wômôlô alu de 
aye su'ulan. 

41 Ajô te Bejuif be nga kobô nye 
menyin, amu a nga jô na, Ma me ne 
bidi bi aso yêp. 42 Ane be nga jô 
na, Ke nyina a ne Jesus, mone Joseph, 
bi ayem ésa ba nyia? éyoñe ji a jô na, 
Me soya yôp, aya? 43 Jésus a nga 
yalan, a jô be na, Miabebien, te 
kobane menyin. 44 Môt a nji bo 
ngule ya zu be ma, ve Tate a nga 
lôme ma a dutu nye: nnye me aye 
wômôlô alu de aye su'ulan. 45 E ne 
ntilane kalate bekulu mejô na, Zambe 
a ye ye'ele be bese. Môt ase a maneya 
wô’ô mejô me aso be Tate, a yéé 
me, nnye a zu be ma. 46 Te ke môt 
a nga yene Tate, ve nyô a nga so be 
Zambe, nnye a nga yen Esa. 
Me abele foọ’o ane me ajô mia na, Môt 
a buni, nnye a ne ényiñ ya melu mese. 
48 Me ne bidi ya ényiñ. 49 Beéso 
benan be nga di manne fé été, ane be 
nga wu. 50 Bidi bi aso yôpe bi, nge 
môt a di bie, a ye wu. 51 Ma me ne 
bidi bi ne ényiñ été, mbie bi nga so 
yôp: nge môt a di bie, a ye tabe 
nnôm éto: ya, bidi me aye ve þi ne 
minsône miam, me aye ve bie bote 
ya si nyô be nyiñ. 

52 Ajô te Bejuif bebien be nga 
sôane bisô, a jô na, Môte nyô a ne 
ngule ya ve bia minsône mié, bi di 
mie, aya? 53 Ajô te Jésus a nga jô 
be na, Me abele fo'o ane me ajô mia 
na, Nge mi abo te di minsône mi 
Mone môt a nyu metyi mé, mi nji 
bo ényiñ minlem été. 54 Môt a di 
minsône miam a nyu metyi mam, a 
ne €nyin ya melu mese; me aye wô- 
môlô nye alu de aye sw’ulan. 55 Amu 
minsône miam mi ne benya bidii, a 
metyi mam me ne nya jômô ya nyu. 
56 Môt a di minsône miam. a nyu 
metyi mam, nnye a to be ma, me fe 
me to be nye. 57 Ane Tate a vee a 
nga lôme ma, a ma me anyih amu 
Tate; nalé fe môt a di ma, nnye fe 
a ye nyiñ amu ma. 58 Bidi bi nga 
so yôpe bi: bi nji bo bidi ane betate 
"be nga di, a wu; nge môt a di bidi 
bi, a ye tabe nnôm éto. 59 A nga 


JEAN 


47|’ 


Tke 
kobô mejô mete nda Zambe, éyoñ a 
nga ye'ele bôt Capernaoum. 

60 Beye'e bé abui, éyoñ be nga wô’ 
ajo te, be nga jô na, Ajô di e ne ayaé; 
za a ne ngule ya wô’ô de? 61 Ve 
Jésus a nga yem nleme wé na beyé’é 
bé be nga wô’ abé a kobô, ane a nga 
jô be na, Ye mi akolé ôbak amu ajô 
di? 62 Nge mi aye yene Mone môt 
a kele yôp vôm a nga taté tabe, mi. 
aye jô aya? 63 A ne nsisim ñwô wo 
ave ényiñ; minsôn te bo jam mvaé: 
mejô me maneya kobô mia me ne 
nsisim a ényiñ. 64 Mi to va, bevo'o 
be ne te buni. Amu aso atata’a Jésus 
a nga yeme ba be nga bo te buni, a 
nyo a ye koñe nye. 65 Ane a nga 
jô na, Amu ajô di me ate jô mia na, 
te ke môt a ne ngule ya zu be ma, ve 
Tate a ve nye ngul éte. 

66 Ajô te beyéé bé abui be nga 
tabe si, te fe beta wulu nsamba wé. 
67 Ane Jésus a nga jô beyéé awôm 
a bebaé na, Ye mia fe mi aye kôlô. 
68 Simon Pierre a nga yalane nye 
na, A Tat, bi aye ke be za mfe? wo 
ô bili mejô ya ényiñ ya melu mese. 
69 Bi buniya a yeme fe na ô ne 
Mbamba Môte ya Zambe. 70 Ane 
Jésus a nga yalan a jô be na, Ke me 
nga tope mia bêt awôm a bebaé, 
môte wua a ne été a ne Satan? 71 
Eyoñe te a nga kobô ajô Judas, mone 
Simon Iscariot, amu nnye a ye koñe 
nye, a to fe môte wua ya beye'e awôm 
a bebae. 
ri Mam mete me maneya, ane Jésus 
a nga ke a wulu minlam mi ya 
Galilée: a nji kômbô ke a wulu 
minlam mi ya Judée, amu Bejuif be 
nga kômbô wôé nye. 2 Ane ésulane 
ya Bejuif, é mbe ésulan be nga bo be 
tabe'e bibem, é mbe bebé. 3 Ane 
bobenyañ be nga jô nye na, Kôlô’ô va, 
ô ke Judée, nalé beyéé bôé be aye 
yene mam wo abo. 4 Amu te ke 
môt a bo jam asoé, émien a kômbô 
na bêt be tu’a yene nye. Nge wo 
abo mam ma, liti bote ya si nyo 
womien. 5 Amu akôsa bo bobenyañe 
bé be nji buni nye. 6 Ane Jésus a 


nga jô be na, Eyoñe jam é za bo'ok; 


ve éyoñe jenan je abo melu mese. 
7 Bôte ya si nyô be nji bo ngule ya 
99 


7:8 
vini mia; ve ma be avini, amu me 
akanete ajô dape na, mam be abo me 
ne abé. 8 Kelan ésulan: me nji 
kêmba ke ésulane ji; amu éyoñe jam 
é ngenan te kpwan. 9 A maneya jô 
be mejô mete, ane a nga lii a to 
Galilée. 

10 Ve éyoñ bobenyañe bé be nga 
mane ke ésulan, nnye fe a nga ke, 
te ye bôt be lô, ve ane asoé. 11 Ane 
Bejuif be nga jeñe nye ésulan, a jô 
na, A ne vé? 12 Ane bêt abui be 
nga to ésulan be nga dañe kobô me- 
nyin ajô dé: bevo'o be nga jô na, A 
ne môte ya zôsô; bevo’o na, Sa nalé, 
a yale bôt zene fe. 13 Ve môt a nji 
kobô ajô dé atan, amu be nga ko 
Bejuif woñ. 

14 Eyoñ ésulan é nga kui ézezañ, 
Jésus a nga ke temple a ye'ele bot. 
15 Ajô te Bejuif be nga semé, a jô 
na, Môte nyô a yeme kalate aya, amu 
anjiyéé? 16 Ane Jésus a nga yalane 
be, a jô na, Mejô me aye'ele me nji 
bo mejô mam, ve mejo môt a nga 
lôme ma. 17 Nge môt a kômbô bo 
ane a nye'e, wôna a ye yeme mam me 
aye'ele, nge me ne mejô me Zambe, 
nge mejô mam. 18 Môt a kobô ajô 
dé émien, a jeñe duma dé émien: ve 
môt a kômbô duma môt a nga lôme 
nye, môt ate a ne zôsô, jam e ne 
ékotekot e nji bo be nye. 19 Ke 
Moise a nga ve mia metiñe me Zambe, 
akôsa bo nalé mi to va, te ke môte 
wua a ba'ale metiñe mete? Mi akô- 
mbô wôé me amu jé? 20 Bôt be 
nga to ésulan be nga yalane na, Wo 
ô ne mbia nsisim: za a kômbô wôé wo? 
21 Jésus a nga yalan a jô be na, Me 
nga bo jame da, nde mia bese mi 
aseme. 22 Moise a nga ve mia atiñ 
ya tyi ibane metye (sa na ajô te e 
nga so be Moise, ve bemvamba); a 
mose sondô mi atyi'i môt atye. 23 
Nge môt a tyi' iban atye môse sondô 
amu atiñe Moïse e za tyamé; ye mi 
ayaa ma, amu me nga bo môt mvo’é 
mose sondô? 24 Te tyľane mejo 
ane mi 16, ve tyi'i ntyi'an ô ne zôsô. 

25 Ajô te bote ya Jérusalem bevo'o 
be nga jô na, Ke môt be akômbô wôé 
nyô? 26 Tama yenan, a kobô vôm 
bôt be to, be te ioe ajô. Ye bejô 


JEAN 


e Ai TEAR 
bêt be ayeme foo na nyina a ne 
Christ? 27 Ve bia bi ayeme môte 
nyo, vôm a nga so: ve €yon Christ a 
ye so, te ke môt a ye yem mfg’ a ye 
so. 28 Ajô te Jésus a nga kobô 
tyiñe yôp temple été, a ye'ele bôt, a 
jô na, Mi ayeme ma, mi ayeme fe 
mfa'a me nga so; me nji zu amu ajô 
dam, ve nyô a nga lôme ma a ne zôsô, 
mi ne te yeme nye. 29 Ma me 
ayeme nye, amu'me nga so be nye, 
nnye a nga lême ma. 30 Ajê te be 
nga kômbô bi nye: ve te ke môt a 
nga nambe nye a mo, amu éyoñe jé 
é za kpwaąan. 31 Bôt be nga to 
ésulan, bevo’ abui be nga buni nye; 
ane be nga jô na, Eyoh Christ a ye 
so, ye a ye bo beta be mam a dañe 
ma nyô a boya? 32 Bepharisien þe 
nga wô’ô bêt be nga to ésulan be 
kobô’ô mejô mete menyih ajô dé; ane 
bemie beprêtre a Bepharisien be nga 
lôme bejê bêt be ke bi nye. 33 Ajo 
te Jésus a nga jô na, Bia be mia bi 
ngenan bi to ôbe nte, wona me aye 
ke be môt a nga lôme ma. 34 Mi 
aye jeñe ma, te yene ma: vôm me aye 
tabe, mi se ngule ya zu wôé. 35 Ajô 
te Bejuif be nga jô bebiene na, Môte 
nyô a ye ke vé, bi aye bo te yene nye? 
ye a ye ke Bejuif be nga ke tabe si 
ya Begrec, a ye'ele Begrec? 36 Za 
aka’ ajô a jô dina na, Mi aye jeñe 
ma, te yene ma; a vôm me to, mi se 
ngule ya zu? 

37 A nga bo na, môs ésulan é nga 
swulan, môs ôte be nga bo be dañe’ 
kañe Zambe, Jésus a nga tebe, a kobô 
tyiñe yôp, a jô na, Nge môt a wô’ 
évé, a zæ’ a nyu be ma. 38 Môt a 
buni ma, asôé e ne ényiñ de aye so 
nye abum été, ane e ne ntilane kalate 
Zambe. 39 Ve a nga jô ajo di mia'a 
ya Nsisim, wô bêt be nga buni nye 
be aye nyofi: amu éyoñe te Nsisim ô 
ngenan te so; amu Jésus a ngenan te 
ke vôm þe aye wumu nye. 40 Eyoñ 
bevo'o be nga to ésulan be nga wô’ô 
mejô mete, be nga jô na, Nyina a ne 
foo nkulu mejô. 41 Bevo'o na, 
Nyina a ne Christ. Ba bevo'o na, 
Aya, ye Christ a ye so Galilee? 42 
Ke e ne ntilane kalate Zambe na, 
Christ a ye so mvohne bote David, 


7: 43 
a ye so Bethlehem, nlam David a nga 
to? 43 Nale bêt be nga to ésulan 
be nga kandane zañ amu ajo de. 44 
Beyo'o be nga ye bi nye; ve môt a 
nji nambe nye a mo. 

45 Ajô te bejo bêt be nga ke vôm 
bemie bepretre a Bepharisien be nga 
to; ane be nga jô be na, Mi ate bene 
zu nye aje? 46 Bejô bêt be nga 
yalane na, Môt a nji kobô ane môt 
ate, 47 Ane Bepharisien be nga ya- 
lane be na, Ye a yaleya fe mia zene 
fe? 48 Ye bejô bôte bevo’o a Bepha- 
risien be buniya nye? 49 Ve bôt be 
ne ékôane ji, be adimi metiñe me 
Zambe, mbe be ne biyo'e. 50 Nico- 
dème (môt a nga zu be nye melu 
mvus, a mbe mote wua ya bote bete) 
angajôbena, 51 Ye metiñe mangan 
me aliti bia na bi ve môte mekua, 
te tame wô’ ane a kat, nge yem ane a 
bo? 52 Be nga yalan a jô nye na, 
Wo fe, ye ô ne môte ya Galilée? 
Tuka’a fombd, ô yeme na nkulu mejô 


a nji so Galilée. 

1 ve Jésus a nga ke nkôle Beolivier. 
8 2 Esala tyé a nga beta ke temple 
été, ane bôte bese be nga ke vôm a 
nga to; ane a nga tabe si, a ye'ele be. 
3 Ane betili bekalate a Bepharisien 
be nga zu minga, be nga koé a bo'o 
mejian; éyoñ be nga telé nye bote 
zañ, 4 be nga jô nye na, A Nye'ele, 
bi ate koé minga nyô a bo'o mejian. 
5 Moise a nga jô bia kalate metin 
été na, bi lum aka'a mête di mekok: 
wo ajô aya ajô dé? 6 Be nga kobô 
nye nalé, a væele nye, amu be nga 
jen ajô ya bo'olê nye. Ve Jésus a nga 
kumbu si, a tili metek a ônyu. 7 
Ve éyoñ be nga jaé sili nye minsili, 
a nga nyokan, a jô be na, Mi tele va, 
môt a ne te abé, nnye a ye taté lume 
nye akok. 8 Ane a nga beta kumbu 
si a tili metek a ônyu. 9 Eyoñ be 
nga wô’ ajô te, be nga kôlô wuwua, 
ataté nyo a mbe mvendé, akekui bese 
be nga mane ke: ane Jésus a nga lii 
étam, a minga, vôm ate. 10 Ane 
Jésus a nga nyokan, a jô nye na, A 
minga, be ne vé? ye môt a nji ve wo 
mekua? 11 Nye na, A Tat, te ke 


53 [Ane môt ase a nga ke nda jé: 


JEAN 


8: 27 
môt. Ane Jésus a nga jô na, Nalé 
fe ma, me te ve wo mekua: kele’ wo 
ake; te fe beta bo abé melu ôsu.] 


12 Ane Jésus a. nga beta kobô be, 
a jô na, Me ne éfufupe ya si nyo: 
môt a tôñe ma, a ye wulu dibi, ve a 
ye tabe éfufupe ya ényiñ. 13 Ane 
Bepharisien be nga jô nye na, Wo 
akate foé ajô dôé womien; foé jôé é 
nji bo été, 14 Ane Jésus a nga yalan 
a jô be na, Akôsa bo me akate foé 
jam, foé jam é ne été; amu me ayeme 
vôm me nga so, a vôm me aye ke; 
ve mia mi te yeme vôm me nga so, 
a vôm me aye ke. 15 Miatyi'i mejo 
mfa'a minsôn; me ne te tyi'i môt 
ajô. 16 Nge me atyi'i mote mejô, 
ntyi' ane wom ô ne zôsô; amu me nji 
bo étam, ye bia Tate a nga lôme ma. 
17 Metiñe menan me ne fe ntilane 
na, mejô bôte bebaé be akat, me ne 
été. 18 Mamien me akate foé jam, 
a Tate a nga lôme ma, nnye fe a kate 
foé ajô dam. 19 Ane be nga jô nye 
na, Eso a ne vé? Jésus a nga yalane 
na, Mi ne te yeme ma, te yeme fe 
Esa wom: nge mi nga yeme ma, ve 
mi nga yeme fe Esa wom. 20 A 
nga kobô mejô mete vôm be nga ba/ale 
akum, €yoh a nga yele bôt temple 
été: te ke môt a nga bi nye; amu 
éyoñe jé é ngenan te kpwan. 

21 Ane a nga beta jô bena, Ma me 
akôlô, mi aye jeñe ma, mi aye wu mam 
abé menan été: vôm me aye ke, mi 
se ngule ya zu wêé, 22 Ane Bejuif 
be nga jô na, Ye a ye wôé émien? amu 
a jô na, Vôm me aye ke, mi se ngule 
ya zu wôé. 23 Ane a nga jô be na, 
Mi nga so si; ma me nga so yôp: mi 
ne bote ya si nyo; me nji bo mote ya 
si nyô. 24 Ajô te me ate jô mia na, 
mi aye wu mam abé menan été: amu 
nge mi te buni na me ne nye, mi aye 
wu mam abé menan été. 25 Ajô te 
be nga jô nye na, O ne za? Jésus a 
nga jô be na, Ane me nga jô mia me 
so'0 so. 26 Me ne mejô abui me aye 
kobô a tyi'i me ajo denan: ve môt a 
nga lôme ma, nnye a ne zôsô; mejo 
me nga wô’ô be nye, mme mete me 
ajo bote ya si nyo. 27 Ve be nga 
bo te yeme na > TEA be ajo Esa. 


8: 28 
28 Ajô te Jésus a nga jô na, Eyoñ mi 
aye mane bete Mone môte yôp, éyoñe 
te mi aye yeme na me ne nye, a yeme 
fe na, me ne te bo jame da, ve ane 
Tate a nga ye'ele ma, nalé me akobô 
mejô ma. 29 Môt a nga lôme ma 
a ne be ma; a nji li ma étam; amu me 
abo mam a nye'e melu mese. 30 
Eyoñ a nga jô mejô mete, bôt abui 
be nga buni nye. 

31 Ane Jésus a nga jô Bejuif be 
nga buni nye na, Nge mi aba'ale 
mejo mam melu mese, wona mi ne 
fo'o beyéé bam; 32 mi aye yeme 
benya mejôô, a benya mejôô me aye 
bo mia beti. 33 Be nga yalane nye 
na, Bi ne mvoñe bôt Abraham, bi 
nji bo belo be môt: wo ajô na, Mi aye 
bo beti, aya? 34 Jésus a nga yalane 
be na, Me abele fo'o ane me ajô mia 
na, Môt ase a bo abé a ne ôlo ya mam 
abé. 35 Olo te tabe nda melu mese: 
ve mon a tabe melu mese. 36 Ajo 
te nge Mon a ye bo mia beti, mi aye 
foo bo beti. 37 Me ayeme na mi 
ne mvoñe bôt Abraham; akosa bo 
nalé mi akômbô wôé ma, amu mejo 
mam me ne te yene vôme ya tabe mia 
minlem été. 38 Me akobô mam me 
nga yene be Tate: mia fe mi abo 
mam mi nga wôô be éso wônan. 
39 Be nga yalan a jô nye na, Abraham 
a ne ésa wongan. Jésus a nga jô be 
na, Nge mi ne bone be Abraham, 
wôna mi aye bo mam me Abraham. 
40 Ve éyoñe ji mi akômbô wôé ma, 
môt a maneya kobô mia benya mejôô, 
me nga wô’ô me be Zambe: Abraham 
a nji bo nalé. 41 Mi abo mam me 
éso wônan. Be nga jô nye na, Bi nji 
bialé mejian; bi ne Esa wua, ve Zambe. 
42 Jésus a nga jô be na, Nge Zambe 
a ne Eso wônan, ve mi anye'e ma: 
amu me nga so be Zambe, a me soya; 
me nji zu amu mamien, ve amu a 
nga lême ma. 43 Mi abene wô’ ane 
me akôbô a jé? Ve amu mi nji bo 
ngule ya wô’ô mejo mam. 44 Mi 
ne bone be Satan éso wônan, mbia þe 
mam a nye, mme mi akômbô bo. 
Emien a ne ñwôé bôt asoso atata’a, 
a nji bo mam me ne zôsô, amu mam 
me ne zôsô me nji bo nye nlem. 
Eyon a kobd a ai a kobô jême 


JEAN 


9:4 
jé émien: amu a ne môte ya minsos, 
a ne fe ésa minsos. 45 Ve amu me 
akobô mejô me ne zôsô, mi ne te 
buni ma. 46 Mia bôt mi to va, za a 
ne liti na me nga bo abé? Nge me 
akobô mam me ne zôsô, mi abene 
buni ma a jé? 47 Môt a ne môte 
ya Zambe, nnye a wôô mejô me 
Zambe: amu ajô di mi ne te wô’ me: 
amu mi nji bo bote ya Zambe. 48 
Bejuif be nga yalan a jô nye na, Ke 
bi akobô zôsô na ô ne môte ya Samarie, 
ô ne fe mbia nsisim. 49 Jésus a nga 
yalane na, Me nji bo mbia nsisim; 
me akañ Esa wom, ve mia mi abiasé 
ma. 50 Me nji jehe duma dam: ve 
môte wua a jeñe de a tyïi fe ajo te. 
51 Me abele fo'o ane me ajo mia na, 
Nge môt a ba'ale mejô mam, a ye 
yen awu. 52 Bejuif be nga jô nye 
na, Eyoñe ji bi ayeme na 6 ne mbia 
nsisim. Abraham a wuya, a bekulu 
mejô; a wo wo ajô na, Nge môt a 
ba'ale mejô mam, a ye tyè awu. 
53 Ye wo adañ ésa wongan Abraham, 
a nga wu? a bekulu mejô be nga wu: 
za jôm wo abo womien? 54 Jésus a 
nga yalane na, Nge me awumu ma- 
mien, duma dam e ne momo: môt 
a wumu ma a ne Esa wom; mi ajô 
ajô dé na, a ne Zambe wônan; 55 
mi nji yeme nye: ve ma me ayeme nye; 
nge me ajô na, Me ayeme nye; me 
za bo minsos ane mia: ve ma me 
ayeme nye, a ba'ale ajô dé. 56 Eso 
wônan Abraham a nga kômbô yene 
môse wom; ane a nga yene wô, a vak. 
57 Ane Bejuif be nga jô nye na, O 
za boo mimbu mewôm metan, ye 6 
nga yen Abraham? 58 Jésus a nga 
jô be na, Me abele fo'o ane me ajo 
mia na, Te yen Abraham a za bialé'é, 
me to. 59 Nde be nga toé mekok 
be aye lume nye; ve Jésus a nga sobô 
a kôlô temple. 
Eyoñ a nga lôte zen, a nga yene 
môt a nga bialé ndim. 2 Ane 
beyé’é bé be nga sili nye na, A Rabbi, 
za a nga bo abé, ye môte nyo, ye 
bebiaé bé, amu a nga bialé ndim? 
3 Jésus a nga yalane na, Sa môte nyô 
a nga bo abé, sa ke bebiaé be: ve amu 
mimboane mi Zambe mi aye yené 
be nye. 4 Bi ayiane bo bisaé môt 


9: 5 
a nga lôme ma, môs ô ngenan: alu de 
aye bo, éyoñ môt a se fe ngule ya bo 
ésaé. 5 Eyon me ngenane si nyo, 
me ne éfufupe ya si nyô. 6 Eyoñ 
a nga kobô nalé, a nga tui mendene 
si, a ful éte’ a menden, a wo'o je ndi- 
ndime mis, 7 a jô nye na, Kele’ sôp 
éwobane ya Siloé (ajô te e ne na, 
Nlôman). Ane a nga ke sôp, ve zu 
yen mvo'e. 8 Ane bêt ba be be be 
nga to, a ba be nga yene nye melu 
mvus a bo a jakéé bote biôm, be 
nga jô na, Ke môte nyô a nga to si a 
bo a jakéé bote biôm? 9 Bevo'o 
na, Nnye le: ba bevo'o na, Koko, a 
funane nye. Emien a nga jô na, Me 
ne nye. 10 Ajô te be nga jô nye na, 
Mise môé me nga bo mvo’é aya? 11 
Ane a nga yalane na, Môt be aloene 
na, Jésus, a te ful étek, a wo'o me je 
mis, a jô me na, Kele’ sôpe Siloé: 
ane me ate ke sôp, ve yen mvoọ’é. 
12 Ane be nga jô nye na, A ne vé? 
Nye na, Me ayem. 

13 Be nga ke liti Bepharisien môt 
a nga to ndim melu mvus. 14 Môs 
Jésus a nga ful étek a saé nye mis, 
ô mbe mêse sondô. 15 Ajô te éyoh 
éfe Bepharisien fe be nga sili nye na, 
Mise môé me ate bo mvoọo’é aya? Ane 
a nga jô be na, A te woo me étee 
mis, ane me ate ke sôp, ve yen. 16 
Ane Bepharisien bevo'o be nga jô 
na, Môt ate a nji so be Zambe, amu 
a bo te ba'ale mose sondô. Bevo'o 
na, Môt a ne mbo mam abé a ne ngule 
ya bo aka'a beta be mame dina aya? 
Ane be nga kandane zañ. 17 Ane be 
nga beta jô ndindime na, Wo wo ajô 
aya ajô dé, amu a te saé wo mis? 
Ane a nga jô na, A ne nkulu mejô. 
18 Ve Bejuif be nji buni na a nga to 
ndindim, a bo fe ngule ya yen, ve 


JEAN 


9: 41 
ajô dé. 22 Bebiaé bé be nga kobô 
mejô mete, amu be nga ko Bejuif 
woi: amu éyoñe te Bejuif be maneya 
tiñeti na, nge môt a ye meme na a ne 
Christ, be aye titane nye nda Zambe. 
23 Ajô te bebiaé bé be nga jô na, A 
nto nya moto; silayan émien. 24 
Ane be nga loene môt a nga to ndim 
aloene baa, a jô nye na, Va'a Zambe 
duma: bi ayeme na môt ate a ne mbo 
mam abé. 25 Ane a nga yalane na, 
Nge a ne mbo mam abé, me ayem: 
jame da me ayem, me nga to ndindim, 
éyoñe ji me nga yen. 26 Ane be nga 
jô nye na, A te bo wo jé? a te saé 
wo mis aya? 27 Ane a nga yalane 
be na, Me ndôme kate mia ana'ana, 
ve mi nji wôk; mi abeta sili ajô te 
amu jé? ye mi ke mi aye bo beyé’é 
bé? 28 Ane be nga kpwe'ele nye, 
a jô na, Wo ô ne ñyé’é wé; ve bia bi 
ne beyéé be Moise. 29 Bi ayeme 
na Zambe a nga kobô Moise: ve môt 
ate, bi nji yem mfa’ a ngaso. 30 Môt 
ate a nga yalan a jô be na, Aya, 
jame ya semé di, mi te yem mfa’ a 
nga so, ve a te saé me mis. 31 Bi 
ayeme na Zambe a ne te wô’ô bêt be 
abo mam me ne abé: ve môt a kañe 
Zambe, a bo mam a nye, nnye 
Zambe a wôk. 32 Ane si nyô é nga 
téban, bêt be nji wô’ô na môt a nga 
saé môt a nga bialé ndim. 33 Nge 
môt ate a nji so be Zambe, wôna a 
nji bo ngule ya bo jam. 34 Ane be 
nga yalan a jô nye na, Wo ô nga bialé 
ve mam abé été, ye wo aviane ye'ele 
bia? Ane be nga titane nye. 

35 Jésus a nga w0'0 na be titaneya 
nye; ane a nga ke koé nye, a jô nye 
na, Ye wo abuni Mone Zambe? 36 
Ane a nga yalan a jô nye na, A Tat, 
a ne za? me buni nye. 37 Jésus a 


akekui éyofi be nga loene bebiaé be nga jô nye na, O yeneya nye, nnye 


môt a nga sabane mis, 19 a sili þe 
na, Môte nyo mi ajô na a nga bialé 
ndim, ye a ne mone wônan? a yen 
éyoñe ji aya? 20 Ane bebiaé bé þe 
nga yalan a jô na, Bi ayeme na môte 
nyô a ne mone wongan, bi ayeme fe 
na a nga bialé ndim: 21 bi te yeme 
jam a yene de éyoñe ji; te yeme fe 
môt a te saé nye mis: sila’an émien; ke 
a nto nya môtô? émien a ye kate mia 


ate a kobô wo nyo. 38 Ane a nga jô 
na, A Tat, me abuni. Ane a nga 
kute meboñe si a kañe nye. 39 Ane 
Jésus a nga jô na, Me nga zu si nyô 
a tyii bote mejô, nde ba be ne te 
yen be aye yen; a ba be ayen be aye 
bo mindindim. 40 Bejuif bevo'o ba 
be be be nga to, be nga wô’ô mejo 
mete, ane be nga jê nye na, Ye bia 
fe bi ne BUNDA 41 Jésus a nga 


10:1 
jô be na, Nge mi nga to mindindim, 
ve mi nji bo mam me ne abé: ve 
éyoñe ji mi ajô na, Bi ayen: ajô te 
mam abé menan me ngenan. 

Me abele fo'o ane me ajô mia 
10 na, Môt a bo te nyin mbé abe- 
mba mintômba, ve bete zene fe, môt 
ate a ne ñwuwup a mvô. 2 Ve môt 
a nyin mbé, nnye a ne mba'ale mintô- 
mba. 3 Môt a nonô mbé a dii nye 
wô; mintômba mi ayeme tyiñe jé: 
a loene mintômba mié môé, a liti 
mie atan. 4 Eyoh a maneya ke 
mintômba mié mise atan, émien a tebe 
ôsu, mintômba ve tôñe nye: amu mi 
ayeme tyiñe jé. 5 Mi aye tôñe nneñ, 
ve mate nye: amu mi ne te yeme 
metyiñe beyefi. 6 Jésus a nga kane 
be nkana ôte: ve be nji yeme mejô a 
nga jô be. 

7 Ane Jésus a nga beta jô be na, 
Me abele fo'o ane me ajô mia na, 
Me ne mbé mintômba. 8 Bôte bese 
be nga zu éyoñe te me ngenan te zu 
be ne miñwuwup a mimvômyvô: mi- 
ntômba mi nji wô’ô be. 9 Ma me ne 
mbé; nge môt a nyine wô a ye nyin, 
a ye zu été`a kui atan, a ke di bidi. 
10 Nwuwup wo azu wo aye bo jam 
afe ve wup, a wôé mintômba, a nda- 
mane biôm: ma me nga zu, nalé ate 
mintômba mi aye yen ényiñ, a yene 
jeabui. 11 Ma me ne mbamba mba'- 
ale mintômba: mbamba mba’ale a ve 
ényiñe jé amu mintômba. 12 Môt 
a baale mintomba amu ajo akum, 
a nji bo nya mba’ale, mintômba mi 
nji bo émmié, éyoñ a yene ze, a li 
mintômba, a mate, ze ve bi mie a 
tyamelane mie: 13 a mate amu a 
ba'ale mintômba amu akum, te w0'0 
mintômba mvam. 14 Me nembamba 
mba'ale; me ayeme mintômba miam, 
mintômba miam mi ayeme fe ma. 
15 Aval ane Tate a yeme ma, a ma 
fe me ayeme Tate; ma me ave ényifie 
jam amu mintômba. 16 Me ne fe 
mintomba mife, mi ne te tabe abemba 
di: me ayiane zu fe mie, mi aye w0'0 
tyiñe jam; mi aye fulan mbame wua 
a mba'jale wua, 17 Ajd te Tate a 
nye'e me de, amu me ave ényiñe jam, 
nde me aye beta nyoñe je. 18 Te 
ke môt a wôlé ma ényiñe jam, ve 


JEAN 


i LOSS 
mamien me ave je. Me ne ngule ya 
ve je, me ne fe ngule ya beta nyoñe 
je. Me nga nyoñ atiñe di be Esa wom. 

19 Bejuif be nga beta kandan amu 
mejô mete. 20 Bevo' abui be nga 
jô na, A ne mbia nsisim, a so’ étyi; 
mi avô’ôlô nye amu jé? 21 Bevo'o 
na, Mejô ma me nji bo mejô me môt 
a ne mbia nsisim. Ye mbia nsisim 
a ne ngule ya saé ndindime mis? |, 

22 Esulane ya kañe môs be nga 
taté ve Zambe temple é nga bo Jérusa- 
lem: 23 éyoñe te é mbe ôyôn; ane 
Jésus a nga wulu temple mbala’a si 
Salomon. 24 Ane Bejuif be nga zu 
bômane nye nkuk, a jô nye na, Wo 
ayi na bi asôane bisê nta vé? Nge ô 
ne Christ, kate'e bia nya ajôô. 25 
Jesus a nga yalane be na, Me maneya 
kate mia, mi te buni: mam me abo a 
joe Tate, mme mete me akañete ajo 
dam. 26 Ve mi ne te buni amu mi 
nji bo mintômba miam. 27 Mintô- 
mba miam mi ayeme tyiñe jam, a 
ma fe me ayeme mie, mi atôñe ma: 
28 me ave fe mie ényiñ ya melu mese; 
mi aye bo te jañ, te ke môt a ye wôlé. 
me mie mo mam. 29 Esa wom a 
nga ve me mie, émien a dañe bôte 
bese; te ke môt a ne ngule ya wôlé 
mie mo me Esa wom. 30 Bia Tate 
bi ne jôme jijia. 31 Ane Bejuif be 
nga beta to'€ mekok a ye lume nye. 
32 Jésus a nga yalane be na, Me nga 
liti mia mbamba be mam abui me 
so'o be Tate, mam mete, jam avé mi 
alume me de mekok? 33 Bejuif be 
nga yalane nye na, Bi alume wo 
mekok, sa amu mbamba jam, ve amu 
wo abiasé Zambe; amu fe na wo ô 
ne môt, wo ajô na, Me ne Zambe. 
34 Jesus a nga yalane be na, Ke e 
ne ntilane metifie menane na, Me nga 
jo na, Mi ne bezambe? 35 Nge a 
nga loene be na bezambe, ba mejô me 
Zambe me nga zu be be (bêt be nji 
bo ngule ya wôé mejô ya kalate 
Zambe ntuk), 36 ye mi ajô môt, Esa 
a nga bo nye mbamba môt a lôme 
nye si nyo, na, Wo abo ébiasé; amu 
me ate jô na, Me ne Mone Zambe? 
37 Nge me ne te bo mam me Esa 
wom, te bunane ma. 38 Ve nge me 
abo mam mete, akôsa bo mi ne te 


10: 39 


buni ma, buna'ane mam me abo: nde 
mi aye buni a yeme na Tate a ne be 
ma, me.fe me ne be Tate. 39 Be nga 
beta kômbô bi nye: ane a nga kôlô 
vom be nga to. 

40 Ane a nga beta kôlô a ke 
Jourdain yat, vôm Jean a nga taté 
baptizô bôt; ane a nga tabe wôé. 
41 Bôt abui be nga ke vôm a nga to; 
ane be nga jô na, Jean a nji ke bo 
beta jame wua: ve mejô mese Jean a 
nga jô ajo mote nyo me mbe été. 
42 Ane bêt abui be nga buni nye 
wôé. 
11 Môt éziñ a nga kon, a mbe 

jôé na Lazare, môte ya Béthanie, 
nlam Marie a nga to, ba monyañ 
Marthe. 2 Marie ate, ndôme jé 
Lazare é nga kon, a mbe Marie a nga 
woo Tate mbon, a fimi nye mebo 
a ési. 3 Bekale bete be nga lôme 
môt vôm a nga to, a jô na, A Tat, 
môt wo anye a kon. 4 Ve éyoñ 
Jésus a nga wô’ ajô te, a nga jô na, 
Okon ôte ô nji bo ôkone ya wu, ve 
ôkone ya ve Zambe duma, ajô te de 
aye ve Mone Zambe duma. 5 Jésus 
a nga nye Marthe ba monyañ, a 
Lazare. 6 Eyoh a nga wô’'ô na a 
ya'a, a nga beta bômbô melu mebaé 
vom a nga to. 7. Melu mete me 
lôteya, ane a nga jô beyé’é na, Mbeta/a 
keane Judée. 8 Beyéé be nga jô 
nye na, A Rabbi, Bejuif be ndôme 
yi lume wo mekok; ye wo aye beta ke 
wôé? 9 Jésus a nga yalane na, Ke 
môs ô ne mewolo awôm a mebaé? 
Nge môt a wulu a môs, a ye kolé 
ôbak, amu a yen éfufupe ya si nyô. 
10 Ve nge môt a wulu alu, a kolé 
ôbak, amu éfufup é ne nye momo. 
11 A maneya kobô mejô mete: ane 
a nga jô be na, Mvôé jangan Lazare 
a ne ôyo; me ake vele nye ôyo. 12 
Ane beyé’é be nga jô nye na, A Tat, 
nge a ne Oyo, wona a ye nyiñ. 13 
Jésus a nga kate be ajô ya awu dé: 
ve be nga si'a ko na a nga jô na a bô 
ôyo. 14 Ane Jésus a nga twa jô be 
na, Lazare a wuya. 15 Me ayen 
mvae amu mia, amu me nji tabe be 
nye, ajô te nde mi aye buni; akôsa 
bo nalé, nkeane be nye. 16 Ane 
Thomas, a mbe jôé afe na Didyme, 


JEAN 


11: 37 
a nga jô beyé'é ba be be be nga to, 
na, Nkeane bia be nye bi wu. 

17 Eyon Jésus a nga kui, a zu koé 
na a mbô soñ melu menyin. 18 
Béthanie a mbe bebé Jérusalem, zen 
nté môt a wulu awolo da; 19 ane 
Bejuif abui be nga zu be Marthe ba 
Marie ébeñese, amu ndôme jap é nga 
wu. 20 Eyoñ Marthe a nga wô’'ôtane 
na Jésus a zu, a nga ke tôbane nye: 
Marie a nga li a to si nda. 21 Ane 
Marthe a nga jô Jésus na, A Tat, 
nge ô nga to va, ve ndôme jam é 
nji wu. 22 Akôsa bo éyoñe ji me 
ayeme na jam wo ająé Zambe, 
Zambe a ye ve wo de. 23 Jésus a 
nga jo nye na, Nyo ndêm a ye beta 
wômô. 24 Marthe a nga jô nye na, 
Me ayeme na a ye wômô éyoñ Zambe 
a ye wômôlô bêt alu de aye su'ulan. 
25 Jésus a nga jô nye na, Ma me ne 
ñwômôlô bêt, me ne fe ényiñ: môt a 
buni ma, akôsa bo a wu, a ye nyiñ; 
26 a bôte bese môt a nyiñ a buni ma, 
a ye fe wu. Ye wo abuni ajô te? 27 
Ane a nga jo nye na, Ya, A Tat: me 
buniya na ô ne Christ, Mone Zambe, 
nnye be nga buni na a ye zu si nyo. 
28 Eyoñ a nga mane kobô mejô mete, 
a nga ke loene monyañe wé Marie 
asoé, a jô nye na, Nye'ele a soya, a 
loene wo. 29 Eyoñ a nga wô’ ajô 
te, a nga jia kôlô si avô, a ke vôm 
a nga to. 30 (Eyoñe te Jésus a nge- 
nan te kui nlam, a ngenane vôm ba 
Marthe be nga tôban.) 31 Bejuif 
ba be be þe nga to nda été, be nga zu 
nye ébeñese, €yon be nga yene Marie 
a kôlô’ si avô a ke atan, ane be nga 
tone nye, be nga si'a ko na a ke yi 
soñ. 32 Eyoñ Marie a nga kui vôme 
Jésus a nga to, a yene nye, a nga ku 
si mebo mé, a jô nye na, A Tat, nge ô 
nga to va, ve ndôme jam é nji wu. 
33 Ajô te éyoñ Jésus a nga yene nye 
a yiik, a yene Bejuif ba be nye be nga 
zu be yii” fe, a nga dañe wô’ abé nlem 
a ôlun, 34 ane a nga sili be na, Mi 
nga jame nye vé? Ane be nga jô 
nye na, A Tat, za'a yen. 35 Ane 
Jésus a nga yi. 36 Ane Bejuif be 
nga jô na, Tama yenan ane a nga 
nye'e nye! 37 Ve ba bevo'o be nga 
jô na, Môte ER saé ndindim, 


11: 38 


ke a mbe ngule ya bo môte nyo te wu? 
38 Ane Jésus a nga beta wô’ abé 
nlem, a ke soñ. Soñ éte é mbe mbas 
akok, ane be nga dip akọ’ afe mbé. 
39 Ane Jésus a nga jô na, Tama 
va'an akok. Marthe, kale môt a nga 
wu, a nga jô nye na, A Tat, éyoñe ji 
a nga nyum; amu a wuya melu me- 
nyin. 40 Ane Jésus a nga jô nye na, 
Ke me ate jô wo na, nge wo abuni, 
wo aye yen ngule Zambe? 41 Ane 
be nga va akok. Ane Jésus a nga 
lôbô yôp, a jô na, A Tat, me ave wo 
akéva amu ô nga wô’ô ma. 42 Me 
ayeme na wo awô’ô ma melu mese: 
me ate jô ajô te amu jama bôt a tele 
élunga va, nde be aye buni na ô nga 
lôme na. 43 Eyoñ a nga mane kobô 
nalé, a nga bete tyiñe yôp a jô na, 
A Lazare, kuil atan. 44 Ane môt 
a nga to mbim a nga kui atan, nka'ane 
mo a mebo a bindelé ya soñ; éyañese 
é nga ti nye asu. Jésus a nga jô þe 
na, Ti'ane nye biôme nyê, a ke. 

45 Bejuif abui be nga zu be Marie, 
a yene jam Jésus a nga bo, be nga 
buni nye. 46 Ba bevo'o be nga kolô 
a ke vom Bepharisien be nga to, a 
kate be mam Jesus a nga bo. 

47 Ajo te bemie beprêtre a Bepha- 
risien be nga loene bêt be bonde fek, 
a jô na, Bi bo aya? amu môte nyo 
a bo aka'a beta be mam abui. 48 
Nge bi ajô’é nye nalé, wona bote bese 
be aye buni nye: a bote ya Rome be 
aye zu tyam nlame wongan a bi ayoñe 
dangan.” 49 Bête bete mête wua a 
mbe jôé na Caïphe, a nga to njo 
beprêtre mbu ôte, a nga jô be na, Mi 
ne te yeme jam, 50 nalé fe mi ne te 
simesane na a ne mvaé mfa'a wônan 
nge môte wua a wu ajô bôt, sa na 
ngum ayoñ ôse wo ajañ. 51 A nji 
kobô mejô mete mfa'a wé émien: ve 
amu a nga to njô beprêtre mbu ôte, 
a nga kulu mejô, a jô na, Jésus a ye 
wu ajô ayoñe dap; 52 sa amu ayoñ 
ete étam, ve amu fe a ye kôane bone 
be Zambe be nga tyaman, a bo be 
ayoñe da. 53 Ataté môs ôte be nga 
bôndé fe’ ane be aye wôé nye. 

54 Ajô te Jésus a nji beta wulu 
minlame ya Bejuif bêt be lô nye, ve a 
nga kôlô vôm AANE ke tabe mfôme fé, 

i 


JEAN 


4 124, 
a ke nlam 6 mbe jêé na Ephraim; 
ba be beyéé be nga to vôm ate. 55 
Pâque Bejuif é mbe bebé: bêt abui be 
nga ke Jérusalem be nga so minlam 
minlam, be yee taté tune bebien, 
pague € ngenan te bo. 56 Ane be 
nga jeñe Jesus, a kobô bebien éyoñ 
be nga to temple été, a jô na, Mi 
asimesan aya? Ye a ye bo te zu 
ésulan? 57 Bemie beprêtre a Bepha- 
risien be nga tiñeti atiñe na, nge môt 
a yeme vôm a né, a ye liti be nye, be 
bi nye. wi 
1 92 Pâque é liya melu mesaman, 

ane Jésus a nga ke Béthanie 
vôm Lazare a nga to, nnye Jésus a 
nga wômôlô soñ. 2 Ane be nga yame 
nye bidi ya mam ngô’é wôé: Marthe a 
nga bo ésaé tawôlô; Lazare a mbe 
môte wua ya bôt ba be nye be nga to 
tawôlô. 3 Marie a nga t0é livre 
mbon ô mbe mbamba menyum, ô 
mbe mbia tañ, a wo'o Jésus mebo, a 
fimi nye mebo a ési: ane menyum me 
mbon me nga jaé nda ne lut! 4 Ve 
Judas Iscariot, mote wua ya beyéé 
bé, nyô a ye koñe nye, a nga jô na, 
5 Za ajô be ate bene kuan mbone 
wu franc mintete mila, a ve je minzô- 
zoé? 6 A nji jô ajo te amu a nga 
wô’'ô minzôzoé mvam; ve amu a mbe 
ñwuwup, a bee mfek, a bo a tokéé 
biôm be nga bo be fut? été. 7 Ane 
Jésus a nga jô na, Jêka' ane nye, a 
ba'ale wô akekui môs be aye jame me 
soñ. 8 Amu mia be minzôzoé mi to 
melu mese; ve bia be mia bi aye tabe 
melu mese. 

9 Bejuif abui be nga wô’ô na a ne 
wôé: ane be nga ke, sa amu Jésus 
étam, ve amu be nga kômbô yene 
Lazare, nnye Jésus a nga wômôlô 
soñ. 10 Ve bemie beprêtre be nga 
bêndé' fe’ ane be aye wôé Lazare; 
11 amu Bejuif abui be nga ke buni 
Jesus amu nye. 

12 Alu da elêteya, ane beta nsamba 
bêt a nga zu ésulan; €yoh be nga w0'0 
na Jesus a zu Jerusalem, 13 be nga 
nyoñe mebui melen, a ke tôbane nye, 
a bete metyiñe yôpe na, Hosanna: 
Ebotan a nyô a zu jôé Tate, Njô 
bôte ya Israël. 14 Ane Jésus a nga 
koé mon éjakas, a tabe nye yôp; ane 


A 





12:15 


e ne ntilane na, 15 A ngone Sion, 
te ko won: 616, Njo bote wôé a zu, a 
to mon éjakase yôp. 16 Beyéé be 
be nji taté yeme mejo mete: ve éyoñe 
te Jésus a nyohebaneya yôp, wona be 
nga simesane na mejô mete me mbe 
ntilan ajô dé, a simesane fe na be 
nga bo nye mam mete. 17 Ane abui 
bêt e nga to éyoñ a nga wômôlô 
Lazare a jô nye na, Ku?’ soñ, be nga 
kañete bôt ajô te. 18 Ajô te nde bêt 
abui be nga ke tôbane nye, amu be 
nga w6'6 na a maneya bo beta jam 
ate. 19 Ane Bepharisien be nga jô 
bebiene na, Tameka yenan, ane mi 
ne te bo jam; bôte bese ya si nyô be 
maneya tôñe nye. 

20 Bôt be nga ke ésulan a kafie 
Zambe, bevo'o be mbe Begrec: 21 
ane bote bete be nga ke vêm Philippe 
a nga to, ambe mête ya Bethsaida, 
nlame ya Galilée, a jô nye na, A tat, 
bi akômbô yene Jésus. 22 Philippe 
a nga ke kat André ajô te: André ba 
Philippe be nga ke kate de Jésus. 23 
Ane Jésus a nga yalane be, a jô na, 
Awolo e kpwaneya, Zambe a ye ve 
Mone môt duma. 24 Me abele f0'o 
ane me ajô mia na, Nge dise fôn de 
abo te taté ku si été a boé, de aye tabe 
étam; ve nge de aye boé, wôna de aye 
wum bibuma abui. 25 Môt a nye'e 
ényiñe jé a ye dimeli je; a nyô a ben 
ényiñe jé si nyo a ye ba'ale je akekui 
ényiñ ya melu mese. 26 Nge môt 
a ye bo me ésaé, a za'a tone ma; vôm 
me to, vôm ate fe mbo ésaé wom a ye 
tabe: nge môt a bo me ésaé, Tate a 
ye wumu nye. 27 Eyoñe ji me awô’ 
abé nleme wom; me aye jô aya? A 
Tat, nyi'i me mfa’a ya awolo te. Ve 
ajô te nde me to de va éyoñe ji. 28 
A Tat, wumv’u jôé dôé. Ane tyiñ 
é nga so yôp, a jô na, Me maneya 
wumu de, me aye beta wumu de. 
29 Bôt abui be nga tele bebé, éyoñ 
be nga wô’ ajô te, be nga jô na, Ndum 
mven wo ate duni: bevo'o na, Ange a 
te kobô nye. 30 Jésus a nga yalan 
a jô na, Tyiñe nyô é nji so amu ajô 
dam, ve amu ajô denan. 31 Eyoñe 
ji ntyi'an ajô si nyo ô soya: éyoñe 
ji njô bôte ya si nyô a ye vas. 32 A 
ma, nge be abete me si nyo, me aye 


JEAN 


12: 49 


dutu bôte bese be zu be ma. 33 A 
nga jô ajô te, a liti bôt aval awu a 
ye wu. 34 Ane ékôane bôt é nga 
yalane nye na, Bi nga wô’ô metiñe 
me Zambe na, Christ a ye tabe melu 
mese: ve wo wo ajô na be aye bete 
Mone môte yôp. a jé? Mone môt 
wo ajô nye, a ne za? 35 Nde Jésus 
a nga jô be na, Efufup é ngenane be 
mia ôbe nté. Wula'an éyoñ éfufup 
é ngenane be mia, dibi e za koane mia: 
môt a wulu dibi a bo te yem mfg’ a 
ke. 36 Eyoñ éfufup é ngenane be 
mia, buna’an éfufup éte, ajô te nde 
mi aye bo bone ya éfufup. 

Jésus a nga jô mejô mete, ane a 
nga kôlô vom be nga to, a kesobô. 37 
Akôsa bo a nga bo beta be mam abui 
vôm be nga to, be nji buni nye: 
38 nde e nga bo ane Esaie nkulu 
mejô a ngå jô na, 

A Tat, za a nga buni foé jangan? 
Tate a nga liti za ngule jé? 
39 Amu ajô di be nga bo te ngule ya 
buni, amu Êsaie a nga beta jô na, 
40 A nga ve be ndime mis, a minlem 
ayet; 
Be za yen a mise map, a yem a 
minlem miap, 
A kôñelan, 
A me me aye saé be. 
41 Ésaïe a nga jô mejô mete, amu a 
nga yen étôto’o jé; ane a nga kobô 
ajo dé. 42 Akôsa bo nalé, bevo’ 
abui ya bejô bêt be nga buni nye; 
be nji mem ajô te, amu Bepharisien 
be za titane be nda Zambe: 43 amu 
be nga nye'e duma de aso be bêt, a 
dañe duma de aso be Zambe. 

44 Ane Jésus a nga bete tyiñe yôp 
a jô na, Môt a buni ma a nji buni ve 
ma, a buniya fe môt a nga lôme ma. 
45 Môt a yene ma a yeneya fe môt 
a nga lôme ma. 46 Ma me ne éfufup 
é nga zu si nyo, bote bese môt a buni 
ma a ye tabe dibi. 47 Nge môt a wô’ô 
mejô me ajô, te ba'ale me, me aye 
tyľ ajô dé: amu me nji zu si nyo a 
ve bote mekua, ve nyii be. 48 Môt 
a bene ma, te wô’ô mejô mam, mote 
wua a ye tyi ajo dé: njôan me nga 
jô, ñwô wo aye tyi'i nye ajô alu de 
aye su'ulan. 49 Amu me nji kobô 
mejo mam mamian; ve Tate a nga 


wa RIA 
lôme ma, émien a nga tiñeti ma ane 
me aye kobô, a mejô me aye jô. 50 
Me ayeme fe na atiñe dé e ne ényifi 
ya melu mese; ajô te mejô me akobd, 
me akobô me ane Tate a nga jô ma. 
Esulane ya pâque é ngenan te 
13 bo, ane Jésus a nga yeme na 
éyoñ a ye kôlô si nyô a ke be Esa é 
kpwaneya, a nga nye'e bote bé be 
nga to si nyê, anga nye'e be akekui 
asu'ulan. 2 Be ngenan be ja'a bidi 
ya pague, éyoñe te Satan a maneya 
nyi nleme Judas Iscariot, mone Simon, 
a ye kofie nye, 3 Jesus a nga yeme na 
Esa anga ve nye mam mese mo, a 
nga yeme fe na a nga so be Zambe, 
nalé fe a ye beta ke be Zambe, 4 ane 
a nga kôlô tawôlô, a va ngômesane 
nyô; ane a nga to'€ éyañese, a tiñeti 
je angeteñ. 5 Ane a nga sôé mendim 
ékanda été, a taté sôpe beyéé mebo, 
a fimi me a éyañese é nga ti nye 
angeteñ. 6 Nale a nga ke vôm Simon 
Pierre a nga to. Ane a nga jô nye na, 
A Tat, ye wo wo aviane sôpe me mebo? 
7 Jésus a nga yalan a jô nye na, Jam 
me abo ô se ngule ya yeme de éyoñe ji, 
ve wo aye yeme de melu ôsu. 8 
Pierre a nga jô nye na, Wo aye sôpe 
me mebo. Jésus a nga yalane nye 
na, Nge me abo te sôpe wo mebo, ô 
nji bo ngape be ma. 9 Simon Pierre 
a nga jô nye na, A Tat, sa mebo 
étam, sôpe fe me mo a nlô. 10 
Jésus a nga jô nye na, Môt a ne 
ñwoban a yiane sôpe ve mebo étam, 
wôna nyôl ése je aye bo mfuban: mia 
mi ne mfuban, ve sa bese. 11 Amu 
a nga yeme mot a ye koñe nye; ajô 
te nde a nga jô na, Mi nji bo mfuban 
bese. 

12 Eyoñ a nga mane sôpe be mebo, 
ane a nga nyoñ ngômesane jé, a beta 
tabe si, a jô be na, Ye mi ayem ane 
me ate bo mia? 13 Mi aloene me 
na, Nye'ele, a Tate: mi abele; amu me 
ne foo nale. 14 Me ne Tate a 
Nye'ele; nge me ate sôpe mia mebo, 
nalé fe mia mi ayiane sôpe miabebiene 
mebo. 15 Amu me ate ve mia éve- 
ela’a, mi aye bo fe ane me ate bo mia. 
16 Me abele fo’o ane me ajô mia na, 
Mbo ésaé a nji dañ ésa wé; nalé fe 
môt a ke DORAE i dañe môt a nga 


JEAN 


13:734 


lôme nye. 17 Nge mi ayeme mam 
ma, ébotan a mia nge mi abo me. 
18 Me nji kobô ajô mia bese: me 
ayeme bêt me nga top: ve amu mejô 
me aye boban ane me ne ntilane 
kalate Zambe na, Môt a di bidi biam 
a nga tibi me a mebo. 19 Eyoñe ji 
me akate mia, ajô e ngenan te bo, 
éyoñ ajô te de aye bo, mi aye buni 
na me ne môt ate. 20 Me abele 
fo'o ane me ajô mia na, Môt a nyoñe 
môt me alêm a nyoñe fe ma; a môt 
a nyoñe ma a nyoñe fe môt a nga 
lôme ma. 

21 Eyon Jésus a nga mane kobd 
nalé, a nga wô’ ôlun nlem, a kafiete, 
a jô na, Me abele fo'o ane me ajo mia 
na, mia bôt mi to va, wua a ye koñe 
ma. 22 Beyé'é be nga lôbô bebien, 
te yeme môt a te jô nye. 23 Beyéé 
bé môte wua a nga to tawôlô a nga 
ye'e Jesus tôé, nyô Jésus a nga nye'e. 
24 Ane Simon Pierre a nga fepe nye 
wo, a jô nye na, Kate’e bia, a jô za? 
25 Nyô a nga ye'e Jésus tôé a nga 
sili nye, a ye'e nalé na, A Tat, a ne 
za? 26 Ane Jésus a nga yalane na, 
Môt me aye dup ôfufus €di'a mfiañ, 
a ke nye vie, nnye le. Ane a nga dup 
ôfufus €di'a mfiañ été, a to'€ vie, a 
ke vie Judas, mone Simon Iscariot. 
27 Eyoñ a nga mane ve nye ôfufus 
édľ’a, Satan a nga nyi nye nlem. Ane 
Jésus a nga jô nye na, Jam wo abo, 
bo'o de avô. 28 Bôt be nga to 
tawôlô, te ke môte wua a nga yem 
ajô a nga kobô nye. 29 Amu Judas 
a nga bee mie akum, bevo'o be nga . 
s?a ko na Jésus a te jô nye na, Kuse' 
bia biôm bi aye yiane bia ésulan; 
nge na a ve minzôzoé jôm. 30 Eyoñ 
a nga nyoñ ôfufus édi’a, ane a nga 
jake atan: éyoñe te alu e nto. 

31 Eyon a kôlôya, Jésus a nga jô 
na, Eyoñe ji Mone môt a nga wum, 
nalé fe Zambe a nga wum amu nye; 
32 Zambe a ye wumu nye be émien, 
a ye fe wumu nye ana'ana. 33 A 
bone bam, bia be mia bi ngenan bi 
to. Mi aye jeñe ma: ane me nga jô 
Bejuif, nalé me ajô mia éyoñe ji, na, 
Vôm me ake mi se ngule ya zu. 34 
Me ave mia mfefé atiñe na, Nye- 
esa'an; aval ane me nga nye'e mia, 


13: 35 


nalé fe miabebien, nye'esa'an. 35 
Zene nyo bote bese be aye yeme na 
mi ne beyéé bam, nge mi anye'esan. 
36 Simon Pierre a nga jô nye na, 
A Tat, wo aye ke mfa'a mbé? Ane 
Jesus a nga yalane na, V6m me ake, 
ô se ngule ya tone me €yohe ji; ve 
melu ôsu wo aye tôñe ma. 37 Pierre 
a nga jô nye na, A Tat, me se ngule 
ya tone wo éyoñe ji amu jé? Me aye 
ve ényiñe jam amu ajo dêé. 38 Ane 
Jesus a nga yalane na, Ye wo aye 
ve ényiñe jôé amu ajo dam? Me 
abele fo'o ane me ajô wo na, Nnôme 
kup a ngenan te loh, wo aye tame kate 
me mekate mela. 
1 4 Te wêan abé minlem mienan: 
buna'ane Zambe, buna'ane fe 
ma. 2 Nda Esa wom é ne bito abui; 
nge nalé a ne momo, ve me nga kate 
mia; amu me ake kôme mia vôm. 
3 Nge me ake kôme mia vôm, mamien 
me aye beta zu nyoñe mia; vôm me 
to, vôm ate fe mi aye tabe. 4 Misa 
me ake, mi ayeme zene ya wôé. 5 
Thomas a nga jô nye na, A Tat, bi 
te yem mfa’a wo ake; bi aye yeme 
zen aya? 6 Jésus a nga jô nye na, 
Ma me ne zen, me ne fe benya mejôô, 
a ényiñ: te ke môt a zu be Tate, ve 
amu ma. 7 Nge mi nga yeme ma, mi 
nga ye yeme fe Esa wom: éyoñe ji 
mi ataté yeme nye, mi yeneya fe 
nye. 8 Ane Philippe a nga jô nye 
na, A Tat, liti bia Tate, ajô te e 
yiane bia. 9 Jésus a nga jô nye na, 
A Philippe, bia wo bi jaéya tabe vôme 
wua, ye ô ngenan te yeme ma? môt 
a nga yene ma a yeneya fe Tate; 
wo ajô na, Liti'i bia Tate, aya? 10 
Ye ô ne te buni na me ne be Tate, 
a Tate a ne be ma? mejô me akate 
mia me nji bo mejô mam: ve Tate 
a to be ma a bo mam mé. 11 Buna- 
ane me na me ne be Tate, a Tate a ne 
be ma: nge sa nalé, buna'ane ma amu 
mam me abo. 12 Me abele fo'o 
ane me ajô wo na, Môt a buni ma, 
mam me abo, nnye fe a ye bo me; a 
ye bo fe mam me adañe mam ma; 
amu me ake be Tate. 13 Mam mese 
mi aye ja’é a jôé dam, me aye bo me, 
nalé Mon a ye wumu Esa. 14 Nge 


mi aye ja’é me jam a jôé dam, me aye 


JEAN 


14: 31 


bo de. 15 Nge mi anye'e ma, mi 
aye ba'ale metiñe mam. 16 Me aye 
ye'elane Tate, nnye a ye ve mia 
Mvolô minlem mfe, a ye tabe be mia 
melu mese, 17 nnye a ne Nsisime 
ya benya mejôô: bote ya si nyô be se 
ngule ya nyoñe wô; amu be nji yene 
wô, nalé fe te yeme wô: mi ayeme 
wô; amu ô ne be mia, wo aye fe tabe 
be mia. 18 Me aye li'i mia bobenyui: 
me azu be mia. 19 Obe nté ô ngenan, 
wôna bôte ya si nyô be aye fe yene 
ma; ve mia mi ayene ma: amu me 
anyiñ, mia fe mi aye nyin. 20 Môs 
ôte mi aye yeme na me ne be Tate, 
mia fe be ma, a ma be mia. 21 Môt 
a bili metiñe mam, a ba'ale me, nnye 
ate a nye ma: môt a nye'e ma, 
Esa wom a ye nye nye, ma fe me 
aye nye nye, me aye liti nye ma- 
mien. 22 Judas (sa Iscariot) a nga 
jô nye na, A Tat, a nto aya, wo aye 
liti bia womien, te liti bôte ya si nyo? 
23 Jésus a nga yalan a jô nye na, 
Nge môt a nye'e ma, a ye ba'ale 
mejô mam: Esa wom a ye nye'e nye, 
bi aye zu be nye, a tabe be nye. 24 
Môt a bo te nye'e ma, nnye a ne te 
ba'ale mejo mam: ajô mi awôk e 
nji bo ajô dam, ve ajô Tate a nga 
lôme ma. 

25 Me maneya kobô mia mejô 
ma, bia be mia bi ngenan bi to. 26 
Ve Mvolô minlem, Mbamba Nsisim, 
nnye Tate a ye lôm a jôé dam, nnye 
a ye ye'ele mia mam mese, a volô 
mia mi simesane mejô mese me nga 
jô mia. 27 Mvo'€ me ali mia nyo; 
mvo'e jam me ave mia nyo: me ave 
mia mvo'é; bote ya si nyô be nji 
ve mia ane me ave. Te wô’an abé 
minlem mienan, nalé fe te koane woñ. 
28 Mi wê'êya ane me ate jô mia na, 
Me akôlô, me aye beta zu be mia. 
Nge mi nga nye'e ma, ve mi wô’ôya 
mvaé, amu me ake be Tate: amu 
Tate a dañe ma. 29 Eyoñe ji me 
maneya kate mia, éyoñe te ajô e 
za bo'ok, nde €yon de aye bo, mi aye 
buni. 30 Me aye fe kobô mia mejô 
abui, amu njo bôte ya si nyo a zu: 
a se ajô be ma; 31 ve a zu amu ajo 
dina na, bote ya si nyo be aye yeme 
na me anye'e ie ane Tate a nga 

1 


vai 
tiñeti ma, aval ete me abo. Kôla’ane 
si, bi ke. 

Ma me ne nya ndi, Tata 
15 wom a ba'ale wô. 2 Afas ese 
e ti be ma, nge de abo te wum bibuma, 
a ye va de: afas ese de awum bibuma, 
a kôme de e wum bibuma abui. 3 
Eyoñe ji mi nto mfuban amu ajô 
me nga kate mia. 4 Taba’ane be ma, 
a me be mia. Ane afas ndik e se 
ngule ya wum bibuma ebien, nge te 
timbi nya ndi; nalé fe mia, nge mi 
te tabe be ma. 5 Ma me ne ndik, 
mi ne mefas: Môt a tabe be ma, me 
fe be nye, nnye ate a wum bibuma 
abui: amu nge me ne momo, mi se 
ngule ya bo jam. 6 Nge môt a bo te 
tabe be ma, wôna be aye wua nye 
fé aval ane afas ndik, ve kôt; a bôt 
be akôane me, a wua me nduan, me 
ve dik. 7 Nge mi atabe be ma, a 
mejô mam me atabe be mia, wôna 
jaka'ane jam mi anye'e, mi aye yene 
de. 8 Jam Tate a ye yene duma e 
ne na, mi wum bibuma abui; nalé 
ate mi aye bo beyéé bam. 9 Aval 
ane Tate a nga nye'e ma, nalé fe me 
nye'eya mia: taba'an ane me anye'e. 
10 Nge mi aba'ale metiñe mam, mi 
aye tabe ane me anye'e; aval ane me 
nga ba'ale metihe me Tate, a tabe 
ane a nye. 11 Me maneya jô mia 
mejô ma, nde mi aye yen mvaé me 
ayen, mi aye jaé vak. 12 Me atiñeti 
mia atiñe dina na, miabebien, nye- 
esa'an, aval ane me nga nye'e mia. 
13 Nye'an bêt be anyee bêt ô nji 
dañ ajo di na, môt a ve ényiñe jé amu 
bemvôé be. 14 Mi ne bemvôé bam, 
nge mi abo mam me ajô mia. 15 
Me aye fe beta loene mia bebo bisaé; 
amu mbo ésaé te yeme mam ésa wé a 
bo: me maneya loene mia bemô; amu 
mam mese me nga wô’ô be Tate wom, 
me maneya kate mia me. 16 Mi 
nji tope ma, ve ma me nga tope mia, 
a telé mia na mi aye ke wum bibuma, 
nalé fe na bibuma bienan bi aye 
langan: nalé mam mese jam mi aye 
ja'é Tate a jôé dam, a ye ve mia de. 
17 Me atiñeti mia mejô ma, amu me 
akômbô na mi nye'esan. 18 Nge 
bôte ya si nyô be avini mia, mi ayeme 
na, a ma a mia, Aey nga taté vini. 


JEAN 


16: 8 
19 Nge mi nga to bôte ya si nyô, ve 
bote ya si nyô be nga nye'e bôte bap: 
ve amu mi nji bo bôte ya si nyô, ve 
me nga tope mia mi kandane mame 
ya si nyo, ajô te bote ya si nyo be 
avini mia. 20 Simesa'an ajô me ate 
jô mia na, Mbo ésaé te dañe môt a 
ne nye. Nge be nga kpwe'ele ma, be 
aye fe kpwe'ele mia; nge be nga ba’ale 
ajo dam, wona be aye ba/ale éndenan. 
21 Ve mam ma mese be aye bo mia 
amu jêé dam, amu be nji yeme mêt 
a nga lême ma. 22 Nge me nga bo 
te zu kobd be, ve be nji bo abé: ve 
éyoñe ji be nji bo éfia ya kat abé dap. 
23 Môt a vini ma a vini fe Esa wom. 
24 Nge me nji bo mam môt mfe a 
nji bo vôm be nga to, ve be nji bo abé: 
ve éyoñe ji be maneya yen, a vini 
bia Esa wom. 25 Ve jame di e boya, 
amu mejô me ne ntilane kalate me- 
tiñe wop me nga yiane bo na, Be 
nga vini ma te étom. 26 Eyoñ 
Mvolô minlem a ye zu, nnye me aye 
lôme mia, a ye so be Tate, émien a 
ne Nsisim ô ne benya mejôô, wo aso 
be Tate, a ye kañete ajô dam: 27 
mia fe mi akañete ajô dam, amu mi 
nga tabe be ma me so'o so. 
1 6 Me maneya kobô mia mejô 
mete, amu mi za kolé ôbak. 2 
Bôt be aye titane mia menda me 
Zambe: ya, awolo de aye bo éyoñ 
bêt be aye wôé mia, be aye simesane 
na be abo Zambe ésaé. 3 Be aye bo 
mam mete, amu be nji yeme Tate, 
ngema. 4 Me maneya kobô mia mejô 
ma, nde éyoñ mam mete me aye 
boban, mi aye simesan ane me nga 
jô mia me. Ane bia be mia bi nga 
taté tabe me nji kate mia mejô ma, 
amu bia be mia bi nga to. 5 Eyoñe 
ji me nga ke be môt a nga lôme ma; 
mi to va te ke môte wua a sili me na, 
Wo ake mfa'a mbé? 6 Ve amu me 
maneya kobô mia mejô ma, ôlun ô 
ne mia minlem ne lut! 7 Akôsa bo 
nalé me ajô mia nya ajô na: A ne 
mia mvaé ane me akôlô; amu nge 
me abo te kôlô, Mvolô minlem a ye 
zu be mia; ve nge me ake, me aye 
lôme mia nye. 8 Emien, éyoñ a ye 
so, a ye kpwé bôte ya si nyô mfa’a 
ya mam abé, a mfa’a ya z0s0, a 


16: 9 
ntyi'ane mejô: 9 mfa'a ya mam abé, 
amu be ne te buni ma; 10 mlia'a 
ya mame ya zôsô, amu me ake be 
Tate, mi te fe yene ma; 11 mfa’a 
ya ntyľane mejô, amu njoo ya si 
nyo a kuya. 12 Me ngenane mejô 
abui me akômbô jô mia, ve éyoñe ji 
mi se ngule ya jibi wô’ô me. 13 Ve 
éyoñ nyo a ne Nsisim ô ne benya 
mejôô, a ye zu, a ye liti mia mam 
mese me ne zôsô: amu a ye kobô 
mejô me aso be émien; ve mejô mese 
a ye wôk, mme a ye jô: a ye kate mia 
mam me aye boban melu ôsu. 14 
A ye wumu ma: amu a ye nyoñe mejô 
mam, a kate mia me. 15 Mam mese 
Tate a bili me ne émam: ajô te nde 
me ate jô na, émien a nyoñe mejô 
mam, a ye kate mia me. 16 Obe 
aboñ vi aye lôt mi te yene ma; ôbe 
aboñ ôfe, ñvie mi aye yene ma. 17 
Ane beyé’é bé bevo’o be nga jô be- 
biene na, Za aka’ ajô a jô bia na, Obe 
abofi vi aye lôt, mi te yene ma; ôbe 
aboñ ôfe, ñvie mi aye yene ma: a 
beta jô fe na, Amu me ake be Tate? 
18 Nalé be nga jô na, Za aka’ ajô 
e ne ôbe aboñ? Bine te yem ane a jô. 
19 Ane Jésus a nga yeme na be 
akômbô sili nye, ane a nga jô be na, 
Ye mi asilisili miabebien ajô me ate 
jô na, Obe aboñ vi aye lôt mi te yene 
ma, ôbe aboñ ôfe, ñvie mi aye yene 
ma? 20 Me abele fo'o ane me ajo 
mia na, Mi aye yi a yôn, bôte ya si 
nyo be aye vak: mia mi aye wô 
ôlun, ve ôlun mi aye wôk vi aye 
vehesane mevak. 21 Eyoñ minga a 
kô’ôlô mie, a wô’ô mintaé, amu môs 
a biaé ô kpwaneya: ve éyoñ a biaéya, 


a ye fe simesan ane a nga kô’ôlô mie, 


ve wô’ avak amu a biaéya mona fam 
si nyo. 22 Nale fe mia mi awô’ 
ôlun éyoñe ji: ve me aye beta yene 
mia, a minlem mienan mi aye w0'0 
mvaé, mvaé jendn môt a ye va mia 
je. 23 Mi aye ja'€ me jam môs ôte. 
Me abele fo'o ane me ajo mia na, Nge 
mi aye ja’é Tate jam, a ye ve mia 
de amu jôé dam. 24 Azukui éyoñe 
ji mi nji jaé jam amu joe dam: 
jaka'an, wona mi aye nyoñ, nalé mi 
aye jaé vak. 
25 Me maneya jô mia mejô mete 


JEAN 


17: 10 
a minkana: awolo de aye bo, éyoñe 
te me aye fe kobô mia a minkana, 
me aye kate mia mejô me Tate atan. 
26 Môs ôte mi aye jaé mam a jôé 
dam: ma me nji jô mia na, me aye 
ye'elane Tate ajo denan; 27 amu 
Tate émien a nye'e mia, amu mi 
nga nye'e ma, a buni na me nga so 
be Tate. 28 Me nga so be Tate, a 
zu si nyo: me aye beta kôlô si nyê, 
a ke be Tate. 29 Beyéé bé be nga 
jô na, Tame yen, éyoñe ji.wo akobô 
mejô atan, te fe kan nkana. 30 
Eyoñe ji bi ayeme na, wo ayeme mam 
mese, te yiane na môt a ye sili wo 
jam: ajô te nde bi abuni na ô nga so 
be Zambe. 31 Jésus a nga yalane 
be na, Ye mi abuni éyoñe ji? 32 
Tama yenan, awolo de aye bo, e 
boya éyoñe ji, mi aye tyaman, môt 
ase a kele’ ja dé, mi aye lii me étam: 
ve ma me nji bo étam, amu Tate a 
ne be ma. 33 Me maneya jô mia 
mejô mete, amu me akômbô na mi 
tabe mvọé amu ma. Mi aye yen 
abé si nyô: vola'ane minlem; me dañ- 
eya si nyê. 

Jésus a nga jô mejô mete; ane 
17 a nga lôbô yôp, a jô na, A Tat, 
awolo e kpwaneya; wumu’ Mone wôé, 
ajô te Mon a ye wumu wo: 2 aval 
ane ô nga ve nye ngule ya jôô bote 
bese, ajô te nde bote bese ô nga ve 
nye, a ye ve be ényifi ya melu mese. 
3 Enyiñ ya melu mese é ne na, be 
aye yeme wo wo étam ô ne nya 
Zambe, be aye yeme fe nyô ô nga lôm, 
nnye a ne Jesus Christ. 4 Me nga 
wumu wo si nyo, me maneya bo 
ésaé ô nga ve ma me bo. 5 A Tat, 
éyoñe ji wumu ma a womien a duma 
bia wo bi nga to de, si nyô é ngenan , 
te téban. 6 Me maneya liti jôé dôé 
bôt ô nga ve ma si nyo: be mbe bote 
bôé, ô nga ve me be; be nga ba'ale 
ajô dôé. 7 Eyoñe ji be yemeya na 
mam mese ô nga ve ma, me nga so 
be wo: 8 amu mejô ô nga ve ma me 
maneya ve be me; be nyoñeya me, a 
yeme fo'o na me nga so be wo, be 
buniya fe na wo ô nga lôme ma. 9 
Me aye'elan ajô dap: me te ye'elan 
ajô bôte ya si nyô, ve ajô bôt ô nga 
ve me; amu be YA kaa 10 mam 


17: 11 
mese me ne émam me ne fe émôé, 
a mam mese me ne émôé me ne fe 
émam: mbe be awumu ma. 11 Me 
te fe tabe si nyô, ve bôte ba be ne si 
nyô, me azu be wo. A Mbamba 
Tate, ba'ale be a jôé dôé, mbe ô 
nga ve ma, ajô te nde be aye tabe 
nleme wua, ane bia wo bi né. 12 
Eyoñ me nga to be bôt ô nga ve ma, 
me nga ba'ale be a jôé dôé: me nga 
tu'a ba'ale be, bote bete te ke môte 
wua a nga jañ, ve nyô a ye jañ; de 
aye bo nalé amu mejô me ya kalate 
Zambe me nga yiane boban. 13 
Eyoñe ji me azu be wo; mejô ma me 
akobô bôte ya si nyo, amu me akô- 
mbô na be yen mvaé ane me ayen. 
14 Me maneya kate be ajo dôé; 
bote ya si nyô be nga vini be, amu be 
nji bo bote ya si nyo, aval ane ma me 
nji bo mote ya si nyo. 15 Me te 
ye'elane wo na va'a be si nyo, me 
aye'elane wo na ba'ale be mbia môt 
a za nyoñe be. 16 Be nji bo bote ya 
si nyo, aval ane ma me nji bo mête 
ya si nyo. 17 Kôme’ be a benya 
mejôô: mejô môé me ne benya mejôô. 
18 Ane ô nga lôme ma si nyo, nalé 
fe me nga lôme be si nyo. 19 Me 
akome mamien amu ajô dap, ajo te 
bebiene fe be aye kêmban a benya 
mejôô. 20 Me te yeelane wo ajo 
bote ba étam, ve ajo bote fe be aye 
buni ma amu mejo map; 21 ajô te 
nde bote bete besë be aye tabe de 
nleme wua; aval ane bia wo, A Tat, 
ô ne be ma, a ma be wo, nalé fe be aye 
tabe be bia: ajô te bôte ya si nyô 
be aye buni na ô nga lôme ma. 22 
Duma ô nga ve ma, nde me nga ve 
be; nalé be aye tabe nleme wua ane 
.bia wo bi ne nleme wua; 23 ma be 
be, a wo be ma, ajô te nde be aye bo 
de nleme wua; nde bôte ya si nyo 
be aye yeme na ô nga lôme ma, a 
nye'e be, aval ane ô nga nye'e ma. 
24 A Tat, bôt ô nga ve ma, me anye'e 
na vôm me atabe, mbe fe be aye 
tabe vôm ate, nalé be aye yene duma 
dam ô nga ve ma: amu ô nga nye'e 
ma, si nyô é ngenan te boban. 25 A 
Tat ô ne zôsô, bote ya si nyo be nji 
yeme wo, ve ma me nga yeme Wo; 
bôte ba be nga r na ô nga lôme 


JEAN 


18: 16 
ma, 26 me nga liti be jôé dôé, me 
aye fe beta liti de; ajô te nye'an 6 
nga nye'e ma, ñwô fe wo aye tabe be 
be, a ma be be. 
1 8 Eyon Jésus a nga mane jô mejô 
mete, a nga kôlô ba be beyé’é 
bé, a dañ ôtôñ Cédron, afup e mbe 
wôé, émien ba be beyéé bé be nga 
ke wôé. 2 Judas fe, môt a nga koñe 
nye, a nga yeme vôm ate: amu Jésus 
ba be beye'e bé be nga bo be kele’ 
wôé. 3 Eyoňñ Judas a nga mane 
nyon nsamba bezimbi, a bebo bisaé 
be nga so be bemie beprêtre a Bepha- 
risien, a nga ke wôé a belampe a kombe 
a minkpwaté mekôn. 4 Jésus, amu 
a nga yeme mam mese me aye bo 
nye, a nga kôlô a ke sili be na, Mi 
ajefie za? 5 Be nga yalane nye na, 
Jésus ya Nazareth. Jésus a nga jô 
be na, Me nyô. Judas, môt a nga 
koñe nye, a nga to nsamba ôte. 6 
Eyoñ a nga jô be na, Me nyô, ane be 
nga ke mvumvua, a ku si. 7 Ane 
a nga beta sili be na, Mi ajeñe za? 
Be na, Jésus ya Nazareth. 8 Jésus 
a nga yalane na, Me ate kate mia na, 
Me nyô: nge ma mi ajeñ, joka'ane 
bote ba be ke: 9 nalé ate ajô de aye 
bo ane a te jô na, Bôt ô nga ve ma, 
me nji dimeli môte wua ya été. 10 
Simon Pierre a nga bee nkpwate 
mekôn, ane a nga té wô, a ba’é mbo 
ésaé njo beprêtre, a tyli nye alo ya 
mbo nnôm. Mbo ésaé ate a mbe 
joe na Malchus. 11 Ane Jésus a nga 
jô Pierre na, Somô’ nkpwaté mekône 
wôé abam: élaé Tate a nga ve ma, ye 
me aye bo te nyu je? 

12 Ane nsamba bezimbi a évete 
bezimbi énen, a bebo bisaé ya Be- 
juif, be nga bi Jésus a ka’a nye, 13 
ane be nga taté ke nye be Anne; amu 
a mbe ntyi Caïphe a mbe njô beprêtre 
mbu ôte. 14 Caïphe a mbe môt 
a nga lepe Bejuif nå, a ne mvaé nge 
môte wua a ye wu ajô bôt. 

15 Ane Simon Pierre a nga tôñe 
Jésus, ba ñyéé mfe. Njô beprêtre 
a nga yem ñyéé ate, ba Jésus be 
nga nyi nda njô beprêtre; 16 ve 
Pierre a nga tele mbala'a si atan. 
Nale fiyéé mfe, njo beprêtre a nga 
yeme nye, a nga ke atan, a kobô 


18:17 
minga a nga ba'ale mbé, a nyoñe 
Pierre. 17 Ane minga a nga ba'ale 
mbé, a nga jô Pierre na, Ye wo fe ô 
ne ñyéé môt ate? Nye na, Momo. 
18 Beba'ale nda a bebo bisaé be 
nga tele wôé, be maneya kôbane di: 
amu a mbe avep; ane be nga woban 
nduan: Pierre fe a nga tele be þe, a 
woban nduan. 

19 Ane njô beprêtre a nga sili 
Jésus ajo beyéé bé, a mejô a nga 
ye'ele bôt. 20 Jésus a nga yalane 
nye na, Me nga kobô bôt atan: melu 
mese me nga ye'ele bôt menda me 
Zambe a temple, vôm Bejuif bese be 
nga bo be sulaan; me nji kobô ajô 
asoé. 21 Wo asili me amu jé? sil 
bêt be nga wô’ô me kobô’ô, za ajo 
me nga kobô be: bote bete mbe be 
ayeme mejô me nga jô. 22 Eyoñ 
a nga mane kobô nalé, môte wua ya 
bebo bisaé a nga tele wôé, a nga bibi 
nye abaé, a jô na, Ye wo ayalan njô 
beprêtre nalé? 23 Jésus a nga yalane 
nye na, Nge me ate kobô abé, kate'e 
me de: nge me ate kobô mvaé, wo abi- 
bimeamujé? 24 Ane Anneangalôme 
nye nka'an be Caïphe, njo beprêtre. 

25 Ane Simon Pierre a nga tele, 
a woban nduan. Ane be nga jô nye 
na, Ye 6 ne môte wua ya beyéé be? 
Ane a nga kat, a jô na, Momo. 26 
Môte wua ya bebo bisaé njo beprêtre, 
ba môt Pierre a nga tyi' alo be nga 
vuman, a nga jô nye na, Ke me ate 
yene mia nye afup? 27 Ane Pierre 
a nga beta kat: nnôme kup a nga 
ji'a loñ. 

28 Ane be nga kôlô Jésus be 
Caïphe, a ke nye nda be atyi'i mejô: 
éyoñe te dibi tyé e ngenan; bebien 
be nji nyin nda be atyi'i mejô, be za 
sem, be nga ye di bidi ya pâque. 
29 Ane Pilate a nga ke vôm be nga to, 
ajo na, Za ajô mi ajô môtenyô? 30 Be 
nga yalan a jô nye na, Nge môte nyô 
a nji bo mbo mam abé, ve bi nji zu 
ke wo nye. 31 Ane Pilate a nga jô 
be na, Miabebien nyoñane nye, mi 
tyi' ajo dé ane metiñe menan. Bejuif 
be nga jô nye na, Bi za tyam atiñ 
nge bi wôé môt: 32 e nga yiane bo 
nalé amu ajô Jésus a nga jô éyoñ 
a nga liti bêt aval awu a ye wu. 


JEAN 


19: 7 
33 Ane Pilate a nga beta ke nda be 
atyii mejô, a loene Jésus, a jô nye 
na, Ye ô ne Njô Bejuif? 34 Jésus a 
nga yalane na, Ye womien wo ajô 
ajo di, ye bote befe be nga kate wo 
de ajô dam? 35 Pilate a nga yalane 
na, Ye me ne mone Bejuif? Bôte ya 
ayoñe dôé a bemie beprêtre þe ate 
zu ke me wo: ô nga bo jé? 36 Jésus 
a nga yalane na, Ayoñe dam e nji 
bo ayon ya si nyô: nge ayoñe dam e 
nga bo ayoh ya si nyo, ve bebo bisaé 
bam be ate wosan, be za ke ma Bejuif: 
ayoñe dam e nji bo ayon ya nne. 37 
Ajô te Pilate a nga jô nye na, Ye ô 
ne njô bôt? Jésus a nga yalane na, 
Ane wo ajô, me ne njo bêt. Ajô te 
me nga bialé de, nde fe me nga zu si 
nyô, nde me aye kañete bôt benya 
mejôô. Môt ase a ne zôsô, nnye a ye 
wô’ô mejô mam. 38 Pilate a nga jô 
nye na, Jé é ne benya mejôô? 

Eyoñ a nga mane jô ajô te, a nga 
beta ke koé Bejuif atan, a jô be na, 
Me nji yene nye jam e ne abé. 39 
Ve mi ne ngum éyeme na, éyoñ pague 
je abo me suu mia mbô’ô wua: ye 
mi ayi na me suu mia Njô Bejuif? 
40 Ane be nga bete metyiñe yôp 
a jô na, Sa môte nyô, ve Barrabas. 
Barrabas a mbe mvômvô. 

19 Ane Pilate a nga nyoñe Jésus, 

a bibi nye nkasa. 2 Ane þe- 
zimbi be nga lôñe couronne biyo, a 
jalé nye je nlô, a jalé fe nye évindi 
ngômesan; 3 ane be nga ke vôm a 
nga to, a jô na, Mbôlô, Njô Bejuif! 
ane be nga bibi nye mebaé. 4 Ane 
Pilate a nga beta ke atan, a jô be na, 
Mi 16, me ake mia nye, nalé mi aye 
yeme na me nji yene nye jam e ne 
abé. 5 Ane Jésus a nga kui atan, 
a be’e couronne biyo, a évindi ngô- 
mesan. Pilate a nga jô be na, Mi 
lê môt ate! 6 Eyoñ bemie beprêtre 
a bebo bisaé be nga yene nye, be nga 
bete metyiñe yôp, a jô na, Tyelé 
nye croix yôp, tyelé nye croix yôp. 
Pilate a nga jô be na, Miabebien, 
nyoñane nye, mi ke tyelé nye croix 
yôp: amu me nji yene nye jam e ne 
abé. 7 Bejuif be nga yalane nye na, 
Bi ne atiñ, nde te a yiane wu de; 
amu a nga jô na, RR Mone Zambe. 
11 


19: 8 
8 Eyoñ Pilate a nga wô’ ajo te, a 
nga dañe ko wôn; 9 ane a nga beta 
nyin nda be atyi'i mejô, a jô Jésus 
na, O nga so vé? Ve Jésus a nga to 
évô, te yalan. 10 Ane Pilate a nga 
jô nye na, Ye wo abo te yalane ma? 
ye wo te yeme na me ne ngule ya 
suu wo ô ke, me ne fe ngule ya 
tyelé wo croix yôp? 11 Jésus a nga 
yalane nye na, O nga ye bo te ngule 
ya bo me jam, nge Zambe a nji ve 
wo ngule je aso yôp: ajô te môt a te 
ke me wo, nnye a dañ abé. 12 Ajô 
te, Pilate a nga jeh ajô ya suu nye: 
ve Bejuif be nga bete metyiñe yôp, 
a jô na, Nge wo asuu môte nyo, 
wona ô nji bo mvôé César: amu môt 
ase a jô na, Me ne njô bôt, a siñe 
Cesar. 13 Eyoñ Pilate a nga w0'0 
mejô mete, a nga ke Jésus atan, a 
tabe si éto be atyi' i bote mejo, a ne 
vôm be nga loene na, Kasa mekok, 
ve nkobô Hébreu na Gabbatha. 14 
Eyoñe te é mbe môs be akome pague: 
mewolo mesaman me nga yebo. Ane 
a nga jô Bejuif na, Mi 1ô Njo bote 
wônan! 15 Ane be nga bete metyiñe 
yôp, a jô na, Va'a nye, va'a nye, 0 
ke tyelé nye croix yôp. Pilate a nga 
jô be na, Ye me aye tyelé Njô bôte 
wônan croix yôp? Ane bemie be- 
prêtre be nga yalane na, Bi nji bo 
njô bôt mfe, ve César. 16 Ane anga 
ke þe nye, be ke tyelé nye croix yôp. 

17 Ane be nga nyoñe Jesus: ane 
a nga ke a be'e croix jé émien, a ke 
vôm be nga loene na, Vôme ya ékôkoé 
nlo, nkobô Hébreu na Golgotha: 18 
ane be nga tyelé nye croix yôpe. wôé, 
a bôte befe bebaé, nyina mbo nga, nyô 
mbo’o mbo nnôm, Jésus zañ. 19 Ane 
Pilate a nga tili fe ajô, a bômôlô de 
croix yôp. E mbe ntilane na, JESUS 
YA NAZARETH NJO BEJUIF. 20 
Ane Bejuif abui be nga lañ ajo te, 
amu vom be nga tyelé Jésus croix 
yôp a mbe bebe nlam; e mbe ntilan 
nkobô Hébreu, a Latin, a Grec. 21 
Ane bemie beprêtre ya Bejuif be nga 
jô Pilate na, Te tili na, Njô Bejuif; 
ve tili na, Emien a nga jô na, Me ne 
Njo Bejuif. 22 Pilate a nga yalane 
na, Ajô me tiliya, me maneya tili de. 

23 Eyoñ PETRA be nga mane 


JEAN 


19: 35 
tyelé Jésus croix yôp, be nga nyoñe 
mengômesane mé, a kape me ngap 
ényin, mone bezimbi wua ngape jia; 
be nga nyoñe fe éwomane jé: éwoman 
éte é mbe ntiñan aso yôp akekui si, 
te nloen. 24 Ane bebien be nga jô 
na, Bi aye nyape je, ve do je abia, a 
yene môt a ye nyoñe je: e nga bo nalé 
amu mejô me ne ntilane kalate Zambe 
me nga yiane bobane na, 
Bebien be nga kabane mengê- 
mesane mam, 
A nyoh éwomane jam, a do je 
abia. 
25 Bezimbi be nga bo mam mete. 
Be nga tele bebé croix Jésus, nyia 
wé, a monyañe nyia, Marie nga 
Clopas, a Marie Madeleine. 26 
Eyoñ Jésus a nga yene nyia wé, a 
Nye'e a nga nye'e be tele wôé, a nga 
jô nyia na, A minga, tame yene nyo 
mon! 27 Ane a nga jô ñyé’'é ate na, 
Tame yene nyua wôé! Ataté awolo 
te ňyé’é ate a nga ba'ale nye nda jé. 
28 Mejô mete me maneya, ane 
Jésus a nga yeme na mam mese me 
maneya boban, ane a nga jô na, Me 
awô’' évé. E nga bo nalé amu mejô 
me ne ntilane kalate Zambe. 29 
Nka’a vin é mbe sañ ô nga tele wôé 
ne lut! be nga jalé éponge vin é mbe 
sañ a futi je hysope, a ke nye je anyu. 
30 Eyoñ Jésus a nga nyoñe vin é 
mbe sañ, a nga jô na, E maneya: 
ane anga jomé nlê wé, a suu nsisime 
wé. 
31 Amu môse ôte ô mbe môse 
ya be akome þbiôme ya pague, amu fe 
Bejuif be nji kômbô na mimbim mi 
tyebe croix yôp môse sondô (amu bôt 
be nga dañe kañe Zambe môse sondô 
ôte), ajô te be nga jô Pilate na be 
bwu be mebo, a va be. 32 Ane 
bezimbi be nga zu a taté bwu môte 
wua ya ba be be be nga tyele mebo, 
ane be nga beta ke bu'u nyô mbok: 
33 ve éyoñ be nga kui vôm Jésus a 
nga tyele, a yene nye a wuya, be nji 
bu'u nye mebo: 34 ve mone be- 
zimbi wua a nga ji nye akoñ mvaé, 
ane metyi a mendim me nga ji'a kui. 
35 Môt a nga yen ajô te, nnye a 
maneya kañete de bôt, foé jé é ne 
été: a yeme na a kobô nya ajôô, nde 


19: 36 


fe mi aye buni. 36 Mam mete me 
nga bo nalé, amu mejô me nga yiane 
boban ane e ne ntilane kalate Zambe 
na, Bivese bié, jia je aye bo te bu'i. 
37 E ne ntilane vôm mfe kalate 
Zambe na, Be aye yene nyo be nga 
ji akon. 

38 Mam mete me maneya, ane 
Joseph a mbe mtte ya Arimathee, a 
mbe fe hye'€ Jesus, ve asoé amu a 
nga ko Bejuif woñ, a nga ke ja'€ 
Pilate mbime Jesus a va wê: ane 
Pilate a nga me'ete. Ane a nga ke 
va mbim. 39 Ane Nicodeme, mêt 
a nga taté zu be Jesus alu, a nga zu 
a bili biðme ya mbamba menyum bi 
mbe mbundan, bi mbe belivre bebe 
ntete wua. 40 Ane be nga nyoñ 
mbime Jésus, a vute wô bendombo 
bindelé a biôme ya mbamba menyum 
été, aval ane Bejuif be nga bo be 
jame bôt. 41 Afup e mbe bebé vôm 
be nga tyelé nye croix yôp; mfefé 
soñ ô mbe afup ete, be nji tame 
jame môt été. 42 Be nga jame Jésus 
wôé, amu môs ôte ô mbe môse ya be 
akôme mame ya pâque ya Bejuif (amu 
soñ éte é mbe bebé). 

20 Môs sondô mfe a nga taté, 

Marie Madeleine a nga ke soñ 
ésala tyé, éyoñe te dibi e ngenan, ane 
a nga koé akok e vaseya soñ. 2 Ane 
a nga ke mbi be Simon Pierre, ba 
fiyéé mbo'o Jésus a nga nye'e, a jô 
be na, Be maneya va Tate soñ, bi te 
yeme vom be nga ke bêé nye. 3 
Ane Pierre ba ñyéé mbo'o be nga 
kôlô, a ke soñ. 4 Be nga ke mimbile 
bebaane: ane ñyéé mbok a nga dañe 
Pierre mbi, a taté kui soñ; 5 ane a 
nga kumbu a lôbô été, a yene bendo- 
mbo bindelé be bô, ve a nji ke été. 
6 Ane Simon Pierre a nga zu fe a 
tôñe nye, a nyine soñ été; ane a nga 
yene bendombo bindelé be bô, 7a 
éyañese é nga ti nye nlô, é nji bômbô 
vom bendombo bindelé be nga bê, 
ve é nga bô mvutan vôm étam. 8 
Ane fiyéé mbo’o fe a nga taté kui soñ 
a nga nyin été, ane a nga yen, a buni. 
9 Amu be ngenan te yem ajô e ne 
ntilane kalate Zambe na, a ye wômô 
soñ. 10 Ane beyéé be nga kôlô 
a beta bulan nlam. 


JEAN 


20: 24 
11 Ve Marie a nga tele mfôme 
soñ, a yilik: éyoñ a nga yi, a nga ku- 
mbu si, a lôbô soñ été; 12 ane a nga 
yene beange bebaé be be'e bifumulu 
mengomesan be to si, nyina a to 
mfa'a nlô ô nga bô, nyo mbo'o mfa'a 
mebo me nga bê, vêm mbime Jésus 
ô nga j0'ê. 13 Be nga jô nye na, A 
minga, wo ayi amu je? Ane a nga 
jo be na, Amu be vaya Tate wom, 
me te yeme vôm be nga bôé nye. 
14 Eyoñ a nga mane kobô nalé, ane 
a nga kôñelan, a yene Jésus a tele, 
te yeme na a ne Jésus. 15 Jésus a 
nga jô nye na, A minga, Wo ayi amu 
jé? wo ajeñe za? Ane a nga si'a ko 
na a ne môt a ba'ale afup ete, ane a 
nga jô nye na, A tat, nge 6 nga va 
nye, kate'e me vôm ô nga bôé nye, 
me aye ke toé nye. 16 Ane Jésus 
a nga jô nye na, A Marie. Ane a nga 
kôñelan, a jô nye nkobô Hébreu na, 
A Rabbouni, e ne na, A Nye'ele. 
17 Ane Jésus a nga jô nye na, Te 
nambe ma: amu me ngenan te ke be 
Tate a ne yôp: kele’ be bobejañe bam, 
a jô be na, me ake be Esa wom a 
Eso wônan, a Zambe wom a Zambe 
wônan. 18 Ane Marie Madeleine 
a nga zu kate beyéé na, Me yeneya 
Tate; a kate fe be ane a nga jô nye 
mejô mete. 
19 Eyoñ ngô’é é nga bo, môs ôte 
ô mbe môs sondô mfe a nga taté, 
mimbé mi mbe mindiban vôm beyé’é 
be nga to, amu be nga ko Bejuif 
woñ, ane Jesus a nga zu tebe zañ, 
a jô be na, Taba'an mvo'e. 20 Eyoñ 
a nga mane jô ajo te, ane a nga liti 
be mo a mvae jé. Ane beyéé be 
nga wô’ô mvae, éyoñ be nga yene 
Tate. 21 Ane Jésus a nga beta jô 
be na, Taba'an mvo’é: aval ane Tate 
a nga lôme ma, nalé fe me alôme mia. 
22 Eyoñ a nga mane jô ajô te, ane 
a nga vebe a kute be évuñulu, a jô 
be na, Nyoñan Mbamba Nsisim: 23 
bôte bese môt mi ajamé mam abé, 
mam mete me jambaneya nye; bôte 
bese môt mi abo te jamé mam abé, 
mam abé mé me ngenan. 
24 Ve Thomas, a mbe jôé afe na 
Didyme, mote wua ya beye'e awêm 
a bebaé, a nji KAAYA Jesus a nga 


20: 25 
zu. 25 Ane beyéé bevo’o be nga jô 
nye na, Bi maneya yene Tate. Ane 
a nga jô be na, Nge me te yene 
meveñe betondô mo mé, a ke ônyu 
viam meveñe betondô été, a ke fe 
wo wom mvaé jé, me aye buni. 

26 Melu mwom me nga lôt, ane 
beyé’é bé be nga to nda été, ba be 
Thomas. Mimbé mi nga to mindi- 
ban, ane Jésus a nga zu tebe zañ, 
a jô na, Taba'an mvo'e. 27 Ane a 
nga jô Thomas na, Same’ Onyu vide, 
a fombd mo mam; same wo wôé, a 
ke wô mvaé jam: te bo biso, ve buni. 
28 Thomas a nga yalan a jô nye na, 
A Tate wom a Zambe wom! 29 
Ane Jésus a nga jô nye na, Amu ô 
yeneya ma, ô buniya: ébotan a bôt 
be nji yen, ve buni. 

30 Ane Jésus a nga bo beta be mam 
mefe abui, beyéé be nga yene me, 
me nji bo ntilane kalate nyo: 314 
va ma me ne ntilan, mme mi aye 
“buni na Jésus a ne Christ, Mone 
Zambe; nde nge mi abuni, mi aye 
yen €nyin amu jôé dé. 


2932 


ésus a nga beta liti þeyé’é 
nyôle je ato'o ya Tibériade; ane a 
nga liti be nyôle jé avale di. 2 Be 
nga to vôme wua Simon Pierre, a 
Thomas a mbe jôé afe na Didyme, 
a Nathanaël môte ya Cana ya Galilée, 
a bone be Zébédée, a beyéé befe 
bebaé. 3 Simon Pierre a nga jô þe 
na, Me ake wôé kos. Ane be nga jô 
nye na, Bia be wo bi ake. Be nga 
kôlô, a ke éfunga été; be nga bo alu 
te, te ke wôé jôm. 4 Esala tyé Jésus 
a nga tele mfôm atok: ve beyéé be 
nji yeme na a ne Jésus. 5 Ane Jésus 
a nga jô be na, A bongd, ye mi 
ne jome ya di? Be nga yalane 
nye na, Momo. 6 Ane a nga jô 
be na, Yaan avot mfa’ éfunga ya 
mbo nnôm, wôna mi aye wôé. Be 
nga ya de nalé, ane be nga bo te 
ngule ya dutu de amu kos abui. 


7 Ane ñyéé ate Jésus a nga nye'e, 
Eyoñŭ 


2] Mejô mete me maneya, ane 
J 


a nga jô Pierre na, Tate le. 
Simon Pierre a nga wô’ô na a ne 
Tate, a nga jaé éwoman nyôle jé 
(amu a mbe soé) a a nga wua nyêle 


JEAN 


ala) 
jé atok. 8 Ve beyé’é bevo'o be nga 
zu be to mon éfunga, be nga dutu 
avot kos été ne lut! (amu kindi é 
nji bo be ôyap, ve bebé nté môt a 
ne wua akok). 9 Eyoñ be nga kôlô 
éfunga a ke kindik, be nga yene ma'a 
me nduane wôé, kos é nga bô'me 
yôp, a fembé. 10 Jésus a nga jô be 
na, Za'ane kos mi ate wôé. 11 Ane 
Simon Pierre a nga ke dutu avot, a 
ke de kindik, beta be kos été ne lut! 
é mbe ntet a mewôm metan a'kos 
éla: akôsa bo é mbe abui nalé, avot 
e nji tui. 12 Ane Jésus a nga jô be 
na, Zaka dian. Beyéé te ke môte 
wua a nga bo ngule ya sili nye na, 
O ne za? amu be nga yeme na a ne 
Tate. 13 Jésus a nga toé fembé, a 
ve be je, a kos. 14 Dina e ne aliti 
lale Jésus a nga liti beyé’é bé nyôle 
jé, éyoñe te a wômôya. 

15 Be maneya di, ane Jésus a nga 
jô Simon Pierre na, A Simon, mone 
Jean, a wo a bôte ba, ye wo adañe 
nye'e ma? Ane a nga jô nye na, Ya, 
A Tat; wo ayeme na me anye'e wo. 
Ane a nga jô nye na, Ba'ale bone 
mintômba bam. 16 Ane a nga beta 
jô nye éyoñe baa na, A Simon, mone 
Jean, ye wo anye'e ma? Ane a nga 
jô nye na, Ya, A Tat; wo ayeme na 
me anye'e wo. Ane a nga jô nye na, 
Ba'ale mintômba miam. 17 A nga 
beta jô nye éyoñe lale na, A Simon, 
mone Jean, ye wo anye'e ma? Pierre 
a nga wô abé, amu a nga jô nye 
éyoñe lale na, Ye wo anye'e ma? Ane 
a nga jô nye na, A Tat, wo ayeme 
mam mese; wo ayeme na me anye'e 
wo. Jésus a nga jô nye na, Ba'ale | 
mintômba miam. 18 Me abele fo’o 
ane me ajô wo na, Eyoñ ô nga to 
mongô, ô nga jaé ngômesan nyôle 
jôé, a ke vôm ô nga nye'e ô kelek: 
ve éyofi wo aye bo mvendé, wo aye 
same mo, a môt mfe a ye jalé wo 
ngômesan, a ke wo vôm ô ne te 
nye'e ô kelek. 19 Eyoñ a nga kobô 
nalé, a nga liti aval awu a ye kañe 
de Zambe. A maneya kobô nalé, 
ane a nga jô nye na, Tohe' ma. 20 
Pierre a nga kôñelan, a yen fiyéé 
Jésus a nga nye a tôñe nye; nyo a 
nga ye'e Jésus tôé €yon be nga to 





21: 21 


tawôlô mam ng0'é mete, a jô na, A 
Tat, za a ye koñe wo? 21 Pierre a 
nga yene nye, ane a nga jô Jésus na, 
A Tat, môte nyô a ye bo jé? 22 Ane 
Jésus a nga jô nye na, Nge me aye 
me'ete na a ye tabe akekui €yoh me 
aye zu, ô ne za ajô été? womien tôñe’ 
ma. 23 Njôan ôte ô nga ke foé 
bobenyañ be mbe na, fiyéé ate a ye 
wu: ve Jésus a nji jô nye na, a ye wu; 


JEAN 


21325 


ve na, Nge me aye me'ete na a ye 
tabe akekui éyoñ me aye zu, ô ne za 
ajô été? 

24 Nyina a ne ñyé’é a kañete mejo 
mete, nnye fe a nga tili mejô ma: bi 
ayeme na nkañete wé ô ne été. 

25 Mam mefe abui Jésus a nga bo, 
nge me ne ntilane mese, me asimesane 
na si nyô ébien é ne te yian abim 
bekalate be nga tili. 

117 


MAM MINLOMAN 
MI NGA BO 


Ma me nga tili ntilane ya ôsu, 

a Théophile, ajo mam mese Jésus 
a nga taté bo a ye'ele bôt, 2 akekui 
môs a nga nyoñebane yôp, éyoñe te 
a maneya ve minlôman a nga top atiñ, 
a ngule ya Mbamba Nsisim: 3 anga 
jibi mintaé ya awu, ane a nga liti þe 
nyôle jé émien a vee, a mendem abui, 
ane be nga yene nye melu mewôm 
menyin, a wô’ô mejô a nga kobô ajô 
ayoñe Zambe: 4 éyofi ba be be be 
nga to ésulan, a nga jô be na, Mi te 
kôlô Jérusalem, ve yange atiñ Tate 
a nga tiñeti, nde mi nga wô’ a ma: 
5 amu Jean a nga baptizô bôt a 
mendim; ve mia mi aye baptizôban 
a Mbamba Nsisim te melu abui ôsu. 

6 Ajô te, éyoñ be nga sulan, be 
nga sili nye na, A Tat, éyoñe ji ye 
wo aye bulane bia bote ya Israël 
ayoñe dangan? 7 Ane a nga jô be 
na, Mi ne te yiane yeme biyofi nge 
mimbu Tate a teléya bie a ngule jé. 
8 Ve mi aye nyoñ ngu, €yoh Mbamba 
Nsisim a ye zu be mia: mi aye bo 
bekañete bam Jérusalem, a si se ya 
Judée a Samarie, akekui mfa’a si nyô 
je adafi ôyap. 9 Eyoñ a nga mane jô 
mejô mete, be ngenan be 16 nye, ane 
a nga ke yôp; ane nkut ô nga solé 
nye, be te fe yene nye. 10 Eyoñŭ be 
nga bo mbane ya lôbô mfa'a ya yôp, 
a yen ane Jésus a nga ke yôp, ateme- 
teme na bote bebaé be ntele be fefe 
be be'e bifumulu mengômesan; 11 
mbe bete be nga jô na, A bôte ya 
Galilée, mi atebe a lôbô mfa’a ya yôp 
amu jé? Jésus nyô a te ke yôp été 
a li mia, nale fe a ye beta so ane mi 
ate yene nye a kele’ yôp été. 

12 Ane be nga bulane Jérusalem be 
so”o nkôl ô mbe jôé na Beolivier, ô mbe 
bebé Jérusalem, nta bôt be awulu 
mose sondô. 13 Eyoñ be nga kui, 
ane be nga ke étun nda ya yôp, vôm 
ate be nga to; Pierre ba Jean, a 
Jacques a AREEN a Thomas, 


Barthélemi a Matthieu, Jacques mon 
Alphée, a Simon Zélateur, a Jude 
mone Jacques. 14 Bôte bete base 
be mbe nleme wua, be nga bo mbane 
ya ye'elane Zambe, ba be binga, a 
Marie nyia Jésus, a bobenyañe bé. 
15 Melu mete Pierre a nga tebe 

tetele zahe bobenyañ, a jô na (bôte 
bese be nga to ésulan be nga ye bo 
bôt ntete wua a mewôm mebaé), 16 
A bêt a bobejañ, mejô ya kalate 
Zambe me nga yiane boban, ane 
Mbamba Nsisim a nga taté jô anyu 
David ajô Judas, nnye a nga ke liti 
bôt be nga bi Jésus. 17 Amu bi 
nga lañe nye nsamba wongan, ane 
a nga nyoñ ngape jé ésaé ji. 18 
(Môt ate a nga kus afup a akume 
ya ajô abé dé; ane a nga ku si bubutu, 
abume dé ve tui zañ, ane miñya mise 
mi nga kui atan. 19 Bôte bese be 
nga to Jérusalem be nga wô’ ajô te; 
ane be nga loen afup ete nkobô wope 
na, Akeldama, e ne na, Afupe metyi). 
20 Amu e ne ntilane kalate Be- 
psaume na, 

Ja dé e bo’ élik, 

Môt te tabe été: 
e ne fe ntilane na, 

Môt mfe a nyoñe’ éto jé. 
21 Ajô te, bôte bese be nga to 
nsamba wongan melu mese, éyoñ 
Tate Jésus a nga to be bia, 22 ataté 
éyoñ Jean a nga baptizô nye, akekui 
môs a nga nyoñebane yôp, a li'i bia, 
mbe bete môte wua ya été a yiane bo 
nkañete, bia be nye bi aye kate bôt 
ane Jésus a nga wômô. 23 Ane be 
nga telé bote bebaé, Joseph be nga 
loene na Barsabas, a mbe jôé afe na 
Juste, a Matthias. 24 Ane þe nga 
ye'elane Zambe, a jô na, A Tat, wo 
wo ayeme minlem mi bôte bese, liti’i 
bia bôte ba bebaé ô tobeya za, 25 
a ye tabe ésaé ji a éto nlôman, nje 
Judas a nga li éyofi a nga bo 
abé, amu a nga yiane ke vôme wé. 





15226 
26 Ane be nga bo asimba ya tope 
môt; ane asimba e nga liti Matthias; 
ane be nga lañe nye nsamba minlô- 
man awôm a wua. 
2 Eyon mose ya Pentecôte ô nga 
kpwan, be nga to vôme wua bese. 
2 Atemeteme na, beta éduñ a nga so 


yôp aval ane évuñulu je avufi ngu, 


a jaé nda ne lut vôm be nga to. 3 
Ane be nga yen ayem e sala'an, e 
funa'an ane nduan; ane e nga bebe 
bôte bese minlô yôp. 4 Mbamba Nsi- 
sim a nga to bôte bese minlem ne lut! 
ane be nga taté kobô minkobô mife, 
ane Nsisim ô nga ve be ngule ya kobô. 
5 Bejuif be nga to Jerusalem, be 
mbe bote ya zôsô, be nga so meyoñe 
mese ya si se. 6 Eyoñ be nga wô’ 
édufi éte, bêt abui be nga sulane 
vême wua, be nga to fe'e ne vema! 
amu môt ase a nga wô’ô be kobô’ 
nkobô wé. 7 Ane be nga bo te fe fe'e 
minlem, a semé bese, a jô na, Mi 16, 
bote bese be akobô ba, ke be ne bote 
ya Galilée? 8 Bia bese bi aw0/0 
minkobô miangan minkobô bi nga 
bialé mie, aya? 9 Beparthe a Bemède 
a Beélamite a bôt be to Mésopotamie, 
a ba be to Judée, a ba be to Cappo- 
doce, a ba be to Pont, a ba be Asie, 
10 a ba be to Phrygie, a ba be to 
Pamphylie, a ba be to Égypte, a ba 
be to afôla ya Cyrène nlame ya Libye, 
a beyen be nga so Rome, Bejuif a 
bôte ya meyoñe mefe be nga buni 
aval ane Bejuif be nga buni, 11 bôte 
ya Crète, a ba be to Arabie, bi aw0'0 
be kobô’ beta be mame ya Zambe 
minkobô miangan. 12 Bese be nga 
to ne vema! te fe fe’e minlem, bebien 
be nga jô na, Ajô di e ne aya? 13 
Ane bevo'o be nga kpwe'ele be, a 
jô na, Be jaéya nyu mfefé vin. 
14 Ane Pierre a nga tebe tetele, 
ba be bôt awôm a môte wua, a bete 
 tyiñ, a jô be na, A bote ya Judée, 
a ba bese be to Jérusalem, yeman 
ajo di, a vô’ôlô mejô mam. 15 Amu 
bote ba be nji sọ’o vin, ane mi ajô; 
amu môs ô nto mewolo mela; 16 
ve ajô di e ne ane nkulu mejê, Joël, 
a nga jô na: 
. 17 Zambe a nga jô na a ye bo melu 
me ya asu'ulane na, 


MAM MINLOMAN 


WAA 

Me aye s6686 bote bese Nsisime 

wom: 

Bo’ be fam benan, a bo’ be binga 

benan be aye kulu mejô, 

Bendômane benan be aye yene 

bitua bi mam, 

A bemvendé benan be aye yem 

biyeyem: ' 

Bebo bisaé bam befam a binga, 

melu mete 

Me aye sôé Nsisime wom; mbe 

be aye kulu mejô. 

Me aye liti bôt bitua bi mam 

mfa’a ya yôp, 

A mendem mlia'a ya si; 

Metyi, a nduan, a nkute ya ôtita: 

Jôp de aye veñesane dibi, 

A ngon je aye vefiesane metyi, 

Eyoñe te môse ya Tate ô ngenan 

te bo, 

Môs ôte wo aye bo beta mbamba 

môs: 

21 A ye bo na, bote bese môt a ye 
loene jôé Tate, a ye nyiñ. 

22 A bote ya Israël, vô’ ôla’ane mejô 

ma: Jésus ya Nazareth, môt Zambe 

a nga liti mia nye a bitua bi mam a 

mam bôt be nga semé, a mendem, mam 

mete Zambe a nga bo be nye vôm 

mi nga to aval ane miabebien mi 

ayem; 23 nnye a mbe nkoñan a 

mbôndane fe’e wé, amu Zambe a nga 

yeme mam me aye boban ôsu, mia mi 

nga ve nye be bêt be ne te ba'ale 

metiñ be nga tyelé nye croix yôp a 

wôé nye: 24 nnye ate Zambe a 

nga wômôlô, a maneya kuli nye 

ngata'a ya awu: amu e mbe te ngule 
ya vaé nye. 25 Amu David a nga 
jô ajô dé na, 

Me nga yene Tate melu mese a 
to me ôsu; 

Amu a ne me mbo nnôm, me za 
fô’ ôban: 

26 Ajô te nleme wom ô nga wô’ô 
mvaé, anyu dam e nga kobô 
mejô me ya avak; 

Nale fe, minsône miam mi vee a 
mbunane ya mam me aye boban 
osu: 

27 Amu wo wo aye li nsisime wom 
vôme ya miñwuan, 

Nalé fe wo aye me'ete Mba Môte 
wôé a boé soñ. 

119 


Zi 28 
28 Wo ô nga liti me mezene ya ényiñ; 
Wo wo aye jalé me a mevak a 

asu d0é. 
29 A bôt a bobejañ, me aye twa 
kate mia ajô Tate David na, a nga 
wu, ane be nga jame nye soñ, soñe jé 
é ngenane be bia azukui mose wu. 
30 A mbe nkulu mejê, ane a nga 
yeme na Zambe a nga kaja nye a 
kan ngana na mvoñe bote jé a ye 
telé môte wua éto jé; 341 amu a 
nga yem ajô te ôsu, a nga jô ajô 
ñwômôlane ya Christ na, a nji Wi 
vôme ya miñwuan été, nalé fe minsône 
mié mi nji boé soñ. 32 Jésus ate 
Zambe a nga wômôlô, ajô te bia bese 
bi ne bekañete. 33 Ajô te a nto mbe- 
tane yôp mfa'a ya mbo nnôme Zambe, 
a nyoñeya fe Mbamba Nsisim ane 
Tate a nga tiñeti, nnye ate émien 
a te sôé, nnye mi ayen a wôk. 34 
Amu David a nji ke yôp été: ve 
émien a jô na, 

Tate a nga jô Tate wome na, 

Tabe'e si mbo nnôme wom, 
35 Akekui éyofi me aye bo bêt be 

asiñe wo jôme ya telé mebo môé. 
36 Ajô te bôte bese ya Israël, yemane 
fo'o na, Zambe a maneya bo nye 
Tate a Christ, Jésus ate mi nga 
tyelé croix yôp. 

37 Eyoñ be nga wô’ ajô te, be nga 
ko won minlem été, ane be nga jô 
Pierre a minlômane mife na, A bôt 
a bobejañ, bi aye bo aya? 38 Ane 
Pierre a nga jô be na, Kôñela’ane 
minlem, mi baptizoban mia bese, a 
joe Jésus Christ, mfa'a ya njamane 
mam abé menan; nalé mi aye nyo 
Mbamba Nsisim, Tate a ye ve mia. 
39 Amu mi bili atiñ, a bone benan, 
a bote bese be ne ôyap, a abime bêt 
Tate Zambe wongan a ye loene be 
be émien. 40 Ane a nga kañete 
mejô mefe abui, a lepe be, a jô na, 
Nyi'ane miabebien, mi 3606 ézezam 
bote ya miaé wu be abo. 41 Ane bêt 
be nga buni mejô mé be nga baptizô- 
ban: ane be nga kê'êlane be môs ôte 
be nga ye bo betoyini bela. 42 Ane 
be nga tabe nnôm éto ve bo mam 
minlôman mi nga ye'ele be, a tabe 
nlatan ñbwa, a be'e fembé a ye'elane 
Zambe. 

120 


MAM MINLOMAN 


8 WA 
43 Ane bote bese be nga ko won: 
minlôman mi nga bo bitua bi mam a 
mendem abui. 44 Bête bese be nga 
buni be mbe nsamba wua, ane be 
nga fulane biôm bise vôme wua; 45 
be nga kuane biêm be nga bili a 
akume dap, a bo be kaba’ane bie bote 
bese, môt ase a nga bo a nyoñ’ abim 
de ayiane nye. 46 Môse mise be 
nga bo be kele temple été, bese 
nleme wua, a di bidi menda map, a 
nyoñe bidi biap a avak, a minlem 
évôvoé, 47 a kañe Zambe, a bêt be 
nga lô be mvo'e. Môse mise Tate 
a nga bo a kô’ôla’ane bêt be nga yen 
ényiñ. 
Ane Pierre ba Jean be nga ke 
3 temple awolo be nga bo be ye'ela'- 
ane Zambe, mewolo ébu. 2 Môt 
éziñ a nga bialé mbôbôk abume nyia, 
melu mese be nga be'e nye a bôé nye 
mbé si temple ô mbe jôé na Abeñ, 
a nga bo a jakéé bêt be nga nyi 
temple biôm; 3 a nga yene Pierre 
ba Jean be ye'e ke temple été, ane a 
nga ja’é be biom. 4 Ane Pierre a nga 
lôbô nye, ba Jean, a jô na, Lôbô’ bia. 
5 Ane a nga lôbô be, a si'a ko na be 
aye ve nye jôm. 6 Ane Pierre,a nga 
jô na, Argent a or te yen me bili 
bie; ve jêm me bili nje me ave wo. 
A jôé Jésus Christ ya Nazareth, 
wulu'u. 7 Ane a nga bi nye wo ya 
mbo nnôm, a bete nye si: ane mebo 
mé a bivese ya mvoñelé bi nga ji'a 
bo ngu. 8 Ane a nga valé si, a tebe 
tetele, a taté wulu; ba be be þe nga 
ke temple été, ane a nga wulu, a tyele 
si, a kañe Zambe. 9 Ane bête bese 
be nga yene nye a wulu'u, a kañe 
Zambe: 10 ane be nga yeme na, 
nnye ate a nga to si Abeñ Mbé ya 
temple a bo a jaké’é bote biôm; ane 
be nga semé beta nseman, te fe fe’e 
minlem amu jam e nga bo nye. 

11 Eyoñ a nga bi Pierre ba Jean, 
bote bese be nga ke mimbi vôm be 
nga to mbala'a si ô mbe jôé na, 
Mbala'a si Salomon, be nga dañe 
seme. 12 Eyoñ Pierre a nga yen 
ajô te, a nga jô bôte na, A bôte ya 
Israël, mi asemé môte nyô amu jé? 
mi alôbô bia amu jé, ye mi asi'a ko 
na bi ate saé nye a ngule jangan a 


35418 
zôsô wongan? 18 Zambe ya Abra- 
ham a Isaac a Jacob, Zambe ya 
bemvamba bangan, a maneya wumu 
Mbo ésaé wé Jésus; nnye ate mi nga 
ve Pilate, a kate nye asu dé, éyoñ a 
nga ye suu nye. 14 Ve mia mi nga 
kate nyô a ne Mba môt a Zôsô, a 
sili nye a suu mia ñwôé bôt, 15 mi 
nga wôé Môt a nga té ényiñ; Zambe 
a nga wômôlô nye; bi ne bekañete 
ya ajô te. 16 Amu mbunane ya jôé 
dé, jêé dé te nde de ate ve mête nyo 
ngu, nnye mi 16 a yem: ya, mbunan 
wo aso be nye, ñwô wo ate bo nye 
mvo'é ane mia bese mi 10. 17 Fyofie 
ji, a bobejañ, me ayeme na mi nga 
bo de amu mi nga dimi, nalé fe bejo 
bote benan be nga bo. 18 Mam 
Zambe a nga jô bêt ôsu, anyu bekulu 
mejô bese na, Christ wé a ye jibi 
mbia be mam, nalé a nga bo. 19 Ajô 
te konela'ane minlem a bulan, nde 
mam abé menan me aye bo ngule ya 
vas, nalé melu me ya évôvoé me aye 
so be Tate; 20 nalé fe a ye lôme 
Christ a nga telé nye amu mia, Jésus: 
21 nnye a ye nyoñeban nlame ya 
yôp, akekui éyoñ mam mese me aye 
kômban, ane Zambe a nga jô anyu 
bekulu mejô bese be ne zôsô be nga 
to aso melu kôa. 22 Moise a nga bele 
na, Tate Zambe a ye telé mia nkulu 
mejô a soo bobenyoñe benan, a 
funane ma; nnye ate mi aye wôk, 
mejô mese a ye jô mia. 23 A ye bo 
na, môt ase a bo te wô’ô nkulu mejô 
ate a ye jañ, te fe beta tabe vôm bote 
ya Zambe be to. 24 Ya, bekulu 
mejô bese, ataté Samuel a ba bese be 
nga tôñe nye, abime bôt e nga kulu. 
mejô, mbe fe be nga kañete mam me 
abobane melu ma. 25 Mi ne bone 
bekulu mejô, a atiñ Zambe a nga bo 
bimvam bienan éyoñ a nga jô 
Abraham na, Mvoñe bôte jôé je aye 
mvamane meyoñe mese ya si nyô. 
- 26 Eyoñ Zambe a nga telé Mbo ésaé 
wé, a nga taté lôme nye a mvamane 
mia, a kôñelane mia bese mi jô’'é 
mam abé mi abo. . 

rA Be ngenan be kobô’ô bêt, ane 
SE beprêtre a évete ya temple a 
Besadducéen be nga ke vôm be nga to, 
2 be nga dañe wô’ ôlun amu be nga 


MAM MINLOMAN 


4: 18 
a kate be na bôt be aye 
wômô soñ ane Jésus a nga wômô. 
3 Ane be nga bi be a ke be nda 
mimbôk, be tabe'e wôé akekui mame 
tyé: amu éyoñe te é mbe mam ngô’é. 
4 Bôt be nga wô’ô mejô mête, bevo’ 
abui be nga buni; bôt be nga buni 
be nga ye bo befam betoyini betan. 

5 Alu da e lôteya, ane bôt be mbe 
bejôô bap a bivete ya menda me 
Zambe a betili bekalate be nga sulane 
Jérusalem; 6 a Anne njo beprêtre 
a mbe wôé, a Caïphe, a Jean, a 
Alexandre, a bôte bese be nga vumane 
mie prêtre. 7 Eyoñ be nga telé þe 
zañ, be nga sili be na, Ngule za, a 
joe za, mi nga bo je jame di? 8 
Mbamba Nsisim a nga to Pierre nlem 
ne lut! ane a nga jô be na, Mia, bejô 
bôt a bivete ya menda me Zambe, 
9 nge mi asili bia den ajô jam mvaé 
e nga bo fam é mbe te ngu, na, za 
jôm é nga bo môte nyina mvo’é; 
10 yemekane na mia bese, a bote 
bese ya Israël, a jôé Jésus Christ ya 
Nazareth, nnye mi nga tyelé croix 
yôp, nnye ate Zambe a nga wômôlô 
soñ, amu nye, môt mi ayene nyo, 
a nto mvo'e. 11 Nyina a ne ako 
ete mia belêfie menda mi nga vini 
de, nde Zambe a nga bôé mbamelane 
si. 12 Môt mfe a se ngule ya nyii 
bôt: amu a nji bo jôé afe si se be nga 
kate de bôt, bi ayiane yen ényiñ été. 

13 Eyoñ be nga yen ane Pierre ba 
Jean be nga biasé mise me bêt, ane 
be nga yeme na be nji yéé mam, be 
adimi fe mam, be nga semé: ane be 
nga yeme na, be nga to bôte ya 
nsamba Jésus. 14 Eyoñ be nga yene 
môt a nga saban ba be be be tele 
vôme wua, be nga bo te fe ngule ya 
jô ajô. 15 Ve éyoñ be nga jô be na, 
Kôla’ane vôm bi atyi'i mejô, bebien 
be nga bôndé fek, 16 a jô na, Bi 
aye bo bôte bana aya? amu be nga bo 
étua jam bôt be asemé, a bôte bese 
be to Jérusalem þe ayeme de; þi se 
ngule ya jô na e ne momo. 17 Jam 
ete e za ke foé bôte bôt, bi tame twa 
jô be na be bo te beta kate môte foé 
jôé dé. 18 Ane be nga loene be, a 
tu'a jô be na, be bo te beta kobô ajô 


A Z 


da, nalé fe te ye'ele bôt jôé Jésus. 


yele bêt, 


4: 19 
19 Ve Pierre ba Jean be nga yalan a 
jô be na, Nge e ne zôsô mise me Zambe 
a vôôlô mia nge Zambe, tyian: 20 
amu bi se ngule ya bo te kobô mam bi 
nga yen a wôk. 21 Eyoñ be nga beta 
tu'a jô be, ane be nga jô’é be, amu be 
nji yene zene ya lepe be, amu be nga 
ko bote woñ; amu bote bese be nga 
kafie Zambe amu jam ete. 22 Amu 
môt ate a nga to mimbu mewôm 
menyin, nnye a nga saban étua jam 
Zambe a nga bo. 

23 Eyoñ bôt be nga suu be, be nga 
ke nsamba wop, a kañete mejô mese 
bemie beprêtre a bivete ya menda me 
Zambe be nga jô be. 24 Eyoñ be 
nga wô ajo te, be nga bete metyiñe 
yôp a ye'elane Zambe nleme wua, 
a jô na, A Tat, womien ô nga té 
yôp a si a mañ, a biôm bise bi ne été: 
25 wo ô nga jô a Mbamba Nsisim, 
a anyu Esa wongan David, mbo ésaé 
wôé na, 

Bôt be ne te yeme Zambe be nga 

yaa, 
A meyofi me nga simesane mam 
me ne momo a jé? 
26 Bejô bôte ya si nyô be nga telé 
bebien nnoñ, 

A minkukum mi nga sulan, 

Be siñe Tate Christ wé: 
27 amu Hérode ba Ponce Pilate, a 
fulane bôt be ne te yeme Zambe, a 
meyofi ya Israël, be nga sulane fo'o 
nlame wu, be nga siñ mba Mbo ésaé 
wôé Jésus, nyo ô nga wo'o, 28 be bo 
mam mese ô nga tiñeti 6su a wo 
wôé a fe'e jôé na, me aye boban. 29 
Eyoñe ji, A Tat, 1ôbô’ ane be akobô 
bia abé: va'a bebo bisaé bôé ngule ya 
kobô ajô dôé a biasé mise me bêt, 
30 womien same wo wôé a saé bôt; 
va'a fe mendem a bitua bi mam bi 
aye boban a jôé ya mba Mbo ésaé 
wôé, Jésus. 31 Eyoñ be nga mane 
ye'elane Zambe, vôm be nga to ésulan 
a nga f6'6san; ane Mbamba Nsisim 
a nga to be bese minlem ne lut! ane 
be nga kobô mejô me Zambe, te ko 
won. 

32 Nsamba bêt be nga buni 6 
mbe nleme wua a nsisime wua: môt 
ase a nga jo na biêm bise me bili, 
te ke ngume ba ne énjam; ane be 


MAM MINLOMAN 





b: 10 
nga bili biêm bise ve mfula'ane. 33 
Minlôman mi nga dañe kobô a ngu 
éyoñ be nga kañete ajô Tate Jésus 
a nga wômô: ane mvam abui é nga 
to be be bese. 34 Bôte bese te ke 
môte wua a nga kômbô jôm: amu ba 
be nga bili mefup a menda be nga 
kuane bie, ane be nga zu tañe biôm 
be nga kuan, 35 a bôé je si mebo 
minlôman: ane be nga kape je bôte 
bese, môt ase ya été a nga nyoñ abim 
de ayiane nye. 

36 Ane Joseph, minlôman mi nga 
yôlé nye jôé afe na Barnabas (e ne na, 
Mbamba nlepe bôt), a mbe môte ya 
Lévi, ve a nga bialé Chypre, 37 a 
nga bili afup, ane a nga kuane de, 
a zu moné ya été, a bôé nye si mebo 
minlôman. 

Môt éziñ a mbe jôé na Ananias, 
ba minga wé Saphira, be nga ku- 
ane si jap, 2 ane be nga Wi tañe 
fo'o be nga kus, a zu nyô fok, a bôé 
je mebo minlôman, minga wé fe a 
nga yem ajô te. 3 Ane Pierre a nga 
jô na, A Ananias, Satan a jaéya wo 
nlem ne lut, a dutu wo ô laa Mbamba 
Nsisim minsos, a kame tañe I00 ya - 
ô nga kuane si, a jé? 4 Eyoñ si éte 
é nga to, ke é mbe énjôé? €yon 6 nga 
kuane je, ke ô mbe ngule ya bo ane 
wo anye'e? O nga bôndé ajo di fe'e 
nleme wôé a jé? ô nji laa bôte minsos, 
ve Zambe. 5 Eyoñ Ananias a nga 
wôô mejô mete, a nga ku si a wu: 
ane bote bese be nga wô’ ajô te be 
nga ko woñ abui. 6 Ane bendôman 
be nga kôlô si, a vute nye éndelé, 
a be'e nye a ke nye atan, a jame nye 
son. 

7 Eyoñ mewolo mela me nga ye 
lêt, minga wé a nga nyi nda, te yeme 
jam de ate bo. 8 Ane Pierre a nga jô 
nye na, Kate'e ma, nge mi nga kuane 
si abim a va. Nye- na, Ya, abim 
a va. 9 Ane Pierre a nga jô nye na, 
Mi maneya bonde fe'e na mi ve'ele 
Nsisime Tate a jé? tame yen, mebo 
me bêt be ate jame nyo nnôme soñ 
me ne mbé, be aye be’e wo a ke wo 
atan. 10 Ane a nga jia ku si mebo 
mé a wu: éyoñ bendôman be nga nyi 
nda, be nga koé nye a wuya, ane be 
nga bee nye a ke nye atan a jame 


Hasi 
nye son fefele nnôm. 11 Ane bote 
bese ya kirke a ba bese be nga w0'0 
mejô mete be nga ko woh abui. 

12 Ane minlêman mi nga bo me- 
ndem a bitua bi mam abui a mo map 
vom bêt be nga to: ane bese be nga 
to nleme wua mbala'a si Salomon. 
13 Bôte befe môte wua ya été a nji 
jibi ke tabe nsamba wop: ve bôt be 
nga semé be; 14 ane be nga kô’ôlane 
bôt abui be nga buni Tate, abui 
befam a binga: 15 nde be nga be'e 
minkôkon a ke mie minseñ, a bôé 
mie þbinoñ a akala, be nga kômbô 
na éyoñ Pierre a ye lôt, nsisiñe wé wo 
aye nambe mie, jaane mote wua. 
16 Bôt abui be nga sulan, be nga so 
minlam afôla ya Jérusalem, be nga 
zu minkôkon, a bôt mimbia minsisim 
mi nga kpwe'ele be: ane be nga saban 
bese. 

17 Ve njo beprêtre a nga kôlô si 
a bote bese ba be be be nga to (be 
mbe ngame ya Besadducéen), ane 
mesengan me nga jaé be minlem, 18 
ane be nga bi minlêman a ke mie nda 
mimbok. 19 Alu ange Tate a nga 
dii mbé ya nda mimbêk, a ke be atan, 
a jô na, 20 Kelan, mi ke tebane 
temple été a kate bêt mejô mese ya 
Enyiñe ji. 21 Fyohi be nga w0'0 
mejo mete, be nga nyine temple été 
ésala tyé, a yeele bôt. Ane njo 
beprêtre a nga zu, a bôt ba be be þe 
nga to, a loene betyii mejô a bivete 
ya menda me Zambe bise ya bôte ya 
Israël, ane þe nga lôme bôt nda mi- 
mbôk be ke nyoñe be. 22 Ve éyoñ 
bebo bisaé be nga ke, be nji koé be 
nda mimbô’ été; ane be nga bulan, 
a kate foé, 23 a jô na, Nda mimbô’ô 
bi ate yene je ndiban a mfetan, a 
beba'ale nda mimbô’ô be tele mimbe: 
éyofi bi ate dii mbé, bi nji koé môt 
été., 24 Eyoñ évete ya temple a bemie 
beprêtre be nga wô’ô mejô mete, be 
nga bo te fe fe'e minlem amu ajô te, 
te yem ane jam ete de aye bo. 25 
Ane môt a nga zu kate be foé na, 
Bôt mi nga ke be nda mimbôk be 
tele temple été, a ye'ele bôt. 26 
Ane évete ya temple é nga ke a bebo 
bisaé, ane be nga nyoñe be, te évô; 
amu be nga ko bôte woñ, be za lume 


MAM MINLOMAN 


0:41 
be mekok. 27 Eyoñ be nga zu be, 
be nga ke be be betyi'i mejô. Ane 
njo bepretre a nga sili be, 28 a jô 
na, Bi nga jô mia nya njôane na, Te 
ye'elane bôt jôé di: tama yenan, mi 
jaéya Jérusalem a mejô mi aye'ele 
bôt, mi aye zu metyi me môt ate þe 
bia. 29 Ane Pierre ba minlôman 
be nga yalan a jô na, A Zambe a 
bêt, bi ayiane dañe wôô Zambe. 
30 Zambe ya bemvamba bangan a 
nga wômôlô Jésus, nnye mi nga tyelé 
croix yôp, a wôé nye. 31 Nnye ate 
Zambe a nga bet a wo ya mbo nnôme 
wé, a ye bo Njôô a Nyi bôt, a ve bôte 
ya Israël nkôñelane minlem, a nja- 
mane mam abé. 32 Bi ne bekañete 
ya mejô mete; nalé fe Mbamba Nesi- 
sim, Zambe a nga ve nye bôt be 
wô’ ô nye. 

33 Eyon be nga wô’ ajô te, be nga 
dañe yaa, a kômbô wôé be. 34 Ve 
mote wua ya betyi'i mejô a nga tebe 
tetele, a mbe môte ya Pharisien, a 
mbe jôé na Gamaliel, a nga bo a 
ye'ele' bote metifi, bote bese be nga 
semé nye, a nga jô na, Tama keane 
bôte bete atan ôbe aboñ. 35 Ane a 
nga jô be na, A bôte ya Israël, miabe- 
bien taba'an ntye ane mi aye bo bote 
ba. 36 Amu melu mvus Theudas a 
nga kôlô si, a jô na, Mamien me ne 
éwôlô môt; bôt be nga tôñe nye þe 
nga ye bo mintete minyin: bôt be 
nga wôé nye; ane bôte bese be nga 
tôñe nye be nga tyaman, ajô dap ve 
wu ntuk. 37 Ajô môt ate e maneya, 
Judas môte ya Galilée a nga to melu 
be nga tili mêé, a dutu bote bevo’o 
be tôñe nye: émiene fe a nga wu; ane 
abime bêt e nga tôñe nye e nga 
tyaman. 38 Ajô te me ajô mia na, 
Te boane bote ba jam, joka'ane be: 
amu nge bêt be nga bonde fe'e nyo 
a jame di, ajô dap de aye bo momo: 
39 ve nge Zambe a ne ajô te, mi se 
ngule ya tyame de; mi za wosane 
Zambe. 40 Ane be nga me'ete mejo 
mé: éyofi be nga loene minlêman mi 
zu vom be nga to, be nga bibi be, a 
jô be beta njôane na, Mi te beta ko- 
bane jôé Jésus, ane be nga jô’é be. 
41 Ane be nga kôlô be betyi’i mejo, 
a wô’ avak amu Ma a nga 16 be 





5: 42 
aka'a bêt de ayiane jibi ékpwe’ele 
amu Jôé te. 42 Melu mese temple 
été a menda menda, be nji jô’é ye'ele 
bêt a kate be na, Jésus a ne Christ. 

Melu mete, éyoñ beyé’é be nga bo 
6 abui, Behelléniste be nga kobô 
Behébreu abé, amu be nji bulu sime- 
sane minkuse miap €yon be nga kape 
bote biêm môse mise. 2 Ane minlê- 
man awôm a mibaé mi nga loen nsa- 
mba beyé’é ô zu, a jô be na, A nji bo 
mvaé na bi ali mejô me Zambe, abo 
ésaé bidi. 3 A bobejan, jehane bote 
zanbwa nsamba wênan, bote bese be 
ajô na be ne mvo'e, be ne Nsisim 
minlem ne lut! be jaéya yeme mam, 
mbe bi ne ngule ya tele ésaé ji. 4 Ve 
bia bi aye bo mbane ya ye'elane 
Zambe, a kate bêt mejô mé. 5 Ane 
bote bese ya nsamba be nga wô’ ajo 
te mvaé: ane be nga top Étienne, 
môt a nga dañe buni Zambe, Mbamba 
Nsisim a nga to nye nlem ne lut, a 
Philippe, a Prochore, a Nicanor, a 
Timon, a Parménas, a Nicolas môte 
ya Antioche a nga li mejô ya ayoñe 
dé a buni Zambe; 6 mbe bete be 
nga telé vôm minlôman mi nga to: 
€yoh be nga mane ye'elane Zambe, 
be nga beté be mo map. 

7 Ane mejô me Zambe me nga fôé; 
ane beyéé be nga dañe bo abui 
mfa’a ya Jérusalem; ane beta nsamba 
ya beprêtre a nga wôk a buni. 

8 Étienne a mbe mvam a ngu ne 
lut! a nga bo beta be mam a mendem 
vom bêt be nga to. 9 Ve bote bevo’o 
be mbe bote ya nda Zambe be nga 
loene je na nda Zambe ya Beaffranchi, 
a Becyrénéen, a Bealezandrin, a ba 
bevo'o ya Cilicie a ba be ya Asie be 
nga sôan Etienne bisô. 10 Ane be 
nga bo te ngule ya yalane mejô mé, 
amu a mbe ñyeme mam, a Nsisim 
ô nga to nye nlem. 11 Ane be nga 
señe bôt, mbe bete be nga jô na, Bi 
nga w0'6 nye a kobô’ô Moise a Zambe 
mejô me ébiasé. 12 Ane be nga dutu 
bôt, a bivete ya nda Zambe, a betili 
bekalate, be nga ke vôm a nga to, 
a bi nye, a ke ve nye betyii mejo, 
13 a telé bôt be abôte nye mejô, mbe 
bete be nga jô na, Môte nyô a bo te 
jôé kobô mba Pops nyô a metiñe 


MAM MINLOMAN 


1215 
me Zambe abé: 14 amu bi nga wô’ô 
nye a jô’ô na, Jésus ya Nazareth a ye 
tyame vôme nyô, a kôñelane fe biyem 
Moise a nga ve bia. 15 Bôte bese be 
nga to si vôm be nga tyli mejô, be 
nga lôbô nye mis, a yen asu dé, nge e 
mbe asu ange. 
y Ane njô beprêtre a nga jô na, Ye 

mejô ma me nto nalé? 2 Ane 
Étienne a nga jô na, 

A bôt a bobejañ a betate, vô’ ôla’an: 
Zambe ya étôtok a nga zu be émvame 
jangan Abraham, éyoñňñ a nga to 
Mésopotamie, éyofie te a ngenan te 
tabe Charran, 3 ane a nga jô nye 
na, Kôlô’ô si jôé, be bêt be vumane 
wo, ô ke mfa'a si me aye liti wo. 4 
Ane a nga kôlô si ya Bechaldéen, a ke 
tabe Charran; éyoñ ésa wé a nga wu, 
Zambe a nga va nye vôm ate, a lôme 
nye si nyo nje mi to éyoñe ji: 5a nji 
ve émien si éte, momo, te ke abime 
vôme ya telé abo dé: ve a nga tiñeti 
na a ye ve nye si éte, je aye bo énjé, 
a bon a ye biaé, éyoñe te a ngenan te 
mon. 6 Ane Zambe a nga jô fe na 
mvohe bote jé je aye tabe éza si, bote 
bete be aye bo be belo, a kpwe'ele be, 
mimbu mintete minyin. 7 Zambe a 
nga jô be na, Me aye ty? ajo bêt be 
aye bo be belo: éyoñ ajô te e maneya, 
wôna be aye zu bo me bisaé vôme 
nyo. 8 Ane a nga ve nye atin ya 
tyľi metye: nalé Abraham a nga biaé 
Isaac, a tyľi nye atye môs mwome; 


ane Isaac a nga biaé Jacob, a Jacob 


a nga biaé bimvam biangan awôm 
a bibaé. 9 Ane bemvamba bete þe 
nga sengane Joseph, a kuane nye bôt 
be ke nye mfa’a ya Égypte: Zambe a 
nga to be nye, 10 ane a nga va nye 
mbia be mam mese be nga bo nye, 
a bo nye mvam a ve nye fe'e nlem 
asu Pharaon njô bôte ya Égypte; ane 
a nga telé nye njô bôte ya Égypte 
a nda jé ése. 11 Ane mfum bale.ya 
zaé a nga kui si se ya Égypte, a 
Canaan ase, a mbia be mam abui: 
bimvam biangan bi nji yene bidi. 
12 Eyoñ Jacob a nga wô’ô na bidi bi 
ne Égypte, a nga taté lôme bimvam 
biangan alôme da. 13 Alôme baa 
Joseph a nga kate bobenyañe foé be 
yeme nye; ane Pharaon a nga yem 





] 
l 


AA 
ayoñe Joseph. 14 Ane Joseph a nga 
lôme Jacob ésa wé, a bôt be nga 
vumane nye bese, bote mewôm za- 
ñbwa a betan, mbañete na be za' ak. 
15 Jacob a nga ke Égypte; ane a nga 
wu, émien a bimvam biangan; 16 
ane be nga be'e be a ke be Sichem, 
a jame be mbas akok, Abraham a nga 
kuse wô a argent be bone be Hémor, 
nlame ya Sichem. 17 Eyoñ atiri 
Zambe a nga tiñeti Abraham e nga bo 
bebé, bêt be nga dañe fôêabui Égypte, 
18 akekui éyoñ njo bêt mfe a nga 
jôô bôte ya Égypte, a nji yeme Joseph. 
19 Môt ate a nga du ayoñe dangan, 
a kpwe'ele bimvam biangan, nde te 
be nga ye wua minkeñelé mi bone 
miape fé, mi bo te nyin. 20 Eyoñe 
te Moise a nga bialé, a nga dañ aben; 
a nga nyañe mebé ngon éla nda ésa 
wé: 21 éyoñ be nga va nye nda, 
ngone Pharaon é nga toé nye, a 
ba'ale nye ane mone wé. 22 Ane be 
nga yele Moise mam mese bote ya 
Égypte be nga yem; ane a nga bo 
ngu a mejô a nga kobô a mam a nga 
bo. 23 Eyoñ a nga ye bo mimbu 
mewôm menyin, nleme wé ô nga 
kombo ke yene bobenyañe bé, bote 
ya Israël. 24 A nga yene môte wua, 
môt mfe a nga kpwe'ele nye, ane a 
nga kame nyo a nga: wu ébôm, a wôé 
môte ya Égypte ate, a butan abé a 
nga bo: 25 a nga si'a ko na bobe- 
nyañe bé be nga yeme na, Zambe, a 
wo wé, a nga ye nyii be; ve be nji 
yem. 26 Tyé kpwa, a nga beta koé 
bôt be juan, ane a nga kômbô late be 
ñbwa, a jô na, A bêt, mi ne bobenyañ; 
mi abo miabebien abé a jé? 27 
Ve nyô a nga bo monyañ abé a nga 
tindi nye, a jô na, Za a nga telé wo 
njôô a ntyii mejô wongan? 28 Ye 
wo aye wôé ma, ane ô nga wôé môte 
ya Égypte ate angôé? 29 Ane 
Moise a nga mate amu njôan ôte, a 
ke bo ntabe si ya Madian, vôm ate 
a nga biaé bo’ be fam bebaé. 30 
Eyoñ mimbu mewôm menyin mi nga 


lôt, a nga yen ange fé été nkôle ya | 


Sinaï, a to nkaba'a nduan mon élé 
été. 31 Eyoñ Moise a nga yene jam 
ete, a nga semé: ane a nga ke bebe 
a tua lôbô, ane Tate a nga jô na. 


MAM MINLOMAN 


7: 44 
32 Me ne Zambe ya benyo bimvam, 
me ne Zambe ya Abraham, a Isaac, 
a Jacob. Ane Moise a nga fô’ôban, te 
jibi lôbô. 33 Ane Tate a nga jô nye 
na, Va'a bikôndé mebo môé: amu vôm 
ô tele le a ne mbamba si. 34 Me 
yeneya fo'o mbia be mam bôte bam 
be ayen Égypte, a wô’ô mintaé miap, 
a ma me soya yôp a zu va be: ajô te 
za'ak, me aye lôme wo Égypte. 35 
Moïse ate, nyô be nga ben, a jô nye 
na, Za a nga telé wo njôô a ntyi'i 
mejô? nnye ate Zambe a nga lôm a 
bo njô bôt a nyi bôt, a wo ya ange a 
nga yene mon élé été. 36 Môt ate 
a nga nyone be a ke be, éyoñe te a 
maneya bo bitua bi mam a mendem 
si ya Égypte, a mañ me ne Evele, 
a fé été, mimbu mewôm menyin. 37 
Nnye a ne Moïse a nga jô bôte ya 
Israël na, Nkulu mejô Zambe a ye 
telé be mia a ye so bobenyoñe benan, 
a funane ma. 38 Nnye ate fe ba 
ange a nga kobô nye nkôle ya Sinai, 
be nga to ésulane bêt mfa’a fé été, ba 
be bimvam biangan be nga to: a nga 
nyoñe mejô ya €nyin a ve bia me: 
39 nnye ate bimvam biangan bi nga 
vini be wô’ôk, ane be nga tindi nye 
a kôlô vom be nga to, amu be nga 
kêmba bulan Égypte, 40 ane be nga 
jô Aaron na, Bo’o bia bezambe befe 
be aye ke bia ôsu: amu ajô Moise 
nyo, nnye a nga so bia éyoñ bi nga so 
si ya Egypte, bi te yeme jam e boya 
nye. 41 Melu mete be nga bo mon 
ényaka, a zu ve biôm ngunemelan 
éte, a wô’ avak amu mam bebien 
be nga bo a mo map. 42 Ane Zambe 
a nga kôñelan, a li be be kañe biêm 
bise ya yôp; ane e ne ntilane bekalate 
bekulu mejô na, 
Ye mi nga tyi'i me betit, a ve me 
biôm 
Mimbu mewôm menyin fé été, a 
nda bôte ya Israël? 
43 Mi nga be'e nda Moloch, a ôteté 
ya Zambe a ne jôé na Romphan, 
Bive'ela'a bite mi nga bo a kañe 
þie: 
Me aye ke mia minkôm Babylone 
yat. 
44 Bimvam biangan bi nga bili nda 
éndelé ya aU ya Zambe 


7:45 
fé été aval ane nyo a nga kobô 
Moise a nga tiñeti, a jô nye na, 
Lêne je é funa'an éveelaa 6 nga 
yen. 45 Nje fe, bimvam biangan 
éyoñ be nga bialé, be nga ke je 
éyohi ba be Josué be nga nyoñe mesi 
ya meyoñe mese Zambe a nga titan, 
meyoñe mete me nga mate bimvam 
biangan, akekui melu David a nga to; 
46 nnye ate a nga yen mvam be 
Zambe, a kômbô yen nda vôm Zambe 
ya Jacob a ye tabe. 47 Ve Salomon 
a nga lôñe nye nda. 48 Akosa bo 
nalé, Nyô A dañe Yôp a ne te tabe 
menda me ne nlôñan a mo; aval ane 
nkulu mejô a jô na, 
49 Yôp e ne éto jam, 

A si, jôm me atelé mebo mam: 

Tate a jô na, Za akaa nda mi 

aye lôñe ma? 

Nge vôm me aye wo'an a ne vé? 

50 Ke wo wom ô nga té mam ma 
mese? 

51 A bêt mi ne melo, mi te nye'e 
metiñe me Zambe, te wôk, mi aben 
Mbamba Nsisim melu mese: ane bi- 
mvam bienan bi nga bo, nalé fe mi 
abo. 52 Môt mbé ya bekulu mejô 
bimvam bienan bi nga bo te kpwe’ele? 
be nga wôé ba be nga liti ôsu na, Môt 
a ne Zôsô a ye so; éyoñe ji mi maneya 
koñe nye, a wôé nye; 53 mia mi nga 
nyoñe metiñe me Zambe ane beange 
be nga tiñeti, ve mia te ba' ale. 

54 Eyoñ be nga wô’ô mejô mete, 
be nga dañe wô’ ôlune minlem, ve 
yee kôé nye mesôñ. 55 Ve Mba- 
mba Nsisim a nga to nye nlem ne 
lut! ane a nga bo mbane ya lôbô yôp, 
a yen étôto’o Zambe, a Jésus a tele 
mbo nnôme Zambe, 56 a jô na, 
Tameka yenan, me lô yôp e kandaæ’an, 
a Mone môt a tele mbo nnôme 
Zambe. 57 Ane be nga bete metyiñ, 
a dipe melo map, a ke mimbi vôm a 
nga to, nleme wua; 58 be nga va 
nye nlam été, a lume nye mekok: 
beyen be nga bôé mengômesane map 
mebo me ndôman é mbe jôé na Saul. 
59 Ane be nga lum Étienne mekok, 
a nga loene, Tate, a jo ma,”A Tate 
Jésus, nyone' nsisime wom. 60 Ane 
a nga kute meboñe si, a bete tyiñe 
Yopa Jô na, A Pi te ve bôte ba 


MAM MINLOMAN 


8: 16 
mekua mbia ajô nyô. A maneya jô 
8 ajô te, ane a nga wu. 1 AneSaul 

a nga me'ete na be wôé nye. 

Mos ôte be nga taté dañe kpwe'ele 
kirke é mbe Jérusalem; ane be nga 
tyamane bese mefôla mese ya Judée 
a Samarie, ve minlôman étam mi 
nga li. 2 Ane bote ya zôsô be nga 
jame Etienne soñ, be nga dañe yi 
nye. 3 Ane Saul a nga tyame kirke, 
a nyi menda mese, a dutu befam a 
binga, a ke be nda mimbôk. 

4 Ajô te bôt be nga tyaman be 
nga ke minlam a kate bôt mejô me 
Zambe. b Ane Philippe a nga ke 
nlame ya Samarie, a kañete bôte 
Christ. 6 Bôt be nga to ésulan be 
nga bo nleme wua a vôôlô mejô 
Philippe a nga kobô, éyoñ be nga wôk, 
a yene fe mendem a nga bo. 7 Amu 
mimbia minsisim mi nga to bote 
minlem été abui mi nga kêlê, a yên, a 
bete metyin: a bote befe abui be mbe 
ñyemelan a miñyeyem be nga saban. 
8 Ane bête ya nlam ôte be nga dañe 
vak. 

9 Ane môt éziñ, a mbe jôé na Simon, 
a nga bo a boo mame ya bemwi'i 


nlam ôte melu mvus, ane bote ya 


Samarie be nga semé nye, émien a nga 
jô na, Me ne éwôlô môt: 10 be nga 
vô’ôlôð nye bese, ba be mbe bongô 
a ba be mbe benya bôtô, a jô na, 
Môte nyô a ne ngule Zambe nje be 
ajô na é ne Anen. 11 Ane be nga 
buni nye, amu melu abui be nga semé 
bitua bi mame ya medu'an a nga bo. 
12 Ve éyofi be nga buni mbamba foé 
Philippe a nga kate be ajô ayoñe 
Zambe a jôé Jésus Christ, be nga 
baptizôban, befam a binga. 13 Ane 
Simon émiene fe a nga buni: a nga 
baptizôban, a ke tabe vôm Philippe 
a nga to; €yoh a nga yene mendem 
a beta be mam Philippe a nga bo, a 
nga semé. 

14 Eyoh minlôman mi nga to 
Jérusalem mi nga wô’ô na bote ya 
Samarie be nyofieya mejo me Zambe, 
be nga lôme be Pierre ba Jean: 15 
€yoh be nga kui, be nga ye'elane 
Zambe ajô dape na be nyoh Mbamba 
Nsisim: 16 amu a ngenan te kui be 
mote wua ya nsamba wop: ve be nga 


Ku a 


Sa IT 


baptizôban a jôé Tate Jésus. 17 


MAM MINLOMAN 9: 


11 
Nalé fe a nji kui anyu dé: ` 


Eyoñe te be nga beté be mo, ane be, 33 Eyoh be nga kpwe'ele nye, be 


nga nyon Mbamba Nsisim. 18 Eyon 
Simon a nga yen ane bêt be nga nyoh 
Mbamba Nsisim amu minlêman mi 
nga beté be mo, anga ye ve be moné, 
19 a jô na, Va'ane fe me ngul éte, 
wona môt ase me abeté mo a ye nyon 
Mbamba Nsisim. 20 Pierre a nga jô 
nye na, Argent wôé ve jahe be womien, 
amu wo ate sia ko na wo aye kuse 
jôm Zambe a ve, a moné. 21 O nji 
bo ngap nge jôm ajô di été: amu nleme 
wôé ô nji bo zôsô asu Zambe. 22 
Ajê te kôñela’an nlem jam abé wo 


ate bo di, ô ye'elane Tate, ndô’ôtô. 


ajô wo ate simesan nleme wôé de aye 
jamban. 23 Amu me yeneya na wo 
asiñe Zambe, a mam abé me biya wo. 
24 Ane Simon a nga yalan a jô na, 
Mi ye'ela'ane Tate ajô dame na, mam 
mi ate jô te ke jame da de aye zu be 
ma. 

25 Eyoñ be nga mane kobô a kate 
mejo me Tate, be nga bulane Jérusa- 
lem, a kat mbamba foé minlam abui 
ya Samarie. 

26 Ane ange Tate a nga kobô 
Philippe, a jô na, Kôlô’ô, ô ke mia'a 
ya sud akekui zen je akôlô Jérusalem 
a ke Gaza: vôm ate a ne fé. 27 Ane 
a nga kôlô si a ke: ane a nga koé 
môte ya Éthiopie a mbe miak, a 
mbe beta évete ya Candace, minga 
a mbe njo bêt si ya Éthiopie, a nga 
ba'ale akume dé ese, a nga ke Jérusa- 
lem a ye'elane Zambe; 28 éyoñ a 
nga bulan, a nga to si wagon, a lañe 
kalate nkulu mejô Ésaïe. 29 Nsisim 
ô nga jô Philippe na, Kele bebe 
wagon, ô ke nsamba ôte. 30 Ane 
Philippe a nga ke mbi, vôm môt ate 
a nga ke, a wô’ ane a lañe kalate 
Esaie nkulu mejô, a jô nye na, Ye 
wo ayem mejô wo alañ? 31 Anea 
nga jô na, Me ne ngule ya yem aya, 
nge môt mfe te liti ma? Ane a nga 
ye'elane Philippe a jô na, Betek, ô 
zu tabe nne. 32 Mejô ya kalate 
Zambe a nga lañ me mbe na, 

A mbe ndutan ane ntômba be 
ake w0é; 

Aval ane mon ntômba a to évô 
éyoñ bêt be atyi'i nye mevu, 


nji tyi’ ajo dé zôsô: 
Za a ne kañete mame ya miaé wé? 
Amu be nga wôé nye a va nye 
si nyô. 
34 Ane miak ô nga kobô Philippe, a 
jô na, Me ayeelane wo na, za 
a ne ajô nkulu mejô a kobô di? 
ye émien, ye môt mfe? 35 Ane 
Philippe a nga yalan, a kañete mejô 
me Jésus, ataté vôm a nga lañ. 36 
Eyoñ be nga ke zen be nga kui 68668; - 
ane miak ô nga jô na, Tame yen, 
mendim me ne va; jé je akame me 
me aye baptizôban? 38 Ane a nga 
jô mba'ale wagon na, Tebe'e: ane be 
nga ke mendim été bebaane, Philippe 
ba miak; ane a nga baptizô nye. 39 
Eyoñ be nga kôlô mendim été, Nsi- 
sime Tate ô nga to'€ Philippe; miak ô 
nji beta yene nye, ane a nga ke zene 
jé a vak.. 40 Ane be nga yene 
Philippe Azot: éyoñ a nga lêt, a nga 
kat mbamba foé minlam mise, akekui 
Césarée. 
9 Saul a ngenan ayo'o nlem, a 
kombo wôé beyéé be Tate, ane 
a nga ke be njo beprêtre, 2 a sili nye 
na a ve nye bekalate a ke menda me 
Zambe ya Damas, nge a ye yene bôt 
be abuni Zen éte, nge befam nge 
binga, a nga ye ke be nka'an ngata'a 
Jérusalem. 3 A nga bo na, éyoñ a nga 
ke zen, a nga kui bebé Damas: ateme- 
teme na éfufup é nga faé vôm a nga 
tele é soo yôp: 4 ane a nga ku si, 
a wô’ô tyiñ é jô’ô nye na, A Saul, a 
Saul, wo akpwe'ele me a jé? 5 Ane 
a nga jô na, O ne za, A Tat? Nyena, 
Me ne Jésus wo akpwe'ele: 6 kôlô’ô 
si, ô ke nlam, be aye kate wo ane wo 
ayiane bo. 7 Ane bêt ba be be be 
nga ke zen be nga tele bivô, be nga 
wô’ô tyiñ, te yene môt. 8 Ane Saul 
a nga kôlô si; éyoh a nga kui mise mé, 
a nji yene jôm; ane be nga bi nye 
wo, a ke nye Damas. 9 Ane a nga 
to melu mela, te yen, te di, te nyu. 
10 Ve ñyé’é éziñ a nga to Damas, 
a mbe jôé na Ananias; ane Tate a nga 
jô nye biyeyeme na, A Ananias. Ane 
a nga jô na, A Tat, me nyô. 11 Tate 
a nga jô nye na, KORS si, ô ke nseñ 





9: 12 
ô ne jôé na Zôsô, ô ke nda Judas a 
sili môt a ne jôé na Saul, môte ya 
Tarse: amu a ye'elane Zambe; 12 
a yeneya môt a ne jôé na Ananias a 
nyin nda, a beté nye mo, ajô te a 
ye bo ngule ya yen. 13 Ananias a 
nga yalane na, A Tat, me maneya wô’ 
a bôt abui 2jô môt ate, abim mbia þe 
mam a nga bo mbamba be bôte bôé 
Jérusalem: 14 nalé fe va, a bili 
ngule ya ka’a bôte bese be aloene jôé 
dôé, ngul éte je aso be bemie beprêtre. 
15 Ve Tate a nga jô nye na, Kelek: 
amu a ne mbo ésaé me nga top, a ye 
kate jôé dam bêt be ne te yeme Zambe, 
a bejô bôt, a bôte ya Israël: 16 amu 
me aye liti nye abime mam a yiane 
jibi amu jôé dam. 17 Ananias a 
nga kôlô, a nyi nda; ane a nga beté 
nye mo mé, a jô na, A mojañe Saul, 
Tate Jésus, nnye ô nga yene zene yôp 
éyoñ 6 nga zu, émien a lêmeya ma, 
nde wo aye bo ngule ya beta yen a 
mis, a Mbamba Nsisim a ye jaé wo 
nlem ne lut! 18 Biôm bi afunan ane 
bibas bi nga jia ku mise mé, ane a 
nga beta yen; ve kôlô si a baptizoban; 
19 ane a nga di bidi, a bo ngu. 

A nga to abe melu Damas ba be 
bey6'€ be mbe wôé. 20 Ane a nga 
jia kañete bêt menda me Zambe été 
na, Jésus a ne Mone Zambe. 21 Ajô 
te bote bese be nga wô’ô nye be nga 
dañe semé, a jô na, Ke nyina ane môt 
a nga tyame bôt Jérusalem be nga 
buni jôé di? ane a nga zu nne amu 
ajô di na, a ye ke be minka'ane be 
bemie beprêtre. 22 Ane Saul a nga 
dañe bo ngu, Bejuif be nga to Damas 
be nga to ne vema amu mejô mé, 
éyoñ a nga liti be na môt ate a ne 
Christ. 

23 Eyoñ melu abui me nga lôt, 
Bejuif be nga bôndé fe’ ane be aye 
wôé nye: 24 ane Saul a nga yeme 
fe'e jap. Ane be nga mombô mimbé 
alu ba môs be nga ye wôé nye: 25 
ane beyé’é bé be nga nyoñe nye alu, 
a da nye mbé akak, a suu nye si a to 
nkoé été. 

26 Eyoñ a nga kui Jérusalem a nga 
veele tabe nsamba beyé’é: ane be 
nga ko nye woñ bese, te buni na a ne 


MAM MINLOMAN 


nye, a ke nye be minlôman, a kate 
be ane a nga yene Tate zene yôp, a 
kate fe be ane Tate a nga kobô nye, 
a kate fe be ane a nga kañete mejô 
Damas, a jôé Jésus, te ko wôn. 28 
Ane a nga tabe nsamba wop a bo a 
kelek a bulane Jérusalem, 29 ane 
a nga kate mejô a jôé Tate, te ko won: 
ane a nga kobô, a sôane Behelléniste 
bisô, ane be nga jeñ ane be ne wôé 
nye. 30 Eyoñ bobenyan be nga yem 
ajô te, be nga ke nye Césarée, a lême 
nye Tarse. 

31 Nalé bôte ya kirke afôla ya 
Judée a Galilée a Samarie ase be nga 
tabe mvo’é, a yéé benya mejôô; éyoñ 
be nga semé Tate, a Mbamba Nsisim 
a nga volô be minlem, ane be nga 
kô’ôlane bêt abui. 

32 A nga bo na, éyoñ Pierre a nga 
ke mefôla mese, a nga ke be bôte ya 
Zambe be nga to Lydde. 33 Ane a 
nga koé môt éziñe wôé, a mbe jôé na 
Enée, a nga bômbô énoñe jé mimbu 
mwom; amu a mbe nyemelan. 34 
Ane Pierre a nga jô nye na, A Enge, 
Jésus Christ a saé wo: kôlô’ô si, ô 
kôm énoñe jôé. Ane a nga jia kôlô 
si. 35 Bôte bese be nga to Lydde 
a Saron, be nga yene nye, ane be nga 
kôñelane minlem a buni Tate. 

36 Nyé’é €zin a nga to Joppé a 
mbe jôé na Tabitha, nkobô mfe be 
alo nye na Dorcas: minga ate a nga 
jaé bo mame ya mvam a éngôngo. 
37 A nga bo na, melu mete a nga ya’a, 
ve wu: éyoñ be nga wo'o nye mendim, 
be nga bôé nye étun nda ya yôp. 38 
Amu Lydde a mbe bebé Joppé, beyé'é, 
éyoñ be nga wô’ô na Pierre a ne wôé, 
be nga lôme bête bebaé be ke ye'elane 
nye na a jia zu. 39 Ane Pierre a 
nga kôlô si ba be be be nga ke. Eyoñ 
a nga kui, be nga ke nye étun nda ya 
yôp: ane binga be nga to minkus bese 
be nga tele fefele jé, be nga yi, a liti 
biwoman a mengômesan Dorcas a 
nga bo bie éyoñ a nga vee. 40 Ane 
Pierre a nga kuli bote bese atan, a 
kute meboñe si, a ye'elane Zambe; 
ane a nga vefiesan mfa'a ya mbim 
ô nga bô, a jô na, A Tabitha, kôlô’ô 
si. Ane anga kui mis; éyoñ a nga yene 


ñyéé. 27 Ve Barnabas a nga nyoñe | Pierre, a nga tabe teto. ;, 41 Ane a 


128 


9: 41 


| 
À 
f 


9: 42 

nga bi nye wo, a bete nye si; ane a nga 
loene bote ya Zambe a binga be nga 
to minkus, a ve be nye a nyifieya. 
42 Ane bote bese ya Joppé be nga 
semé ajô te: abui e nga buni Tate. 
43 Ane a nga tabe Joppé melu abui 
be Simon, môt a nga bo a kômô’ 


bikôp. 
Môt éziñ a nga to Césarée, a 

10 mbe jôé na Corneille, évet nsa- 
mba bezimbi ntete wua be alo wô 
na nsamba ya Italie, 2 a mbe môte 
ya zôsô, a nga ko Zambe woñ a nda 
jé ése, a nga jaé ve bôte biôm a ye’- 
elane Zambe melu mese. 3A nga yen 
étua jôm éyoñ môs ô nga ye bo mewolo 
ébu, ange ya Zambe a nga zu vôm a 
nga to, a jô nye na, A Corneille. 4 
Ane a nga lôbô nye, a ko wôn, a jô 
na, E ne aya, A Tat? A nga jô nye 
na, Meye'elane môé a mvean wo ave 
bote biôm, Zambe a yen a simesan. 
5 Eyoñe ji l6me' bêt Joppé be zu 
Simon, a ne jôé afe na Pierre: 6 a 
to be Simon môt a wô’ô kome bikôp, 
nda jé é ne bebé nsele’e mañ. 7 Eyoñ 
ange a nga kobô a nga kôlô, ane a nga 
loene bote bebaé be nga bo ésaé nda 
jé, a bezimbi ba be be þe nga to melu 
mese, a nga lo wua a mbe zôsô; 8a 
maneya kate be mam mese, ane 2 
nga lôme be Joppé. 

9 Tyé kpwa, éyoñ be nga ke zen, 
a kui bebé nlam ôte, Pierre a nga ke 
ye'elane Zambe andile yôp, éyoñe te 
é mbe bebé mewolo mesaman: 10 
a nga wô’ ô zaé, a kômbô di: be ngenan 
be yame’ bidi ane a nga ku som a yen 
étua jôm; 11 a nga yene yôp e 
kanda'an, a jôm é sisik, aval ane 
ndombo éndelé ntifietane mesu me- 
nyin, be nga jô’é je si: 12 betit 
mevale mese be mbe été, a biôm bi 
anyi'itane si, a anone ya yôp. 13 
Ane tyiñ é nga so a jô nye na, Kôlô’ô 
si, Pierre; wôék, ô di. 14 Ve Pierre 
a nga jô na, Sa nalé, A Tat; amu me 
nji di jôm é ne mvin a étyi. 15 Ane 
tyiñ é nga so aso baa na, Jôm Zambe 
a tuneya, wo te yene je ane jôm é ne 
mvin. 16 Jam ete e nga bo mebo 
mela: ane éndelé éte é nga ji'a bulane 
yôp été. 

l Pierre a ngenan te fe'e nlem 


MAM MINLOMAN 


10: 32 
mfa’a ya étua jôm a te yen ane je aye 
swulan, ateme na bêt Corneille a nga 
lôm, be maneya sili nda Simon, þe 
nga tele mbé akak, 18 ane be nga 
loen a sili nge Simon, a ne jôé afe na 
Pierre, a ne wôé. 19 Pierre a ngenan 
a simesa'an étua jôm a te yen, ane 
Nsisim ô nga jô nye na, Tame yen, 
bote bela be ajeñe wo. 20 Kôlô’ô 
si, ô sise si, ô ke nsamba wop, te sôane 
bisô: amu me nga lôme be. 21 Ane 
Pierre a nga sise si a ke vôm bote bete 
be nga tele, a jô na, Ma me ne môt 
mi ajen: za jam mi ate zu bo? 22 
Ane be nga jô na, Mbamba ange 
Zambe a nga jô Corneille, évete þe- 
zimbi ntete wua, môte ya zôsô, a ko 
fe Zambe woñ, bote bese ya Bejuif 
be akañete nye mvaé, na, a lo wo; 
ô ke nda jé, a wô’ô mejo môé. 23 
Ane a nga loene be nda été, a ba’ale be. 

Alu da e lôteya, ane a nga kôlô 
si, a ke nsamba wop, a bobenyañe 
bevo'o ya Joppé be nga ke liti nye. 
24 Tyé kpwa, ane be nga kui Césarée, 
Corneille a nga yange be, a maneya 
sulane bôt be nga vumane nye a 
bemvôé bé. 25 Eyoñ Pierre a nga 
nyi nda, Corneille a nga tôbane nye, 
ane a nga ku si bebé mebo mé, a 
kañe nye. 26 Ane Pierre a nga bete 
nye si, a jô na, Tebe’ tetele; mamiene 
fe me ne môt. 27 A ngenan a kobô’ô 
nye, ane a nga nyi nda, a koé bôt 
abui be maneya sulan: 28 ane a 
nga jô be na, Miabebien mi ayeme 
na metiñ me ne na môte ya Bejuif 
a nji yiane fulane mam a môte ya 
ayoñ afe, nge ke be nye; ve Zambe 
a maneya liti me na me ne te yiane 
loene môte wua mvin nge étyi: 29 
ajô te nde me nga zu te sôane bisd, 
éyofi mi nga loene ma. Nde me asili 
na mi nga loene me a jé? 30 Ane 
Corneille a nga jô na, Melu me lôteya 
menyin, nne me nga bo me ye'ela'ane 
Zambe nda jam ava, éyoñ môs wo 
abo mewolo ébu ane bêt be wô’'ô 
bo be ye’ela’an; ateme na môt a ntele 
me ôsu a be'e étôto’o ngomesan, 31 
a jô na, A Corneille, Zambe a wô’ôya 
meye'elane môé, a yeneya fe a simesan 
mvean wo ave bote biôm. 32 Ajo 
te, lôme’ bote Joppe, a loene Simon, 


10: 33 


a ne jôé afe na Pierre; a to nda Simon 
môt a wô’ô bo a kômô’ bikôp, é ne 
mfôme mañ. 33 Ajô te me nga jia 
lême bêt be zu loene wo; 6 boya mvae 
amu ô soya. Ajô te bi ne va éyoñe 
ji, Zambe a lô, a bi aye wô’ô mam 
mese Tate a nga jô wo. 34 Ane 
Pierre a nga kobô a jô na, 

Me yemeya fo'o na Zambe a nji 
nye ngumba môt: 35 ve meyoñe 
mese môt a ko nye woñ, a bo mame 
ya zôsô, nnye Zambe a yen mvaé. 
86 Mejô a nga lôme bote ya Israël, a 
kate be foé ya mvo’é amu Jésus Christ 
(nnye a ne Esa bôte bese)—37 mejô 
mete miabebien mi ayem, mme a nga 
kañete si ya Judée ése, ataté Galilée, 
éyoñe te mbaptizô bôt Jean a nga 
kañete ô nga man; 38 akôsa bo 
Jésus ya Nazareth, ane Zambe a nga 
woo nye Mbamba Nsisim a ngu: 
émien a nga ke minlam minlam a bo 
bôt mvam, a saé bôte bese Satan a 
nga kpwe'ele; amu Zambe a nga to 
be nye. 39 Bia bi ne bekañete ya 
mam mese a nga bo si ya Bejuif a 
Jérusalem; nnye fe be nga wôé, a 
tyelé nye croix yôp. 40 Nnye ate 
Zambe a.nga wômôlô môse lale, a ve 
nye bêt be yene nye, 41 sa bote 
bese, ve ba Zambe a nga taté top, bia 
be be bi nga di a nyu a nye, éyoñe 
te a wômôya. 42 Ane a nga jô bia 
nya njôane na bi kate bôt mejô me 
Zambe, a kañete bôte na nyina a ne 
môt Zambe a nga telé a bo Ntyii 
mejô ya bôt be vee a ba be ne mi- 
ñwuan. 43 Bekulu mejô bese be 
akañete ajô dé na, môt ase a buni 
nye a ye jambane mam abé amu jôé 
dé. 

44 Pierre a ngenan a kobô’ô mejô 
mete, ane Mbamba Nsisim a nga zu 
be bôte bese be nga wô’ô mejô me 
Zambe. 45 Bôt be mbe mintyi' ibane 
metye a mbunan be nga semé, bôte 
bete be nga so nsamba Pierre, amu 
Zambe a nga ve bôt be ne te yeme 
Zambe Mbamba Nsisim. 46 Amu 
be nga wô’ô be be kobô’ô minkobô 
a wumu Zambe. Fyofie te Pierre a 
nga jô na, 47 Ye môt a ne ngule ya 
kame mendim, bote ba be bo te 
baptizôban, mbe Ffa be maneya nyoñ 


MAM MINLOMAN 


11: 18 


Mbamba Nsisim ane bia? 48 Ane 
a nga jô be na be baptizôban a jôé 
Jésus Christ. Ane be nga ye'elane 
nye na, Tame tabe va abe melu. 
11 Minlôman a bobenyan be nga 
to Judée be nga wô’ô na bêt be 
ne te yeme Zambe be maneya buni 
mejo me Zambe. . 2 Eyoh Pierre a 
nga kui Jerusalem, bêt be mbe mi- 
ntyiibane metye be nga sôane nye 
bisô, 3 a jô na, O nga ke be bêt be 
ne minsôso, mia be be mi nga di. 
4, Pierre a nga taté kobô, a kañete 
be mam mese a nga yen, aval ane me 
nga boban, a jô na, 5 Me nga to 
nlam ô ne jôé na Joppé, me ye'elane 
Zambe: me nga ku som a yene jôm é 
sise si, aval ane beta ndombo éndelé 
é so’c yôp été ntiñetane mesu menyin; 
ane é nga kui vôm me nga to: 6 
éyoñ me nga lôbô je, me nga fombô, 
a yene betite ya nlam a betite ya fé, 
a biôm bi anyi'itan, a anone ya yôp. 
7 Ane me nga wô ô fe tyiñ é jô’ô me 
na, Kôlô’ô si, Pierre; wôék, ô di. 8 
Ve me nga jô na, Sa nalé, A Tat: amu 
jôm é ne mvin nge étyi é nji nyine me 
anyu. 9 Ane tyiñ é nga beta so yôp 
aso baa, a jô na, Jôm Zambe a tuneya, 
te yene je mvin. 10 Jam ete e nga 
bo mebo mela: ane biôm bise bi nga 
beta bulane yôp été. 11 Atemeteme 
na bôte bela be ntele mbala’a si nda 
bi nga to, be nga so Césarée be zga 
loene ma. 12 Ane Nsisim ô nga jô 
me na, Mia be be kelan, te sôan. 
Bobejañe ba besaman be nga ke liti 
ma; ane bi nga ke nyi nda môt ate: 
13 ane a nga kate bia ane a nga yen 
ange a tele nda jé été, a jô na, Lême 
bôte Joppé be loene Simon, a ne jôé 
afe na Pierre, a zu; 14 nnye a ye 
jô wo mejô me aye nyii wo a nda jôé 
ése. 15 Eyoñ me nga taté kobô, 
Mbamba Nsisim a nga zu be þe, aval 
ane a nga taté zu be bia. 16 Ane 
me nga simesan ajô Tate a nga jô 
na, Jean a nga baptizô fo'o bêt a 
mendim; ve mia mi aye baptizôban 
a Mbamba Nsisim. 17 Ajô te nge 
Zambe a nga ve be Mbamba Nsisim 
ane a nga ve bia, éyoñ bi nga buni 
Tate Jésus Christ, me mbe za, me nga 
bo ngule ya bame Zambe? 18 Eyoñ 


148719 
be nga wô’ô mejô mete, be nga tabe 
bivô, a. kañe Zambe, a jô na, Nale 
ate Zambe a maneya ve fe bôt be ne 
te yeme Zambe nkôñelane minlem 
be nyiñ. 

19 Ajô te bôt be nga tyamane 
mimfa'a mise amu ékpwe'ele be nga 
taté kpwe'ele bôt amu Etienne, be 
nga ke kui Phénicie a Chypre a 
Antioche, a kate mejô me Zambe, 
ve Bejuif étam. 20 Bôte bevo’o be 
mbe bote ya Chypre a Cyrène, éyoñ 
be nga kui Antioche, be nga kobô 
fe Begrec, a kañete be mejô me Tate 
Jésus. 21 Ngule Tate é mbe be be: 


bôt be nga buni abui be nga kôñelane | 


minlem be Tate. 22 Ane foé ya ajô 
bote bete é nga ke melo me bote ya 
kirke é mbe Jérusalem: ane be nga 
lôme Barnabas a ke Antioche: 23 
éyoñ a nga kui wôé, a yen mvame 
Zambe, a nga vak; ane a nga tu'a lepe 
be bese na be tabe'e be Tate ngule 
minlem: 24 amu a mbe môte ya 
zôsô, nalé fe Mbamba Nsisim a nga 
to nye nlem ne lut! a nga jaé buni: 
be nga kê'êlane bêt abui be Tate. 
25 Ane a nga kôlô a ke Tarse, a jehe 
Saul; 26 éyoñ a nga yene nye, a 
nga ke nye Antioche. A nga bo a 
bo'o na, ngum mbu be nga sulane 
kirke, a ye'ele bôt abui; ane be nga 
taté loene beyéé na Bechrétien, 
Antioche. 

27 Melu mete bekulu mejô be nga 
so Jérusalem a ke Antioche. 28 Bôte 
bete mote wua a nga tebe tetele, a 
mbe jôé na Agabus, a liti bôt a ngule 
ya Mbamba Nsisime na, beta mfum 
bale ya zaé a ye kui si se: jam ete e 
nga boban melu me ya Claude. 29 
Beyé'é be nga jô na be aye volô bo- 
benyañ be to Judée, a lôme be biôm, 
môte wua a ye ve abim a ne ngule 
yave: 30 nalé be nga bo, be nga lôme 
bie bivet nsamba Barnabas ba Saul. 
12 Melu mete njo bêt Herode a 

nga taté kpwe'ele bote bevo'o 
ya kirke. 2 A nga wôé Jacques, 
monyañe Jean, a nkpwaté mekôn. 3 
Fyofi a nga yene na Bejuif be nga 
nye ajô te, a nga ke fe bi Pierre. 
Melu mete be nga di fembé é ne te 
vus. 4 Eyoñ a nga bi nye, a nga ke 


MAM MINLOMAN 








t2: 


nye nda mimbôk, a telé minsamba 
bezimbi minyin, nsamba wua bote 
benyin, be nonô nye; a nga kômbô 
na Pâque é mane lôt, a ke ve nye bôt. 
b Ajô te Pierre a nga vaa nda mi- 
mbôk: ve bôte ya kirke be nga bo 
mbane ya ye'elane Zambe ajô dé. 
6 Eyoñ Hérode a nga ye ke nye atan, 
alu te Pierre a nga to Oyo zañe be- 
zimbi bebaé, nka'an a ngôkop ébaé: a 
beba'ale be to mbé si be nonô nda 
mimbôk. 7 Atemeteme na ange Tate 
a nga tebe nye fefe, ane éfufup é 
nga faé nda été: ane a nga bibi Pierre 
avel abum, a vele nye ôyo, a jô na, 
Kôlôð’ô si avô. Ane ngôkop é nga 
sotane mo mé. 8 Ane ange a nga jô 
nye na, Tineti' ases angeteñ, a jaé 
bikôndé mebo. Ane a nga bo nalé. 
Ane a nga jô nye na, Vutu' ngômesane 
jôé nyô, ô tôñe ma. 9 Ane a nga ke 
atan a tôñe nye; a nji yeme na ajô 
ange a te bo e ne nya ajôô, a nga sia 
ko na a yem biyeyem. 10 Eyon 
be nga lêt mba'ale wua a nyo baa, be 
nga kui mbé akak ô mbe étyé mfa'a 
ya nlam; Bwd ôbien ô nga diiban be 
tele: ane be nga kui yat a ke lôt 
nseñe wua; ane ange a nga jia jahe 
nye mis. 11 Eyon fe’ é nga bo Pierre 
nlem, a nga jô na, Eyoñe ji me ayeme 
foo na Tate a lômeya ange wé a 
va me mo me Hérode, a mbunan 6se 
Bejuif be nga buni. 12 Eyoñ a nga 
bôndé fek, a nga ke nda Marie nyia 
Jean. Jean a mbe jôé afe na Marc; 
vom ate bêt abui be nga sulan be 
ye'ela'ane Zambe. 13 Eyoñ a nga 
kute mon mbé ya beta mbé ya akak, 
ngon é nga zu jom, é mbe jôé na 
Rhode. 14 Eyoñŭñ a nga yeme tyiñe 
Pierre, a nji dii mbé amu a nga wô’ 
avak, ane a nga ke mbi nda été, a 
kate bôte na Pierre a tele mbé akak. 
15 Ane be nga jô nye na, Wo aso’ 
étyi. Ane a nga tu’a jô na, Me abele, 
e ne nalé. Ane be nga jô na, A ne 
ange wé. 16 Ve Pierre a nga bo 
mbane ya kut mbé: éyofi be nga dii 
wô, be nga yene nye, ane be nga 
semé. 17 Ane a nga fepe be wo be 
tabe bivô, a kate be ane Tate a nga 
va nye nda mimbôk. Ane a nga jô 


na, Mi kate'e Jacques mam ma, a 
131 


12:518 
bobejafi. Ane a nga kêlê a ke vôm 
mfe. 18 Eyoñ tyé é nga lende, þe- 
zimbi be nga dañe fô’ôban, te yeme 
jam de ate bo Pierre. 19 Eyoñ 
Hérode a nga jefie nye, te yene nye, 
a nga fas ajô te be beba'ale, a jô 
bôte na, Wôékane be. Ane a nga 
kôlô Judée a ke Césarée, a langane 
wôé. 

20 A nga dañe yaa bôte ya Tyr a 
Sidon: ane be nga zu vôm a nga to 
nleme wuwua, be maneya lat ñbwa 
be Blaste, mba'ale njo bôt ate, be 
nga sili na be bo ñbwa, amu bote ya 
si jap be nga nyoñe bidi ya si njo bêt 
ate. 21 Eyon môs be nga tiñeti ô 
nga kpwan, Hérode a nga jaé ngô- 
mesan njô bôt, ane a nga tabe éto 
njô bôt, a kobô be mejô. 22 Ane 
bôt be nga bete metyiñe yôp, a jô 
na, Tyiñe Zambe ézifie nyo, é nji bo 
tyiñe môt. 23 Ane ange Tate a nga 
ji'a bi nye, amu a nji ve Zambe duma: 
ane minson mi nga di nye, ane a nga 


24 Ane mejô me Zambe me nga 
fôé a mialan. 

25 Ane Barnabas ba Saul be nga 
bulan be nga ke Jérusalem, éyofi be 
nga mane bo ésaé, ane be nga so Jean, 
a mbe jôé afe na Marc, ba be be be 
nga ke. 
|| > Bekulu mejô a beye'ele bêt be 

nga to kirke ya Antioche, Bar- 
nabas a Syméon, a mbe jôé afe na 
Niger, a Lucius mête ya Cyrène, a 
Manahem monyañe Hérode njo bêt, 
bote befe be nga biaé nye, a Saul. 
2 Eyoñ be nga bo Tate bisaé, a bômbô 
vaé ya kalie nye, Mbamba Nsisim 
a nga jô na, Tobane me Barnabas ba 
Saul be bo ésaé me ajô be be bo. 3 
Eyoñ be nga bômbô za? ya kañe 
Zambe a ye'elane nye, ane be nga 
beté be mo, a lôme be be ke. 

4 Nalé be nga ke Mbamba Nsisim 
nlôman, a ke Séleucie; be nga kôlô 
vôm ate a ke miel été Chypre. 5 
Eyoñ be nga to Salamine, be nga kate 
mejô me Zambe menda me Zambe ya 
Bejuif. Jean a nga volô fe be ésaé. 
6 Eyoñ be nga lôt ékôte mañ ése a 
kui Paphos, be nga yene môt éziñ 
a bo a bo'o mame ya bemvi'i, a mbe 


MAM MINLOMAN 


13: 21 
nkulu mejô ya mina, mone Bejuif, 
a mbe jôé na, Bar-Jésus: 7 a nga to 
be njô bôt Sérgius Paulus, a mbe 
ñyeme mam. Môt ate a nga loene 
Barnabas ba Saul, a kombo wô’ô 
mejô me Zambe. 8 Ve Elymas, môt 
a nga bo a boo mame ya bemwi 
(amu jôé dé e ne nalé) a nga kame 
be, a kômbô dutu njô bôt ate a bo te 
buni. 9 Ve Saul, a mbe jôé afe na 
Paul, Mbamba Nsisim a nga to nye 
nlem ne lut! a nga lôbô nye, 10a 
jô na, Wo, medu'an mese a mbia be 
mam mese bi ne wo nlem ne lut! wo, 
mone Satan, wo avini mam mese me 
ne zôsô, ye wo aye bo te j0'é zame- 
tane mame ya Tate me ne zôsô? 11 
Tame yen, éyoñe ji wo Tate ô biya 
wo, wo aye bo ndim, te yene jôp abe 
melu. Eyoñe te bijujuk a dibi bi 
nga bo nye mis; ane a nga ke jeñe 
môte ya bi nye wo a liti nye zen. 12 
Eyon njo bêt ate a nga yene jam e 
nga boban, a nga buni, a semé ñye’- 
elane Tate. 

13 Paul ba be nsamba bote wé 
be nga ke miel a kôlô Paphos, a kui 
Perge nlame ya Pamphylie: ane Jean 
a nga li'i be a timane Jerusalem. 14 
Ve éyoñ be nga kôlô Perge, be nga kui 
Antioche, nlame ya Pisidie; ane be 
nga nyin nda Zambe môse sondô, a 
tabe si. 15 Eyon be nga mane lañe 
metiñe me Zambe a mejô ya bekulu 
mejô, bivete ya nda Zambe be nga 
lôme be bêt, a jô na, A bobejañ, nge 
mi ne mejô ya jô bêt, jo'an, 16 Ane 
Paul a nga tebe tetele a fepe be wo, 
a jô na, 

A bôte ya Israël a bôte befe mi ako 
Zambe woñ, vô’ôlæ’an: 17 Zambe 
bôte ya Israël a nga tope bimvam 
biangan, a wumu be éyofi be nga to 
mintabe si ya Égypte, a nga va be si 
éte a ngule ya wo wé. 18 Mimbu 


|mi nga ye bo mewôm menyin a nga 


ba'ale be fé été, ane ésa a ba'ale mon. 
19 Eyoñ a nga jiane meyoñe zanibwa 
si ya Canaan, a nga ve be si éte é bo 
éto jap tañe mimbu mintete minyin 
a mewôm metan: 20 éyoñ melu 
mete me nga man, a nga ve be betyi'i 
mejô, akekui éyofi Samuel a mbe 
nkulu mejô. 21 Melu mete me ma- 


Ng 
neya, be nga kêmba njo bêt: ane 
Zambe a nga ve be Saiil, mone Kis, 
mote ya ayoñe Benjamin, a nga jôô 
be mimbu mewôm menyin. 22 Eyoñ 
a nga va nye, a nga tele David a bo 
njo bote wop; a nga kafiete ajô dé 
a jô na, Me yeneya David mon Issai, 
môt a funan nleme wom, nnye a ye 
bo mam mese me anye'e. 23 Ane 
Zambe a nga tiñeti, a veya Israël 
Nyi bôt, Jésus, a nga so mvoñe bôt 
éte; 24 éyoñe te, émien a ngenan 
te zu, Jean a nga taté kate bôte bese 
ya Israël mbaptizô ya nkôñelane mi- 
nlem. 25 Eyoñ Jean a nga bo ésaé 
jé, a nga jô na, Mi afuna ko na me ne 
jé? Me nji bo nye. Ve môte wua a 
zu me mvus, me ne te yiane kuli nye 
bikôndé mebo. 26 A bobejañ, mvoñe 
bôt Abraham, a bôte befe mi ako 
Zambe won, a lômeya bia mejô me 
anyii bia. 27 Amu bôt be to Jérusa- 
lem, a bejo bote bap, amu be nji 
yeme nye, te yeme fe mejô ya bekulu 
mejô be alañe me môse mi sondô 
mise, be nga jaé bo me éyoñ be nga 
ve nye mekua. 28 Akôsa bo be nji 
yen ajô ya wôé nye, be nga sili Pilate 
na be wôé nye. 29 Eyoñ be nga 
mane bo mam mese me mbe ntilan 
ajô dé, be nga va nye élé yôp a jame 
nye son. 30 Ane Zambe a nga 
wômôlô nye hwuan: 31 bêt be nga 
so nsamba wé Galilée a ke Jerusalem 
be nga yene nye melu abui, éyofie ji 
be akañete bot mejo mé. 32 Bi 
akate mia mbamba foé ajo atiñ be- 
mvamba be nga nyoñ, 33 ane Zambe 
a nga sondô bo de be bone bangan, 
éyoñ a nga wômôlô Jesus; e ne fe 
ntilane psaume ébaé na, O ne mone 
wom, me biaéya wo den. 34 Ajo 
Zambe a nga wômôlô nye fiwuan, 
a bo te beta wu, émien a nga jô ajô 
te na, Me aye ve wo mbamba be 
mam me David me ne te selan. 35 
Amu a nga jô kalate bepsaume vôm 
mfe na, Wo aye bo te me'ete mbim 
mbamba mote wôé ô bo ébo. 36 Amu 
David, éyoñ a nga mane bo ésaé miaé 
wé a fee Zambe, a nga wu, ane be 
nga jame nye soñ aval ane be nga 
jame bimvam bié, ane mbime wé 
ô nga boé: 37 ve nyo Zambe a nga 


MAM MINLOMAN 














13: 51 
wômôlô a nji boé. 38 Ajô te, a 
bobejañ, yemane na be akañete mia 
njamane mam abé amu môte nyo: 
39 bôte bese be abuni nye, a jamé 
be mam mese, mam mete metiñe me 
Moïse me se ngule ya jamé mia. 40 
Ajô te taba'an ntye, mam mete me 
za kui be mia bekulu mejô be nga 
jô me na, 
41 Tama yenan, mia bôt mi abiasé, 
sema'an, mi aye fe jañ; 
Amu me abo ésaé melu menan, 
Jam ete mi aye bo te buni, nge 
môt a kate mia de. 

42 Eyoñ be nga ke atan, be nga 
ye'elane be na be beta kate be mejô 
mete sondô ya ôsu. 43 Eyoñ ésulane 
bôte ya nda Zambe é nga man, 
Bejuif abui a bôte ya zôsô ya meyoñe 
mefe be nga buni ane Bejuif be abuni, 
be nga tone Paul ba Barnabas; be 
nga kobô, a tu'a jô be na be bo mbane 
ya tabe mvame Zambe. 

44 Môse sondô ya ôsu, bote ya 
nlame ôte be nga sulan a wô’ô mejô 
me Zambe bebé bese. 45 Ve éyoñ 
Bejuif be nga yene bôt be nga sulan, 
be nga dañe bo mesengan, ane be nga 
sôane mejô Paul a nga jô, a biasé. 
46 Ane Paul ba Barnabas be nga 
kobô, a biasé mise me bôt, a jô na, 
A nga yiane bo na mejô me Zambe 
me aye taté katebane be mia. Amu 
mi avini mejô mete, a tyli na mia- 
bebien mi ne te yiane tabe ényiñ 
ya melu mese, mi lô, bi aveñesan a ke 
be bôt be ne te yeme Zambe. 47 
Amu Tate a nga jô bia na, 

Me teléya wo éfufupe ya bôt be 
ne te yeme Zambe, 
Ajô te wo aye nyii bêt akekui 
vom si je adañ ôyap. 
48 Eyoñ bêt be ne te yeme Zambe 
be nga wô’ ajô te, be nga vak, a kañe 
mejô me Zambe: a tañe bôt Zambe a 
nga top be aye tabe ényifi ya melu 
mese, é nga buni. 49 Ane mejô me 
Tate me nga mialan afôla te se. 50 
Ve Bejuif be nga dutu binga be nga 
to benya bito, a benya bôtô ya nlam 
ôte, a dutu bôt be kpwe'ele Paul ba 
Barnabas, a titane be be kôlô afôla 
dap. 51 Ane be nga sas mbulu'u 
mebo map ajô pore hre a ke Icone. 


13: 52 
52 Ane bey6'€ be nga dañe vak, a 
Mbamba Nsisim a nga to be minlem 
ne lut! 
A nga bo Icone na be nga ke 
14 nda Zambe ya Bejuif bebaane, 
a kobd, ajô te beta nsamba ya Bejuif 
ba be Begrec be nga buni. 2 Ve 
Bejuif be nga bo te buni be nga dutu 
bote ya meyoñe mefe, be bo ve siñe 
bobenyañ be nga buni. 3 Ajô te be 
nga langane wêé melu abui, a kobô 
a ngule Tate, te ko wofi, nnye a nga 
kafiete bêt ajô ya mvame jé, a ve 
mendem a bitua bi mam bi aye boban 
a mo map. 4 Ane ésulane bête ya 
nlam ôte é nga kandane zañ; bevo'o 
be nga tabe mfa'a Bejuif, ba bevo’o 
mfa'a minlôman. 5 Eyon meyoñe 
mefe a Bejuif a bejo bote bap be nga 
ye ke tyame be, a kpwe'ele be a lume 
be mekok, 6 be nga yem ajô te, ane 
be nga mate a ke minlame ya Lyca- 
onie, Lystres, a Derbe, a afôla te: 
7 vôm ate be nga kat mbamba foé. 
8 Môt a nga to si Lystres, te ngule 
mebo, a nga bialé mbôbôk, a nji 
wulu. 9 Môt ate a nga wô’ô Paul a 
kobô’ô: ane Paul a nga 16b6 nye, a 
yeme na a nga buni na a ne ngule 
ya saban, 10 ane a nga bete tyiñe 
yôp a jô na, Tebe’ tetele mebo môé. 
Ane a nga valé si a wulu. 11 Eyon 
bôt be nga to ésulan be nga yene jam 
Paul a nga bo, be nga bete metyiñe 
yôp a nkobê ya bôte ya Lycaonie 
na, Bezambe be soya bia yôp be 
afunane bêt.” 12 Ane be nga yôlé 
Barnabas na Jupiter; a Paul na 
Mercure, amu a nga dañe kobô. 13 
Ane prêtre ya Jupiter, temple wé a 
mbe mfôm nlam, a nga ke beyôm 
binyaka a bikate bi sam mimbé mi 
akak, émien a bôt be nga to ésulan 
be nga ye tyi'ibe binyaka bite. 14 
Ve éyoñ minlôman, Barnabas ba Paul, 
be nga wô’ ajô te, be nga nyape 
mengômesane map, a ke mimbi vôm 
bôt be nga to ésulan, a bete metyiñ, 
15 a jô na, A bôt, mi abo mam ma 
amu jé? Bia fe bi ne bôt, minlem 
aval ane mia, bi azu mia mbamba foé 
na, mi kôñelane minlem a kôlô mam 
ma me ne momo, a zu be Zambe nnye 
a vee, a nga té Yana si a mañ, a biôm 


MAM MINLOMAN 














15:13 
bise bi ne été: 16 nnye a nga jibi 
meyoñe mese me wulu’ mezene map 
miaé mi nga lôt. 17 Akôsa bo nalé, 
a nji Wi émien te nkañete, amu a 
nga bo mvam a ve mia mven je aso 
yôp, a mimbu mi ne afok, a jalé 
minlem mienan a bidi a mevak. 18 
Eyoñ be nga kobô mejô mete, be nga 
yen nju'u ya bame bôt be nga to 
ésulan be za tyľi be betit. 
19 Ve Bejuif be nga so Antioche, 
a Icone, be nga ke wôé: éyoñ be nga 
dutu bôt be nga to ésulan, ane be nga 
lume Paul mekok, a dutu nye si a 
va nye nlam, be nga sia ko na a 
wuya. 20 Ve éyoñ beyé'é be nga tebe 
a bômane nye, a nga kôlô si a ke 
nlam: tyé kpwa ba Barnabas be nga 
kôlô a ke Derbe. 21 Eyoñ be nga 
mane kat mbamba foé nlam ôte a 
dutu bêt abui be bo beyé'é, be nga 
bulane Lystres, Icone, a Antioche, 
22 be nga beta lepe beyé’é be bo 
ngule minlem, ane be nga twa lepe 
be be bo mbane ya buni, a jô na, Bi 
ayiane jibi ékpwe'ele abui éyoñ bi 
anyin ayoñe Zambe. 23 FEyofi be 
nga telé be bivet bekirke bese, a ye- 
elane Zambe a bômbô zaé ya kafie 
nye, be nga li'i Tate a ba'ale be, nnye 
be nga buni. 24 Ane be nga lête 
Pisidie a kui Pamphylie. 25 Eyoñ 
be nga mane kobô mejô me Zamba 
Perge, be nga ke Attalie; 26 akôlô 
ya vôm ate, be nga ke miel Antioche, 
vom be nga taté kôlô éyoñ bêt be 
nga lôme be a mvame Zambe, be ke 
bo ésaé be nga mane bo. 27 Eyoñ 
be nga so, a sulane kirke, be nga kate 
be mam mese Zambe a nga ve be 
ngule ya bo, a kate fe ane a nga dii 
meyoñe mefe mbé ya buni. 28 Ane 
be nga langan melu abui be beyé’é. 
1 5 Ane bote bevo'o be nga so 
Judée, a ye'ele bobenyah ya 
mbunane na, Nge mi abo te tyi'ibane 
metye ane €yeme Moise, mi se ngule 
ya yen €nyin. 2 Eyoñ ba be Paul 
a Barnabas be nga jaé sôane bisô a 
luman, bôt be nga jô na Paul ba 
Barnabas a bote bevo'o ya nsamba 
wop be aye ke Jérusalem be minlôman 
a bivete ya kirke, amu ajô te. 3 
Ane bote ya kirke be nga ke li'itane 


15:4 
be zen, be nga lête Phénicie a Samarie, 
a kate bêt ane meyoñe mefe me nga 
kôñelane minlem: ane bobenyañe bese 
be nga wô’ ava’ anenajote. 4 Eyoñ 
“be nga kui Jérusalem, bote ya kirke 
a minlôman a bivete ya kirke be 
nga nyoñe be, ane be nga kate þe 
mam mese Zambe a nga ve be ngule 
ya bo. 5 Bôte bevo'o be nga buni be 
mbe ngame Bepharisien be nga kôlô 
si, a jô na, Bi ayiane tyli be metye, 
a tua lepe be na be ba'ale metiñe 
me Moise. 

6 Ane minlôman a bivete ya kirke 
be nga sulan a bôndé ajô te fek. 7 
Eyoñ be nga jaé sôan, Pierre a nga 
kôlô si, a jô be na, 

A bôt a bobenjañ, mi ayeme na 
Zambe a nga tope ma be mia aboñ, 
meyoñe mefe me aye wô’ô mejô ya 
mbamba foé anyu dam, a buni. 8 
Zambe, nnye a yeme minlem mi bôt, 
a nga kañese be a ve be Mbamba 
Nsisim, aval ane a nga ve bia; 9 
a nji kandé bia be be, a nga tune þe 
minlem amu be nga buni. 10 Ajô 
te mi ave'ele Zambe amu jé, éyoñ 
mi abeté mvabe tyiñe beyé’é, nje to 
bia to bimvam biangan bi nji bo ngule 
ya jibi? 11 Ve bi abuni na bi aye 
yen ényiñ amu mvame Tate Jésus, 
aval ane be. 


12 Ane bôte bese ya ésulan be nga | 


tabe bivô; be nga vô’ôlô Barnabas 
ba Paul be kate foé ya mendem a 
bitua bi mam Zambe a nga ve be 
ngule ya bo meyoñe mefe. 13 Eyon 
be nga ku bivô, Jacques a nga yalan 
a jô na, 

A bêt a bobejañ, vO'êla/ane ma: 
14 Siméon a maneya kañete ane 
Zambe a nga taté bo meyoñe mefe 
mvam, a nyoñe bote bevo'o ya me- 
yoñe mefe amu jôé dé. 15 Bekulu 
mejô be ame'ete ajô te ane be nga 
tili; amu e ne ntilane na, 

16 Eyoñ mam ma me maneya, me 
aye timan, 
Me aye beta lôñ nda Zambe 
David é nga ku; 
Me aye telé je tetele: 
“17 Nale bôt be ali'i be aye jeñe Tate, 
A meyofie mefe mese, be aloene 
be na bone bam, 


MAM MINLOMAN 





15: 32 


18 Nale Tate a jô, nnye a ye'ele bote 
mejô me aso ata'a. 

19 Ajô te me atyi'i na, bi te ndeñele 
bote ya meyoñe mefe be akôñelane 
minlem a buni Zambe; 20 ve na bi 
tili be, be sa'ale mbia be mame ya 
bengunemelan, a biôm bi awu abuk, 
a metyi, nalé fe fam te fulan ngon 
énoñ, te yen a za luu je. 21 Amu. 
Moïse a ne bôt be akate mejô mé 
minlam mise ataté miaé bôte kôa, 
be alañe me menda me Zambe môse 
mi sondô mise. 

22 Wôna minlôman a bivete ya 
kirke, a ngume kirke, be nga yen 
mvaé ya tope bote ya nsamba wop, a 
lôme be Antioche ba be Paul a Barna- 
bas; be mbe môé na Jude, be aloene 
nye jôé afe na Barsabas, a Silas, 
benya bôtô ya bobenyañ: 23 ane 
be nga ke þe kalate ntilane na, Bia 
minlôman a bivete ya kirke, bi ne 
mia bobenyofi, bi ajô mia bobejah 
ya meyoñe mefe mi to Antioche a 
Syrie a Cilicie na, Mbêlané: 24 Amu 
bi nga w0'0 na bote bevo’o be nga kôlô 
nsamba wongan a ndeñele mia a mejo 
map, a ndamane minlem mienan; ve 
bi nji ve be atiñ; 25 éyoñ bi nga bo 
nleme wua, ane bi nga yen mvaé ya 
tope bôt a lôme be be mia, ba be 
Barnabas a Paul, mbe bi anye'e, 26 
bôte bete be nga ve ényiñe jap amu 
jôé Tate Jésus Christ wongan. 27 
Ajô te, bi lômeya Jude ba Silas, be- 
biene fe be aye kate mia mejô mete 
a nkobô ya anyu. 28 Amu bia be 
Mbamba Nsisim bi nga yen mvaé bi 
bo te beté mia mvabe je adañe mam, 
mme mi ayiane bo: 29 mme me ne 
na, mi sa'ale biôm be maneya ve 
bengunemelan, a metyi, a biôm bi 
awu abuk, nalé fe fam te fulan ngon 
énoñ te yen a za lu'u jé; nge mi atyi 
mam mete, mi aye bo mvo'e. Taba'an 
mvo'e. 

30 Nale éyofi be nga kôlô ésulan, 
be nga ke Antioche; éyofi be nga 
loene bêt be zu ésulan, be nga ve be 
kalate ate, 31 Eyon be nga lafie 
nye, be nga wô’ avak amu mbamba 
mejô mete. 32 Ane Jude ba Silas, 
mbe fe be mbe bekulu mejô, be nga 
twa lepe hopenyan “mejo abui, a ve 


wv 


15: 38 


be ngule minlem. 33 Eyoti be nga 
to wôé abe melu, ane bobenyañ be 
nga suu be mvo'€, be bulane be bêt 
be nga lôme be. 35 Ve Paul ba 
Barnabas be nga li Antioche, a 
ye'ele bêt a kate mejô me Tate, ba 
be bote bevo’ abui. 

36 Eyoñ abe melu e nga lôt, Paul 
a nga jô Barnabas na, Nke, bi bulan 
éyoñe ji a ke yene bobejah minlam 
mise bi nga kate mejô me Tate, a 
yen ane be to. 37 Barnabas a nga 
kômbô na be nyoñe fe Jean a ke 
nsamba wop, be nga loene nye jôé 
afe na Marc. 38 Ve Paula nji nye'e 
na be nyoñe nye a ke nsamba wop, 
nnye ate a nga li be Pamphylie, te 
ke volô be ésaé. 39 Ane be nga dañe 
luman, ajô te be nga kandan, nyina 
a ke mfa’a wua, nyo mbo'o mfa'a mfe, 
Barnabas a nga nyoñe Marc a ke nye 
a nga ke, a ke miel été Chypre: 40 
ve Paul a nga tope Silas a ke, bo- 
benyañ be nga li nye a mvame 
Tate. 41 Ane a nga ke lôte Syrie 
a Cilicie, a bo bôte ya kirke ngule 
minlem. 
1 6 Ane a nga kui fe Derbe a 


Lystres: a zu koé na ñyé’é éziñ 
a nga to wôé, a mbe jôé na Timothée, 
mon ngone Bejuif a nga buni: ésa 
wé a mbe mone Begrec. 2 Bobenyan 
be mbe Lystres a Icone be nga kañete 
môt ate mvae.” 3 Paul a nga kombo 
na ba nye be ke; ane a nga nyoñe 
nye a tyi'i nye atye, amu Bejuif be 
nga to afôla te: amu be bese be nga 
yeme na ésa wé a mbe mone Begrec. 
4 Eyoñ be nga wulu minlam minlam, 
be nga kate bote metiñ be ba'ale me, 
metiñe mete minlôman a bivete ya 
kirke be nga to Jérusalem be nga 
tiñeti. 5 Ajô te bote ya kirke be nga 
buni ngu, ane bêt be nga kê'êlan melu 
mese. 
6 Ane be nga ke lôt afôla ya Phrygie 
a Galatie, amu Mbamba Nsisim a 
nga kame be be bo te kobô mejô me 
Zambe Asie; 7 éyoñ be nga kui bebé 
Mysie, be nga ve'ele ke Bithynie, 
ve Nsisime Jésus ô nji me'ete; 8 
éyoñ be nga lôte Mysie, be nga kui 
Troas. 9 Ane Paul a nga yem biye- 
yem alu na: ap a Macédoine a 


MAM MINLOMAN 


16: 21 
tele, a ye'elane nye, a jô na, Za’a 
Macédoine, 6 volô bia. 10 Eyoñ a 
nga yem biyeyem bite, bi nga ja 
jehe zene ya ke Macédoine, bi nga 
jô na, Zambe a loeneya bia bi ke kate 
be mbamba foé. 

#11 Ajô te bi nga kôlô Troas a ke 
miel été, a ke zôsôa zen a kui Samo- 
thrace, bi nga bô zen alu da, ane bi 
nga kui Néapolis; 12 akôlô ya vôm 
ate, bi nga kui Philippes, nlame Macé- 
doine, aku'u nlame ya si éte, bote 
bete be nga so Rome: ane bi nga 
bômbô nlam ôte abe melu. 13 Môse 
sondô bi nga lôt mbé akak a ke nsa’ 
ôsôé, vôm ate bi nga si'a ko na a ne 
vom be wô’ô bo be ye'ela/ane Zambe; 
ane bi nga tabe wêé, a kobô binga 
be nga to ésulan. 14 Minga éziñ a 
mbe jôé na Lydie, a nga bo a kw'ane 
bivindi bindelé, minga ya Thyatire, 
a nga bo a kañe’ Zambe, a nga wô’ô 
bia: Zambe a nga dutu nye nlem a 
tu'a wô’ô mejô Paul a nga jô. 15 
Eyoñ a nga mane baptizôban, émien 
a bôte ya nda jé, a nga ye'elane bia, 
a jô na, Nge mi maneya tyi'i na me 
tu'uya buni Tate, za'an nda jam, a 
tabe wôé. Ane a nga bu'u bia. 

16 A nga bo na, éyoñ bi nga ke 
vom be wô’ô bo be ye'ela'ane Zambe, 
ngon éziñ é mbe nsisime ya kulu mejô 
€ nga têbane bia, bêt be nga bili 
nye be nga nyoŭñ akum abui amu a 
nga kulu mejô. 17 Ngon éte é nga 
tôñe bia be Paul mvus, a bete tyiñe 
yôp, a jô na, Bôte ba be ne bebo bisaé 
be Zambe A Dañe bôte bese Yôp, 
mbe be akañete mia zene ya ényiñ. 
18 A nga bo nalé melu abui. Ane 
Paul a nga dañe wô’ abé, a kôñelan, 
a jô nsisim ôte na, Me ajôžwo a jôé 
Jésus Christ na, Kôlô’ô be nye. Ane 
ô nga kôlô awolo te. 

19 Ve éyoñ bôt be nga bili nye be 
nga yene na be nji bo ngule ya beta 
nyon akum, ajô te be nga bi Paul ba 
Silas, a dutu be si a ke be be bejô bêt 
vom bêt be nga bo be sula'an, 20 
eyoh be nga ke be be betyi'i mejô, 
be nga jô na, Be ne bote ya Bejuif, be 
adafie zametan nlame wongan, 21 
be akate bêt biyem, mbie bi nji bo 
ngule ya nyofi nge bo, bi za tyame 


16: 22 
metiñ, amu bi ne bote ya Rome. 22 
Ane bêt be nga to ésulan be nga kôlô 
si nsamba wua a siñe be: ane betyi'i 
mejô be nga nyape be mengômesan, 
a wua be si a jô bote na, Biba'ane be 
minkasa. 23 Eyoñ be nga jaé bibi 
be, be nga ke be nda mimbôk, a jô 
mba'ale nda mimbô’ô na, Tuka'a ba'- 
ale be: 24 éyoñ a nga wô’ ajô te, 
a nga ke be mon nda mfe été, a ve 
bibom mebo. 25 Bebé zañ alu, Paul 
ba Silas be nga ye'elane Zambe a yia 
bia, ane mimbô’ô mi nga vô’ôlô be; 
26 atemeteme na si é nga f6'6san, 
ajô te mekône ya nda mimbô’ô si me 
nga f0'êsan: ane mimbé mise mi nga 
jia diiban; a mengata'a ya bote bese 
me nga kulan. 27 Eyon mba'ale nda 
mimbôk a nga vee Oyo, a yene mimbe 
ya nda mimbô’ô mi nto ndiian, a nga 
té nkpwaté mekôn, a ye wôé émien, 
amu a nga sia ko na mimbô’ô mi 
maneya ti. 28 Ane Paul a nga dañe 
bete tyiñe yôp, a jô na, Te ndamane 
nyôle jôé: amu bia bese bi ne va. 
29 Ane a nga loene belampe a ke 
mbil nda été, a f0'0ban a ko wot, a 
ku si mebo me Paul ba Silas, 30a 
ke be atan a jô na, A betate, me aye 
bo aya me aye yen ényiñ? 31 Ane 
be nga jô na, Buni'i Tate Jésus, wôna 
wo aye yen ényiñ, womien a bôte ya 
nda jôé. 32 Ane be nga kate nye 
mejô me Tate, a bôte bese be nga to 
nda je. 33 Ane a nga nyoñe be 
awolo te alu se, a sôpe be meveñ; 
ane a nga jia baptizôban, émien a 
bôte bese ya nda jé. 34 Ane a nga 
ke be nda jé été, a telé be bidi be di, 
a nga dañe vak, a bôte bese ya nda 
jé, amu a nga buni Zambe. 

35 Eyoñ tyé é nga lende, betyi'i 
mejo be nga lôme bebo bisaé bap, 
a jô na, Swu bote bete. 36 Ane 
mba'ale nda mimbôk a nga kate Paul 
mejo mete, a jô na, Betyi'i mejo be 
lômeya foé na me suu mia: ajô te 
éyoñe ji, za'an, mi ke mvo'e. 37 Ve 
Paul a nga jô be na, Be maneya bôme 
bia bôt be to, te ke na bi nga ku, bia 
- bôte ya Rome, be maneya ke bia nda 
mimbôk; éyoñe ji ye be aye suu bia 
asoé? nalé a ne momo; ve bebien þe aye 


zu nyoñe bia a ke bia atan. 38 Bebo | 


MAM MINLOMAN 


17:12 
bisaé be nga kate betyi'i mejô mejô 
mete: ane be nga ko won éyoñ be 
nga wô’ô na be ne bote ya Rome; 
39 ane be nga ke ye'elane be; éyoñ 
be nga ke be atan, be nga sili þe 
be kôlô nlam ôte. 40 Ane be nga 
kôlô nda mimbôk, a ke nyi nda 
Lydie: éyoñ be nga yene bobenyañŭ, 
be nga volô be minlem, ane þe nga 
kôlô. 
17 Eyoñ be nga lôt Amphipolis 
j; a Apollonie, be nga kui Thessa- 
lonique, nda Zambe ya Bejuif é mbe 
vôm ate; 2 Paul a nga nyi nda be 
nga to môse mi sondô mila ane a nga 
bo a bo'ok, a kate be mejô me ne 
ntilane kalate Zambe, 3 a nga ye'ele 
be, a jô na, Christ a nga yiane jibi 
awu, a beta wômô soñ; a nga jô fe 
na, Jésus ate, nnye me akate mia, a 
ne Christ. 4 Ane bevo'o be nga buni, 
a tôñe Paul ba Silas; nalé fe beta 
nsamba ya Begrec be mbe zôsô, a 
binga abui be nga to benya bôtô. 5 
Ane Bejuif be nga sengan, be nga 
nyoñ mbia be bôt nsamba wop, be 
mbe te ngum ésaé, be nga sulane bôt 
a zametan nlam ôte; a nyi nda Jason 
a évô, be nga ke bi be a zu be atan 
bêt be mbe. 6 Eyoñ be nga bo te 
yene be, be nga dutu Jason ba be 
bobenyañe bevo'o si, a ke be be bejo 
bote ya nlam ôte, a jô na, Bôte ba 
be maneya kôñelane mam mese ya 
si nyô, be zuya fe nne; 7 mbe fe 
Jason a nyoñeya: a bote ba bese be 
atyam metiñe me César, a jô na, 
Njo bôt mfe a nto, Jésus. 8 Ane be 
nga zametan ésulane bôt a bejô bôte 
ya nlam ôte, éyoñ be nga wô’ô mejô 
mete. 9 Ane be nga nyon éban Jason 
ba be bôte bevo’o be nga ve, a suu be. 
10 Ane bobenyañ be nga jia lôme 
Paul ba Silas Bérée alu: éyoñ be nga 
kui, be nga nyi nda Zambe ya Bejuif. 
11 Ane bête bete be nga dañe bote 
ya Thessalonique mbamba minlem, 
amu minlem miap mi nga bo avôle ya 
buni mejô me Zambe, a fombô mejô 
me ne ntilane kalate wé môse mise, 
a yen nge mejô mete me ne nalé. 
12 Ajô te bêt abui be nga buni; 
nalé fe binga abui be mbe Begrec 


be nga to benya bôtô, a befam abui. 
137 


S 
13 Ve éyoñ Bejuif ya Thessalonique 
be nga yeme na Paul a nga kate fe 
mejô me Zambe Bérée, be nga ke fe 
wôé, a zametan a ndeñele bôt. 14 
Ane bobenyañ be nga jia lême Paul 
mañ: ane Silas ba Timothée be nga 
li beto wôé. 15 Ane bêt be nga ke 
liti Paul be nga ke nye Athènes, éyoñ 
be nga mane wô’ô mbañete Paul a 
nga lôme Silas ba Timothée na be 
za'a avô, be nga kôlô. 

16 Eyon Paul a nga yange be 
Athènes, a nga wô’ abé nleme wéamu 
a nga yen nlam ôte bengunemelan 
ne lut! 17 Ajô te a nga fase Bejuif 
a bôt be mbe zôsô mejô me Zambe 
nda Zambe été, a ba be nga zu koé 
nye vôm bôt be nga bo be sula'an 
melu mese. 18 Ane bote bevo'o ya 
Beépicurien a Bestoicien be mbe þe- 
fase mam be nga sôane nye. Bevo'o 
be nga jô na, Môte nyo a kobô ne 
lobolobolop, a ye jô aya? ba bevo'o 
na, A funan ane môt a liti bôt mimfefé 
bezambe: amu a nga kañete bôte Jésus 
a ñwômôlane soñ. 19 Ane be nga 
bi nye a ke nye nkôle ya Aréopage, a 
jô na, Ke bi akômbô yem aka'a 
mfefé fiye'elan wo aye'ele bote di? 
20 Amu wo akobô bia mimfefé mejô: 
ajô te bi akômbô yem ane mejô mete 
me né. 21 (Bôte bese ya Athènes a 
mintabe ya été be nga bo te bo jam 
afe, ve kobô a vô’ôlô mimfefé mejo). 
22 Ane Paul a nga tebe abôbôn nkôle 
ya Aréopage, a jô na, 

A bôte ya Athènes, me asimesane na 
mi adañe kañe biôm abui. 23 Amu 
éyoñ me nga lôte minseñ, a yene biôm 
mi akañ, me nga koé fe autel, nkpwe- 
lan ô to été na, MFA'A YA ZAMBE 
EZIN BOT BE NE TE YEM. Ajo 
te, jam mi akañ vôm mi adimi, nde 
te me akañete mia. 24 Zambe ate, 
nnye a nga té si a biôm bise bi ne été, 
nnye a ne Tate ya yôp a si, a nji tabe 
betemple be ne nlôñan a mo; 25 nalé 
fe bêt te bo nye bisaé a mo, aval ane 
nge a jeñe jom, amu émien a ve bote 
bese ényiñ, a mvebe, a mam mese; 
26 ane a nga bo bôte ya meyoñe mese 
be soo be môte wua a tabe si se, a 
nga telé mimbu miap ane a nga tiheti, 
a tyi’i minne Wan An tabe; 27 nde 


MAM MINLOMAN 


LSN 
be aye jene Zambe, ndô’ôtô be aye 
bôpe nye a yene nye, akosa bo bia 
bese a Zambe bi nji bo ôyap: 28 
amu ngule jé bi anyiñ, a wulu, a tabe, 
ane bôte benan be atili bia, bevo'o 
be nga jô na, 
Amu bi ne fe bone þé. 

29 Amu bi ne bone be Zambe, ajô 
te bi ayiane bo te simesane na Zambe 
émien a funan ane or, nge argent, nge 
mekok, bêt be ne atyeh a mefe’e be 
akpwele bie. 30 AjJô te Zambe a nga 
jibi melu þe nga dimi; ve éyoñe ji a 
jô bote bese vôm ase na, Kôñela’ane 
minlem: 31 amu a nga tiñeti môs 
éyoñe te môt émien a nga telé a ye 
tyii mejô me bote bese zôsô; nde a 
nga ve bote bese ngule ya buni, 
éyoñ a nga wômôlô nye soñ. 

32 Eyoñ be nga w0'6 foé na bêt 
be awômô mesofi, bevo’o be nga biasé 
ajô te; ba bevo'o be nga jô na, Bi 
akômbô beta wô’ ane wo akobô ajô 
di. 33 Ane Paul a nga kôlô vôm 
be nga to. 34 Ane bote bevo'o be 
nga tôñe nye a buni: Denis, ntyi'i 
mejô ya nkôle ya Aréopage, a nga to 
nsamba ôte, a minga a mbe joe na 
Damaris, ba be bote bevo'o be nga 
buni. 

1 8 Mam mete me maneya, a nga 

kôlô Athènes, a ke Corinthe. 
2 A nga koé môt a mbe mone Bejuif, 
a mbe joe na Aquilas, ve a nga bialé 
Pont, a ndôme so Italie, ba minga wé 
Priscille, amu Claude a nga jô Bejuif 
bese be kôlô Rome: ane a nga ke koé 
be; 3 amu ba nye be mbe ésaé jia, 
a nga tabe, ane be nga bo ésaé éte; 
amu ésaé jap é mbe ésaé ya lôñe 
menda bindele. 4 Ane a nga ye'ele 
bôt nda Zambe môse mi sondô mise, 
a dutu Bejuif a Begrec be buni. 

5 Ve éyoñ Silas ba Timothée be 
nga so Macédoine, Paul a nga bo 
ngul nlem amu mejô me Zambe, ane 
a nga kañete Bejuif na-Jésus a mbe 
Christ. 6 Eyoñ be nga sôane biso 
a biasé, a nga samese ngômesane jé, 
a jô be na, Metyi menan me tabe'e 
mia minlô; me ne mfuban: éyoñe ji 
me aye li mia, a ke meyoñe mefe. 
7 Ane a nga kôlô vôm ate a ke nda 
môt a mbe jôé na Titius Justus, môt 


aa a mm a a 


18: 8 
ate a nga buni Zambe, nda jéé mbe 
bebé nda Zambe. 8 Ane Crispus, 
évete ya nda Zambe, a nga buni 
Tate a bôte bese ya nda jé; nalé fe 
bêt abui ya Corinthe, €yoh be nga 
wôk, be nga buni a baptizôban. 9 
Ane Tate a nga jô Paul biyeyem alu 
na, Te ko woñ, ve kobô te tabe évô: 
10 amu me to be wo, te ke môt a ye 
ndamane wo, nge bi wo; amu me ne 
bêt abui nlame wu. 11 Ane a nga 
tabe wôé mbu wua a ngon ésaman, 
a ye'ele be mejô me Zambe. 

12 Eyoñ Gallion a mbe njô bôte 
ya Achaïe, Bejuif be nga bo nleme 
wua a kôlô si a siñe Paul, ane be nga 
ke nye vom ntyii mejô a nga to, 
13 a jô na, Môte nyo a dutu bêt be 
kafie Zambe, te aval ane metin. 14 
Ve éyofi Paul a nga ye kobd, Gallion 
a nga jo Bejuif na, A Bejuif, nge a 
nga bo fo'o ajô ékotekot, nge mbia 
jam, e ne zôsô nge me ajibi mia: 15 
ve nge mi ne minsili ajô mejô a môé a 
metiñe menan, fomba’an ajô te mia- 
bebien; me te nye me tyli mejô 
mete. 16 Ane a nga titane be be 
kôlô éto ntyii mejô. 17 Ane bote 
bese be nga bi Sosthenes, évete ya 
nda Zambe, a bibi nye vom ntyii 
mejô a nga to. Gallion a nji simesane 
mejô mete. 

18 Ajô te e maneya, ane Paul a 
nga beta tabe wôé melu abui, ane a 
nga ya'ane bobenyañ a ke miel été 
Syrie, Priscille ba Aquilas ba be be be 
nga ke: a nga sôté ntui Cenchrées: 
amu a nga tiñeti atiñ. 19 Be nga kui 
Éphèse, ane a nga lii be wôé; ve 
émien a nga nyi nda Zambe, a ye'ele 
Bejuif. 20 Eyoñ be nga bv’u nye na, 
Tabe’e melu mefe, a nji kañese; 21 
ane a nga ya'ane be, a jô na, Me aye 
bulane be mia nge Zambe a kañese, 
ane a nga ke miel a kôlô Ephese. 

22 Eyoñ a nga kui kindi’i Césarée, 
a nga ke batane bôte ya kirke, ane a 
nga ke Antioche. 23 A nga bombô 
wôé abe melu, ane a nga kôlô, a lête 
minlam minlam afôla ya Galatie a 
Phrygie, a bo beyéé bese ngule 
minlem. 

24 Mone Bejuif éziñ, a mbe jôé 
na Apollos, ve a nga bialé Alexandrie, 


MAM MINLOMAN 








19: 12 


a nga dañe yeme kobô, a nga ke 
Ephese; a nga dañe yeme ye'ele mejô 
me ya kalate Zambe. 25 Môt ate, 
bêt be nga mane ye'ele nye zene ya 
Tate; a mbe ngul nlem, ane a nga 
kobô atu'a ye'ele bêt mame ya Jésus, 
a nga yeme ve mbaptizô Jean étam: 
26 ane a nga taté kobô te ko woh, 
nda Zambe. Eyoñ Priscille ba Aguilas 
be nga wô’ô nye, be nga nyoñe nye, 
a tw'a lepe nye zene ya Zambe. 27 
Eyoñ a nga kômbô lêt a ke Achaie, 
bobenyañ be nga me'ete, ane be nga 
tili beyéé kalate na be nyofie nye: 
éyoñ a nga kui a nga dañe volô be, 
mbe bete be nga buni amu mvame 
Zambe; 28 amu a nga dañe kpwé 
Bejuif bivô bêt be to, a liti be kalate 
Zambe été na Jésus a ne Christ. 
19 A nga bo na, éyofi Apollos a 
nga ke Corinthe, Paul a nga 
lôte si ya minkô, a kui Éphèse, a koé 
beyéé bevok: 2 ane a nga jô be na, 
Ye mi nga nyon Mbamba Nsisim 
éyoñ mi nga buni? Be na, Momo, 
bi nji ke wô’ôtane na Mbamba Nsisim 
a to. 3 A nga jô na, Nde mi nga 
baptizôban a za ajô? Bena, Mbaptizô 
Jean. 4 Ane Paul a nga jô na, Jean 
a nga baptizô bôt mbaptizô ya nkôñe- 
lane minlem, a jô bôte na, Buna’ane 
nyo a ye zu me mvus, nnye a ne 
Jésus. 5 Eyoñ be nga wô’ ajô te, 
be nga baptizôban a jôé Tate Jésus. 
6 Eyon Paul a nga beté be mo, 
Mbamba Nsisim a nga zu be be; ane 
be nga kobô minkobô mevale meva, a 
kulu mejô. 7 Bôte bete bese be mbe 
nge awôm a bebaé. 
8 Ane a nga bo anyii nda Zambe, 
a kobô ngon éla te ko woñ, a fase 
bôte mejô, a dutu be mfa’a ya ayoñe 
Zambe. 9 Ve éyoñ bevo’o be nga bo 
melo, te wôk, ve kobô Zen éte abé 
vom bêt be nga sulan, a nga li be, 
a nyoñe beyéé, a kañete be mejô 
môse mise nda Tyrannus a nga bo 
a yele bôt. 10 A nga bo nalé 
mimbu mibaé; ajô te bote bese be 
nga to Asie be nga wô’ô mejô me Tate, 
Bejuif a Begrec. 11 Ane Zambe a 
nga bo bitua bi mam mo me Paul: 
12 nalé bêt be nga be'e biyañese nge 
bone bindelé be A angeten, a 
1 


19: 13 
nga be'e nyêle jé, a ke bie bêt be nga 
ya'a, ane akon e nga yete be, a mi- 
mbia minsisim mi nga kôlô. 13 Ve 
Bejuif bevo'o be nga bo be wulu’ 
minlam minlam, be mbe mimbibiañ, 
be nga jô na, Bi ne ngule ya va mi- 
mbia minsisim, be nga kobô bêt be 
mbe mimbia minsisim a joe Tate, 
a jô na, Me ajo mia a ngule Jésus 
nnye Paul a kañete. 14 Ane Scévas, 
mone Bejuif, mie prêtre, a mbe bone 
zafipwa be nga bo nalé. 15 Ane 
mbia nsisim a nga yalan a jô be na, 
Jésus me ayem, a Paul me ayem; ve 
mia mi ne beza? 16 Môt ate a mbe 
mbia nsisim, a nga yô, a ke bi be, a 
dañe be bebaane ngu, a dume be si, 
nalé be nga mate a kôlô nda éte, 
be mbe soé a mimbalane meve. 17 
Ane bote bese, Bejuif a Begrec, be 
nga to Ephese, be nga wô’ ajô te; 
bôte bese be nga ko woñ, ane jôé 
Tate Jésus e nga bo duma. 18 Bôt 
be nga buni, abui fe e nga zu, a mem 
a kate mam be nga bo. 19 Bôt 
“abui, be nga bo bitua bi mam me ne 
medu'an, be nga kôane bekalate bap, 
a di'i be nduan, bote bese be to; ane 
be nga lahe tahe moné ya bekalate 
bete, a yeme je bifase bi moné beto- 
yini mewôm metan. 20 Ane mejô 
me Tate me nga dañe yaé a bo fo'o 
ngu. 

21 Eyoñ mam mete me nga man, 
Paul a nga bôndé fee nleme wé na, 
éyoñ a ye lête Macédoine a Achale, 
a ye ke Jérusalem, ane a nga jô na, 
Eyon me kuiya wôé, wona me ayiane 
fe ke yene Rome. 22 A nga lôme 
bôte bebaé be nga bo nye bisaé Macé- 
doine, Timothée ba Éraste, ane émien 
a nga li'i a to Asie abe melu. 

23 Bebé melu mete, ézezam abui é 
nga bo ajô Zen éte. 24 Môt éziñ, 
a mbe jôé na Démétrius, nlui argent, 
a nga lôñe bone menda ya Diane a 
argent, a nga ve bôt be mbe atyeñ 
bisaé abui; 25 mbe bete a nga loen, 
be zu sulan, a bôt be nga bo bisaé ya 
été, a jô na, A bôt, mi ayeme na ésaé 
ji nje bi ayen akume dangan. 26 
Mi ayen a wô’ô na, sa Ephese étam, 
Paul nyô a maneya dutu bôt abui 
a kôñelane be EEE a jô na bezambe 


MAM MINLOMAN 


19: 39 


bôt be abo a mo be nji bo bezambe: 
ve e nto bebé ya yian afôla ya Asie 
ese: 27 ajo te, bi ayiane ko woñe 
na ésaé jangan é za wu ntuk; nalé fe 
temple ya beta zambe minga, a ne 
jôé na Diane, a za bo momo, a za bo 
fe na be aye va nye duma dé, Asie 
ase a bôte ya si se be akañe nye. 28 
Eyonh be nga wô’ ajô te, be nga jaé 
yaa, a bete metyiñe yôp, a jô na, 
Diane ya bôte ya Éphèse a ne anen. 
29 Ane nlam ôse ô nga to ne zameta- 
zametan! ane bôte bese be nga ke 
mbi vôm bêt be nga bo be sula/'an, 
éyoñe te be maneya bi Caïus ba 
Aristargue, bote ya Macédoine, be 
nga bo be kele' nsamba Paul. 30 
Eyon Paul a nga ye ke nyin vêm bêt 
be nga to, beyéé be nga kame nye. 
31 Bote bevo'o fe, bejo bote ya Asie 
be mbe bemvôé bé, be nga lôme nye 
bêt a ye'elane nye na a bo te veele 
ke vêm bêt be nga bo be sula'an. 32 
Ane bote bevo'o be nga bete metyiñe 
yôp ajô da, ba bevo' ajô afe: amu 
ésulane bôt é nga bo ézezam; bôt 
be nga dañ abui be nji yeme jam be 
nga zu bo ésulan. 33 Ane þe nga 
loen Alexandre a to ésulane bêt, 
Bejuif be nga telé nye ôsu. Ane 
Alexandre a nga fepe wo, a nga ye 
kame bote bé, bêt be to. 34 Eyoñ 
be nga yeme na a mbe mone Bejuif, 
bebé mewolo mebaé bôte bese be nga 
bete metyiñe yôp tyiñe jia, a jô na, 
Diane ya bôte ya Éphèse a ne anen. 
35 Eyoñ ntili bekalate ya nlam ôte 
a nga kpwé ésulane bote bivô, a nga 
jô na, A mia bote ya Ephese, môt 
mbé a ne te yeme na nlame ya Ephese 
wo aba’ale temple ya beta Diane, wo 
aba'ale fe ngunemelan é nga ku és0'0 
be Jupiter? 36 Amu bêt be nji bo 
ngule ya sôane mejô ma bisô, mi 
ayiane tabe bivô, te boan ajô e ne te 
fek. 37 Amu mi maneya zu bite 
bana nne, be nji wupe biôme ya þe- 
temple, te biasé fe zambe minga wo- 
ngan. 38 Ajô te, nge Démétrius ba 
be bôt be abo ésaé éte be ne ajô ya 
jô môt, nda be atyi'i mejô é yoo, a 
bejô bôt be to: bebien be aye kat a 
bo'olê bebien. 39 Ve nge mi ajeñ 
ajô e ne mam mefe, bôt be ne ngule 


19: 40 


ya tyi'i de éyoñ be asulan. 40 Amu 
bi ayiane ko wofie na be za ve bia 
mekua amu ézezam je ate bo den, te 
ngum ajô: ajô te bi aye bo te ngule ya 
kobô ésulane ji zôsô. 41 Eyoñ a nga 
mane kobô nalé, a nga jô ésulane 
bôte na, A maneya. 


Eyoñ z0'é éte é nga man, Paul 

20 a nga bañete beyé’é a lepe be, 
ane a nga ya'ane be, a kôlô a ke 
Macédoine. 2 Eyoñ a nga lête me- 
fôla mete, a lepe bôt mejô abui, a nga 
kui Grèce. 3 Eyoñ a nga to wôé 
ngon éla, a Bejuif be nga bonde fe'e 
ya bo nye jam, a nga ke miel Syrie, 
ane a nga tyi' ina, a ye bulane zene 
ya Macédoine. 4 Ane be nga fubu 
nsamba wé a ke Asie, Sopater môte ya 
Bérée, mone Pyrrhus; a ba be ya 
Thessalonique, Aristarque a Secundus; 
a Caïus ya Derbe, a Timothée; a ba 
be ya Asie, Tychique a Trophime. 
5 Bôte bete be nga ke ôsu, ane be nga 
yange bia Troas. 6 Ane bi nga ke 
miel a kôlô Philippes, melu be nga di 
fembé é ne te vus me maneya, ane 
bi nga ke koé be Troas melu metan; 
yêm ate bi nga bômbô melu zañbwa. 
7 Môs sondô mfe a nga taté, éyoñŭ 
bi nga to ésulan a be'e fembe, Paul 
a nga kate be mejô, a ye’e kôlô mame 
tyé; ane a nga jaé kobô a kui zah alu. 
8 Belampe abui be mbe nda yôp vôm 
bi nga to ésulan. 9 Ndôman éziñ 
é mbe jôé na Eutyche, a nga to mbé 
yôp, ane ôyo ô nga dañe bo nye mis; 
éyoñ Paul a nga beta kobê ayap, amu 
ôyo ô nga dañe bi nye mis, ane a nga 
ku si, a nga to nda yôp menda mefe 
mebaé si, ane be nga zu to'€ nye a 
wuya. 10 Ane Paul a nga sise si, 
a ku nye yôp, a wubane nye, a jô na, 
Te yônan; amu a ngenan a vee. 11 
Eyoñ a nga beta ke nda yôp, a nga 
be'e fembé, a di, ane a nga beta kobô 
ayap, azukui ésala tyé, wôna a nga 
kôlô. 12 Ane be nga zu ndôman é 
nyiñeya, ane minlem mi nga vobô be. 
13 Bi nga ke ôsu a ke miel, ane bi 
nga kôlô a ke Assos, vôm ate bi nga 
nyone Paul: amu émien a nga tiñeti 
nalé, amu a nga ke kindik. 14 Eyoñ 
a nga tôbane bia Assos, bi nga 
nyoñe nye, ane bi nga kui Mytilène. 


MAM MINLOMAN 


20: 31 

15 Ane bi nga kôlô vôm ate miel été, 
alu da e lôteya, bi nga kui bebé Chio; 
tyé kpwa bi nga kui Samos; tyé fok 
bi nga kui Milet. 16 Amu Paul a 
nga jô na a ye yale zene fe te kui 
Ephese, ajô te a ye bo te bômbô melu 
abui Asie; amu a nga ke avô, nge a 
ne ngu, a nga yi kui Jérusalem ésulane 
Pentecôte. 

17 Eyoñ a nga to Milet a nga lôm 
mbañete Éphèse, a loene bivete ya 
kirke. 18 Eyoñ be nga zu vôm a nga 
to, a nga jô be na, 

Miabebien mi ayem, ataté môs me 
nga taté telé abo dam Asie, ane me 
nga to be mia melu mese, 19 a bo 
ésaé Tate a nlem évôvoé, a mili'i mis, 
a meve'ele Bejuif be nga ve'ele me 
éyoñ be nga ke bimo'o; 20 mi ayeme 
fe na me nji ko woñ ya kate mia jam 
de ayiane mia, a ye'ele mia vom bêt 
be to, a menda menda, 21 a kanete 
Bejuif a Begrec na be kôñelane minlem 
a buni Zambe, a buni fe Tate Jésus 
Christ wongan. 22 Eyoñe ji, mi 10, 
me ake Jérusalem, nsisim wo adutu 
ma, te yeme mam me aye bobane me 
wôé: 23 ve na Mbamba Nsisim a 
kate me minlam mise, a jô na, ngata' a 
a ékpwe'ele bi ayange ma. 24 Ve me 
ne te simesane na ényiñe jam é ne 
jôm, ane me anye'e je mamien, ajô 
te me aye mane bo dulu dam, a ésaé 
éte me nga nyoñe je be Tate Jésus, a 
kat mbamba foé ya mvame Zambe. 
25 Eyoñe ji, mi 10, me nga zu vom 
mi nga to a kate mia mejô ya ayofie 
Zambe, me ayeme na mia bese mi 
aye bo te beta yen asu dam. 26 Ajô 
te me akate mia môse wu na, me ne 
mfuban mfa’a ya metyi me bote bese. 
27 Amu me nji ko wofi ya kate mia 
mejô me Zambe mese. 28 Tuka'a 
ba'alane miabebien, a nsamba ôse, 
ñwô Mbamba Nsisim a nga telé mia 
beba'ale, a ve kirke ya Zambe bidi, 
kirke éte a nga kus a metyi mé. 29 
Me ayeme na éyofi me aye kôlô, beze 
be aye kui vôm mi to, be ne te simesan 
nsamba; 30 bôt be aye kôlô nsamba 
wônan, a kobô mejô me ne medu'an, 
a dutu beyé’é be tôñe be. 31 Ajo te, 
momba'an, mi simesane na mimbu 
mila me nji jô’é APA DAA bese alu ba 


20:532 
môs, ve kuli mili mis. 32 Eyoñe 
ji me ali mia be Zambe, a mejô ya 
mvame jé, me ne ngule ya bete mia 
yôp, a ve mia éto nsamba bôte bese 
be ne mfuban. 33 Me nji nyamete 
éza argent, nge or, nge mengômesan. 
34 Miabebien mi ayeme na mo ma 
me nga bo ésaé ya kôane biôm bi 
ayiane ma, a bôt bia be be bi nga to. 
35 Mam mese me nga ve mia éfunan, 
ane mi ayiane bo ésaé a volô bôt be 
ne atek, a simesane mejô me Tate 
Jésus, ane émien a nga jô na, Môt 
a ve, a nyô a nyoñ, nyô a ve a dañe 
yen ébotan. 

36, Eyoñ a nga mane kobô nalé, 
a nga kute meboñe si, a ye'elane 
Zambe ajô dap bese. 37 Ane bôte 
bese be nga dañe yi, a wubane nye 
tyiñ, a latane nye menyu, 38 be 
nga dañe yi amu ajô a nga jô na, be 
aye bo te beta yen asu dé. Ane be 
nga ke litane nye miel. 

92 A nga bo na, éyofi bi nga ka- 

ndane be a kôlô, a ke miel été, 
bi nga ke zôsôa zen a kui Cos, alu 
da e lôteya, bi nga kui Rhodes, akôlô 
vom ate, bi nga kui Patare: 2 éyoh 
bi nga yene miel ô kele Phénicie, bi 
nga ke été, a ke. 3 Eyoñ bi nga kui 
bebé Chypre, a yen ékôte mañ éte, 
bi nga li'i je mbo nga, a ke Syrie a zu 
kui kindi'i ya Tyr; amu vôm ate be 
nga yiane va akum miel été. 4 Bi 
nga koé beye'e wôé, ane bi nga bômbô 
melu zañňñbwa: bôte bete be nga jô 
Paul a ngul Nsisime na, a ye bo te 
telé abo dé Jérusalem. 5 A nga bo 
na, éyoñ melu mete me nga lôt, bi 
nga kôlô, a ke mfa'a bi nga ke; a be 
bese, beyal a bon, be nga zu litane 
bia susu'a nlam: bi nga kute meboñe 
si mfôme mañ, a ye'elane Zambe, ane 
bi nga yaan; 6 bi nga ke miel été, 
ane be nga bulane jal mvus. 

7 Eyoñ bi nga so Tyr miel été, 
bi nga kui Ptolémaïs; ane bi nga 
batane bobenyañ, a bômbô be be alu 
da. 8 Tyé kpwa, ane bi nga kôl, 
a kui Césarée: ane bi nga nyin nda 
Philippe, nnye a nga bo a kate’ mba- 
mba foé, bôte besaman nnye a mbe 
zanbwale, bi nga to nda jé. 9 Môt 
ate a mbe bo api benyin, be 


MAM MINLOMAN 


2425 


nga to te yaé befam, be nga kulu 
mejo. 10 Bi nga bômbô wôé abe 
melu, ane nkulu mejô éziñ, a mbe jôé 
na Agabus, a nga so Judée. íi A 
nga zu vôm bi nga to, a nyoñ asese 
Paul, a ka'a mebo mé a mo mé émien, 
a jô na, Mbamba Nsisim a jô na, Nale 
Bejuif ya Jérusalem be aye ka'a môt 
a bili asese di, be aye ve nye mo me 
bêt be ne te yeme Zambe. 12 Eyoñ 
bi nga wô’ô mejô mete, bia be bote 
ya vom ate bi nga ye'elane nye na 
a bo te ke Jerusalem. 13 Ane Paul 
a nga yalan, a jô na, Jé mi abo, mi 
ayi du a ve me éngôngole nyô? amu 
me ne ngule ya ke, sa ke nka'an 
ngata'a étam, ve wu fe Jerusalem, 
amu jôé Tate Jesus. 14 Eyoñ a nga 
bo te w0'ê bia, bi nga jO'é, a jô na, 
Mam Tate a nye’e me bo’ok. 

15 Melu mete me lôteya, bi nga 
nyoñe biôm biangan, a ke Jérusalem. 
16 Beyéé bevo’o be nga so Césarée 
be nga ke fe liti bia, ane be nga ke 
Mnason môte ya Chypre, môt a nga 
taté bo ñyé’é, bi nga yiane tabe nda jé. 

17 Eyon bi nga kui Jérusalem, 
bobenyañ be nga nyote bia a avak. 
18 Tye kpwa, bia be Paul bi nga ke 
be Jacgues; ane bivete ya nda Zambe 
bise bi mbe wee. 19 Eyoñ a nga 
batane be, a nga kate be mam mese 
Zambe a nga bo bêt be ne te yeme 
Zambe, amu ésaé jé. 20 Eyoñ be 
nga wô’ ajô te, be nga kañe Zambe; 
ane be nga jô na, A mojañ, ô yeneya 
tañe betoyini be bote ya Bejuif be 
nga buni; be bese be adañe nye'e be 
ba'ale metiñ: 21 be wô’ôya foé ajo 
dêé na wo aye'ele Bejuif bese be to 
meyoñe mefe na be aye lli Moise, a 
jô be na be aye bo te tyi bone bap 
metye, nale fe te bo biyeme biap. 22 
Ajô te e nto aya? be aye foo wô’ô 
na ô soya. 23 Ajô te, bọ’ ajô di ane 
bi ajô wo: Bi bili bôte benyin, bebien 
be tiñetiya atiñ; 24 nyofie be, a 
tune womien ane be aye bo, a ve biôm 
mfa'a wop be sôté mintui: bote bese 
be aye yeme na mam mete be nga 
wô’'ôtan ajô dôé me nji bo été; ve na 
womiene fe wo awulu zene ya zôsô, a 
ba'ale metiñ. 25 Ve mfa'a ya bôt 
be nga bo te yeme Zambe be buniya, 


24126 


"sa'ale biêm be atyi'i ngunemelan, a 
metyi, a biôm bi awu abuk, nale fe 
fam te fulan ngon énoñ te yen a za 
lu'u je. 26 Wôna Paula nga nyoñe bote 
bete, tyé kpwa a nga tun émien ane 
be fe be nga bo, a nyine temple été, 
a tiñeti tañe melu be aye tune bebien, 
akekui éyofi a ye mane ve biêm ajô 
bote bete bese. 

27 Eyoñ melu zahbwale mete me 
nga ye man, Bejuif be nga so Asie, 
éyofi be nga yene nye temple été, be 
nga zametan ésulane bête bese, a bi 
nye, 28 a bete metyifie yêp a jô 
na: A bote ya Israël, vola'ane bia: 
Nyina ane mêt a yeele bote bese 
vêm ase na be sifie bêt, a metiñe 
me Zambe, a vôme nyê; ajô afe a nga 
zu Begrec temple été, a biasé mbamba 
vôme nyô. 29 Amu melu mvus be 
nga yene nye nlam, ba Trophime, 
môte ya Ephese, be nga sia ko na 
Paul a zuya nye temple été. 30 Nlam 
ôse ô mbe ne zametazametan! ane 
bôt be nga ke mimbile vôme wua; 
ane be nga bi Paul, a dutu nye si, 
a va nye temple: ane be nga ji'a dipe 
mimbé. 31 Eyon be nga kombo 
wôé nye, foé é nga ke be évet énene 
ya nsamba bezimbi na, Jérusalem ase 
a nto ne zametazametan! 32 Ane a 
nga jia loene bezimbi a bivete ya 
minsamba bezimbi ntete wua, a ke 
mbi vôm be nga to: éyoñ be nga yen 
évet énene ya bezimbi, a bezimbi, be 
nga jô’é, te beta bibi Paul. 33 Wôna 
évet €nene ya bezimbi € nga zu bebe, 
a bi nye, a jô na, Ka'ane nye a ngôkop 
ébaé; a nga sili na, A ne za, a te bo za 
jam? 34 Bôt be nga to ésulan be 
nga bete metyiñe yôp, bana ajô da, 
ba bevo’ ajô afe: éyoñ a nga bo te ngule 
ya tua yem amu Z0'€ éte, a nga jô 
na be aye ke nye nda bezimbi été. 
85 Eyoñ a nga kui vôm be abet nda 
yôp, a nga bo na bezimbi be nga be'e 
nye mo yôp amu évô ya ésulane bôt; 
36 amu abui bôte ya ésulan e nga zu 
be mvus, a bete metyiñe yôp, a jô na, 
Va'ane nye. 

37 Eyoñ be nga ye ke Paul nda 
bezimbi été, a nga jô évet énene ya 
bezimbi na, Ye me ne ngule ya jô 


MAM MINLOMAN 
bi nga-tili kalate, a tyi'i na be aye | 








PAAD Al 
wo ajô? Ane a nga jô na, Ye wo 
ayem nkobô Begrec? 38 Ke ô ne 


mote ya Égypte, nnye a nga dutu bêt 
melu mvus be zametan nlam, a ke fé 
été bôt betoyini benyin be nga bo 
be wôé’ bêt?” 39 Ane Paul a nga jô 
na, Me ne mone Bejuif, môte ya 
Tarse si ya Cilicie, mote ya nlam 6 
ne te duma tyêtyoé: me aye'elane 
wo na, me'ete'e na me kobô bot. 40 
Eyoñ a nga kañese, Paul a nga tele 
abete ya nda yôp, a fepe bote wo; 
éyoñ be nga tu'a ku bivô, a nga kobô 
be nkobô Hébreu, a jô na, 
99 A bêt, bobejan a betate, vô- 
ôla’ane mejo me aye kate mia 
éyoñe ji ajo dam. 

2 Eyoñ be nga wô’ô nye a kobô’ 
be nkobô Hébreu be nga dañe tabe 
bivô: ane a nga jô na, 

3 Me ne mone Bejuif, me nga bialé 
Tarse si ya Cilicie, nne me nga yaé 
nlame wu, me nga to si fefel éto 
Gamaliel, be nga dañe fo'o ye'"ele me 
zôsô ane be nga bo be ye'ele” bote 
metine bimvam biangan, me nga dane 
nye'e Zambe, aval ane mia bese mi 
abo mose wu: 4 me nga kpwe'ele 
Zene nyo, a wôé bote bevo’ été, me 
nga ka'a befam a binga, a ke be nda 
mimbôk. 5 Njô beprêtre fe a kañete 
ajô dam, a bivete ya menda me Zambe 
bise: mbe fe be nga ve ma bekalate be 
nga tili bobenyañ, a ke Damas, a 
kômbô bi bôt be mbe wôé a zu be 
minka'ane Jérusalem be yene melep. 
6 A nga bo na, éyoñ me nga ke zen, 
a kui bebé Damas, éyoñe te zañe môs 
é nto bebé, atemeteme na beta éfufup 
a nga so yôp a faé vôm me nga tele. 
7 Ane me nga ku si, a wô’ô tyiñ é 
jô’ô me na, A Saul, a Saul, wo akpwe’- 
ele me amu jé? 8 Ane me nga yalan 
a jô na, O ne za, A Tat? Ane a nga 
jô me na, Me ne Jésus ya Nazareth, 
nnye wo akpwe'ele. 9 Bôt bia be 
be bi nga ke, be nga yene fo'o éfufup 
éte, ve be nji w0'6 tyiñe môt a nga 
kobô ma. 10 Ane me nga jô na, 
Me aye bo aya, A Tat? Ane Tate 
a nga jô me na, Kôlô’ô si, ô ke Damas; 
be aye kate wo wôé mam mese me 
nga tiñeti wo na wo aye bo, 
me nga bo te Ee ya yen amu 


11 Eyoñ. 


22:12 
étôto’o ya éfufup éte, bêt bia be be 
bi nga ke be nga bi me wo, a ke ma, 
ane me nga kui Damas. 12 Ananias, 
mbote ya zôsô mfa'a ya metiñe me 
Zambe, Bejuif bese be nga to wêé 
be nga kañete nye mvae, 13 a nga 
zu vôm me nga to, a tebe me fefe, a 
jô me na, A mojah Saul, yenek. 
Awolo te, me nga lôbô nye. 14 Ane 
a nga jô na, Zambe ya bimvam bia- 
ngan a tobeya wo, wo aye yeme mam 
a nye'e, a yene fe Môte ya Zôsô, wo 
aye wô’ô fe nkobô ya anyu dé. 15 
Amu ajo dé wo aye bo ô kañete’ bote 
bese mam ô maneya yen a wôk. 16 
Eyoñe ji wo ayange amu Je? kôlô’ô 
si, ô baptizôban, a va mam abé mêé, 
ô loene jôé dé. 17 A nga bo na, éyoñ 
me nga bulane Jérusalem, ane me nga 
ye'elane Zambe temple été, nlem ô 
nga ndeñe me mfa'a mfe, 18 ane me 
nga yene nye a jôô me na, Jika'a 
kôlô Jérusalem ana'ana; amu be aye 
bo te buni nkafiete wôé ajô dam. 19 
Ane me nga jô na, A Tat, bebien be 
ayeme na me nga ke be nda mimbôk, 
a bibi bôt be nga buni wo menda me 
Zambe mese: 20 éyofi metyi me 
Etienne, môt a nga bo a kañete’ 
mejô môé, me nga kui, me fe me nga 
tele, a me'ete, a ba'ale mengômesane 
me bôt be nga wôé nye. 21 Ane a 
nga jô me na, Kôlð’ô: amu me aye 
lôme wo ôyap bêt be ne te yeme 
Zambe. 

22 Ane bôt be nga v0O'0lê nye 
akekui ajô te; ane be nga bete metyiñe 
yôp, a jô na, Va'an aka'a mote dina 
si nyô: amu a nji bo mvaé nge a nyiñ. 
23 Eyoñ be nga bete metyiñe yôp, 
a wua mengômesane mape si, a l0'ê0lan 
mbulu'u mfa'a yôp, 24 évet énene 
ya bezimbi é nga jô na be za'a nye nda 
bezimbi, a jô be be bibi nye nkasa, a 
sili nye minsili, nde a ye yem ajô 
þe abete de metyiñe yôp a siñe nye. 
25 Eyoñ be nga mane ka’a nye nga- 
ta'a, Paul a nga jô évete bezimbi ntete 
wua é nga tele, na, Ye a ne zôsô metiñ 
wo aye bôme môt a ne môte ya Rome, 
te ke na a kuya? 26 Eyoñ évete 
bezimbi ntete wua é nga wô’ ajô te, 
.a nga ke be évet énene ya bezimbi, a 
kate nye foé, a jalinan Wo aye bo jé? 


MAM MINLOMAN 





23:9 
amu mote nyo a ne mote ya Rome. 
27 Ane évet énene ya bezimbi é 
nga ke a jô nye na, Kate'e ma, ye ô 
ne môte ya Rome? Nye na, Ya. 28 
Ane évet énene ya bezimbi é nga yalan 
a jô na, Me nga kus éto éte beta tañ. 
Ane Paul a nga jô na, Ve ma me nga 
bialé môte ya Rome. 29 Ajô te bôt 
be nga ye sili nye minsili be nga ji'a 
kôlô vôm a nga to: ane évet énene 
ya bezimbi é nga ko fe woñ éyoñ a 
nga yeme na a ne môte ya Rome, 
amu a nga ka'a nye. 

30 Tyé kpwa, a nga kômbô yeme 
fo'o ajô Bejuif be nga bo'old nye, a 
nga kuli nye, a jô bemie beprêtre a 
betyi'i mejô bese na be sula'an, ane 
a nga ke Paul a telé nye vôm be nga to. 
23 Ane Paul a nga dañe fombô 

betyi'i mejo, a jô na, A bêt a 
bobejañ, me nga to nlem mvaé asu 
Zambe azukui môse wu. 2 Ane njô 
beprêtre, Ananias, a nga jô bôt be 
nga tele nye fefele na, Biba'ane?nye 
anyu. 3 Ane Paul a nga jô nye na, 
Zambe a ye bibi wo, wo éfumulu 
mfin: ye ô to si a ty? ajô dam aval 
ane metin, a jô bôt be bibi ma, be 
tyame metin? 4 Bôt be nga tele be 
nga jô na, Ye wo abiasé njô beprêtre 
ya Zambe? 5 Ane Paul a nga jô na, 
A bobejafi, me nji yeme na ane njo 
beprêtre, amu e ne ntilane na, Wo 
aye bo te kobô njô bôte wônan abé. 
6 Ve éyoñ Paul a nga yeme na bôt 
be ne ngam ébaé, jia Besadducéen, 
nyo fo’o Bepharisien, a nga bete tyiñe 
yôp vom betyi'i mejô be nga to, a 
jô na, A bobejafi, me ne môte ya 
Bepharisien, bôt be nga biaé ma be 
mbe bote ya Bepharisien: mi asili 
me minsili mfa'a ya mam bêt be abuni 
ajo mimbim a ñwômôlane mimbim. 
7 Eyoñ a nga jô nalé, Bepharisien a 
Besadducéen be nga taté sôane bis; 
ane ésulane bôt é nga kandane zañ. 
8 Amu Besadducéen be ajô na fiwê- 
môlane mimbim ô ne momo, ange ba 
nsisim bi ne momo: ve Bepharisien 
be akañese mejô mete mebaane. 9 
Z0'é énen é nga bo: ane betili bekalate 
ya ngame ya Bepharisien bevo'o be 
nga tebe betetele a luman, a jô na, 
Bi yeneya môte_nyô te”mbia ajô: za 


| 
l 


23t 10 
ajô e ne été nge nsisim nge ange be 
nga jô nye? 10 Eyoh be nga dañe 
tyaman, €vet €nene ya bezimbi € nga 
ko wôñe na be za té nye zañ, ane a 
nga jô bezimbi na, Kele’ va'ane nye 
bêt be né a ngu, mi ke nye nda 
mimbo” ete. 

11 Alu te Tate a nga tele nye fefe, 
a jô na, Volô’ô nlem: ane ô nga 
kañete ajô dam Jérusalem, nalé fe 
wo ayiane kañete de Rome. 

12 Eyoñe tyé é nga bo, Bejuif be 
nga bo ngum nsamba, a tiñeti bebien, 
a kan ngana, a jô na, Bi aye bo te di, 
te nyu, akekui éyoñ bi wôéya Paul. 
13 Bôt be nga bonde mbia fe’ ate be 
nga dañe bote mewôm menyin. 14 
Ane be nga ke be bemie bepretre a 
bivete ya menda me Zambe, a jô na, 
Bi maneya tiñeti biabebien a kan mbia 
ngana na, bi aye bo te tye'e jôm 
akekui éyoñ bi wôéya Paul. 15 Ajo 
te éyofie ji, mia be betyi'i mejo, j0'an 
évet énene ya bezimbi na é zu nye 
be mia, mi jô’ô na bi aye tu’a fombô 
ajo dé: bi aye bo na, a ngenan te kui 
bebé, bi wôé nye. 16 Ve monekale 
Paul a nga wô’ô na be ayabe nye, ane 
a nga ke nyi nda mimbôk a kate 
Paul. 17 Ane Paul a nga loen évete 
bezimbi ntete wua, a jô na, Kele 
ndômane nyo be évet énene ya be- 
zimbi; amu a ne ajô a ye jô nye. 18 
Ane a nga nyoñe nye a ke nye be évet 
énene ya bezimbi a jô na, Paul, a 
ne nkôm, a te loene ma, a sili me na 
me zu ndômane nyô be wo, a ne ajô 
a ye jô wo. 19 Ane évet énen éte 
é nga bi nye wo a ke nye émo’o, a 
sili nye asoé na, Za 2jô wo aye kate 
ma? 20 Ane a nga jô na, Bejuif þe 
tiñetiya na be aye sili wo ô zu Paul be 
betyi'i mejô akiti, aval ane be aye 
twa fombô jam éziñ ajô dé. 21 Te 
kafiese be ajô te: amu bêt be ayabe 
nye be adañe bôte mewôm menyin, 
be maneya tiñeti bebien a kan ngana 
na be aye bo te di, te nyu, akekui 
éyoñ be wôéya nye: éyoñe ji be ma- 
neya kômesan, be ayange ve atiñe 
dôé. 22 Nalé évet énen éte é nga jô 
ndôman éte na, Kelek, ane a nga 
beta tu'a jô nye na, Te kate môte na 
wo ate zu kate me mejo ma. 23 Ane 


MAM MINLOMAN 











24: 3 
a nga loene bivet bi nga to bezimbi 
ntet, bibaé, a jô be na, Kômesa’ane 
bezimbi mintete mibaé mi aye ke 
kui Césarée, a bôt be aye tabe bika- 
bela yôp mewôm zafibwa, a bête 
mintete mibaé be bili mekoñ, alu me- 
wolo mela: 24 ane a nga jô be na 
be.nyoñe betit be aye beté Paul yôp, 
a ke nye mvo'e be Félix, njo bôt. 
25 Ane a nga tili kalate avale di: 

26 A Félix, wo adah mbamba njo 
bôt, me Claude Lysias me ave wo 
mbôlô. 27 Me ajô na, Bejuif be nga 
bi môte nyô, be nga ye wôé nye, ane 
me nga ke bezimbi vôm be nga to, a ke 
va nye, éyoñ me nga yeme na a ne 
môte ya Rome. 28 Amu me nga 
kômbô yem ajô be nga bo'old nye, 
nde me nga ke nye be betyi'i mejo 
bap: 29 me nga koé bêt be bo'old 
nye ajô minsili ya metiñe map, ve 
be nji jô nye ajô a yiane wu de, nge 
ka'a nye ngata'a. 30 Eyoñ be nga 
kate me foé na bôt be nga ke bôndé 
fe'e ya bo nye jam, ane me nga ji'a 
lôme nye be wo, a twa jô fe bêt be 
nga bo'olê nye na be kat ajô dé vôm 
ô to. 

31 Nale bezimbi be nga nyoñe 
Paul a ke nye Antipatris alu, ane a 
nga jô be. 32 Tyé kpwa be nga Wi 
bôt be nga to bikabela yôp, ba be 
nye be kelek, ane be nga bulan nda 
bezimbi: 33 éyoñ be nga kui Césarée 
a ve njô bôt kalate ate, be nga telé 
fe Paul vôm a nga to. 34 Eyoñ a 
nga lañe nye, a nga sili na a ne môte 
ya za si; €yon a nga yeme na a ne 
môte ya Cilicie, 35 a nga jô na, Me 
aye tua vôôlô ajô dôé éyoñ bôt 
be abọ’olô wo be aye zu: ane a nga 
jô na be ba'ale nye nda Hérode. 

Melu metan me lôteya, njô 
24 beprêtre Ananias, a nga ke wôé, 
a bivete bivọo ya nda Zambe, ba 
be môt a mbe atyeñ ya kobô mejê, 
Tertulle; ane be nga kat njo bêt ajô 
Paul. 2 Eyofi be nga loene nye, 
Tertulle a nga taté bo'old nye, a 
jô na, 

Amu bi yeneya mvo'é abui amu 
wo, nalé fe mam abé ya ayoñe di me 
nto zôsô amu fe'e jôé, 3 bi anyone 
me mevale mese B ioe ase, a ve WO 


AI 


24: 4 
akéva anen, A Félix, wo adai mba- 
mba môt. 4 Me za jalé wo njuk, me 
aye'elane wo na tame wô’ô bia mejô 
tyôtyoé a mvame jôé. 5 Amu bi 
nga yene fo’o môte nyo ézezam, a dutu 
Bejuif bese be to si nyô be zametane 
mam, a tele fe ôsu ngame ya Bena- 
zaréen: 6 nnye fe a nga veele biase 
temple: ane bi nga bi fe nye: 8 éyoñ 
womien wo afase nye, wo aye bo ngule 
ya tu’a yeme mam ma mese, mme bi 
abo'old nye. 9 Bejuif fe be nga ka- 
ñese mbo’olan ôte, a jô na mam mete 
me ne fo'o été. 

10 Eyoñ njô bôt a nga fepe nye wo, 
a kobô, Paul a nga yalan, a jô na, 

Amu me ayeme na ô tabeya ntyii 
mejô ya ayoñe di mimbu abui, me 
awô’' ava’a ya kat ajô dam: 11 amu 
ô ne ngule ya yeme na me nji dañe 
melu awôm a mebaé ane me nga ke 
Jérusalem a kafie Zambe: 12 be 
nji koé me temple été me sôane môte 
bisô, nge zametan ésulan, nge menda 
me Zambe, nge nlam été. 13 Nalé 
fe be se ngule ya liti wo mam be 
abo'old ma éyoñe ji. 14 Ve ajô di 
me ameme wo na, Zene ya ngam be 
aloen abé, nje me abo ésaé Zambe ya 
bimvam biangan, a buni mam mese 
ya metiñ, mme fe me ne ntilane kalate 
bekulu mejô; 15 me abuni Zambe, 
aval ane bote ba be abuni fe na bêt 
be aye wômô mesoñ, ba be ne zôsô 
a ba be ne bikotekot. 16 Amu mam 
mete me ave'ele tabe nlem mvo'é 
mfa'a ya Zambe a bêt melu mese. 
17 Eyoñe ji abe mimbu e lêteya, me 
zuya ve ayohe dam biôm bêt be nga 
lôm amu éngôngô, a biôm bôt be nga 
bo be vaak: 18 éyoñ me nga ve 
biôm bite be nga koé me ntunan 
temple été, te ésulan, nalé fe te ke 
ézezam: ve Bejuif bevo'o be nga so 
Asie—19 mbe be nga yiane zu nne 
vom ô to, a bo'old nge be ne ajô be 
aye jô na. 20 Nge na bôte ba bebien 
be tame jô mam abé be nga yen, éyoñ 
me nga tele vôm betyi'i mejô be nga 
to, 21 ve ajô di étam, me nga bete 
tyiñe yôp bêt été na, Ajô ñwômôlane 
mimbim mi asili me môse wu. 

22 Ve Félix, amu a nga dañe yem 
ajô Zen éte, a pea on be, a jô na, 


MAM MINLOMAN 


25: 10 


Eyoñň Lysias évet énene ya bezimbi 
a ye so, me aye tu'a fas ajô denan. 
23 Ane a nga jô évete ya bezimbi 
ntete wua na a ba'ale nye, a bo nye 
mvam; te kame bemvôé þé be' aye 
bo nye bisaé. 

24 Abe melu e lôteya, Félix a nga 
zu, a Drusille minga wé, ambe ngone 
Bejuif, ane a nga loene Paul, a vô’ôlô 
nye ajô mam be abuni ajo Jesus 
Christ. 25 Eyoñ a nga fase nye ajo 
z0s0, a évôvoé nlem, a ntyi' ane mejo ô 
ne 6su, Félix a nga ko woh, a yalane 
na, Kele’ wo ake éyoñe ji, £yoh me 
anye'e, me aye bañete wo. 26 A nga 
buni na ndô’ôtô Paul a ye ve nye 
akum: ajô te a nga jaé bañete nye, 
ba nye be kobô. 27 Ve €yon mimbu 
mibaé mi nga lôt, Porcius Festus a 
nga nyon éto Félix; amu a nga kô- 
mbô na Bejuif be yene nye mvaé, 
Félix a nga Wi Paul nda mimbêk. 

9 5 Festus a maneya kui si éte, 

melu mela me lôteya, ane a nga 
kôlô Césarée, a ke Jérusalem. 2 
Bemie beprêtre ba be benya bôtô ya 
Bejuif be nga kate nye ajô Paul; ane 
be nga ye'elane nye, 3 a sili nye na 
a bo be mvaé ajo Paul, a !6me bêt be 
zu nye Jérusalem, bebien be nga bonde 
fe ane be aye wôé nye zen. 4 Ve 
Festus a nga yalan a jô na, Be aba'ale 
Paul Césarée, mamiene fe me aye 
jia kôlô a ke wôé. 5 A nga jô fe na, 
Ajo te bêt mia be be mi to be ne ngu, 
mbe þe aye ke nsamba wom, nge môt 
ate a ne mbia ajô, be aye bo'old nye. 

6 Eyon a nga bômbô be be, te dañe 
melu mwom nge awôm, ane a nga ke 
Césarée; tyé kpwa a nga to si éto 
ntyii mejô, a jô bôt be zu Paul. 7 
Eyoñ a nga zu, Bejuif be nga so Jérusa- 
lem be nga bômane nye nkuk, a bo’olô 
nye mbia mejô abui, ve be nji bo ngule 
ya liti me; 8 éyoñe te Paul a nga kat 
ajo dé na, Me nji bo jame da abé 
mfa'a metiñ ya Bejuif, nge temple, 
nge César. 9 Ve Festus a nga kômbô 
na Bejuif be yene nye mvaé, ane a 
nga yalane Paul, a jô na, Ye wo aye 
ke Jerusalem, be aye ty? ajô dôé 
wôé, me to? 10 Ve Paul a nga jô 
na, Me tele vôm éto ntyi'i mejô César 
é né, vôm ate be ayiane ty? ajô dam: 


- 


25:11 
me nji bo Bejuif jam abé, womiene 
fe wo atu'a yeme nale. 11 Ajo te, 
nge me ne mbo mam abe, nge me 
boya jam me ayiane wu de, me nji 
vini me wo'ok; ve nge mam be abo'ol0 
ma me nji bo été, te ke môt a ne ngule 
ya ke me be. Me ake ajô dam be 
Cesar. 12 Eyoñ Festus ba be betyi'i 
mejô be nga bonde fek, a nga yalane 
na, Wo ate jô na wo aye ke ajô dôé 
be César: wo aye fo'o ke be César. 

13 Eyoñ abe melu e nga lôt, 
Agrippa njo bêt, a Bérénice be nga zu 
a kui Césarée a batane Festus. 14 
Eyoñ be nga to wôé melu abui, Festus 
a nga kat njô bôt ajô Paul, a jô na, 
Môt a ne va Félix a nga li nye mi- 
mbôk; 15 éyoñ me nga to Jérusalem, 
bemie beprêtre a bivete ya Bejuif be 
nga kate me ajô dé, a sili me na me ve 
nye mekua. 16 Me nga yalane þe 
na a nji bo éyeme ya bôte ya Rome 
na, be ve bote môt, te tame yene bêt 
be bo'olê nye ba be be be tele, a ye 
bo ngule ya kat ajô dé ajô mam be 
abo'olê nye. 17 Ajô te, éyoñ be nga 
sulane va, me nji yange, alu da e nga 
À lôt, ane me nga to si éto ntyi'i mejo, 
a jô be na be za'a môt ate. 18 Eyoñ 
bêt be nga bo'ol6 nye be nga tebe 
betetele, be nji bo’olô nye mbia mejo 
me nga buni na be aye jô; 19 ve be 
nga viane jô nye ajô mam be abuni, 
nalé fe ajô môt éziñ be aloene na 
Jésus, nnye a nga wu, ve Paul a nga 
jô na a vee. 20 Eyoñ me nga to 
ne vema! te yem ane me aye fombô 
mejô mete, me nga sili nye nge a ye 
ke Jérusalem, be aye tyi'i mejo mete 
wôé. 21 Ve éyoñ Paul a nga sili ma 
me ba'ale nye, akekui César a ye 
tyi' ajô dé, me nga jô bêt be ba'ale 
nye, akekui éyoñ me aye lôme nye be 
Cesar. 22 Ane Agrippa a nga jô 
Festus na, Mamiene fe me akômbô 
wô’ ane môt ate a kobô. A nga jô 
na, Wo aye wô’ ane a kobô akiti. 

23 Ajô te, mame tye, €yon Agrippa 
a nga zu, Bérénice, a melitan abui, 
a nyin nda vôm be nga bo be vô’ôlô’ 
mejô, ba be bivete binene ya þe- 
zimbi a benya bôtô ya nlam ôte, 
éyoñ Festus a nga jô, be nga zu Paul 
été. 24 Ane Festus a nga jô na, A 


MAM MINLOMAN 


26: 11 
njo bêt Agrippa, a bote bese bia be 
be bi to va, mi 18 môte nyo ajo dé 
bote bese ya Bejuif be nga ye'elane 
me Jerusalem a va, a bete metyifie 
yôp, a jô na, a nji yiane nyin. 25 
Ve me nga yene na a nji bo jam a yiane 
wu de: ve amu émien a nga jô na, Me 
ake ajô dam be César, me nga jô na 
me aye lôme nye. 26 Te yen me lô 
ngume jame ya tili tate wom ajô dé. 
Ajê te, me ate zu nye be mia, a dañe 
zu nye ve be wo, njô bôt Agrippa, 
nde éyoñ bi aye fombô ajô dé, me aye 
yen ajô ya tili. 27 Amu me lô ajô 
te ézezam mfa'a vom, nge me alôme 
môt a ne mbôk, te ke kat ajô be 
abo’olô nye. 
26 Ane Agrippa a nga jô Paul na, 
O ne ngule ya kobô ajô dôé. 
Ane Paul a nga same wo, a kobô ajô 
dé, a jô na: 

2 A njo bêt Agrippa, me ayen mvaé 
amu me aye kobô ajô dam asu dôé 
mose wu ajô mam mese Bejuif be 
abo'old ma: 3 me adañe yen mvaé 
amu wo adañe yem biyem bise a mejô 
mese ya Bejuif: ajô te me aye'elane 
wo na ô jibi vô’ôlô ma. 4 Bejuif bese 
be ayem ane me nga bo me bo'ok 
aso mongô, ane me nga taté tabe 
vôm bôte ya ayoñe dam be nga to, a 
Jerusalem; 5 be ayeme ma aso ata- 
ta'a, nge be anye'e be kañete’ ane me 
mbe môte ya Bepharisien, ngam éte 
je adañe tôñe mam mese bi abuni 
zôsô. 6 Eyoñe ji me tele va be 
aty? ajô dam amu me abuni atin 
Zambe a nga tiñeti bimvam biangan; 
7 atiñ ete meyoñe mangan awôm a 
mebaé, me adañe bo ésaé Zambe alu 
ba môs, me abuni na be aye yene de. 
Ajô mam ma me abuni nde Bejuif 
be abo'olê ma, A njo bêt! 8 Mi ajô 
na e ne jam môt a ne te yiane buni 
amu jé, nge Zambe a wômôlô mimbim? 
9 Mamien me nga sia. ko na me 
ayiane bo mam abui a biasé jôé Jésus 
ya Nazareth. 10 Jam ete fe me nga 
bo Jerusalem: me nga dipe bôt be 
abuni Jesus abui menda mimbôk, þe- 
mie beprêtre be nga ve me ngul éte, 
nalé fe éyoñ be nga wôé be, me nga 
kanese. 11 Me nga kpwe'ele be abui 
menda me KAMBA pi a dutu be be 


PA PUN b 


bo ébiasé; me nga dañe yaa be, a ke 
minlam mi ne ôyap a kpwe’ele be. 
12 Ajô te éyohi me nga ke Damas, 
bemie beprêtre be nga ve me ngul 
éte a lôme me, 13 A njô bôt, zañe 
môs, éyoñ me nga ke zen, me nga yen 
éfufup é so'o yôp je adañ étôto’o jôp, 
é nga faé vôm bôt bia be be bi nga 
wulu nsamba wua bi nga to. 14 
Eyoñ bia bese bi nga ku si, me nga 
wô’ô tyiñ é jô’ô me nkobô Hébreu na, 
A Saul, a Saul, wo akpwe'ele me amu 
jé? a ne ayaé wo atyañete abo nsoñ. 
15 Ane me nga jô na, O ne za, A Tat? 
Tate a nga jô me na, Me ne Jésus, 
nnye wo akpwe'ele. 16 Kôlĝð’ô si, 
ô tebe tetele: me. maneya liti wo 
mamien amu ajô di na, me aye telé wo 
mbo ésaé a nkañete mam ô maneya 
yen a ma, a mam me aye beta liti 
wo mamien; 17 me aye nyii wo 
mfa'a ya bôt be ayeme Zambe, a ba 
be ne te yem, mbe me alôme wo, 18 
a kui be mis, ajô te be aye kôñelan a 
kôlô dibi a ke éfufup, a kôlô ngule 
Satan a ke be Zambe, nalé be aye 
nyoñ njamane mam abé a éto vôm bôt 
be ne mfuban be to amu be abuni ma. 
19 Ajô te, A njo bêt Agrippa, me nji 
bo melo mfa’a ya jôm me nga yen é 
so'o yôp: 20 ve me nga taté kañete 
bôte ya Damas, nalé fe Jérusalem, a 
si se ya Judée, nalé fe bôt be ne te 
yeme Zambe, a jô na, be kôñelane 
minlem a bulane be Zambe, a bo mam 
bôt be kôñelaneya minlem be ayiane 
bo. 21 Amu ajô di Bejuif be nga bi 
me temple été, a yi wôé ma. 22 Amu 
me nga nyoñ mvolan ô so’o be Zambe, 
ajô te nde me tele azukui môse wu a 
kate ba be ne tyôtyoé a ba be ne anen 
foé, te kobô mam mefe ve mam bekulu 
mejô a Moïse be nga jô na me aye 
boban; 23 na, Christ a ye fo'o jibi 
mbia be mam, nalé fe na émien a ye 
taté wômô soñ, a kate bôt be ayeme 
Zambeababeneteyem mejôya éfufup. 

24 Eyon a nga kat ajô dé nalé, 
Festus a nga jô tyiñe yôpe na, A Paul, 
wo aso’ étyi; abui fiyemane mame 
dôé e boya wo nso’ étyi. 25 Ane 
Paul a nga jô na, Me nji sọ’ étyi, a 
Festus wo adañ mba môt, me akobo 
zôsô a benya ayt 26 Amu njo 


MAM MINLOMAN 





27: 8 
bôt a yeme mam ma, nnye fe me 
akobô nye te solé jame da: amu me 
abuni na a nji dimi jame da mam ma; 
amu jame di e nji bo asoé. 27 A 
njô bôt Agrippa, ye wo abuni bekulu 
mejô? Me ayeme na wo abuni. 28 
Ane Agrippa a nga jô Paul na, Wo 
akômbô dutu me tyôtyoé a bo me 
môte ya Christ. 29 Paul na, Me 
aye'elane Zambe na nge me adutu 
tyôtyoé nge abui, sa wo étam, ve bote 
bese be awô’ô me môse wu, be aye bo 
aval ane me né, ve sa ngata’a nyo. 

30 Ane njô bôt a nga kôlô si, a 
njô bôt mbok, a Bérénice, a bôt ba 
be be be nga to: 31 éyoñ be nga 
kôlô, bebien be nga kobô, a jô na, 
Môte nyô a nji bo jam a yiane wu de, 
nge ngata'a. 32 Ane Agrippa a nga 
jô Festus na, Môte nyo a nga yiane 
kôlô mimbôk, nge a nga ye bo te ke 
ajô dé be César. 

297 Eyoñ be nga tyii na bi aye 

| ke miel été Italie, be nga ve 
Paul ba mimbô’ô mife évete bezimbi 
ntete wua é mbe jôé na Julius, mote 
ya nsamba ya Augustus. 2 Eyon 
bi nga nyine miele ya Adramytte 6 
ye'e kôlô a ke minlam mi ya Asie, 
bi nga ke mañ été, Aristargue, môte 
ya Thessalonigue nlame ya Macé- 
doine, a nga ke nsamba wongan. 3 
Tyé kpwa, ane bi nga kui Sidon: Julius 
a nga bo Paul mvam a kañese na a ye 
ke bemvôé bé be né, be ba'ale nye. . 
4 Ane bi nga ke miel été a kôlô vôm 
ate, a ke a Wi Chypre mfa’ évuñulu 
é nga so, amu évuñulu é nga so mfa’a 
bi nga ye ke.. 5 Eyoñ bi nga dañe 
mañ me ne bebé Cilicie a Pamphylie, 
bi nga kui Myrra, nlame ya Lycie. 
6 Vôm ate évete bezimbi ntete wua 
é nga yene miele ya Alexandrie ô 
kele’ Italie; ane a nga ke bia été. 
7 Eyoñ bi nga ke ôte’ete’e miel été 
melu abui, bi nga kui bebé Cnide, 
éyoñe te bi ju'uya, te fe ngule ya ke 
ôsu amu évuñulu, bi nga lii Crète 
mfa’ évuñulu é nga so, a lôte bebé 
Salmone; 8 éyoñ bi nga lête bebé 
kind’ éte, éyoñe te bi ju'uya, bi nga 
kui vôm a mbe jôé na Mba Endumu'- 
ôsôé; nlam ô mbe jêé na Lasée ô mbe 
bebé vôm ate. 


II 

9 Eyoñ melu abui me nga lôt, ane 
dulu ya mañe yôp e nga bo angôndô 
éyoñe te, amu melu me ya Esulan 
be abômbô zaé me nga mane lôt, 
Paul a nga tu’a lepe be, 10 a jô 
be na, A bôt, dulu ya miele wu de aye 
bo abé, biôm abui bi aye dimi, sa 
akum étam nge miel ôbien, ve ényiñe 
jangane fe. 11 Ve évete bezimbi 
ntete wua é nga dañe wô’ô mba'ale 
miel a mie miele, sa mejô Paul a nga 
jô. 12 Amu éndumv’-ôsôé é nji bo 
vôm miel wo atabe ôyôn, ajô te bôt 
abui be nga jô na be aye ke miel mañ 
été a kôlô vom ate, ndô’ôtô be ne 
ngule ya kui Phénice, a tabe wôé 
ôyôn; a mbe vôme ya Crète miel mi 
nga bo mi tebe’e, a mbe asu mfa’a 
nord-est a mfa'a sud-est. 13 Eyon 
évuñulu ya sud é nga vuñe tyôtyoé, 
be nga si'a ko na e boya ane be anye'e, 
be nga bet étyé je atimbi miel, a ke 
lête bebé kindi'i ya Crète. 14 Obe 
nté ô lôteya, évuñulu é nga vuñ ngu 
é so'o kindi’ éte, be nga loene je na 
Euraquillon: 15 éyoñ évuñulu é nga 
bi miel, ô mbe te fe ngule ya ke ôsu 
mfa’ ôte, bi nga jô’é, ane évuñulu é 
nga tindi bia. 16 Fyofi bi nga kui 
vôm mon ékôte mañ a mbe jôé na 
Clauda a nga yo'o bia évuñulu, éyoñe 
te bi mbe ngule ya da éfunga miel 
été, éyoñe te bi jwuya: 17 €yon 
be nga bete je yôp, be nga nyoñe biôm 
bi ayemete miel, a bômane bie miele 
si; be nga ko woñe na évuñulu é za 
tindi be Syrte, ane be nga va biôm 
bi atimbi miele yôp, nalé évuñulu é 
nga tindi be. 18 Eyoñ bi nga jaé 
njuk a ôkôs ôte, tyé kpwa be nga taté 
wua akum ôsôé; 19 mose lale bebien 
be nga wua biôme ya miel ôsôé. 20 
Eyon jôp a ateté bi nga bo te beta 
yené melu abui, ane ôkôs ônen ô nga 
vufie bia miel, éyoñe te bi nji beta 
buni na bi aye nyin. 21 Eyon be 
nga to ayap te di, Paul a nga tebe be 
zah, a jô na, A bêt, mi nga yiane 
wô’ô me ane me nga jô mia na, Te 
kôlane Crète, ve mi nji yen abé di 
nge biôm bi andamane mia. 22 
Eyoñe ji me atu'a jô mia na, Vola'ane 
minlem; amu te ke môte wua a ne 
va a ye dimeli ényiñe jé, ve miel étam. 


MAM MINLOMAN 





27: 39 


23 Amu alu ya den, ange Zambe a 
tele me fefe, Zambe ate a bili ma, me 
abo fe ésaé jé, 24 a jô na, A Paul, 
te ko woñ; wo aye fo'o ke tebe asu 
César: tame yen, Zambe a veya wo 
bôte bese mia be be mi ake miel été. 
25 Ajô te, A bêt, vola'ane minlem: 
amu me abuni Zambe na jam ete de 
aye bo aval ane a te jô ma. 26 Ve 
évuñulu je aye fo'o sô’ôlð bia ékôte 
mañ éziñ. 

27 Eyoh melu awôm a mela me 
nga lôt, alu nyini, ane mañ be aloene 
na Adria, me nga tindi bia a ke li a 
ke li, éyofi zañ alu é nga bo bebé, 
ane bôt be nga bo ésaé miel été be 
nga si'a ko na be kuiya bebé si éziñ: 
28 ane be nga soñ ôsôé a yene mètre 
mewôm menyin a ényin; be nga ke 
ôsu tyôtyoé, ane be nga beta soñ 
ôsôé, a yene mètre mewôm mela a 
éla. 29 Bi nga ko woñe na mañ me 
za sô’ôlô bia kindik vôm a ne mekok, 
ane be nga futi bityé binyin bi atimbi 
ébône miel ôsôé, a kômbô na tyé é 
lende. 30 Eyoñ bebo bisaé ya miel 
be nga ye kôlô miel a sôlan, be nga 
suu éfunga mañ été, aval ane be asuu 
bityé bi atimbi miel mfa'a ya miel 
ôsu, 31 Paul a nga jô évete bezimbi 
ntete wua a bezimbi na, Nge bôte 
ba be abo te tabe miel été, mi se ngule 
ya nyin. 32 Eyoñe te bezimbi be 
nga tyi'i minkole ya éfunga, a jo'é 
jesi. 33 Eyoñ tyé é nga lende, Paul 
a nga ye'elane be bese na be di, a 
jô na, Mi nto melu awôm a menyin 
mi nga yange, ve tabe te di, te nyoñe 
jom. 34 Ajô te me aye'elane mia na, 
Jaane bidi: amu jame di de aye ve 
mia ngu: amu mi ne va te ke môte 
wua koñ ésile jia ya nlô wé je aye 
dimi. 35 Eyoñ a nga mane jô ajô 
te, a nga toé fembé, a ve Zambe 
akéva vôm bôte bese be nga to; ane 
a nga bee je, a taté di. 36 Ane bote 
bese be nga volô minlem, a di bidi. 


37 Bi nga to miel été bese bôte 


mintete mibaé a mewôm zañbwal a 
besaman. 38 Eyoñ be nga jaé di, 
be nga ve miel éveves, a wua bidi 
mañ été. 39 Eyoñ tyé é nga lende, 
be nji yeme si éte: ve be nga yen éndu- 
mu'u-mafi mfôm NTEN ane be nga 


27: 40 
bêndé fek nge be ne ngule ya ke miele 
kindi'i vom ate. 40 Ane be nga wua 
bityé bi atimbi miel ôsôé, a li'i bie 
ôsôé si, éyoñe te be nga kuli minkole 
ya biôm bi akôñelane miel; a tyelé 
éndelé asu miel, ane be nga taté ke 
miele kindik. 41 Be nga kui vôm mañe 
mebaé me nga fulan, ane miel ô nga 
yem mañe si; asu miel e nga bembe si, 
ve yem te ngule ya vas, ane ébôn é 
nga taté bu'i, amu mintyôa mi nga 
bo ngu. 42 Bezimbi be nga bonde 
fe'e na be aye wôé mimbêk, mivo'o 
mi za jo' 6s06 a ti. 43 Ve évete 
bezimbi ntete wua é nga kômbô nyii 
Paul, ane a nga kame be jam be nga 
ye bo; a jô na bôt be ne ngule ya jok 
be aye ku ôsôé, a taté kui kindik; 
44 ba be ali, bevo'o be aye tabe 
bityimbi yôp, ba bevo'o biôm bife 
ya miel. Ajô te nde bese be nga kui 
de kindi'i mvo’é. 

Eyoñ bi nga kui mvo'e, ane 
28 bi nga yeme na ékête man éte 
é mbe jêé na Malte. 2 Ane bote ya 
si éte be nga bo bia étua mvam: amu 
be nga kôban nduan, a nyote bia bese, 
amu mveñ é nga noñ, a avep abui. 3 
Eyoñ Paula nga tya'a nja'a, a kôbane 
je di, nyo é nga so été amu ayôñ, a 
lôpe nye wo. 4 Eyoñ bote bese be 
nga yene nyo éte é tyele nye wo, 
ane bebien be nga jô na, Môte nyo 
a ne fo'o ñwôé bêt, akosa bo a maneya 
so mañ mvo’é, 2680 a nji me'ete na a 
nyin. 5 Ve a nga samese nyo nduan 
été, te yene jôm je abo nye. 6 Be 
nga sia ko na a ye bim, nge ku 
mbime si ne vôp! ve éyoñŭ be nga jaé 
lôbô a yange, te yene jôm é bo’o nye, 
be nga viane kôñelan, a jô na, A ne 
Zambe éziñ. 

7 Mefupe me mie nlame ya ékôte 
mañ éte a mbe jôé na Publius, me 
mbe bebé vôm ate; émien a nga nyoñe 
bia, a ba'ale bia melu mela a bo bia 
mvam. 8 A nga bo na ésa Publius 
a nga bô si a kone nyôle mintaé, a tui 
fe metyi: Paul a nga nyin nda jé, a 
ye'elane Zambe, a beté nye mo mé 
a saé nye. 9 Eyoñ jam ete e nga 
boban, bôte befe be mbe minkôkon 
ékôte mañ éte be nga zu, ane a nga 
saé be: 10 han be nga bo bia 


MAM MINLOMAN 








28: 23 
mvam abui; éyoñ bi nga kôlô, be nga 
ke biôm bi nga yiane bia miel été. 

11 Ngon éla é lôteya, bi nga kôlô 
miele ya Alexandrie été, wô ôyôn ô 
nga mane lôt ô tele’ ékôte mañ été, 
ô mbe nkañane na, Mimbiase Befam 
Bebaé. 12 Bi nga kui Syracuse, a 
tebe valé melu mela. 13 Akôlô ya 
vôm ate, bi nga tyiñelan a kui Reggio; 
tyé kpwa, évuñulu ya sud é nga taté 
vuñ, alu baa bi nga kui Pouzzoles; 
14 bi nga yene bobejañe wôé, ane be 
nga bu'u bia bi bômbô’ wôé melu 
zañbwa: ane bi nga kui Rome. 15 
Eyon bobejañ be nga wê'êtane bia 
vôm ate, be nga so a zu tôbane bia 
Ewônga ya Appius a bevo'o Menda 
Beyen Mela; €yon Paul a nga yene 
be, a nga ve Zambe akéva, a vol 
nlem. 

16 Eyoñ bi nga kui Rome, be nga 
me'ete na Paul a tabe étam ba mone 
bezimbi a nga ba’ale nye. 

17 A nga bo na, éyoñ melu mela 
me nga lôt, a nga loene benya bôtô 
ya Bejuif ésulan: éyofi be nga sulan, 
a nga jô be na, A bôt a bobejañ, 
akôsa bo me nji bo bôte jam, nge 
biasé biyem bemvamba, be nga va 
me Jérusalem a ke me bôte ya Rome 
nkôm: 18 mbe bete, éyoñ be nga 
fombô ma, be nga kômbô suu ma me 
ke, amu be nji yen ajô me ayiane wu 
de. 19 Ve éyoñ Bejuif be nga kobô 
ajô te abé, ane me nga jô na, Me ake 
ajô dam be César; sa amu me ne ajo 
ya jô ayoñe dam. 20 Amu ajô di 
me nga ye'elane mia mi zu yene ma a 
kobô 'ma: amu mam bote ya Israël 
be abuni, nde me ne nka'an ngôkope 
nyo. 21 Ane be nga jô nye na, Bi 
nji nyoñe bekalate be so’ ajô dôé, nalé 
fe bobejañ te ke môte wua a nga zu 
nne a kate foé nge kobô ajô dôé abé. 
22 Ve bi akômbô wô’ ane wo akobô 
mam wo asimesan; amu ajô ngame 
nyô bi ayeme na bôt be akobô je 
abé vôm ase. 

23 Eyon môs be nga tiñeti nye ô 
nga kpwan, bôt abui be nga zu nda 
a nga to; ane a nga tu'a kate be ajô 
te, a kañete fe be mame ya ayoñe 
Zambe, a dutu be be buni ajô Jésus, 
mejô mete me mbe ntilane kalate 


n r a id 


28: 24 
metiñe me Moise a bekulu mejô, a 
nga taté mame tyé a kui mam ngô’é. 
24 Bevo'o be nga buni mejo a nga jô, 
ba bevo'o te buni. 25 Eyoñ be nga 
bo te fulan nleme wua, be nga kôlô, 
éyoñe te Paul a maneya kobê ajô 
da na, Mbamba Nsisim a nga kobô 
bimvam bienan mvoé anyu Esaie, 
nkulu mejô, 26 a jô na, 
Kele’ be bote ba, a jô na, 
Aw0'6 mi aye wôk, ve mi aye bo 
te yem; 
Ayen mi aye yen, ve mi aye bo 
te yemelan: 
27 Amu minlem mi bôte ba mi ne 
ayaé ya buni, 
A melo map me ne te tu'a wôk, 


MAM MINLOMAN 


28: 31 


Be nga dipe mise map; 

Be za yen a mise map; 

A wô’ a melo map, 

A yem a minlem miap, 

Be za beta kôñelan, 

Ane me ne saé be. 
28 Ajô te, yemekane na ényiñe ji 
Zambe a ve é ne nlôman mfa’a bôt 
be ne te yeme Zambe: mbe fe be aye 
wôk. 

30 Ane a nga to éza nda mingum 
mimbu mibaé a bo a yaka'ane mie 
ndaa, a nyoñe bôte bese be nga zu 
be nye, 31 a kañete mame ya ayoñe 
Zambe, a ye'ele bote mam ajô Tate 
Jésus Christ, ane a nga nye'e, môt 
a nji kame nye. 

151 


KALATE PAUL A NGA 
TILI BEROMAIN 


4 Paul, mbo ésaé Jésus Christ, me 
1 nga lobane na, me bo nlêman, 
me nga teleban mia'a ya kat mbamba 
foé ya Zambe, 2 nje éte a nga tifieti 
melu kôa be bekulu mejô bé bezôsô 
mintilan été, 3 ajo Mone wé, nnye 
a nga bialé mvoñe bêt David mlia'a 





ya minsôn, 4 nnye ate a nga litiban 
a ngule na, a mbe Mone Zambe, 
mfa'a ya nsisime ya zôsô , amu ñwôm- 
an fiwuan; nnye a ne Jésus Christ 
Tate wongan, 5 amu nye binga nyoh 
mvam a ésaé nlôman, mfa'a ya m ew’ ô 
ya mbunan, vôm meyoñe mese mene 
te yeme Zambe me to, amu jôé dé; 
6 mme mete mia mi ne fe été, mi ne 
nloene na, mi bo ba be ya Jésus Christ: 
7 me atili ba bese be to Rome kalate, 
mbe Zambe a nye'e, mbe be ne nloene 
na, be bo bôte ya Zambe: M vam é 
bo'o be mia, a mvo'€ bi so’o be Zambe 
Esa wongan a be Tate Jésus Christ. 


8 Me ataté ve Zambe wom akeva 
amu Jésus Christ ajô mia bese, amu 
mbunane wônan wo atoteban vôm ase 
si nyo ése. 9 Amu Zambe a ne ngaa 
wom, nnye me abo ésaé nsisime wom 
été, mbamba foé ya Mone wé été, ane 
me atote mia biyo ñe bise meye'elan 
mam été, te jôé, 10 me asili nge e 
ne ngule ya bo zen €zin na, éyoñ melu 
mevo'o me lôteya, me aye volôban 
amu nkômbane ya Zambe na, me 
zu be mia. 11 Amu me adañe kô- 
mbô yene mia, ndem ben me aye ve 
mia mvean ézih ya Nsisim, nde mi 
aye bo ñyeman ngu; 12 ene na, bia 
be mia bi aye volôbane minlem vôm 
mi to, môt ase ya be bia a mbunane 
ya nyo mbok, éñwônan a éñwom 
mibaane. 13 A me nji kêmbê,. A 
bobejafi, mi dimi na, biyofi abui me 
nga tyi'i na, me aye zu be mia (a me 








nga bu'i azukui éyofie ji), nde me aye 
fe nyoñe bibuma bivo'o be mia, aval 
152 


ane be ba bevo'o ya meyoñ me ne 
te yeme Zambe. 14 Me bili memvôla 
mfa'a ya Begreca mfa'a ya Bebarbare, 
bebaane, mfa'a ya beyem mam a 
mfa'a ya bedimi mam, bebaane. 15 
Nale ate, abim e ne be ma, me ne 
nkêmane ya kate fe mia mi to Rome 
mbamba foé. 

16 Amu me nji wô’ô mbamba foé 
ôson: amu a ne ngule ya Zambe 
mfa'a ya nyii nyo ase a buni; ataté 
Bejuif akui fe Begrec. 17 Amu nne 
zôsô €zin ya Zambe a yené été, ataté 
mbunan akui mbunan: aval ane e 
ne ntilane na, Ve zôsôa môt a ye nyin 
a mbunan. 

18 Amu na, ayaa ya Zambe de 
ayené e so'o yôp, a ve mboan ôse ô 
ne te ke Zambe a ékotekot ése ya bôt, 
mekua, mbe be abi benya mejô ékot- 
ekot été; 19 amu na, mam bôt be 
ayem mfa'a Zambe, me alitiban be 
be; amu Zambe a nga liti be me. 
20 Amu mam mé me ne te yené aso 
ntéane ya si nyo, me atu'a yené, amu 
me alitiban a bidm bi nga téban, 
jaana ngul jé a mame ya ntabane 
wé ya nnôm éto; nde be aye bo te 
éfia: 21 amu na, vôm þe nga yeme 
Zambe, be nji kañe nye ane Zambe, 
nalé fe te ve nye akéva; ve be nga bo 
bemomo be mam asimesane dap été, 
a mekute minlem map me nga bo 
dibi. 22 Vôm be nga jô na, bebien 
be ne fiyeman, be nga bo mekut, 
23 a vefiesan étôto’o ya Zambe a ne 
te ja ntuk, a bo je aval éve'ela'a ya 
mêt aja ntuk, aji ya anon, a betit 
be ne mebo menyin, a biôm bi awoñ. 

24 Ajô te, Zambe a nga li be 
mbia minkômbane ya minlem miap 
été na, be bo mam me ne mvin, nde me- 
nyôle map me aye boban ôson be 
bebien: 25 amu na, be nga vefiesane 
benya mejô ya Zambe minsos, a kafi 
a bo biôm bi nga téban ésaé, sa Nte 


1: 26 
biôm, nnye a ne duma nnôm éto. 
Amen. 

26 Amu ajô te, Zambe a nga li 
be na, be bo minkômbane ya ôson; 
amu na, binga bap be nga veñesan 
mboan be nga bialé wô, a bo wu wo 
abiasé abialé dap: 27 a aval ete fe 
befam, vôm be nga lii mboane binga 
be nga bialé wô, bebienbebien be nga 
bo ayôñ mbia minkômbane miap été, 
befambefam be nga bo mam me ne 
te yian, a nyoñe ma'ane ya abé dap 
be bebien, mme mete me nga yiane be. 

28 A, aval ane be nga bene bi 
Zambe ñyemane wop été, ane Zambe 
a nga lii be na, be bo asimesan e ne 
te nyoñeban, be bo mam me ne te 
yian; 29 be bo njaéan ékotekot ése 
ne lut, nkômban abé, minyamete, 
zili; mesengan ne lut, ñwôéane bôt, 
ntañete, meduw'an, ôvitii nlem; be- 
kobô menyiñ, 30 beso'o bêt, besiñe 
Zambe, ésas, mebun, bewumu bebien, 
beté mbia be mam, bebo bebiaé melo, 
31 bemomo mefek, betyam bilat, te 
nye'e bivuvumane biap, te éngôngô: 
32 mbe bete be ayem njôane ya 
Zambe na, ba be abo avale mam ete 
be ayiane wu, sa mam mete étam be 
abo, ve kañese fe a ba be wô’ô bo me. 

Ajô te, ô se éfia, A môt, nyô ase 

ô né, wo wo ave môt mfe mekua: 
amu na, vêm wo ave môt mfe mekua, 
wo ave womiene mekua; amu wo wo 
ave môt mfe mekua, wo abo fe avale 
mam ete. 2 A bi ayeme na, ntyi an 
Zambe a tyľi mejô ô ne zôsô, mfa’a 
ya be ba be abo avale mam ete. 3 
A wo, A môt, wo ave ba be abo avale 
mam ete mekua, a bo fe me, ye wo 
asimesane na, wo aye sa'ale mekua 
Zambe a ve? 4 Nge na, ye wo abiasé 
abui mvame dé a njiban a êtete'e 
ya yaa vié, te yeme na, mvame Zambe 
je akômbô dutu wo na, ô kôñelan 
nlem? 5 ve amu ayete dôé a te nkô- 
ñelan nlem wêé, wo akô’ôlane womien 
ayaa môse ya ayaa a nlitane ya zôsôa 
ntyľane mejô ya Zambe; 6 nnye 
a ye ve môt ase aval ane mimboan 
mi mam mié: 7 a ye ve ba be ajeñ 
étôto a duma a mam me ne te ja 
ntuk njeñane ya mban, mbamba mbo- 
an été, €nyih ya melu mese; 8 ve 


BEROMAIN 





2: 26 
mfa'a ya ba be ne melo, a be abo 
te bo benya mejô mewôk, ve bo bikot- 
ekote bi mam mewôk, ayaa a ayok, 
9 njuk a ésôbôk bi aye bo, mfa'a ya 
nsisime môt ase wo abo abé, ataté 
wu ya Bejuif, akui fe wu ya Begrec; 
10 ve étôto’ a duma a mvo'€ be môt 
ase a bo mvaé, ataté Bejuif, akui fe 
Begrec: 11 amu nseman ngume 
môt ô nji bo be Zambe. 12 Amu na, 
abime bôt e nga bo abé te metiñ, 
nde de aye fe jañ, te metiñ: a abime 
bôt e nga bo abé metiñe si, de aye 
tyiibane mejô a metiñ; 13 amu sa 
bevô’ôlô metiñ be ne zôsô mise me 
Zambe, ve bebo mame ya metiñ be 
aye kabe; 14 (amu na, éyoñ Begentil 
be ne te metiñ, be abo mame ya metifi 
amu abialé dap, mbe bete be ne te 
metiñ, be mbili metiñ mfa’a wop 
bebien; 15 vôm be aliti na, mboane 
ya metiñ ô ne ntilane minlem miap 
été, a mone môt ya minlem miap a 
bo ngaa ya été, a asimesane dap, via 
a vi ôvok, de ave mekua nge kale); 
16 môs Zambe a ye tyľi mejô me 
bôt me solô, aval ane mbamba foé 
wom, be Jésus Christ. 

17 Ve nge ô bili jôé na, mone 
Bejuif, a ô ye’e metiñe yôp, a wum be 
Zambe, 18 a wo ayem nkômbane 
wé, a kañese mam me adañ mvaé, 
a yéé metiñ, 19 a buni na, womien 
ô ne nliti mindindime zen, éfufupe ya 
ba be to dibi été, 20 a ntyeñele 
mekut, a ñye’ele bongô, ô bili éve’ela’a 
ya fiyeman a ji ya benya mejôð, 
metiñ été; 21 ajô te wo, wo aye'ele 
môt mfe, ye ô ne te ye'ele womien? 
wo, wo akate na, môt a ne te yiane 
wup, ye wo awup? 22 wo, wo ajô 
na, môt a ne te yiane bo mejian, ye 
wo abo mejian? wo, wo avini bengun- 
emelan, ye wo awupe biôme ya be- 
temple? 23 wo, wo awumu womien 
metiñ été, ye wo ave Zambe ôsone 
nyô amu ntyamane metiñe wôé? 24 
Amu na, jôé Zambe de abiaséban 
vôm meyoñ me ne te yeme Zambe 
me to amu mia, aval ane e ne ntilan. 
25 Amu na, ntyi'an atye wo avolô 
fo'o, nge ô ne mbo mame ya metiñ: 
ve nge ô ne ntyam metiñ, ntyi'an 
atyele wôé ô BINA 26 Ajê te, 


WAN 


BEROMAIN 


3: 30 


nge nsôsolô wo aba'ale minjêane ya | 12 Be bese be maneya kope zen, be 


metiñ, ye nsôsolô wé ô ne te lañeban 
ane ntyi'anatye? 27 a na, ye nsêso, 
ñwô ô ne wu ya abialé, nge wo ajalé 
metin, wo aye bo te ve wo mekua, 
wo, ô bili metiñ a ntyi an atye, ô 
ne ntyam metiñ? 28 Amu na, nyô 
a nji bo mone Bejuif, a ne nyô a ne 
nye mfa'a ya atan; nalé fe ntyi'an 
atye ô nji bo wu ya atan, mia'a ya 
minsôn: 29 ve nyô a ne mone Bejuif, 
a ne nyo a ne nye mfa’a ya été; a 
ntyi'an atye ô ne wu ya nlem, nsisim 
été, sa mboane mame ya metiñ été; 
ékafia'a jé é nji bo ji ya bôt, ve ji 
ya Zambe. 

Ajô te, Bejuif be bili ndañan 
> aya? nge na, jé é ne mvolane ya 
ntyi'an atye? 2 Abui mimfa’a mise: 
jame ya 6su na, be nga veban minjê- 
ane mi Zambe. 3 Amu na, jé je abo, 
nge bevo'o be nga bo te buni? ye vôm 
be nga bo te buni a ye bo mba'alan 
Zambe a ba'ale ntifietan, momo? 4 
Te ke bebé: ya, Zambe a bo'o zôsô, ve 
mêt ase nlaa minsos; ane ene ntilane 
na, 

Nde wo aye kabe a mejo môé, 

A wo aye dañ éyoñ wo azu vôme 

ya ntyi'an mejô. 
b Ve nge ékotekote jangan je anen- 
enene zôsô ya Zambe, bi aye jô aya? 
Ye Zambe a ne ékotekot vêm a zu 
liti ayaa de? (Me akobd aval ane 
bêt.) 6 Te ke bebe: amu na, nge 
nalé, Zambe a ye tyľi si nyo mejo 
aya? 7 Venge benya mame ya Zambe 
be anenenen mfa'a ya duma dé amu 
minsose miam, me fe me ngenan me 
nyone' mekua ane mbo abé amu jé? 
8 a amu jé e nji bo (aval ane bi 
abôtebane mejô, aval ane bevo'o be 
ajô na, bi ajô) na, Mbo'an abé, nde- 
mben mvaé je aye tôñ? mbe bete 
mekua map me ne zôsô. 

9 Ajô te e ne aya? Ye bi adañe 
be? Momo, te ke mfa’a éziñ: amu na, 
bi tatéya liti mfa’a ya Bejuif a Begrec 
bebaane na, be ne bese abési; 10 ane 
e ne ntilane na, 

Te ke môt a ne zôsô, momo, te 

ke wuwua; 
11 Te ke môt a yem, 
Te ke môt a jeñe Zambe; 
154 


wuya ntu'u bese; 
Te ke môt a bo mvaé, momo, te 
ke kui wuwua: 
13 Metyine map me ne yôyoa soñ; 
Be maneya bo medu'an a ayeme 
dap: 
Nsu mekpwe ô ne biyaé biap été: 
14 Menyu map me ne biyo'e a ayôle 
ne lut: 
15 Mebo map me ne avôle ya ke 
kuli metyi; 
16 Endaman a ôlun bi ne mezene 


map; 
17 A be nga bo te yeme zene ya 


map été. 

19 Nde bi ayeme na, mam mese 
metiñ me ajô, me ajô me be ba be to 
metiñe si; nde anyu ese e diban, a si 
nyo ése é zu nyoñe mekua be Zambe: 
20 amu na, te ke môt a ne minsôn 
a ye kabe mise mé amu mimboane 
mi mame ya metiñ; amu na, ñyemane 
ya abé wo aso amu metin. 

21 Ve éyoñe ji zôsô éziñ ya Zambe 
a maneya yené, sa amu metiñ, a nga 
kateban a metiñ a bekulu mejô; 22 
nnye a ne zôsô ya be Zambe amu 
mbunane ya buni Jésus Christ mia'a 
ya ba bese þe abuni; amu na, nkandan 
ô ne momo; 23 amu bese be nga bo 
abé, te kui duma Zambe; 24 be akabe 
zesé a mvame jé, amu nkôtan ô ne 
be Christ Jésus: 25 nnye ate Zambe 
a nga telé ôsu a bo a tuni'i nye, amu 
mbunan, metyi mé été, na, a ye liti 
zôsô wé, amu a nga bo te fombô mam 
abé me nga boban melu mvus, njibane 
ya Zambe été; 26 me ate jô na, amu 
a ye liti zôsô wé éyoñe ji: nalé émien 
a ye bo zôsô, a nkalé ya nyô a buni 
Jésus. 27 Ajô te, ñwuman ô ne vé? 
O ne momo. Amu za aka atiñ? ye 
di ya mimboane mi mam? Momo: 
ve amu atiñ €zin ya mbunan. 28 
Ajô te, bi 16 na, môt a kabe a mbunan, 
sa amu mimboane mi mame ya metih, 
29 Nge na, ye Zambe a ne Zambe ya 
Bejuif étam? ye a nji bo fe Zambe 
ya Begentil? Ya, Zambe ya Begentil 
fe: 30 nge e ne nalé na, Zambe a ne 
wuwua, a na, a ye kale nyô a ne ntyi’an 


S: 31 
atye a mbunan, a kale nyô ane nsôso 
a mbunan. 

31 Ajô te, ye bi bo metiñ momo 
amu mbunan? Te ke bebé: momo, 
bi ayemete metiñ. 

Ajô te, za jam biayejo na, Abra- 
ham, mvamba wongane ya melu 
koa, anga yen amu minsôn? 2 Amu 
na, nge Abraham a nga kabe a mi- 
mboane mi mam, a bili éfia ya wumu 
je; ve sa mfa'a Zambe. 3 Amu na, 
ntilan wo ajê aya? Vena, A Abraham 
a nga buni Zambe, ane 6 nga lan- 
ebane nye mfa'a ya zôsô. 4 Nde, 
mfa'a ya nyo a bo mam, jôm a nyon 
é nji lañeban ane jôme ya mvam, ve 
ji ya ma'an. 5 Ve mfa’a ya nyo a ne 
te bo mam, ve buni nyê a kale mbia 
môt, mbunane wé wo alaneban mfa’a 
ya zôsô. 6 Ve aval ane David fe a 
tot ébotan mfa'a ya môt, nyo Zambe 
a lañe zôsô, sa amu mimboane mi 
mam, 7 vôm a jô na, 

Ebotan a ba bikotekote biap bi nto 

njaman, 

A mam abé map me nto mbutan. 
8 Ebotan a môt ate, nyô Tate a ye 

bo te lañ abé. 
9 Ajô te, ye ébotan éte je atoteban 
mfa'a ya nyô a ne ntyi'an atye, nge 
totebane fe mfa’a ya nyô a ne nsôso? 
amu bi ajô na, Mfa'a Abraham, mbu- 
nane wé ô nga lañeban mfa’a ya z0s0. 
10 Ve ô nga lañeban aya? ye éyoñ 
a mbe ntyľan atye, ye nsôso? Sa 
éyoñ a mbe ntyľan atye, ve nsôso: 
11 a a nga nyoh ndeme ya ntyi'an 
atye, éfeta’a ya zôsô ya mbunan, wo 
ôte a nga bili éyoñ éte a ngenan nsôso: 
nde a ye bo ésa ya ba bese be abuni, 
akôsa bo be ne minsôso, nde zôsô a ye 
lañeban mfa'a wop; 12 a bo fe ésa 
ya mintyiane metye, sa mfa'a ya 
ba be ne mintyiiane metyel étam, 
ve mfa'a ya ba be awulu fe bibô’a 
mebo ya mbunane ya ésa wongan 
Abraham été, ñwô ôte a nga bili 
Byofh éte angenan nsôso. 13 Amu na, 
ntinetan mfa'a Abraham nge mvohe 
bote jé na, aye bo nyofi ngape ya si 
ny6, ô nji bo amu metiñ, ve amu 2080 
ya mbunan. 14 Amu na, nge ba 
ze ne ba ya metiñ be ne benyon 
gap, wona mbunan ô boya momo, 





BEROMAIN 5: 5 


a ntiñetan ôte ô boya zesé: 15 amu 
na, metiñ me até ayaa; ve vôm metiñ 
me ne momo, vôm ate ntyamane 
metin ô ne momo. 16 Ajô te, e ne 
jame ya mbunan, nde de aye bo di 
ya mvam; nde te ntiñetan ôte wo aye 
fo'o bo été mfa'a ya mvoñe bêt éte 
ése; sa mfa'a ya nyô é ne nyo ya metiñ 
étam, ve mfa’a ya nyô é ne fe nyô ya 
mbunan Abraham, nnye a ne ésa bia 
bese 17 (ane e ne ntilane na, Me 
teléya wo ésa meyoñ abui) asu nyo, 


"mnye ate a nga buni, jaana Zambe, 


nnye a ve miñwuan ényiñ, a loene 
biom bi ne momo aval ane nge bi 
ne. 18 Nnye ate a nga buni a ndi 
nlem, te yen a bili jome ya tabe je 
ndi nlem, nde ete a ye bo ésa ya 
meyoñ abui, aval ane e nga jôbane 
na, Nalé mvoñe bôte jôé je aye bo. 
19 A a nji bo ate'e mfa'a ya mbunan, 
€yoh a nga simesane nyôle jé éyoñ 
éte é nto aval ane ñwuan (a nto bebé 
mimbu ntete wua), a éwuwua nyôle 
Sara; 20 ve a nga lôbô mfa'a ya 
ntiñetane Zambe, te nyamelan a bisô, 
ve dañe bo ngul amu mbunan, a ve 
Zambe duma, 21 a a nga tw'a yeme 
na, jam a nga tiñeti, a mbe fe ngule 
ya tôé de. 22 Ajô te, ô nga lañebane 
fe nye mfa'a ya zôsô. 23 Ve e nji 
tiliban amu ajô dé étam nà, ô nga 
lañeban mfaa wé; 24 ve nalé fe 
ajô dangan, be bia wo aye lañeban, 
bia bi abuni nyô a nga wômôlô Jésus 
Tate wongan ñwuan, 25 nnye ate 
a nga veban amu mintyamane metiñe 
miangan, a wômô mfa'a ya mekabe 
mangan. 

Ajô te, amu bi kabeya a mbunan, 

bia be Zambe bi nto mvọ’é, amu 
Tate Jésus Christ wongan; 2 amu 
nnye ate fe bi maneya nyi mvame 
nyô été amu mbunan, nje éte bi to 
été; a bi ava’a ndi minleme ya étôto’o 
Zambe été. 3 Sa ve nalé étam, ve 


bi ava’a fe minju'u miangan été: amu : 


bi ayeme na, nju'u wo akô’ôlan mban; 
4 a mban wo akô’'ôlan ndañan; a 
ndañan wo akê'êlan ndi nlem: 5 
a ndi nlem é nji ve môt 6sone nyo; 
amu nye'ane Zambe ô nga sôéban 
minlem miangan été a Mbamba Nesi- 
sim, nnye ate a nep veban be bia. 


5: 6 BEROMAIN 


6 Amu na, éyofi éte bi ngenan atek, 
Christ a nga wu éyoñ je ayian, señ 
ya mbia be bêt. 7 Amu na, môt a 
voo wu señ ya zôsôa môt: amu ndê'- 
ôtô môt éziñ a ye bo ngule ya jibi 
wu señ ya nyo a ne mbamba môt. 
“8 Ve Zambe a liti nye'ane wé émien 
mfa’a wongan, vôme nyina na, éyoñ 
éte bi ngenan bebo mam abé, Christ 
a nga wu señe jangan. 9 Ajô te, de 
adañedañe na, amu bi kabeya a metyi 
mé éyoñe ji, bi aye nyiiban mfa'a 
ya ayaa Zambe amu nye. -10 Amu 
na, nge, éyoñ bi mbe besifi, bi nga 
lateban fibwa be Zambe, amu awu 
ya Mone wé, de adafiedafie na, amu 
bi latebaneya ñbwa, bi aye nyiiban 
a ényiñe jé; 11 a sa ve nale étam, 
ve bi ava'a fe be Zambe amu Tate 
Jésus Christ wongan, amu nnye ate, 
bi nyoñeya nlatan ñbwa ôte éyoñe ji. 

12 Ajô te, aval ane abé e nga zu 
si nyô amu môte wua, a awu e nga zu 
amu abé; a nalé awu e nga kui þe 
bôte bese, amu bese be nga bo abé:— 
13 amu na, abé e mbe si nyô azukui 
metiñ: ve abé e ne te lañeban éyoñ 
metiñ me ne momo. 14 Akôsa bo 
nalé, awu e nga dañe bo ataté Adam 
azukui Moise, ja'ana be ba be nji 
bo abé aval ane ntyaman atiñ Adam, 
nnye a ne €ve'ela'a ya nyo a nga ye 
zu. 15 Ve e nji bo na, aval ane 
ntyaman atiñ, aval ete fe mveane 
ya zesé ô né. Amu na, nge abui bôt 
e nga wu amu ntyaman atiñ ya môte 
wua, de adanedane na, mvame Zambe, 
a mveane ya mvame ya môte wua ate, 
Jesus Christ, bi nga dañe bo mfa’a 
ya abui bôt. 16 A e nji bo na, aval 
ane môte wua a nga bo abé, aval 
ete fe mvean ôte ô né: amu na, ntyi'- 
ane mejô ô nga so ntyaman atiñ ya 
môte wua a ve mekua, ve mveane zesé 
ôte ô nga so mintyamane metiñ abui 
a ve mekabe. 17 Amu na, nge amu 
ntyaman atiñ ya mote wua ate awu 
e nga dañe jôô amu môte wua ate; 
de adañedañe na, ba be anyoñ abui 
mvam a mveane ya zôsô ôte, be aye 
jôô ényiñ été, amu môte wua ate, 
nnye ate a ne Jésus Christ. 18 Nalé 
ate, aval ane, amu ntyaman atiñe 
wua, ntyi'ane wi nga zu be bête 











6: 13 
bese a ve mekua, aval ete fe,. amu 
mboane wua ya zôsô, mveane zesé 
ôte ô nga zu be bôte bese a ve mekabe 
ya ényiñ. 19 Amu na, aval ane, 
amu melo ya môte wua, bôt abui be 
nga boban bebo abé, aval ete fe, amu 
mewô’ô ya mote wua, bêt abui be aye 
kabe. 20 A metiñ me nga zu fe, 
nde ntyamane metiñ wo aye bo abui; 
ve vôm abé e nga bo abui, vôm ate 
mvam é nga dañedañe bo: 21 nde, 
aval ane abé e nga jôô awu été, aval 
ete fe mvam je aye jôô amu zôsô, a 
ve ényiñ ya melu mese, be Jésus 
Christ Tate wongan. 
6 Ajô te, bi aye jô aya? Ye bi 
aye ke ôsu abé été, nde mvam je 
aye nenenen? 2 Te ke bebe. Bia, 
bi nga wu mfa’a ya abé, bi aye beta 
tabe de été aya? 3 Nge na, ye mi 
adimi na, bia, ba bese be nga baptizô- 
ban Christ Jésus été, mbe be nga 
baptizôban awu dé été? 4 Ajô te, 
bi nga jambe a nye amu mbaptizô 
ya awu été: nde, aval ane Christ a. 
nga wômô hwuan amu étôto’o ya 
Esa, aval ete fe bi aye wulu mfefé 
ényiñ été. 5 Amu na, nge bi nto 
nlatane be nye éfunane ya awu dé été, 
bi aye fe tabe éfunane ya fiwOmane 
wé été; 6 bi yeme jame dina na, 
nnôme môte wongan ô nga tyelébane 
croix yôp a nye, nde ngume jôm ô ne 
abé wo aye wu ntuk, nalé ate bi aye 
bo te beta tabe éto belo ya abé; 7 
amu na, nyo a wuya, a kabeya mfa’a 
ya abé. 8 Ve nge bi nga wu a Christ, 
bi abuni na, bi aye fe nyiñ a nye; 9 
bi yeme na, vôm Christ a nga wômô 
ñwuan, a ne te beta wu; awu e ne te 
fejôô nye. 10 Amu na, awu anga wu, 
a nga wu de mfa’a ya abé, awu da: 
ve ényiñ a nyifi, a nyiñe je mfa'a 
ya Zambe. 11 Aval ete, mi lañe’ 
fe miabebiene na, mi nto ñwuan 
mfa’a ya abé, ve mi vee mfa’a Zambe 
Christ Jésus été. 

12 Ajô te, te yebane na, abé e jôô 
biwuwua menyôle bienan été, na, mi 
bo mbia minkômbane ya été mewôk: 
13 nalé fe, te veane bibu'a ya menyêle 
menan mfa'a ya abé ane biôme ya bo 
bie ékotekot; ve va'ane miabebien be 
Zambe ane ba be nyiñeya, be so'o 


6: 14 
miñwuan, a bibuw'a ya menyôle menan 
ane biême ya bo bie z0s0 mia'a Zambe. 
14 Amu na, abé de aye bo te jôô mia: 
amu mi nji fe tabe metiñe si, ve 
mvame si. 

15 Nde, jé? ye bi aye bo abé, amu 
bi nji tabe metiñe si, ve mvame si? 
Te ke bebé. 16 Ye mi nji yeme na, 
nyo mi ave miabebien ane bebo bisaé 
ya mewôk, mi ne bebo bisaé bé, nyo 
mi abo mewôk; jaana ba ya abé 
mfa'a ya awu, nge ba ya mewô’ô 
ya mame ya zôsô? 17 Ve akéva e 
bo'o be Zambe, amu na, vôm mi nga 
to bebo bisaé ya abé, mi nto mew0'0 
me aso minlem mfa'a ya avale ñye’- 
elan, nde te mi nga veban; 18a vôm 
mi nga telébane beti mfa’a ya abé, mi 
nga boban bebo bisaé ya mame ya 
zôsô. 19 Me atot aval ane bôt be 
wô’ô bo, amu ate'e ya minsône mie- 
nan: amu na, aval ane mi nga ve 
bibu’a ya menyôle menan ane bebo 
bisaé ya mvin a ékotekot mfa'a ya 
mboan ékotekot, aval ete fe éyoñe 
ji, va'ane bibu'a ya menyôle menan 
ane bebo bisaé ya mame ya 2080 
mfa'a ya mboan mvo'e ya be Zambe. 
20 Amu na, éyofi mi mbe bebo bisaé 
ya abé, mi nga to beti mfa'a ya mame 
ya zôsô. 21 Nde, mi nga yene za 
bibuma éyoñe te miaa ya mam mi 
aw0'0 ôson éyoñe ji? amu asu'ulane 
ya mam mete e ne awu. 22 Ve 
' éyoñe ji, amu mi telébaneya beti 
mfa'a ya abé, a mi nto bebo bisaé be 
Zambe, nde mi bili bibuma bienan 
mfa'a ya mboan mvo'é ya be Zambe, 
a asu'ulane ya été e ne ényifi ya melu 
mese. 23 Amu ma'ane ya abé me 
ne awu; ve mveane zesé ya Zambe ô 
ne ényiñ ya melu mese be Christ 
Jésus Tate wongan. 

Nge na, A bobejafi, ye mi adi- 
7 mi (amu me akobd bêt be ayem 
metin) na, metiñ me ajôô môt nté a 
vee? 2 Amu na, minga a bili nnêm, 
a vaa metin été be nnêm ate, nté 
nnôm a vee; ve nge nnôm a wêé, a 
vasé metiñ été be nnôm. 3 Nale 
ate, éyoñ nnôm a ngenan a vee, nge 
a late fame fe, a ye lobane na, mbo 
mejian: ve nge nnôm a wôé, a nto 
nti mfa'a ya atiñ, nalé a nji bo mbo 


BEROMAIN 





71e 
mejian, akosa bo a ke lat aluu be 
fame fe. 4 Ajô te, A bobejañe bam, 
mia fe mi nga wôéban mfa'a ya metiñ 
amu nyôle Christ; nde, mi lat mfe, 
nnye a ne nyô a nga wômô ñwuan, na, 
bi wum bibuma mfa'a ya Zambe. 
5 Amu na, éyoñ bi nga to minsôn 
été, mbia minkômban, mmie mi nga 
bo amu metin, mi nga bo ésaé bibu'a 
ya menyêle mangan été na, bi wum 
bibuma mfa'a ya awu. 6 Ve éyoñe 
ji, bi suseya mfa'a ya metiñ, amu bi 
nga wu mfa’a ya jam nde bi nga vaa 
été; nalé bi abo ésaé a mfefé nsisim, 
sa fe a nnôm mboane metih. 

7 Ajô te, bi aye jô aya? Ye metiñ 
me ne abé? Te ke bebé. Ve na, 
me nga ye bo te yem abé, nge te 
metiñ: amu na, me nga ye bo te yem 
minyamete, nge metiñ me nga ye bo 
te jô na, Wo aye bo te nyamete; 8 ve 
abé, amu e yeneya vôme ya bo, e 
nga té minyamete mevale mese be 
ma, amu memvinda: amu abé e ne 
ñwuan, nge metiñ me ne momo. 9 
A me nga nyiñ melu mvus, te metiñ: 
ve éyoñ memvinda me nga zu, abé 
e nga vumulan, ane me nga wu; 10a 
memvinda, mme me nga ye ve ényiñ, 
me nga yene na, me nga ve awu: 
11 amu na, abé, amu e yeneya vôme 
ya bo, e nga du'u ma, amu memvinda, 
a e nga wôé ma, amu me. 12 Nalé 
ate, metiñ me ne zôsô, a memvinda 
me ne zôsô, a mvo'é, a mvae. 13 
Ajô te, ye jam e ne mvaé te e nga bo 
di ya awu mfa’a wom? Te ke bebé. 
Ve abé, amu de ayené na, e ne abé, 
e nga té awu mfa'a wom amu jam e ne 
mvae te;—nalé ate abé de aye dañe- 
dan yené abé. 14 Amu bi ayeme na, 
metiñ me ne jôme ya Nsisim: ve ma 
me ne jôme ya minsôn, me ne nkuan 
abé si. 15 Amu na, jam me abo, me 
ne te yem: amu na, sa jam me akombd, 
nde me wô’ô bo; ve jam me avini, nde 
me abo. 16 Ve nge jam me ne te 
kômbô, nde me abo, nalé me akañese 
mfa'a ya metiñe na, me ne mvaé. 
17 Nalé ate nde, mamien me nji fe 
bo de, ve abé e to be ma. 18 Amu 
me ayeme na, be ma, e ne na, minsône 
miam été, te ke jam e ne mvaé e to 


été: amu na, ZIADI NAA ô ne be ma, 
1 


7: 19 
ve mboane ya bo jam ene mvae 0 
se ke be ma. 19 Amu na, jam e ne 
mvaé, me akômbô, nde me ne te bo: 
ve abé me ne te kômbô, nde te me 
abo. 20 Ve nge jam me ne te kômbô, 
nde me abo, mamien me nji fe bo de, 
ve abé e to be ma. 21 Ajô te, me 16 
atiñe na, mfa'a wom me akômbô bo 
mvae, abé e to. 22 Amu na, me 
ayene metifie me Zambe mvae mfa'a 
ya môte ya nlem été: 23 ve me lô 
aval atiñ afe bibu'a ya nyôle jam été, 
de awosan atiñ ya nleme wom, a de 
ake ma nkôm atiñ ya abé si, nde te 
e ne bibu'a ya nyôle jam ete. 24 
Ngo’ éngôngole môt me né! Za a 
ye va ma nyôle ya awu di? 25 Me 
ave Zambe akéva amu Jésus Christ 
Tate wongan. Nalé ate, mamien me 
abo fo'o atiñe Zambe ésaé a nlem; ve 
atiñ ya abé, a minsôn. 

Ajê te, éyoñie ji mekua me nji 

bo be ba be ne be Christ Jésus. 
2 Amu na, atii ya Nsisime ya €nyin 
be Christ Jésus e nga kote ma mfa’a 
ya atin ya abé a awu. 3 Amu na, 
jam metiñ me mbe te ngule ya bo, 
amu me mbe atek amu minsôn, nde 
Zambe, vôm a nga lême Mone wé a 
to éfunane ya minsôn mi ne abé été, 
a nga ve abé mekua minsôn été: 4 
nde njôane ya metiñ wo aye boban 
be bia, bia bete bi nji wulu mfa’a 
ya minsôn, ve mfa'a ya Nsisim. 5 
Amu na, ba be ne ba ya minsên, 
be asimesane mame ya minsôn; 
ve ba be ne ba ya Nsisim, mame 
ya Nsisim. 6 Amu na, ôsimesane 
ya minsôn ô ne awu, ve Osimesane 
ya Nsisim ô ne ényiñ a mvo'e: 7 
amu na, ôsimesane ya minsôn vi 
asihe Zambe; amu ô nji bo metiñe 
me Zambe mewôk, nalé fe ô nji bo 
fo'o ngule ya bo: 8 aba be to minsên 
été, be se ngule ya bo ane Zambe a 
nye. 9 Ve mia, mi nji tabe minsôn 
été, ve Nsisim été, nge e ne nalé na, 
Nsisime Zambe ô to be mia. Ve nge 
môt éziñ a nji bi Nsisime Christ, a nji 
bo éfiwé. 
mia, nyôl é ne ñwuan amu abé; ve 
nsisim ô to ényiñ amu zôsô. 11 Ve 
nge Nsisime ya nyo a nga wômôlô 
Jésus hwuan ô to mia, nyô a nga 


BEROMAIN 








10 A nge Christ a to bel 





8: 26 
wômôlô Christ Jesus ñwuan, a ye fe 
ve biwuwua menyôle bienan ényih 
amu Nsisime wé, ñwô ô to be mia. 

12 Nalé ate nde, A bobejañ, bi 
bili mvôla, sa mfa'a ya minsône na, 
bi nyin a minsôn: 13 amu nge mi 
anyiñ a minsôn, mi aye wu; ve nge 
mi awôé mimboane mi mame ya nyô 
amu Nsisim, mi aye nyin. 14 Amu 
na, abime bôt de awulu a Nsisime 
Zambe, mbe bete be ne bone be 
Zambe. 15 Amu na, mi nji nyoh 
nsisime ya éto belo ane mi aye beta 
ko wofi; ve mi nga nyofi nsisime ya 
eto bon, a ñwô ôte bi ajô wô na, 
Abba Tate. 16 Nsisim ôte ôbien, a 
nsisime wongan, mi aliti na, bi ne 
bone be Zambe: 17 a nge bi ne bon, 
nde bi ne benyoñ ngap; benyofi ngape 
ya Zambe, a beébe benyoñ ngape ya 
be Christ; nge e ne nalé na, bi ajibi 
mintae bia be nye, nde bi aye fe. 
wum, bia be nye. 

18 Amu na, me ave'e fe’e na, wô- 
ane mintaé ya éyoñe ji ô nji yiane 
ve'an a étôto’o je aye litiban be bia. 
19 Amu na, nya nkômbane ya mi- 
ntéane mi biêm a yange nyenan bone 
be Zambe be aye yene. 20 Amu 
na, mintéane mi biôm mite mi nga 
boban ane bemomo be biêm, sa amu 
nkômbane wop, ve amu nyô a nga bo 
mie ane bemomo be biêm, a ndi mi- 
nleme 21 na, mintéane mi biôm 
mibien mi aye fe vas ébol ntaban éto 
belo, a ke tabe éto beti ya étôto’o 
ya bone be Zambe. 22 Amu bi 
ayeme na, mintéane mi biêm mise mi 
afulane yên a ju'u mintaé jôm ése ya 
été azukui éyoñe ji. 23 A sa ve nalé 
étam, ve biabebiene fe, bi mbili be- 
mbômô bibuma ya Nsisim, biabebien 
bi ayôn menyôle mangan été, ane bi 
ayange ntaban éto bone jangan, e ne 
na, nyiane ya menyôle mangan. 24 
Amu na, bi nga nyiiban a ndi minlem: 
ve ndi nlem, éyoñ é yenéya, é nji fe 
bo ndi nlem: amu na, za a tabe ndi 
nlem mfa’a ya jôm a 16? 25 Ve nge 
bi atabe ndi minlem mfa'a ya jôm 
bi ne te yen, nalé þi ayange je a 
mban. 

26 A aval ete, Nsisime fe wo avolô 
bia ate'e dangan: amu bi ne te yeme 


8: 27 
ye'elan ane bi ayiane ye'elan; ve Nsi- 
sim ôbien wo avolô ye'elane bia a 
miñyôn mi ne te ngule ya toteban; 
27 a nyô a fase minlem, a yem ôsime- 
sane ya Nsisim, amu wo avolô ye- 
elane bôte ya Zambe aval ane nkô- 
mbane Zambe ô né. 28 A bi ayeme 
na, mfa'a ya ba be anye Zambe, 
mam mese me afulane su'ulan mvaé, 
ve mfa’a ya ba be ne nloen aval ane 
ntyiane wé. 29 Amu na, ba a nga 
taté yem, mbe bete fe a nga taté tope 
na, be bo éfunan aval ane Mone wé, 
nde a ye bo ntôle ya bobenyañ abui: 
30 a ba a nga taté top, mbe bete fe 
a nga loen: a ba a nga loen, mbe bete 
fe a nga kale: a ba a nga kale, mbe 
bete fe a nga wumulu. 

31 Ajo te, bi aye jô aya mfa’a ya 
mam mete? Nge Zambe a ne bia 
ngam, za a ye tebe bia ngame yat? 
32 Nyô a nga bo te kame Mone wé 
émien, ve a nga ve nye ajô dangan 
bia bese, a ye fe bo te ve bia mam mese 
zesé, bia be nye, aya? 33 Za a ye ve 
bêt Zambe a nga top jam €zih ya 
mekua? Zambe nnye a ne nyo a 
kale bôt; 34 zaa ne nyoa ve mekua? 
Christ Jésus a ne nyo a nga wu, ya, 
a dañedañe na, amu a nga wômô 
ñwuan, nnye a to mbo nnôme Zambe, 
nnye fe a volô ye'elane Zambe ajô 
dangan. 35 Za a ye va bia mfa’a 
ya nye'ane Christ? ye njuk, nge ésô- 
bêk, nge ékpwe'ele, nge mfum bale 
ya zaé, nge soé, nge angôndô, nge 
nkpwaté mekôn, 36 Aval ane e ne 
ntilane na, 

Amu ajô dôé bi awôéban ngume 
môs; 
Bi nga lañeban ane mintômba 
mi ake wôéban. 
37 Momo, mfa'a ya mam mete mese, 
bi adañe ba be adañ, amu nyô a nga 
nye bia. 38 Amu me atvu’a yeme na, 
sa awu, sa ke ényiñ, sa ke beange, sa 
ke ba be adañedañe biwôlô, sa ke 
mame ya éyoñe ji, sa ke mame ya 
melu ôsu, sa ke ba be ne ngu, 39 
sa ke ôyape yôp, sa ke €do'o si, sa 
ke ntéane jôm éziñ mfe, bi aye bo 
ngule ya va bia mfa'ja ya nyane 
Zambe, ñwô 6 ne be Christ Jésus 
Tate wongan. 


BEROMAIN 





I kateban si nyo ése. 


9: 18 
Me akobô benya mejô be Christ, 
me nji laa minsos, mone môte ya 
nleme wom a kañese a ma, Mbamba 
Nsisim été, 2na, me awô’ô beta ôlun 
a mintaé, bi ne te amané nleme wom 
été. 3 Amu me nga ye kômbô na, 
mamien me nyoñe biyo'e ya kandan 
Christ, amu bobejafie bam, bote ya 
ayoñe dam mfa’a ya minsôn: 4 mbe 
bete be ne Beisraëlite; mbe bete éto 
ya bon, a étôtok, a bilat, a mveane 
ya metiñ, a bisaé ya kalie Zambe, 
a mintiñetan, bi ne émbiap; 5 mbe 
bemvamba be ne émbap, a nne Christ 
a nga so be be miaa ya minsên, 
nnye a dañe bese yôp, nnye a ne 
Zambe a ne duma nnôm éto. Amen. 
6 Ve e nji bo aval ane nge njôane 
ya Zambe ô boya momo. Amu na, 
sa be bese þe ne Israël, ba be ne ba ya 
Israël: 7 nalé fe, bese be nji bo bon, 
amu be ne mvoñe bêt Abraham: ve 
na, Mvoñe bôte jôé je aye loban be 
Isaac. 8E nena, sa ba be ne bone ye 
minsôn, be ne bone be Zambe; ve 
bone ya ntiñetan be alañeban ane 
mvoñ. 9 Amu wuna ô ne njôane ya 
ntiñetane na, Aval ane éyoñe ji, me 
aye zu, a Sara a ye biaé mona fam. 
10 A sa ve nalé étam; ve Rébecca 
fe, éyoñ a nga nyoñ abum be môte 
wua, ve be ésa wongan, Isaac—11 
amu na, éyoñ bon be ngenan te bialé, 
nalé fe éyofi be ngenan te bo mvaé 
nge abé, amu ntyi'ane ya Zambe, ane 
wu ya ntoban, wo ayiane tabe, sa 
amu mimboane mi mam, ve amu nyô 
a loen, 12 éyoñe te e nga jôban be 
nye na, Ntôlô wo aye bo mongô bisaé. 
13 Aval ane e ne ntilane na, Jacob 
me nga nye, ve Esaii me nga vini. 
14 Ajô te, bi aye jô aya? Ye 
ékotekot é ne be Zambe? Te ke 
bebé. 15 Amu a jô Moise na, Me aye 
mvamane nyo me amvamane nye, 
a me aye ko éngôngo nyô me ako 
éngôngo. 16 Nalé ate, e nji bo jame 
ya nyô a kômbô, nge di ya nyô a 
ke mbi, ve di ya Zambe, nnye a ne 
mvam. 17 Amu ntilan wo ajo 
Pharaon na, Amu jame dina ebien, 
me nga telé wo na, me aye liti ngule 
jam be wo, a na, jêé dam de aye 
18 Nalé ate, a 
159 


9: 19 
mvamane nyô a kômbô mvamane nye, 
a nyo a kômbô, nnye a bo ayet nlem. 

19 Nde, wo aye jô me na, A ngenan 
a va'a mekua amu jé? Amu na, za 
a sôan nkômbane wé? 20 Momo, 
ve na, A môt ô ne za, wo ayalan a 
fetane Zambe? Ye jôm é nga boban 
je aye jô nyô a nga bo je na, O nga 
bo me nalé: amu jé? 21 Nge na, 
ye mmé viek a nji bo ngule ya bo 
étek ane a nye, a bo éfuse jia ya 
ébañ, vie'e mfa'a ya duma, a ji évo’o 
ya été, vi ya miaa ya te duma? 
22 Jé é bo, nge Zambe, vôm a nga 
kômbô liti ayaa dé, a bo na, bôt be 
yem ngule jé, a nga jibi mevie'e ya 
ayaa abui njiban, mme me mbe nkôm- 
ane ya njañan: 28 a na, a ye liti 
abui étôto’o dé mfa'a ya mevie'e ya 
mvam, mme a nga taté kôm mfa'a 
ya duma, 24 aval ane bia, bia bete 
fe a nga loen, sa be Bejuif étam, ve 
nalé fe be Begentil? 25 Ane a jô 
fe be Osée na, 


Me aye loene be na, bote bam,- 


mbe be mbe te bote bam; 
A me aye loene nye na, nyo me 
anye'e, nnye a mbe te nyg’'eban. 
26 A de aye bo na, vôm e nga jôban 
be be na, Mi se ke bôte bam, 
Vôm ate be aye lobane na, bone 
be vevea Zambe. 
27 A Esaje a kobô tyiñe yôp ajo 
Israël na, Nge tañe bôte ya Israël é 
ne ane nsele'e ya mañ, ve ba be abuk 
be aye nyiñ: 28 amu Tate a ye 
tôé njôane wé mfa’a ya si nyo, a ye 
sondô wô a tyi'i wô étun. 29 A, 
aval ane Esaje a nga taté jô na, ; 
Nge Tate ya Bizu'u bi Biôm a 
nga ye bo te li bia mvoñe bêt, 
Ve bi nto aval ane Sodome, a 
boban aval ane Gomorrhe. 

30 Nde, bi aye jô aya? Ve na, 
Begentil, mbe be nji tone zôsô, ve be 
nga kui zôsô, ve zôsô, nyo a ne nyo 
ya mbunan: 31 ve Israel, mbe be 
nga tôñe metin ya zôsô, be nji kui 
metih mete. 32 Amu jé? Amu be 
nji jeñe nye a mbunan, ve aval ane 
nge a mbe nyô ya mimboane mi mam. 
Be nga kolé ôba’ ako'o te, nde e ne 
di be akolé ôbak; 33 aval ane e ne 
ntilane na, 

160 


BEROMAIN 


10: 18 


0 10, me abôé ako’o be akolé ôbak, 
A ako'o be aben, Sion été: 
A nyô a buni nye, a ye bo te 

veban ôsone nyô. 
10 A bobejaf, nkômbane ya nleme 

wom a meye'elane mam mfa’a 
Zambe ajô dap, bi ne na, be nyiñ. 2 
Amu me akañese mfa’a wope na, be 
adane ve ngul mfa'a Zambe, ve sa aval 
ane yeman. 3 Amu na, vêm be nga 
dimi zôsô ya Zambe, a vôm be nga 
jen ane be telé éfiwop bebien, ane be 
nga bo te bo zôsô ya Zambe mewôk. 
4 Amu Christ a ne susu'a ya metiñ 
mfa'a ya zôsô ya nyo ase a buni. 
5 Amu Moise a tili na, môt a bo zôsô 
a ne nyo ya metin, nnye a ye nyin 
a nye. 6 Ve zôsô ane nyo ya mbu- 
nan, a jô na, Te jô nleme wôé été na, 
Za a ye ke yôp été? (e ne na, a zu 
Christ si:) 7 nge na, Za a ye sis 
édo’ ébé si? (e ne na, a zu Christ a 
soo ñwuan:) 8 Ve a jô aya? Njôan 
ôte ô ne wo bebé, anyu dôé été, a 
nleme wôé été: ô ne na, njôane ya 
mbunan, ñwô ôte bi akañete: 9 na, 
nge wo aye mem Jésus ane Tate a 
anyu dôé, a buni nleme wôé été na, 
Zambe a nga wômôlô nye ñwuan, 
wo aye nyiñ: 10 amu na, môt a 
buni a nlem mfa’a ya zôsô; a mmeman 
wo atoteban anyu mfa'a ya ényiñ. 
11 Amu ntilan wo ajô na, Nyô ase 
a buni nye, a ye bo te veban ôsone 
nyô. 12 Amu na, nkandan ô nji 
bo zañ Bejuif a Begrec: amu Esa 
wua a ne Esa ya bese, a ne mvam 
abui mfa'a ya ba bese be aloene nye: 
13 amu na, Nyô ase a ye loene jôé 
Tate, a ye nyiñ. 14 Ve na, be aye 
loene nyo be nga bo te buni, aya? 
a be aye buni nyê be nga bo te wô- 
ôtan, aya? a be aye wô’'ôtan aya, te 
nkate foé? 15 abe aye kate foé aya, 
nge be ne te lômban? aval ane e ne 
ntilane na, Ngo'o aka’ abeñe mebo 
ya ba be azu meva'a foé ya mbamba 
be mam! 

16 Ve sa bese be nga bo meva’a foé 
mewôk. Amu Esaiïe a jô na, A Tat, 
za a nga buni foé jangan? 17 Nalé 
ate, mbunan wo aso ñwô’an, a ñwô’an 
wo aso mejô me Christ. 18 Ve me 
ajô na, Ye be nji wôk? Ya, fo'o, 


10: 19 


Nkobd wop ô nga mialan si se, 
A mejô map me nga kui meku'u 
ya si. 
19 Ve me ajô na, Ye Israël be nga 
bo te yem? Moise a taté jô na, 
Me aye bo mia mi sengan a jôm 
é nji bo ayoñ, 
A me aye bo mia mi yaa a ayoh 
e ne momo ñyeman. 
20 A Ésaïe a dañ ayo'o nlem a jô na, 
Me nga sombane be ba be nji 
jeñe ma: 
Me nga yené be ba be nji sili ma. 
21 Ve mfaja ya Israël, a jô na, 
Ngume môs me nga same mo 
mam mfa'a ya bôt be mbe 
melo a bisê. 
11 Ajô te, me ajo na, Ye Zambe 
a nga tyili be bôte bé? Te ke 
bebé. Amu me fe me ne mon Israélite, 
mvoñe bêt Abraham, ayohie Benjamin. 
2 Zambe a nji tyili be bote bé, mbe 
a nga taté yem. Nge na, Ye mi nji 
yem ane ntilane wo ajô mfa’a ya 
Élie? ane a nga kobô Zambe étome 
bôte ya Israël: 3 na, A Tat, be 
maneya wôé bekulu mejô bôé, be 
maneya tyam beautel bôé; a me li'iya 
étam, a be ajeh ényiñe jam. 4 Ve 
éyalane Zambe je ajô nye aya? Me 
liya bote. betoyini zañbwa mfa'a 
wom, ba be nji kute meboñe si mia'a 
Baal. 5 Aval ete fe éyofie ji, bevo'o 
be ngenan be to, aval ane ntobane 
ya mvam. 6 Ve nge ô ne wu ya 
mvam, 6 nji fe bo wu ya mimboane 
mi mam: a za bo na, mvam é se fe 
mvam. 7 Nde, jé é bo? Jam bôte 
ya Israël be ajefi, nde ete be nga bo 
te nyoñ; ve mintoban mi nga nyoñe 


de, a ba bevo'o be nga boban minlem i 


ayet: 8 aval ane e ne ntilane na, 
Zambe a nga ve be nsisime ya ôyo, 
mise ya be bo te yen, a melo ya be 
bo te wôk, azukui môs ôbiene wu. 
9 A David a jô na, 
Tawôlô wop a bọ’ avot a ôlam, 
A ôbak, a ma'an mfa’a wop. 
10 Mise map me bo'o ndim ane be 
bo te yen, 
A ô viti memvuse mape si biyoñe 
bise. 
11 Nde, me ajô na, ye be nga kolé 
Oba'a na, be tôlane ku si? Te ke 


BEROMAIN 








"ya Begentil é nyiya été; 
161 


11:26 


bebé; ve na, amu nkuane wop, ényiñ 
é kuiya be Begentil, a bo be be sengan. 
12 Nde, nge nkuane wop ô ne bibotan 
abui ya si nyo, a tyôtyoé tañe jap é 
ne bibotan abui ya Begentil; njalane 
tane wop wo aye dañe bo aka’a bibo- 
tan abui. 13 Ve me akobô mia b0t 
mi ne Begentil. Ajô te, amu me ne 
nlêmane ya Begentil, me awumulu 
ésaé jam; 14 na, nge a zen €zifi 
me aye bo ba be ne minsône miam 
be sengan, a nyii bevo'o ya été. 15 
Amu na, nge ntyilane ya be be ô ne 
nlatan fibwa ya si nyo, nyoñebane 
wop wo aye bo aya, ve ényiñ ya 
ñwômane miñwuan? 16 A nge mbô- 
mô ébuma a ne ntelan étyi, ngume 
jôm ô ne fe nalé; a nge ndi ô ne ntelan 
étyi, mintya mi ne fe nalé. 17 Ve 
nge mintya mivo'o mi nga tyi iban, 
a wo, ô mbe olivier ya fé, ô nga bembe 
be mie été, a bo nyoñ ngape mendime 
ya ndi élé olivier a mie; 18 te wu- 
mulu womien vôm mintya mite mi 
né: ve nge wo awumulu womien, sa 
wo ô be'e ndi, ve ndi ñwô ô be’e wo. 
19 Wôna wo aye jô na, Mintya mi 
nga tyi' ibane na, me bembe été. 20 
Nale; amu bisô biap, nde be nga tyi'- 
ibane de, a wo ô to été amu mbunane 
wôé. Te bo mebun, ve ko won: 21 
amu na, nge Zambe a nji nyane benya 
mintyaa, nalé fe a ye bo te nyane wo. 
22 Nde, ô lô mvam a ayaa Zambe: 
mfaa ya ba be nga ku, ayaa; ve 
mfa'a wôé, mvame Zambe, nge wo 
abo mbane ya tabe mvame jé été: a 
za bo na, wo fe wo aye tyiiban. 23 
A mbe fe, nge be abo te bo mbane ya 
tabe bisô biap été, be aye bembe été: 
amu Zambe a ne ngule ya beta beme 
be été. 24 Amu na, nge wo ô nga 
tyľibane be jôm é ne olivier ya fé 
amu ntéane wé, a ô nga bembe mba- 
mba élé olivier été, ô to aval afe, 
ngo'o de adañe beta ndañane na, ba 
be ne mintya mibiene ya été be bembe 
élé olivier jap bebien été? 

25 Amu na, A bobejañ, me nji 
kômbô na, mi dimi nsolane jame wu, 
mi za bo ôsimesane ya mebun, na, 
ayete minlem e kuiya be bôte bevo’o 
ya Israél, akekui éyohi tahe bôt ése 
26 a nalé 


| NAN 


ate Israël ase a ye nyiñ: aval ane e 
ne ntilane na, 

Nyi bôt ate a ye so Sion; 

A ye va mam me ne te mame ya 

Zambe be Jacob: 

27 A jina é ne élate jame ya be be, 

Eyoñ me aye va mam abé map. 
28 Miaa ya mbamba foé, be ne 
besiñ amu mia: ve mfa’a ya ntoban, 
be ne minkpwek, amu bemvamba. 
29 Amu na, mimvean a nloene ya 
Zambe bi nji bo bi a jôbane bie. 30 
Amu na, aval ane mi nga bo Zambe 
melo melu mvus, ve éyoñe ji mi nyon- 
eya mvam amu melo map, 31 aval 
ete be fe be boya melo éyoñe ji, nde, 
amu mvam € nga litibane be mia, 
be fe be aye nyofi mvam éyoñe ji. 
32 Amu Zambe a nga dili bese mbo- 
ane melo été, nde a ye mvamane bese. 

33 Ngo'o aka’ édo’ abui mame ya 
fiyeman a fe'e Zambe bibaane, é né! 
ngo'o te ke afasé mimbôndane mefe’e 
mié mi né, a mezene mé me ne te 
ayemelan! 34 Amu na, za a nga yem 
ôsimesane Tate? nge na, za a mbe 
mbôndé mefe'e wé? 35 nge na, za 
a nga taté ve nye, a de aye beta 
bulane be nye? 36 Amu mam mese 
me aso be nye, a me to amu nye, a 
me asu'ulane be nye. Duma e bo'o 
be nye, nnôm éto. Amen. 

Ajô te, A bobejañ, me aye- 
12 elane mia, amu mvame Zambe, 
na, mi ve menyôle menan, ane vevea 
metuna’a, mfuban, a me anyoñebane 
be Zambe, nde ete e ne nkañane 
wônane ya nsisim. 2 A te boan 
éfunan a si nyo: ve mi veñesa’an 
Nvenesane ya bo minsisim mienane 
mimfefé, nde mi aye ve'ele mve'elane 
ya bo mam me ne nkêmbane ya 
Zambe, mam me ne mvaé, me anyoñe- 
ban, a me ne mvo'€ ésese’e. 

3 Amu me ajo môt ase ya be mia, 
amu mvam € nga vebane be ma, na, 
a bo'o te simesan émien adañ abim a 
yiane simesan; ve simesan Osimesane 
ya évôvoé, aval ane Zambe a nga ve 
môt ase abim mbunan. 4 Amu na, 
aval ane bi bili bibwa abui nyôle 
jia été, a bibu'a bise bi nji bi aval 
ésaé da: 5 nalé ate fe bia, bi ne abui, 
bi ne nyôle jia Er Pny a nyo ase 


BEROMAIN | 13: 2 


ya été a ne ébu'a ya ba bevok. 6A 
yêm bi bili mimvean mevale meva, 
aval ane mvam é nga vebane be bia, 
ja'ana nkulan mejê, nkula'ane me 
aval ane abim mbunane dangan; 7 
nge ésaé, mva'ane biabebien mfa'a ya 
ésaé jangan; nge nyo a ye'ele, a va'a 
émien mfa’a ya iye elane we; 8 nge 
nyo a volô bote minlem, a va'a émien 
mfa'a ya mvolane minlem wé: nyo 
a ve biôm, a bo'o nalé a ésôs; nyo 
a jô, a j0'6 nya njôane; nyo a mvam- 
ane bôt, a bo'k a mevak. 

9 Nye'an 6 bo'o te medw'an. Vina’- 
ane mam me ne abé; kabeta'ane mam 
me ne mvae. 10 Mfa’a ya nye'ane 
ya bobenyañ, mi tuka'a nye'esan; 
mfa'a ya ékaña’a, wua a wumulu'u 
nyo mbok; 11 mfa'a ya mvean ngu, te 
te'an; mi bo'an ayon mfa'a ya nsi- 
sim; mi bo'an Tate bisaé; 12 mi 
va'an ndi minlem été; mi jiba/an nju” 
été; mi boan mban meye'elan été; 
13 mi kaba'ane bote ya Zambe biôm 
be ayiane nyoñ; mi tôñan anyep. 14 
Bota'ane ba be akpwe'ele mia; bota’- 
an, a te yoan. 15 Vaan a ba be 
avak; yiane du a ba be ayi. 16 Mi 
simesa'an avale jame da, wua mfa’a 
nyô mbok. Te keane minlem mienan 
mfa’a ya beta be mam, ve lumba'an 
mfa'a ya mam me ne si. Te yemane 
mam ñyemane ya bo mebun menan 
miabebien. 17 Te butane môt abé ba 
abé. Simesa'ane mame ya ésemé mise 
me bote bese. 18 Nge e ne ngule ya 
boban, abim ene be mia, taba'ane 
bote bese mvọ’é. 19 Te kunane mia- 
bebien, A bêt me anye'e, ve mi va'an 
ayaa Zambe vôme ya tabe: amu e ne 
ntilane na, Akuna’a e ne éndam; ma 
me aye ya'ane bôt, Tate a jô nalé. 
20 Ve nge nsiñe wôé a wo'6 zaé, 
va'a nye bidi; nge a wọ’ évé, nyu'u 
nye mendim: amu na, vôm wo abo 
nalé, wo aye kutane ma'a me nduan 
nlô wéł{yôp. 21 Te dañeban a abé, 
ve ô dañ abé a mvaé. 

1 2 Môt ase a bo'o ba be tele ôsu 

mewôk: amu na, te ke ngul é 
né, ve nyô ya Zambe; a ngul é né, 
é nga telébane be Zambe. 2 Ajô te, 
môt a bo nyô ya ôsu melo, nnye a 
biasé njôane ya Zambe: a ba be abi- 


13: 3 
asé, be aye nyoñe melep mfa’a wop. 
3 Amu na, bejô bôt be nji bo angôndô 
mfa'a ya mbamba mboan, ve mfa’a 
ya mbia mboan. A ye wo aye bo te 
ko nyô a tele ôsu woñ? bo’o mam me 
ne mvae, a wo aye nyoñ ékaña’a 
be nye: 4 amu a ne mbo ésaé ya 
Zambe mfa'a ya bo wo mvae. Ve 
nge wo abo jam e ne abé, ko won; 
amu a nji be'e nkpwate mekôn ébe- 
ebe'e: amu a ne mbo ésaé Zambe, 
nkune ya liti ayaa mfa'a ya nyo a 
bo abé. 5 Ajê te, mi ayiane fo'o 
bo mewôk, sa ve amu ayaa étam, ve 
amu fe mone môte ya nlem fe. 6 
Amu na, amu ajô te, mi ave fe biôme 
ya ékaña’a; amu be ne bebo bisaé 
ya bo Zambe ésaé, be abo mbane ya 
bo jam ete ebien. 7 Va'ane bôte bese 
mam me ayiane vebane be þe: ma'- 
ane ya nyôle môt émien mfa’a ya 
be nyô ma’an mete me ayiane veban; 
ma'ane ya biôm mi bili mfa'a ya be 
nyo maan mete me ayiane veban; 
woñ mfa'a ya be nyo won wo ayiane 
koban; duma mfa’a ya be nyo duma 
de ayiane veban. 

8 Te biane môt jôm éziñ mvôla, 
vengevenge ve nye'an wua a nye'e 
nyo mbok: amu na, nyô a nye'e bote 
befe, nnye a jaleya metin ne lut. 
9 Amu minjôane mina na, Wo aye 
bo te bo mejian, Wo aye bo te wôé 
môt, Wo aye bo te wup, Wo aye bo 
te nyamete, a nge mvinda éziñe fe é 
ne, é ne ndilan njôane wuna été na, 
Wo aye nye bêt befe aval ane wo- 
mien. 10 Nyan ô ne te bo môt 
mfe abé: ajô te, nye'an ô ne njalan 
ôse ya metiñ. 

11 A nalé ate, amu mi ayem éyoñe 
na, a nto fo'o mia éyoñ ya vee Oyo: 
amu na, éyoñe ji nyian ô nto bia bebe, 
a dañ éyoñ bi nga taté buni. 12 Alu 
ento bebé ya man, a môs ô nto bebe: 
ajô te, mva'ane mimboane mi mame 
ya dibi, a njaéane biôm mewosane 
ya éfufup. 13 Nwula'an ane de 
ayian, aval ane a môs; sa mbia ndian 
été a nso’an vin, sa menda menda été 
a bisôk, sa ntañete été a mesengan. 
14 Ve mi jaéane Tate Jésus Christ, 
te bôndane mame ya minsôn fek, mbô- 
ndane ya bo mbia minkômbane ya été. 


BEROMAIN 





14: 17 


1 4 Ve nyo a ne ate'e mfa'a ya 

mbunan, mi nyoñe nye, ve sa 
nyoñane ya tyľi mone môte wé ya 
nlem. 2 Môte wua a buni na, a ne 
ngule ya di biôm bise: ve nyô a ne 
atek, a ja'a bijebejeba. 3 Nyô a di, 
a bo'o te biasé nyô a ne te di; a nyo 
a ne te di, a bo’o te ve nyô a di mekua: 
amu Zambe a nyoñeya nye. 40 ne 
za, wo ave €za mbo ésaé mekua? 
a tele nge ku mfa'a ya be ésa wé. 
Ya, a ye teléban; amu Tate a ne ngule 
ya telé nye. 5 Môte wua a telé môse 
wua wu mbọ’ ôsu: nyo mbo’ a telé 
môse mise avale da. Môt ase a tuka’a 
buni nleme wé émien été. 6 Nyô a 
semé môs, a semé wô mfa’a Tate: a 
nyô a di, a di mfa’a Tate, amu a ve 
Zambe akéva; a nyô a bo te di, a bo 


te di mfa’a Tate, a ve Zambe akéva. 


7 Amu na, te ke môte ya be bia a 
vee be émien, a te ke môt a wu be 
émien. 8 Amu na, jaæ’ana bi vee, bi 
vee be Tate; ja'ana bi awu, bi awu be 
Tate: ajô te, ja'ana bi vee nge wu, 
bi ne ba ya Tate. 9 Amu mfa’ ôte 
Christ a nga wu a beta vebe, nde a 
ye bo Esa ya miñwuan a bevevee, 
bebaane. 10 Ve wo, wo ave monyoñe 
wôé mekua amu jé? nge na, wo fe wo 
abiasé monyoñe wôé amu jé? amu na, 
bia bese bi aye tebe asu éto ntyi'ane 
mejô ya Zambe. 11 Amu e ne nti- 
lane na, 

Tate a jô na, Ane me vee, aboñ 

ese de aye kutubu þe ma, 
A ôyem ôse vi aye mem mfa'a 
Zambe. 

12 Nale ate, môt ase ya be bia a ye 
yalan ajô dé be Zambe. 

13 Ajê te, mbo'an, wua te beta 
tyii nyo mbọ’ ajô: ve mi dañedañe 
tyi' ajo dina na, môt te bôé monyañe 
wé jôme ya kolé ôba’a zen, nge jame 
ya dume nye si. 14 Me ayem; a me 
abuni be Tate Jésus, na, te ke jôm 
ébien é ne mvin: ve mfa'a ya be nyo 
a simesane na, jôm éziñ é ne mvin, 
mfa'a wé é ne mvin. 15 Amu na, 
nge monyoñe wôé a wô’ abé amu bidi, 
ô nji fe wulu nye'an été. Te nda- 
mane nye a bidi biêé, nyô Christ a 
nga wu ajô dé. 16 Nde, te yebane na, 
mvaé jenan é Seyi abé; 17 amu 


14: 18 


BEROMAIN 


15:123 


na, ayoñe Zambe e njiíbo ndian a| 10 A a beta jô na, 


nyuan, ve zôsô a mvoé a mevak 
Mbamba Nsisim été. 18 Amu nyô 
a bo Christ ésaé mfa'a ya mam mete, 
a ne mvaé mise me Zambe, a nkañ- 
esan be bôt. 19 Nalé ate, ntôñane 
mam me asu'ulan mvọ’é, a mam bi 
avolane me biabebien. 20 Te nda- 
man ésaé Zambe amu ajo bidi. Biôm 
bise bi ne fo'o mfuban; ve jôm é ne 
abé mfa’a ya môt a di je a ôbak. 21 
A ne mvaé na, te di tit, nge nyu vin, 
nge bo jam éziñ, nde te monyoñe wôé 
a kolé ôbak. 22 Mbunan 6 bili, ô 
ba'ale'e wô mfa'a wôé asu Zambe. 
Ebotan a nyô a bo te ve émien mekua 
mfa’a ya jam a kañese. 23 Ve nyo 
a sôane bisô, a ne mekua nge a di, 
amu a di te mbunan; a jam ese e 
nji bo di ya mbunan, e ne abé. 
Nde, bia bi ne ngu, bi ayiane 
15 jibi ate'e ya ba be ne atek, a 
te bo ane biabebien bi anye'e. 2 
Môt ase ya be bia, a bọ ane nyo 
mbo’ a nye'e, mfa'a ya mam me ne 
mvaé, mfa'a ya mvolan. 3 Amu na, 
Christ fe a nji bo ane émien a nye'e; 
ve ane e ne ntilane na, Bikpwe'ele 
ya ba be nga kpwe'ele wo, bi kuiya 
be ma. 4 Amu na, mam mese me 
nga tiliban melu mvus, me nga tiliban 
mfa'a ya ñyéane wongan, nde, amu 
njiban a amu mvolane minleme ya 
mintilan, bi aye tabe ndi minlem. 
5 Nde, Zambe ya njiban a mvolane 
minlem a bo'o mia na, miabebien mi 
bo nleme wua, wua a nyô mbok, 
aval ane Christ Jésus: 6 nde, a 
nleme wua a anyu da, miabebien mi 
aye wumulu Zambe a Esa ya Tate 
Jésus Christ wongan. 7 Ajê te, mia- 
bebien, wua a nyoñe’ nyo mbok, aval 
ane Christ fe a nga nyoñe mia, mfa’a 
ya duma Zambe. 8 Amu me ajo 
na, Christ a nga boban mbo ésaé ya 
be mintyi'ane metye amu benya mejô 
ya Zambe, nde a ye yemete mintiñ- 
etan mi nga veban be bemvamba, 9 
a nde te Begentil be aye wumulu 
Zambe amu mvame jé; ane e ne ntil- 
ane na, 
Ajô te, me aye ve wo duma vôm 
Begentil be to, 
A yia jôé dôé bia. 
164 








A mia Begentil, vaan, mia be 
bôte þé. 
11 Ana, 
Kañane Tate, mia Begentil bese, 
A bôte bese, kañane nye. 
12 A na, Ésaie a jô na, 
Ndi ya Jessé ôte wo aye bo, 
A nnye a kolô si a jôô Begentil; 
Nnye ate Begentil be aye tabe nye 
ndi minlem. | 
13 Nde, Zambe ya ndi minlem a 
jale'€ mia a meva'a mese a mvo'€ 
ése mbunan été, nde mi aye jaé ndi 
minlem été, ngule ya Mbamba Nsi- 
sim été. 

14 A bobejah, mamiene fe me 
abuni mfa’a wênane na, miabebien 
mi ne njaéan ne lut a mvaé, njalan a 
ñyeman ôse, ngule ya lebane fe, wua 
a lepe nyô mbok. 15 Ve me adañe 
tili mia a ayo'o nlem mimfa’a miziñ, 
aval ane me bo mia mi beta simesan, 
amu mvam é nga vebane be ma é 
soo be Zambe, 16 na, me bo mbo 
ésaé ya Christ Jesus mfa’a ya be 
Begentil, a bo ésaé mbamba foé ya 
Zambe, nde nzuane ya zu Begentil 
wo aye boban ngule ya nyoñeban 
amu ô ne ntunan a Mbamba Nsisim. 
17 Ajô te, me bili meva'a mam be 
Christ Jésus mfa'a ya mam me ne 
ma ya Zambe. 18 Amu na, me aye 
bo te jibi tote mam mezifi, ve ma 
Christ a nga bo be ma, mfa’a ya 
mewô’ô ya Begentil, mfa'a ya mejo a 
mimboane mi mam, 19 a ngule ya 
mendem a bitua bi mam, a ngule ya 
Mbamba Nsisim; nalé ate ataté Jéru- 
salem a mefôla mefôla akui Illyrie, me 
jaéya kate bôt mbamba foé ya Christ; 
20 ya, me nga kômbô kat mbamba 
foé ate nalé, sa vôm Christ a maneya 
totebane jôé, nde me aye bo te lôn 
mbê'ane môt mfe yôp; 21 ve ane e 
ne ntilane na, 

Be aye yen, ba foé jé é nji kui 
be be, 
A ba be nji wô’ôtan, be aye yem. 

22 Ajô te fe, me nga bu'i nzuane 
ya zu be mia biyoñ abui bi: 23 ve 
éyoñe ji, amu me nji fe yene vôm 
mefôla ma, a amu me nga “dañe 
kômbô zu be mia abui mimbu di, 


15: 24 


24 ve éyoñ me ke me aye ke Espagne 
(amu meto ndi nleme na, me aye yene 
mia éyoñ me aye lêt, a na, mi li'itane 
ma zen mfa’ ôte, nge me aye taté jaé 
abim éziñ a ntabane ya be mia)— 
25 ve éyoñe ji, me ajô na, me ake 
Jerusalem, a bo bote ya Zambe ésaé. 
26 Amu na, mbamba nkômbane ya 
Macedoine a Achaie a mbe na, be ve 
biôm biziñ mfa'a ya minzôzoé ya bote 
ya Zambe be to Jerusalem. 27 Ya, 
e mbe mbamba nkêmbane wop; a be 
ne bebi memvôla bap. Amu na, nge 
Begentil be maneya bobane benyoñ 
ngape ya mam mape ya Nsisim, be 
bili fe be mvôla na, be bo be ésaé 
a biôme ya menyô. 28 Ajo te, €yon 
me sondôya bo jame di, a me tu'aya 
ve be bibuma bi, me aye lête zene ya 
be mia, ake Espagne. 29 A me 
ayeme na, éyoñ me aye kui be mia, 
me aye zu a njaéane ya bibotane bi 
Christ. 

30 Nde, A bobejan, me asili mia, 
amu Tate Jesus Christ, a amu nye'ane 
ya Nsisim, na, mi volô sôngane ma a 
meye'elane menane ya be Zambe ajô 
dam; 31 na, me nyiñ be ba be ne 
bisô Judée, a na, mveane wom me 
bili mfa’a Jérusalem wo aye nyoñeban 
mvaé be bote ya Zambe; 32 nde me 
aye kui be mia a mevak amu nkô- 
mbane Zambe, a yen awo'an bia be 
mia. 33 Nde Zambe ya mvoe a 
tabe'e be mia bese. Amen. 


1 6 Me alepe mia ajô Phébé, kale 

jangan, nnye a ne mbo ésaé ya 
kirke é ne Cenchrée: 2 na, mi nyoñe 
nye be Tate, ane de ayiane bôte ya 
Zambe, a na, mi volô nye mfa'a ya 
jam ese a yiane yen be mia: amu 
émiene fe a mbe mvolô bêt abui, a 
éňñwom mamien. 

3 Mi sili me Prisca ba Aguilas, 
beébe bebo bisaé bam be Christ Jesus, 
4 mbe be nga ve metyiñe map bebien 
mfa'a ya ényifie jam; mbe bete, sa 
me étam me ave be akéva, ve nalé 
fe bekirke bese ya Begentil: 5 A 
mi sili me kirke é ne nda jap. Mi 
sili me Épaïnète, nyô me anye'e, a 
ne mbômô ébuma ya Asie be Christ. 
6 Mi silli me Marie, nnye a nga bo 


BEROMAIN 


16: 23 


mia ésaé abui. 7 Mi sili me An- 
dronigue ba Junias, bote ya ayoñe 
dam, a beébe mimbô’ô bam, mbe be 
ne ba ya duma mfa'a ya minlôman, 
mbe fe be nga to be Christ, te yene 
me za tabe'e été. 8 Mi sili me 
Amplias, nyo me nga nye'e be Tate. 
9 Mi sili me Urbain, ébe mbo ésaé 
wongan be Christ, a Stachys, nyô me 
anye'e. 10 Mi sili me Apelles, nyô 
a ne nkañesan be Christ, Mi sili 
me ba ya nda Aristobule. 11 Mi 
silli me Hérodion, mote ya ayoñe 
dam. Mi silii me ba ya nda Narcisse, 
be to be Tate. 12 Mi sili me 
Tryphène ba Tryphose, mbe be abo 
ésaé be Tate. Mi sili me Perside, 
nyo a ne nye'eban, nnye a nga bo - 
ésaé abui be Tate. 13 Mi sili me 
Rufus, ntobane ya be Tate, a nyia 
wé, a éñwom. 14 Mi sili me Asyn- 
crite, Phlégon, Hermès, Patrobas, 
Hermas, a bobenyan ba be be be to. 
15 Mi sili me Philologue ba Julie, 
Nérée ba kale jé, a Olympe, a bôte ya 
Zambe bese ba be be be to. 16 Mi 
bata'an, wua a bata'ane nyo mbok a 
nlatane menyu ya be Zambe. Bekirke 
bese ya Christ be sili'i mia. 

17 Nde, A bobejañ, me aye'elane 
mia na, mi yemela'ane ba be até 
mengam a mam ya nkolan êbak, sa 
aval ane fiye'elan mi nga yéé: a mi 
sa'aleebe. 18 Amu na, ba be ne aval 
ete be nji bo Tate Christ wongan ésaé, 
ve mebum map bebien; a be adu'u 
minleme ya ba be ne bibunibuni, a 
nkobô wop ô ne ékôkon a évivion. 
19 Amu na, mewô’ô menan me man- 
eya mialan akui be bôte bese. Ajô 
te, me ava'a amu mia: ve me ayi na, 
mi bo ñyeman mfa'a ya mam me ne 
mvae, a mfuban mfa'a ya mam me 
ne abé. 20 A Zambe ya mvoé a 
mbeme fit Satan mebo menane si. 

Mvame Tate Jésus Christ wongan 
é tabe'e be mia. 

21 Timothée, ébe mbo ésaé wom, 
a silli mia; a Lucius ba Jason a 
Sosipater, bote ya ayofie dam. 22 
Me, Tertius, me atili kalate nyô, me 
abatane mia be Tate. 23 Gaius, 
nyô me to nda, a nyô ngume kirke 
ô to be nye, a gepeil Eraste, mba’- 


16: 25 


ale akume ya nlame wu, a sili'i mia, 
ba Quartus, monyan. 

25 Nde, be nyô a ne ngule ya 
yemete mia, aval ane mbamba foé 
wom a nkatane foé ya Jésus Christ, 
aval ane nlitane ya nsolane jam ô 
nga to évô biyoňñ ya nnôm éto, 26 


BEROMAIN 


16: 27 
ve éyoñe ji ô yenéya, a, amu mintilane 
yà bekulu mejô, aval ane njôane ya 
Zambe ya nnôm éto, ô nto nkañetan 
be meyofñe mese, na, be bo mbunan 
mewôk: 27 be Zambe, nnye étam 
a ne ñyeman, amu Jésus Christ, 
duma e bo'o be nye nnôm éto. Amen. 


KALATE YA OSU PAUL A NGA 
TILI BECORINTHIEN 


Paul, nloene ya bo nlômane ya 
1 Jésus Christ amu nkômbane ya 
Zambe, bi Sosthène, mojañe wongan, 
bi to, 2 me atili kirke ya Zambe é 
ne Corinthe, kalate, be ne ba be nga 
teléban be Christ Jésus, nloene ya bo 
bôte ya Zambe, a ba bese be aloene 
jôé ya Tate Jésus Christ wongan vôm 
ase, Esa wop a éñwongan: 3 Mvam 
a mvo'é bi tabe'e be mia, bi sọ’o be 
Zambe Esa wongan a be Tate Jesus 
Christ. 

4 Me ave Zambe wom akéva bi- 
yoñe bise ajô denan, amu mvame 
Zambe nje éte é nga vebane be mia 
be Christ Jésus; 5 ane mi nga nyoñe 
bibotan abui be nye mimfa’a mise, 
mfa’a ya ngul ése ya kobô a ñyeman 
ôse; 6 aval ane nkañetane foé ya 
Christ ô nga yem be mia: 7 nalé ate, 
mi abo te lli mvus mfa'a ya mvean 
éziñ; ane mi ayange nyenane ya Tate 
Jesus Christ wongan; 8 nnye ate 
fe a ye yemete mia akekui asu'ulan, 
nde mi bo te bijô môse ya Tate Jésus 
Christ wongan. 9 Zambe a tôé njê- 
ane wé, be nye mi nga lobane na, mi 
zu fulan a Mone we Jesus Christ 
Tate wongan. 


10 Nde, A bobejañ, a jôé ya Tate 
Jésus Christ wongan, me aye'elane 
mia na, mia bese mi kobô’ô jame da, 
a na, minkandane mengam mi bo'o 
te bo be mia; ve na, mi taba'ane nya 
mvo'e nlata’ane a nleme wua a nkañ- 
esane wua. 11 Amu na, A bobejañe 
bam, e maneya katebane be ma ajô 
denan, be ba þe BARAA ya nda Chloé 





na, metyama'ane a ne be mia. 12 
Nde, me akômbô jô aja dina na, môt 
ase ya be mia a jô na, me ne môte ya 
Paul; a ma me ne môte ya Apollos; a 
ma me ne môte ya Céphas; a ma me 
ne môte ya Christ. 13 Ye Christ 
a saléya zañ? ye Paul a nga tyeléban 
croix yôp ajô denan? nge na, ye mi 
nga baptizôban a jôé Paul? 14 Me 
ave Zambe akéva ane me nga bo te 
baptizô môte ya be mia, vengevenge 
ve Crispus ba Gaius; 15 a za bo na, 
môt éziñ a ye jô na, mi nga baptizôban 
a jôé dam. 16 A me nga baptizô 
fe bote ya nda Stéphanas: mfa'a ya 
ba bevok, me ne te yem nge me nga 
baptizô môt éziñ mfe. 17 Amu na, 
Christ a nga bo te lôme me na, me 
baptizô bôt, ve na, me kat mbamba 
foé: sa a fiyemane ya mejô, a za bo 
na, croix ya Christ je aye bobane 
momo. 

18 Amu na, ajô ya croix e ne mfa’a 
ya ba be ajañ, te fek; ve mfa’a wongan 
bia bêt bi ayen ényifi, e ne ngule 
Zambe. 19 Amu e ne ntilane na, 

Me aye jian ñyemane ya beyem 
mam, 
A fe'e ya bêt be ne fek, me aye bo 
je momo. 
20 Nyem mam a ne vé? ntili bekalate 
a ne vé? nsôane bisô ya si nyo ane 
vé? ye Zambe a nji bo ñyemane ya si 
nyo jam e ne te fek? 21 Amu na, 
vôme ya ñyemane Zambe, éyofi si 
nyo, a ñyemane-wé, é nga bo te yeme 
Zambe, e mbe mbamba nkômbane 
ya Zambe na, a nkatane foé ô ne te 
fek, a nyii ba be abuni. 22 Amu na, 


ika 
Bejuif be asili mendem, a Begrec be 
ajeh ñyemane mam: 23 ve bia bi 
akañete Christ ntyelan croix yôp, 
mfa'a ya Bejuif jôme ya kolé ôbak, 
a mfa'a ya Begrec jame ya te fek; 
24 ve miaa ya ba be ne nloen, 
Bejuif a Begrec, bebaane, Christ nnye 
a ne ngule ya Zambe a ñyemane 
Zambe. 25 Amu na, jame ya Zambe 
e ne te fek, e ne fek adañe bôt; a jame 
ya Zambe e ne atek, e ne ngu adañe 
bôt. 

26 Amu na, A bobejan, mi 10 nloene 

wônane na, sa abui beyem mame ya 
minsôn, sa ke abui biwôlô bi bôt, sa 
ke abui bôte ya duma, e ne nloen: 
27 ve Zambe a nga tope biême ya si 
nyo bi ne te fek, nde a ye ve bi bi 
ne fek, 6sone nyê; a Zambe a nga 
tope biôme ya si nyô bi ne atek, nde 
a ye ve biôm bi ne ngu, ôsone nyo; 
28 a biôme ya si nyô bi ne te duma, 
a biôm bi abiaséban, mbie bite Zambe 
a nga top, ya, a biôm bi ne momo, 
nde a ye bo biôm bi to, momo: 29 
nde, te ke minsôn mi aye wum asu 
Zambe. 30 Ve amu nye mi nto 
Christ Jésus été, nnye ate a nga boban 
ñyeman mfa'a wongan a so'o be 
Zambe, a zôsô a mfuban, a nyian: 
31 nde, aval ane e ne ntilane na, 
Nyô a wum, a wumu'u be Tate. 
A ma, A bobejañ, €yon me nga 
2 zu be mia, me nji zu a abeh nkobê, 
nge wu ya ñyemane mam, me nga 
kañete mia foé Zambe. 2 Amu me 
nga tyri na, me bo te yeme jam éziñ 
vôm mi to, vengevenge ve Jésus 
Christ, a nye a ne ntyelan croix yôp. 
3 A me nga to be mia a atek, a wod, 
a beta mfô’ôban. 4 A nkobô wom a 
nkatane mejô wom bi nji bo a atyeñe 
mejo ya ñyeman, ve a nlitane ya 
Nsisim angu: 5 nde, mbunane wônan 
wo aye bo te tebe a ñyemane ya bôt, 
ve a ngule Zambe. 

6 Bi akañete ñyeman ve vôm ba be 
ne benya bôtô be to: ve ñyeman, sa 
wu ya si nyo, sa ke wu bejêê ya si 
nyo, mbe be asu'ulane momo: 7 ve 
bi akañete hyemane Zambe ô sold, 
fiyeman ôte ô nga solô, ñwô ôte Zambe 
a nga taté telé mfa'a ya étôto’o ja- 
ngan, te yen mesi me za té’é; 8 nwo 





I BECORINTHIEN 3:7 


ôte te ke môte ya bejôô ya si nyo a 
nga yem: amu na, nge be to yeme wô, 
be nga ye bo te tyelé Tate ya étôto’o 
croix yôp: 9 ve ane e ne ntilane na, 
Mam mis me nga bo te yen, a 
melo me nga bo te wôk, 
A me nga bo te nyi nleme môt, 
Mam mese Zambe a nga kôm 
mfa'a ya ba be anye'e nye. 
10 Ve mfa’a wongan Zambe a nga 
liti me a Nsisim: amu Nsisim wo abi'- 
ili mam mese, ya, bido'o bi mame ya 
Zambe. 11 Amu na, za ya bêt a 
yeme mam me môt, ve nsisime môt 
ate, ñwô ô ne be nye, nalé ate fe te 
ke môt a yeme mame ya Zambe, ve 
Nsisime Zambe. 12 Ve þi nga nyoñ, 
sa nsisime ya si nyô, ve nsisim wo 
aso be Zambe: nde, bi aye yeme mam 
me nga vebane be bia zesé, me so'o 
be Zambe. 13 Mam mete fe bi ako- 
bê, sa a mejô ñyemane bêt wo aye'ele, 
ve ma Nsisim wo aye'ele; bi akanete 
mame ya Nsisim a mejo ya Nsisim. 
14 Ve na, môt a ne te Nsisim, a ne te 
nyoñe mame ya Nsisime Zambe: amu 
me ne te fek mfa’a wé; a a se ngule 
ya yeme me, amu me ne ñyemelan a 
Nsisim. 15 Ve nyo ane Nsisim, nnye 
a yemelane mam mese, a émien a ne 
te ñyemelan be môt. 16 Amu na, 
za a nga yem ôsimesane Tate, ane a 
ye ye'ele nye? Ve bi bili ôsimesan 
Christ. 
3 A ma, A bobejan, me mbe te 
ngule ya kobô mia ane ba be bili 
Nsisim, ve ane ba be ne minsôn, ane 
ba be ne minkeñelé be Christ. 2 Me 
nga ve mia menyan, sa benya bidii; 
amu mi mbe te ngule ya jibi bie: 
momo, ja'ana éyoñe ji mi ne te ngule 
ya jibi; 3 amu na, mi ngenan ba ya 
minsôn: amu vom mesengan a nta- 
ñete bi ne be mia, ye mi nji bo ba ya 
minsôn, a ye mi ne te wulu aval ane 
bôt? 4 Amu na, éyoñŭ wua a jô na, 
me ne môte ya Paul; a nyo mbo'o 
na, me ne môte ya Apollos; ye mi 
nji bo bôt? 5 Nde, jé é ne Apollos? 
a jé é ne Paul? Ve bebo bisaé, mi 
nga buni amu be; a môt ase aval ane 
Tate a nga ve nye. 6 Ma me nga bé, 
Apollos a nga sôé mendim; ve Zambe 
a nga yale. 7 re ate, nyô a bé a 


8:48 
se ke jôm, nalé fe nyo a sôé mendim; 
ve Zambe, nyô a yale. 8 Nde, nyô 
a bé a nyô a sôé mendim, be ne jôme 
jia: ve môt ase a ye nyoñe maane 
mé émien aval ane ésaé jé émien. 9 
Amu na, bi ne beébe bebo bisaé be 
Zambe nje bia be émien bi abo: mi 
ne afupe Zambe, nlôñane ya Zambe. 

10 Abim mvam Zambe é nga ve- 
bane be ma, aval ane ntyetyeñ nlôñ 
nda, me nga bôé mbô’ane si; a môt 
mfe a lôñ été yôp. Ve môt ase a 
tuka'a fombd ane a lôñ été yôp. 11 
Amu na, te ke môt a ne ngule ya bôé 
mbê'an mfe, ve wu ô ne mbôan, ñwô 
ô ne Jésus Christ. 12 Ve nge môt 
éziñ a lôñ or, argent, bidima mekok, 
bile, minkôte bilok, bikumba’a mbê'an 
ôte yôp; 13 ésaé môt ase je aye yené: 
amu môs ôte wo aye liti je, amu é 
ne nlitan a nduan; a nduan ébien je 
aye veele ésaé môt ase aval ane é 
né. 14 Nge mboane môt éziñ a nga 
lôñ été yôp wo aye tabe, a ye nyoñe 
ma'an meziñ. 15 Nge mboane môt 
éziñ wo aye dik, a ye jibi supe biôm: 
ve émien a ye nyin; ve aval ane a 
tulan mbil nduan été. 

16 Ye mi nji yeme na, mi ne temple 
Zambe, a na, Nsisime Zambe ô to 
be mia? 17 Nge môt éziñ a jian 
temple Zambe, nnye Zambe a ye jian; 
amu temple Zambe a ne éyti, a aval 
ete mi né. 

18 Môt te du'u émien. Nge môt 
éziñ ya be mia a simesane na, a ne 
fiyemane si nyô, a bo’ akut, nde a ye 
bo ñyeman. 19 Amu ñyemane ya 
si nyo ô ne te fe'e be Zambe. Amu 
e ne'ntilane na, Nyô a bi beyem mam 
a fee medu'ane jap: 20 a na, Tate 
a yem"asimesane ya beyem mame na, 
e ne momo. 21 Ajô te, môt a bo’o 
te wum be bôt. Amu na, mam mese 
me ne €mmenan; 22 ja'ana Paul, 
nge Apollos, nge Céphas, nge si nyê, 
nge ényiñ, nge awu, nge mame ya 
éyoñe ji, nge mam me aye boban; 
mese me ne émmenan; 23 a mi ne 
ba be ya Christ; a Christ a ne nyô 
Zambe. 

4 Mot a yene bia nalé, aval ane 
bebo bisaé be Christ, a beba'ale 
minsolan mi kwai Zambe, 2 Na 


I BECORINTHIEN 








4: 16 
lé fe na, vôme nyô de ajefieban mfa'a 
ya beba'ale na, môt a yené nya 
mba'ale. 3 Ve mfa'a wom de adañ 
ôyôme jam na, me tyi'iban ajô be 
mia, nge mfa'a ya ntyi'ane bêt: ya, 
me ne te tyii ajo dam mamien. 4 
Amu me ne te yeme jam de ave me 
bijô; ve me nji kabe amu nalé: ve 
nyo a tyi'i ajo dam a ne Tate. 5 
Ajô te, te tyi'an jam éziñ, te yen éyoñ 
é za kpwa'an, akekui éyoñ Tate a zu, 
nnye ate a ye zu minsolane mi mame 
ya dibi vôm éfufup é né, a liti mimbê- 
ndane mefe'e ya minlem, bibaane; a 
éyoñe te môt ase a ye nyoh ékaña’a 
jé be Zambe. 

6 Nde, A bobejafi, me teléya mam 
mete évæ’ela’a été, mfa'a wom a 
Apollos amu ajô denan; nde ete, mi 
yéé be bia na, mi bo te dañ nné ya 
mam me ne ntilan; nde, te ke môte 
ya be mia a boo mebun, wua mfa'a 
ya nyo mbok. 7 Amu za a bo wo na, 
ô bo aval afe? a za jômô ô bili, nje 
ô nga bo te nyon? ve nge ô nga nyoñe 
je, amu jé wo awumu womien aval 
ane nge ô nji nyoñe je? 8 Eyoñe 
ji mi jaéya ne lut, éyoñe ji mi mbili 
mam abui, mi kuiya vôme ya jô, te 
yene bia: ya, me ayi na, mi jôô, nde, 
bia fe bi aye jôô a mia. 9 Amu me 
asimesane na, Zambe a maneya telé 
bia minlôman mvuse ya bese, ane bôt 
be ne ntelane ya awu: amu na, bi 
nto jom be abi fianga mfa’a ya si 
nyo, miaa ya be beange a be bêt, 
bebaane. 10 Bi ne mekut amu ajô 
Christ, ve mia mi nto ñyeman be 
Christ; bi ne atek, ve mia mi ne ngu; 
mi bili étôtok, ve bia bi bili ôson. 
11 Jaana azukui awolo ebiene di, 
bi awô’ô zaé, a évé, a bi ne soé, a bi 
awu ébôm, a bi nji bi ngumba éto; 
12 a bi aju’ ésaé, a bo ésaé a mo 
mangan biabebien: vôm bi abiaséban, 
bi abotan; vôm bi awu ékpwe'ele, 
bi ajibi; 13 vôm bi atoteban mbia 
ntotan, bi ayalan évôvoé: bi nto ane 
mbuane ya si nyô, ndun ya biêm 
bise, ja'ana azukui éyoñe ji. 

14 Me nji tili mam mana na, me 
ve mia ôsone nyo, ve na, me lepe 
mia ane bone bam me anye'e. 15 
Amu na, ja'ana mi bili beba’ale beto- 


aC 


4: 16 
yini awêm be Christ, ve mi nji bi 
beésa abui; amu na, me nga biaé mia 
be Christ Jésus a mbamba foé. 16 
Ajô te, me aye'elane mia na, bo'ane 
bevu bam. 17 Amu ajô te, me nga 
lême mia Timothee, nnye ate a ne 
mone wom me anyee a nya mone 
wom be Tate, nnye a ye bo mia mi 
simesane mezene mam me ne be 
Christ, ja'ana aval ane me wô’ô ye'- 
ele vôm ase, kirke ése été. 18 Nde, 
bevo'o be abo mebun, aval ane nge 
me aye bo te zu be mia. 19 Ve me 
mbeme zu be mia, nge Tate a kômbô, 
a me aye yem, sa mejô ya ba þe ne 
mebun, ve ngu. 20 Amu na, ayoñe 
Zambe e nji bo miaa ya mejd, ve 
mfa'a ya ngu. 21 Mi ayi jé? ye me 
aye zu be mia a nkasa, nge a nye'an 
a nsisime ya évôvoé? 


Foé é katebaneya fo'o na, mejian 
me ne be mia, a aval mejian ete 
e nji bo ja'ana be Begentil, akekui na, 
wua ya be mia a bili nga ésa. 2 A 
mi ne mebun, a mi nji dañe wô’ ôlun, 
nde, nyô a nga bo mboan ôte a ye vas 
vôm mi to. 3 Amu na, vôm me nji 
tabe a nyô, ve me to a nsisim, aval 
ane nge me to, me tyi'iya fo'o ajô ya 
nyo a nga bo jam ete nalé, 4 a jôé 
Tate Jésus wongan, €yon mi sulaneya 
vôme wua, a nsisime wom, a ngule 
Tate Jésus wongan, 5 na, mi ve 
Satan avale môt ete, mfa'a ya nda- 
mane minsôn, nde nsisim wo aye nyin 
mose Tatè Jésus. 6 Nwumane wônan 
6 nji bo mvae. Ye mi nji yeme na, 
ôyôm mvusu vi avusu ngum ébañ? 
7 Va'an nnêm mvusu ôte, nde mi aye 
bo mfefe ébafi, aval ane mi ne te 
mvusan. Amu na, Pague wongane 
fe a maneya veban ane metuna’a, 
nnye a ne Christ: 8 ajô te, mba'- 
ala'ane fête ate, sa a nnôm mvusu, 
nalé fe sa a mvusu ya abé nlem a 
mbia be mam, ve a fembe ya zês0 a 
benya mejôô, é ne te mvusan. 

9 Me nga tili mia kalate wom été 
na, mi bo te fulan a bebo mejian; 10 
sa na, te fulane bo jam a bebo mejiane 
ya si nyô, nge a bôte minyamete a 
benyoñ abet, nge a bekahe bezambe 
befe; amu éyoñe te mi ayiane fo'o 


I BECORINTHIEN 





87:11 
kêlê si nyo: 11 ve aval ane e-né, 
me nga tili mia na, mi bo te fulan, 
nge môt eziñ a lobane na, monyañ, 
a ne mbo mejian, nge môte ya mi- 
nyamete, nge nkañe bezambe befe, 
nge mbiasé bôt, nge nso'o vin, nge 
nyoh abet; a aval mêt ete momo, te 
dian a nye. 12 Amu na, me ne za 
ajô ya tyi'i mejô ya ba be ne atan? 
Ye mi ne te tyi'i mejô ya ba be ne 
été? 13 Ve ba be ne atan, Zambe 
nnye a tyii be mejô. Vaan mbia 
môt ate vôm mi to. 
6 Ye môt éziñ ya be mia, éyofi 
a bili ajô a môt mfe, a bo te ko 
woñ ya ke vôm be atyi'i mejô be bôt 
be ne ékotekot, a sa be bôte ya 
Zambe? 2 Nge na, ye mi nji yeme na, 
bote ya Zambe be aye tyi'i si nyo 
mejo? a nge si nyo je atyi'ibane mejô 
be mia, ye mi ne te yiane tyli ayôme 
mam de adañedañe tyotyoe? 3 Ye 
mi nji yeme na, bi aye tyi'i beange 
mejô? ngo'o de adañedañe na, mam 
me ne ma ya €nyine ji? 4 Nde, nge 
mi ayiane tyľi mam me ne ma ya 
ényiñe ji, ye mi atele ba be nji lañeban 
kirke été, na, be tyi'i mejô? 5 Me 
ajô ajô te amu me bo mia mi wô’ 
ôson. Jé, ye môte wua a ne ñyeman 
a vo'o yené be mia, nyo a ye bo ngule 
ya tyi'i mame ya zañe bobenyañe bé, 
6 ve monyafi a ke monyañ vôm be 
atyi'i mejô, a nale vom ba be ne te 
buni be to? 7 Momo, éyoñe ji e ne 
te ke jam afe ve nkoban ô ne be mia, 
ane mi ake ba bevo'o vêm be atyi'i 
mejô. Amu jé e ne te dañ mvaé na, 
mi jibi ékotekot? amu jé e ne te dañ 
mwvaé na, mi nyoñebane biôm mbia 
nyoñan? 8 Momo, ve miabebien mi 
abo ékotekot, a nyoñe biôm mbia 
nyoñan, a nalé ate be bobenyoñe þe- 
nan. 9 Nge na, ye mi nji yeme na, 
bikotekot bi bôt bi aye bo te nyon 
ngap ayoñe Zambe? Te dwuban: 
te ke bebo mangan, nge bekañe be- 
zambe befe, nge bebo mejian, nge 
befam be binga, nge befam be ayaé” 
befam befe, 10 nge mifiwuwup, nge 
bote minyamete, nge beso'o vin, nge 
bebiasé bêt, nge benyoñ abet, be aye 
nyon ngap ayoñe Zambe. 11 A þe- 
vo'o ya be mia TRS aval ete: ve 


6< 12 
mi nga sêban, ve mi nga teléban 
étyi, ve mi nga kabe jôé Tate Jésus 
Christ été, a Nsisime Zambe wongan 
été. 

12 Mam mese me ne ngule ya 
boban mfa'a wom; ve sa mam mese 
me ayiane boban. Mam mese me ne 
ngule ya boban mfa'a wom; ve me 
aye bo te tindiban ngule ya jam éziñ, 
si. 13 Bidi bi ayian abum, a abum 
de ayiane bidi: ve Zambe a ye bo de 
a bie momo, bibaane. Ve nyôl é nji 
bo jôme ya bijabô, ve jome Tate; a 
Tate jôme ya nyo: . 14 a Zambe a 
nga wômôlô Tate, a ye fe wômôlô 
bia a ngule jé. 15 Ye mi nji yeme na, 
menyêle menan me ne bibu'a bi 
Christ? nde, ye me aye nyoñe bibv’a 
bi Christ a bo bie bibwa ya minga 
bijabô? Te ke bebé. 16 Nge na, 
ye mi nji yeme na, nyô a late minga 
bijabô, ba nye be nto nyôle jia? amu 
a jô na, Be bebaé be aye bo nsône 
wua. 17 Ve nyô a late Tate, ba nye 
be nto nsisime wua. 18 Mata'ane 
mejian. Abé se môt a bo, o ne nyo! 
atan; ve nyô a bo mejian, a bo abé 
de andamane nyôle jé €mien. 19 
Nge na, ye mi nji yeme na, nyôle 
jenan é ne temple ya Mbamba Nesi- 
sim, nnye a to be mia, nnye ate mi 
bili, a so be Zambe? a mi nji bi mia- 
bebien; 20 amu na, mi nga kuseban 
a tañ: ajô te, kañane Zambe a menyôle 
menan. 


Nde, mfa'a ya mam mi nga tili: 

E ne mvaé mfa’a fame na, é bo te 
nambe minga. 2 Ve amu ajô mejian, 
fam ése é bil ngume minga wé, a 
minga ase a bil ngum nnôme wé. 
3 Nnôm a va’a nga ane de ayiane nye: 
a aval ete fe ngal a bo'o mfa’a nnôm. 
4 Ngal a nji bi ngule ya jôô nyôle 
jé émien, ve nnôm: a aval ete fe nnôm 
a nji bi ngule ya j66 nyôle jé émien, 
ve nga. b Mia, wua a bo'o te tyi nyo 
mbok, vengevenge ve e neankañesan 
ntééziñ, nde mi aye ve miabebien mfa'a 
ya meye'elan, a mi aye beta tabe 
vôme wua, nde Satan a bo te ve'ele 
mia amu bisô’ô bienan. 6 Ve me ajô 
ajô te a zene ya mme'etan, sa nyo ya 
atiñ. 7 Ve me Nyai bête bese be 


I BECORINTHIEN 


TE 2 
tabe aval ane mamien. Ve môt ase 
a bili mveane wé émien, ô s0'0 be 
Zambe, wua avale di, a nyo mbo 
aval ete. 

8 Ve me ajô ba be ngenan te luk a 
minkuse mi binga na, E ne be mvaé 
nge be atabe aval ane ma. 9 Ve nge 
be ne te ngule ya tabe mvo’é, be lu'uk: 
amu na, nlv’an ô ne mvaé adañ ntab- 
ane ya tabe minlem ayôñ. 10 Ve 
mfa’a ba be ne minlv’an me ave atih, 
ya, sa ma, ve Tate, Na, ngal a bo'o 
te kôlô be nnôme wé 11 (ve nge a 
kôlô, a tabe'e te luk, nge na, a late’ 
nnôme wé fibwa); a na, nnôm a bo'o 
te kôlô be ngale wé. 12 Ve mlia'a 
ya ba bevok, me ajô, sa Tate, na: 
Nge monyañ ézifi a bili minga a ne te 
buni, a minga ate a me'ete tabe be 
nye, nnôm a bọo’o te kôlô be nye. 13 
A minga, nyô a bili nnôm a ne te 
buni, a nnôm ate a me'ete tabe be 
nye, minga ate a bo'o te kôlô be 
nnôme wé. 14 Amu na, nnôm a ne 
te buni a teléban mfa’a Zambe be nga, 
a ngal a ne te buni a teleban mfa'a 
Zambe be monyañ ate: nge sa nalé, 
bone benan be aye bo mvin; ve éyoñe 
ji be ne mvo'e. 15 Ve nge nyo a 
ne te buni a kôlô, a kêl0/ê: monyan 
nge ka a nji bo éto þelo si mfa’a ya 
avale mam ete: ve Zambe a nga loene 
bia na, bi tabe mvo'é. 16 Amu na, 
A nga, wo ayem aya, nge wo aye nyii 
nyo nnôm? nge na, A nnôm, wo ayem 
aya, nge wo aye nyii nyo nga? 17 
Ve na, aval ane Tate a nga ve môt ase, 
aval ane Zambe a nga loene môt ase, 
nalé ate a wulu'u. A nalé ate, me 
atiñeti be bekirke bese. 18 Ye môt 
éziñ a nga loban a to ntyľan atye? 
a bo'o te bo nsôso. Ye môt éziñ a 
nga loban a to nsôso? a bo'o te tyi- 
iban atye. 19 Ntyľan atye ô se ke 
jôm, a nsôso ô se ke jôm; ve mba'- 
alane metiñe me Zambe. 20 Môt ase 
a tabe'e nloen a nga loban, été. 21 
Ye ô nga loban ô to ôlo? te tyelé 
nleme yôp mfa’a ôte: momo, akôsa 
bo nge ô ne ngule ya bo nti, de adañe 
na, ô bo de. 22 Amu na, nyô a nga 
lobane be Tate a to ôlo, nnye a ne 
nti ya Tate: nalé fe, nyô a nga loban 


a to nti, nnye a ne êlo ya Christ. . 


a, aaa AAN, = d AE 


TIZI : 
23 Mi nga kuseban a tañ; te boane 
belo ya bêt. 24 A bobejan, môt ase, 
vom a nga loban, nne a tabe'e été 
ba Zambe. 

25 Nde, mfa'a ya bengon be binga, 
me nji bi atiñe Tate: ve me atot 
ôsimesane viam, aval ane môt a nyoñ- 
eya mvame ya Tate na, a bo nyo 
be ayiane buni. 26 Ajô te, me asime- 
sane na, jame dina e ne mvae, amu 
nju’ ô ne be bia, na, e ne mvaé na, fam 
é tabe aval ane é to. 27 Ye ô ne 
ntiñetane be minga? te jeñe zene ya 
tabe zesé. Ye ô ne zesé te timbi be 
minga? te jeñe minga. 28 Ve nge 
wo aye luk, ô nji bo abé; a nge ngone 
minga je aluk, é nji bo abé. Ve avale 
bêt ete de aye yen njuk mfa’a ya 
minsôn: a me akômbô kame mia. 
29 Ve me ajô ajô dina, A bobejan, 
na, éyoñ é nto étun, na, ataté éyoñe 
ji ba be bili binga be þo aval ane nge 
be nji bi; 30 a ba be'ayi du, aval 
ane nge be nji yi; a ba be avak, aval 
ane nge be nji vak; a ba be akus, aval 
ane nge be nji bi; 31 afulane ba be 
abo mam me ne ma ya si nyo, aval 
ane nge be nji bo me akui nné: amu 
na, avale mame ya si nyo de alot. 
32 Ve me akômbô na, mi tabe zesé 
mfa’a ya mam me atyelé minleme yôp. 
Nyô a ne te niw'an, nnye a simesane 
mame ya Tate, ane a ye bo ane Tate 
anye'e: 33 ve nyô a ne nlv’an, nnye 
a simesane mame ya si nyo, ane a ye 
bo ane minga wé a nye'e, 34aa 
saléya zañ. Nale ate fe, minga a ne 
te nlu'an a ngone minga a simesane 
mame ya Tate, ane a ye bo mfuban 
mfa'a ya nyo a miaa ya nsisim, 
bibaane: ve nyo a ne niw'an, nnye a 
simesane mame ya si nyo, ane 
a ye bo ane nnôme wé a nye'e. 35 
A me ajô ajô te amu mvaé jenan mia- 
bebien; sa na, me aye womane mia 
ékoé, ve amu jam de ayian, a na, mi 
bo Tate ésaé te jam de andeñele. 36 
Ve nge môt éziñ a simesane na, a bo 
ngo’ jé ane e ne te yian, nge é nto ékua 
mfa'a ya mimbu mié, a nge de ayiane 
bobane nalé, a bọ’ ane a nye'e; a nji 
bo abé; be luka'an. 37 Ve nyô a 
twa buni nleme wé été, a ne te jame 
ya tindi, ve a ne ngule ya bo mfa'a 


I BECORINTHIEN 





Si 
ya nkômbane wé, a a tyi'iya jam ete 
nleme wé été na, a ba'ale ngo’ jé, a ye 
bo mvaé. 38 Nalé ate nyô a ve ngo’ 
jé aluk, a bo mvaé, a nyô a bo te ve 
je aluk, a ye dañe bo mvaé. 39 
Minga a ne ntiñetan nté nnôme wé 
a vee; ve nge nnôm a wêé, a nto zesé 
ya luu nyô a kômbô; ve be Tate 
étam. 40 Ve a dañe yen mvaé nge 
a tabe ane a to, mfa'a ya ntyi'ane 
wom:. a me asimesane na, ma fe me 
bili Nsisime Zambe. 


Nde, ajô ya biôm bi nga veban 

ane metuna'a mfa'a ya bengune- 
melan: Bi ayeme na, bia bese bi bili 
ñyeman. Nyeman wo abo mebun, 
ve nye'an wo avold. 2 Nge môt éziñ 
a simesane na, a yeme jam ézifi, a 
ngenan te yem ane a yiane yem; 3 ve 
nge môt éziñ a nye'e Zambe, nnye 
ate a nto ñyeman be nye. 4 Ajô te, 
mfa'a ya ndiane biêm bi nga veban 
ane metuna/a mfa’a ya bengunemelan, 
bi ayeme na, te ke ngunemelan € ne 
jôm éziñ si nyo, a na, te ke Zambe a 
ne, ve wuwua. 5 Amu na, akôsa bo 
biôm bi ne, bi alobane na, bezambe, 
ja'ana yôp été, ja'ana si: aval ane 
abui bezambe e ne, a abui betate; 6 
ve mfa'a wongan, Zambe wua a to, 
nnye a ne Esa, be nye biôm bise bi 
aso; a bia bi asu'ulane be nye; a Tate 
wua, Jésus Christ, amu nye biôm bise 
bi to, a bia bi to amu nye. 7 Ve na, 
fiyeman ôte ô nji bo be bôte bese: ve 
ba bevok, mbe, azukui éyoñe ji, be 
nga yemban ngunemelan, be adi aval 
ndiane ya jôm é nga veban ane me- 
tuna'a mfa'a ya ngunemelan; a mone 
mote wope ya nlem, amu a ne atek, 
a ndaman. 8 Ve bidi bi aye bo te 
late bia ñbwa be Zambe: nge bi abo 
te di, bi nji dan abé; nale fe nge bi adi, 
bi nji dañ mvae. 9 Ve mi tuka'a 
fomban, a za bo a zen éziñe na, éto 
beti jenan éte je aye bo jôm je akolé 
ba be ne atek ôbak. 10 Amu na, 
nge môt a yene wo, ô ne ñyeman, ô 
to ô ja'a temple ngunemelan été, ye 
mone môte ya nleme wé, nge a ne 
atek, a ye bo te dutuban mfa'a ya di 
biôm bi nga veban be bengunemelan 


ane metuna'a? 11 Amu na, amu 
TOL 


8: 12 
ñyemane wôé, nyô a ne atek a jañ, 
monyan ate, nyo Christ a nga wu 
ajô dé. 12 A nalé ate, vôm mi abo 
bobenyañ abé, a balé mone môte ya 
nleme wop mevefi éyofi a ne atek, 
mi abo Christ abé. 13 Ajô te, nge 
bidi bi abo mojañe wom na, a kolé 
ôbak, me aye bo te di tit nnôm éto, 
me za bo mojañe wome na, a kolé 
ôbak. 
Ye me nji bo nti? ye me nji bo 
nlôman? ye me nji yen Jésus Tate 
wongan? ye mi nji bo mboan ésaé 
wom be Tate? 2 Nge me nji bo 
nlôman mfa’a ya ba bevok, ve me ne 
nalé mfa'a wônan; amu na, mi ne 
éfeta’a ya éto nlômane jam be Tate. 
3 Eyalane jam mfa’a ya ba be asili 
ma, nje ji. 4 Ye bi nji bo ngule ya 
di a nyu? 5 Ye bi nji bo ngule ya 
ke bi awulu minga a buni, aval ane 
ba bevo'o ya minlôman, a bobenyañe 
be Tate, a Céphas? 6 Nge na, ma 
étam, a Barnabas, ye bi nji bo ngule 
ya tabe te bo ésaé? 7 Melu mese, 
za mone bezimbi a bo ésaé a yaka'an 
émien? za a bé afupe vigne, a bo te 
di bibuma ya été? nge na, za a ve 
mbam betit bidi, a bo te nyu menyañ 
ya mbam ôte? 8 Ye me akobô mam 
ma mfa'a ya aval mboane ya bôt? 
nge na, ye metiñe fe me nji jô nalé 
ate? 9 Amu e ne ntilane metiñe me 
Moise na, Wo aye bo te dip nnôm 
ényaka anyu, éyofi a wulu fese yôp 
a va bikêlaa. Ye binyaka mbie 
Zambe a ba'ale, 10 nge na, ye a jô 
fo'o ajô te mfa'a wongan? Ya, mfa’a 
wongan e nga tiliban: amu na, nyô a 
fa’a si, a yiane fa’a si a ndi nlem, a nyô 
a ko'otê fes, a ko'ot6 a ndi nleme 
na, a ye nyoñ ngap. 11 Nge bi nga 
bé mame ya Nsisim be mia, ye ene 
beta jam nge bi akôane biôm bienane 
ya minsôn? 12 Nge ba bevo'o be 
bili ngul éte be mia, ye sa bia adafi- 
edañe nalé? Akôsa bo nalé, bi nji 
nyoñ ngul éte, ve bi ajibi mam mese, 
nde bi aye bo te bo jame ya ndeñele 
mbamba foé ya Christ. 13 Ye mi 
nji yeme na, ba be abo ésaé mfa’a ya 
mame ya Zambe, be adi biôm bivo'o 
ya temple, a ba be abo ésaé mfôm 


I BECORINTHIEN 








9527 


14 Aval ete fe, Tate a nga tifieti na, 
ba be akat mbamba 106, be aye nyifi 
a mbamba foé. 15 Vemenji bo jame 
da ya mam mete: a me ne te tili mam 
mana na, de aye bobane nalé mfa'a 
wom; amu na, de adah mvae mfa'a 
wome na, me wu, sa na, mêt €zin a 
ye bo ñwumane wom momo. 16 Amu 
nge me akat mbamba foé, me nji bi 
jame ya wum de; amu na, jam me 
ayiane bo e titi me yôp; amu na, ngo'o 
ma nge me abo te kat mbamba foé. 
17 Amu na, nge me abo jam ete a 
nkômbane wom mamien, me bili me- 
yaan: ve nge sa a nkômbane wom 
mamien, me bili ésaé é nga vebane 
be ma. 18 Ajô te, jé é ne meya'ane 
mam? Ve na, éyoñ me akat mbamba 
foé, me aye ve mbamba foé, te nyoñe 
meya'an, nalé ate me bo te nyoñe 
mam mese me ne ngule ya nyoh mba- 
mba foé été. 19 Amu na, akosa bo 
me mbe nti mfa'a ya be bote bese, 
me nga zu mamien éto êlo si mia'a 
ya be bese, nde me aye dafie nyon 
abui. 20 A mfa'a ya Bejuif, me nga 
bo ane mone Bejuif, nde me aye nyoñ 
Bejuif; mfa'a ya ba be to metiñe si, 
aval ane me to metifie si, mamien 
me nji bo metiñe si, nde me aye nyoñe 
ba be to metiñe si; 21 mfa'a ya ba 
be ne te metiñ, aval ane me ne te 
metifi, me nji bo te metiñ mfa'a 
Zambe, ve me to metiñe si mfa'a 
Christ, nde me aye nyofie ba be ne 
te metiñ. 22 Mfg’a ya ba be ne atek, 
me nga bo atek, nde me aye nyoñe 
ba be ne atek: me nto mam mese 
mfa'a ya bote bese, nde me aye nyii 
bevo'o a mezene mese. 28 A me abo 
mam mese amu mbamba foé, nde me 
aye bo ébe nyofi ngape ya été. 24 
Ye mi nji yeme na, ba be asôngane 
mimbi, bese be asôngan, ve mote wua 
a nyôñe jom? Mata’an aval ete; 
ndemben mi aye nyoñ. 25 A môt ase 
a sôngane bivêé, nnye a bo ve jôô 
émien mfa'a ya mam mese. Ve be 
be abo jam ete amu be aye nyofi 
couronne je aja ntuk; ve bia, nyo é 
ne te ja ntuk. 26 Ajo te, me amate 
mbile nalé, sa aval ane me ne te yem 
ngumba jam; nalé me asôngan, sa 


autel be anyoñ ng jap ba be autel? | aval ane me abibi ñyem: 27 ve 
17 


10: 1 
me abome nyôle jam, a bo je é 
wôô ma: a za bo a zen ézifie na, 
éyoñ me maneya kate bote befe 
mbamba foé, mamien me bo te 
nyoñeban. 
10 Amu na, A bobejan, me nji 
kômbô mi dimi'i na, bemvamba 
bangan bese be mbe nkute si, a bese 
be nga dañe mañ; 2 a bese be nga 
baptizôban Moïse nkut été a mañ 
été; 3 a bese be nga di avale bidi 
da ya be Zambe; 4a bese be nga nyu 
avale jôme da ya be Zambe: amu be 
nga nyu jôme ya ako'o Zambe, nde 
e nga tone be: a ako'o te e mbe Christ. 
5 Ve na, ba Zambe a nga bo te twa 
yen mvaé été, mbe be nga dañ abui: 
amu be nga mane wu fe été. 6 Nde, 
mam mete me mbe bive'ela'a biangan, 
mfa'a ya na, bi ne te yiane kombo 
mbia be mam, aval ane be fe be nga 
kombo. #7 Nalé fe, te boan bekañe 
bezambe befe, aval ane bevo'o ya été 
be mbe; ane e ne ntilane na, Bôte 
bete be nga tabe si a di a nyu, ane þe 
nga kôlô si a vôé. 8 Nale fe, mbo'an 
te bo mejian, aval ane bevo'o ya été 
be nga bo, ane be nga wu môse wua 
betoyini mewôm mebaé a bela. 9 
Nale fe, mbo'an te ve’ele Tate, aval 
ane bevo'o ya été be nga ve'ele, ane 
be nga jah a benyo. 10 Nale fe, te 
koban ésas, aval ane bevo'o ya été 
be nga kobô ésas, ane be nga jañ a 
njiane bôt. 11 Nde, mam mete me 
nga bobane be be mboane ya éve- 
ela'a; a me nga tiliban mfa’a ya nleb- 
ane wongan, be bia bete susu'a ya 
biyoñ é kuiya. 12 Ajô te, nyô a 
simesane na, a tele, a tuka'a fombô, 
a za ku. 13 Te ke meve'ele me nga 
bi mia, ve aval ane môt a ne ngule 
ya jibi: ve Zambe a ne nya mba'ale, 
nnye a ye bo te me'ete na, mi yene 
meve'ele me adafie ma mi ne ngule 
ya jibi; ve vôme ya meve'ele, a ye fe 
kôme zene ya va me été, nde mi aye 
bo ngule ya jibi me. 

14 Ajô te, A bote bam me anye'e, 
mata'an nkañane bezambe befe. 15 
Me akobd mia ane bôt be ne ñyeman; 
mi tyi'an mam me ajô. 16 Elaé ya 
ébotan bi aye'elane je Zambe, ye é 
nji bo mfulane ya metyi me Christ? 


I BECORINTHIEN 


10: 33 


Fembe bi abek, ye é nji bo mfulane ya 
nyôl Christ? 17, amu na, bia, bi 
ne abui, bi ne fembe jia, nyôle jia: 
amu bia bese bi akabane fembe jia 
éte. 18 Mi lô Israël mfa’a ya minsôn: 
ye ba be adi biôme ya metuna’a be 
nji bo mfulan a autel? 19 Nde, me 
ajô aya? ye na, jôm é maneya veban 
be bengunemelan é ne jam €zin, nge 
na, ngunemelan é ne jam €zin? 20 
Ve me ajô na, biôm bôt be ne te 
yeme Zambe be ave ane metunga' a, 
be ave bie ane metuna'a mfa’a ya 
mimbia' minsisim, sa Zambe: a me nji 
kômbô na, mi fulan mimbia minsi- 
sim. 21 Mi se ngule ya nyu élaé 
Tate, a élaé mimbia minsisim: mi se 
ngule ya nyon ngap ya tawôlô Tate, 
a tawôlô mimbia minsisim. 22 Nge 
na, ye bi atindi Tate na, a sengan? ye 
bi adañe nye ngu? 

23 Mam mese me ne ngule ya 
boban; ve sa mam mese me ayiane 
boban. Mam mese me ne ngule ya 
boban, ve sa mam mese me avold. 
24 Môt a bo'o te jeñ mvaé jé émien, 
ve môt ase a jefie' mvae bote befe. 
25 Jôm ése é nga kuan éwônga, ja'an, 
te silan nsili amu mone môte ya nlem; 
26 amu na, si nyô é ne jôme Tate, 
a biôm bise bi ne été. 27 Nge môte 
wua ya be ba be ne te buni a bañete 
mia ésulane bidi, a mi akañese na, mi 
ake; jôm ése é ne mia ntelan êsu, 
jaan, te silan nsili amu mone môte 
ya nlem. 28 Ve nge môt éziñ a jô 
mia na, jôme ji é maneya veban mia'a 
ya metuna’a, te dian, amu nyô a nga 
liti je, a amu mone môte ya nlem: 29 
me ajô na, mone môte ya nlem, sa 
éñwôé womien, ve nyo ya môt mfe 
ate; amu na, amu jé ngule jam ya bo 
ane me anye'e je atyiiban ajô be 
mone mête ya éza nlem? 30 Nge 
me anyoñ a akéva, amu jé me atoteban 
abé mfa'a ya jom me ave akéva? 
31 Ajô te; ja'ana mi adi, nge nyu, 
nge jam ese mi abo, bo'ane mam 
mese mfa'a ya duma Zambe. 32 Te 
boane jam ya kolé êbak, ja'ana mfa'a 
ya Bejuif, nge mfa'a ya Begrec, nge 
mfa'a ya kirke ya Zambe: 33 aval 
ane me fe me abo ane bêt bese be 
anye'e mfa'a ya pen mese, me ne te 


A = a aaa ML Wa KAYA YA YA. 
aila > mon = 


U ARAIN 
jeh mvaé jam mamien, ve mvaé ya 

bôt abui, nde be aye nyiñ. 1 
11 Bo'an bevu bam, aval ane me 
fe me avu Christ. 


2 Nde, me akafie mia amu mi asim- 
esane ma mfa'a ya mam mese, a tu'a 
bi mifiye'elan mite, aval ane me nga 
ve mia mie. 3 Ve me akômbô mi 
yeme na, nlô ya fam ése ô ne Christ; 
a nlô ya minga ô ne fam; a nlô ya 
Christ ô ne Zambe. 4 Fam ése je 
aye ye'elan nge kulu mejô, é to nlô 
nsolan a jôm, je ave nlô wé ôson. 
5 Ve minga ase a ye'elan nge kulu 
mejô, te ye a to nlô nsolan a jôm, a 
ve nlô wé ôson: amu na, nalé a ne 
jame da a avale jame dada aval ane 
nge a ne nsôtan ntui. 6 Amu na, 
nge minga a nji bo nlô nsolan a jôm, 
a seba'ane fe ési: ve nge e ne ôson 
mfa'a minga na, a seban ési nge sôtô- 
ban ntui, a tabe'e nlô nsolan a jôm. 
7 Amu na, fam é nji yiane fo'o tabe 
nlô nsolan a jêm, amu na, é ne éve- 
ela'a a étôto’o Zambe: ve minga a ne 
étôto’o ya fam. 8 Amu na, fam é nji 
so be minga; ve minga a nga so be 
fam: 9 amu na, nalé fe fam é nji 
téban amu minga; ve minga a nga 
téban amu fam: 10 amu ajô te, 
minga a yiane bi ndeme ya ngu nlô 
wé yôp, amu beange. 11 Akôsa bo 
nalé, minga a tabe te fam a nji bo 
be Tate, nalé fe fam je atabe te minga 
é nji bo be Tate. 12 Amu na, aval 
ane minga a so be fam, nalé fam je 
abialé be minga: ve biôm bise bi aso 
be Zambe. 13 Tyľan ajô te be mia- 
bebien: ye de ayiane na, minga a 
ye'elane Zambe a to nlô te nsolan 
a jom? *14 Ye abialé ebien e nji 
ye'ele mia na, nge fam é bee ayap 
ési, e ne ôson mfa'a wé? 15 Ve nge 
minga a bee ayap ési, e ne duma 
mfa'a wé: amu na, ésile jé é nga 
vebane nye ane ébuta’a. 16 Ve nge 
fam ézifi je ayené ane je asôan, bi 
nji bi aval éyem ete, nale fe bekirke 
ya Zambe be nji þi. 

17 Ve éyofi me ave mi atiñe di, 
me ne te see mia ane mi wô’ô bo mi 
sula'an, sa amu mboan mvaé, ve amu 
mboan abé. 18 Ami na, jame ya ôsu, 


I BECORINTHIEN 


11:34 


éyofi mi asulan kirke, me awô’ôtane 
na, minkandane mengam mi ne be 
mia; a me abuni mam mevo'o ya 
ete. 19 Amu e se ngule ya bo zene 
fe, ve na, mengam me bo fe be mia, 
nde ba be ne mvo'€ be aye yené vôm 
mi to. 20 Ajê te, éyofi mi asulan, 
e nji bo ngule ya bobane na, mi di 
bidi bi Tate: 21 amu na, éyoñ mi 
nto ndian, môt ase a taté nyoñe bidi 
bié; a wua a wô’ô zaé, a nyo mbok a 
so'o vin. 22 Jé, ye mi nji bi menda 
ya di a nyu été? nge na, ye mi abiasé 
kirke Zambe, a ve ba be nji bi, ôsone 
nyô? Me aye jô mia aya? ye me aye 
see mia? mfa'a ya jam ete, me ne te 
see mia. 23 Amu na, me nga nyote 
jam me nga ve fe mia be Tate na, 
Tate Jesus, alu a nga kofiebane de, 
a nga nyoñe fembe; 24 a éyoh a 
nga mane ve akéva, a nga be'e je, 
a jô na, Nyôle jame nyê, nje éte é 
ne amu ajô denan: boka mi bo'ane 
jame di, mi simesa'ane me été. 25 
Aval ete fe élaé, éyoñ ndian ô nga man, 
a jô na, Elaé ji é ne mfefé élat metyi 
mam été: boka mi bo'ane jame di, 
menyu mese mi anyu je, mi simesa’ane 
me été. 26 Amu na, medi mese mi 
adi fembe nyo, a menyu mese mi anyu 
élaé ji, mi akañete awu Tate akekui 
a ye so. 27 Ajô te, môt ase a ye di 
fembe nyô nge nyu élaé ya Tate ji 
aval ane e ne te yian, nnye a ye nyoñe 
mekua ya nyôl a metyi me Tate. 28 
Ve môt a fombô’ô émien, a nalé ate 
a jaa fembe nyô, a a nya’a élaé ji. 
29 Amu na, nyô a di a nyu, nnye a 
di a nyu mekua mfa’a wé émien, nge 
a bo te yemelane nyôl éte. 30 Amu 
ajô te, bôt abui ya be mia be ne atek 
a mintutuñ, a ba be ne ôyo be nji 
bo tyôtyoé. 31 Ve nge bi nga ye 
yemelane biabebien, bi nga ye bo te 
nyone mekua. 32 Ve éyoñ bi anyoñe 
mekua, bi akômbane be Tate, nde bi 
aye bo te nyoñe mekua a si nyo. 33 
Ajô te, A bobejañe bam, éyoñ mi azu 
di vôme wua, wua a yange nyo 
mbok. 34 Nge môt €zin a wô’ô zaé, 
a ja'a nda jé; nde nsulane vôme wua 
wônan wo aye bo te bo wu ya nyoñe 
mekua. A mam mevo'o me aye kôm 
éyoñ ése me aye zu, 


Ai 
1 9 Nde, mfa'a ya mimveane ya 
Nsisim, A bobejañ, me nji kô- 
mbô na, mi dimi. 2 Mi ayeme na, 
éyoñ mi mbe bêt be ne te yeme 
Zambe, mi nga dutuban mfa'a ya 
mimvumvu'u bengunemelan mite, 
aval ese mi nga dutuban. 3 Ajô te, 
me akate mia na, te ke môt a kobô a 
Nsisime Zambe, a jô na, Jésus a ne 
biyo'é; a te ke môt a ne ngule ya jô 
na, Jesus a ne Tate, ve a Mbamba 
Nsisim. 

4 Nde, mimvean mi ne mevale 
meva, ve aval Nsisime da. 5 A þisaé 
bi ne mevale meva, a avale Tate da. 
6 A ngul é ne mevale meva, ve avale 
Zambe da, nnye a bo mam mese þe 
bôte bese. 7 Ve nlitane ya Nsisim 
wo aveban be môt ase mfa'a ya volô 
bese. 8 Amu na, ajô ya fek de ave- 
bane môte wua e so'o Nsisim; a môt 
mbok, ajô ya ñyeman, aval ane Nsi- 
sime wua wo ave: 9 a môt mbok, 
mbunan, a avale Nsisime da; a môt 
mbok, mimveane ya saé bôt, a avale 
Nsisime da; 10 a môt mbok, ngule 
ya bo bitua bi mam; a môt mbok, 
nkulan mejô; a môt mbok, ngule ya 
yemelane minsisim: môt mbok, mi- 
nkobô mevale meva; a môt mfe, ngule 
ya kalane minkobô: 11 ve mam mese 
ma, Nsisime wua ôte a aval Nsisime 
da ete wo abo me, wo ave môt asese'e 
aval ane wo akêmbê. 

12 Amu na, aval ane nyôl é ne jia, 
a é bili bibv’a abui, a bibv’a bise ya 
nyô, bi ne abui, bi ne nyôle jia; nalé 
ate fe Christ a né. 13 Amu na, bia 
bese bi nga baptizôban Nsisime wua 
été, a bo nyôle jia, ja'ana Bejuif nge 
Begrec, ja'ana belo nge beti; a bia 
bese bi nga vebane na, bi nyu Nsisime 
wua. 14 Amu na, nyôl é nji bo ébu'a 
jia, ve abui. 15 Nge akul abo de aye 
jô na, Amu me nji bo akule wo, me 
nji bo jême ya nyô; e nji bo te bo 
jôme ya nyôl amu ajô te. 16 A nge 
alo de aye jô na, Amu me nji bo dis, 
me nji bo jôme ya nyô; e nji bo te 
bo jême ya nyôl amu ajô te. 17 Nge 
ngume nyôl ô nga ye bo dis, ñwô’an ô 
nga ye bo vé? Nge ngume nyôl ô 
nga ye bo fiwê'an, ñyumelan ô nga 
ye bo vé? 18 Ve nde, Zambe a nga 


I BECORINTHIEN 





13313 
toé bibu'a, ébu'a ése ya été nyol été, 
ve aval ane e mbe mvaé mfa’a wé. 
19 A nge bise bi nga ye bo ébv’a jia, 
nyôl é nga ye bo vé? 20 Ve nde, bi 
ne bibw'a abui, ve nyôle jia. 21 A 
dis e se ngule ya jô akule wo na, Me 
nji kômbô jôm be wo: nalé fe, nlô 
ô se ngule ya jô mekule mebo na, 
Me nji kômbô jôm be mia. 22 Momo, 
de adañedañe na, bibw'a bi nyôle 
bite, bi bi adañe yené ane atek, bi 
ayiane fo'o bo été: 23 a mefôla me 
nyôle mete, ma bi asimesane na, me 
ne abeñ tyôtyoé, mme bi adañedañe 
jalé aben; a mefôla me nyôle mangan 
me ne te abeñ, me adañedañe bo aben; 
24 ve mefôla me nyôle mangan me ne 
abeh me ne te yi jom: ve Zambe a nga 
toé nyô, ébu’a ése ya été vôme wé, 
a nga dañedañe ve aben mia'a ya afôla 
e nga jeheban; 25 nde, nkandane 
mengam wo aye bo te bo nyôl été; 
ve na, bibv’a bite bi aye bi aval mba'- 
alane da, jia é ba'ale'e ji évok. 26 
A ja'ana ébv’a jia de awô’ô mintaé, 
bibv’a bise bi awô’ô mintaé a je; nge 
€bu'a jia je awum, bibu'a bise bi 
avaa aje. 27 Nde, mi ne nyo! 
Christ, a bibu'a bisese'e ya été, 
ébvu’a ése vôme wé. 28 A Zambe a 
nga telé bevo'o kirke été, nsamba ya 
ôsu, minlôman, wu baa, bekulu mejô, 
wu lale, beye'ele, wôna bitua bi mam, 
wôna mimveane ya saé bôt, mimvolan, 
minjôan, minkobô mevale meva. 29 
Ye bese be ne minlôman? ye bese þe 
ne bekulu mejô? ye bese be ne beye’- 
ele? ye bese be ne bebo bitua bi 
mam? 30 ye bese be bili mimveane 
ya saé bôt? ye bese be akobô minkobô? 
ye bese be akalane minkobô? 31 Ve 
mi dañe kômbô mimvean mi adan. 
A nalé fe, me aliti mia zen je adañ- 


edañ. 

Nge me akobô minkobô mi bôt 
13 a mi beange, ve te bi nyan, 
me nto nkeñ wo aduñ, nge biwoé bi 
akobô ne kañkañ. 2 A nge me bili 
mveane ya kulu mejê, a yem minso- 


Jane mi mam mise a ñyeman ôĝse; a 


nge me bili mbunan ôse, aval ane me 
ne va beta minkô, ve te bi nye'an, me 
se ke jêm. 3 A nge me ave akume 
dam ese mfa’a Ep minzozoe bidi, 


-= nana Mad 


FONA 
a nge me ave nyôle jame na, é dik, 
ve te bi nye'an, e nji volô me jôm. 
4 Nye'an wo ajaé jibi, a ô ne mvam; 
nye'an 6 ne te bo mesengan; nye'an 
ô ne te wumu ôbien, ô ne te bo mebun, 
5 ô ne te bo ane e ne te yian, ô ne te 
jeñe mam mé, ô ne te yaa, ô ne te 
lañesan abé; 6 ô ne te va'a vôm ya 
ékotekot, ve wo ava’a a benya mejod, 
7 wo abuti mam mese, wo abuni 
mam mese, wo atabe mam mese ndi 
nlem, wọ ajibi mam mese. 8 Nye'an 
ô ne te ke man: ve ja'ana mikulane 
mejô mi ne, mi aye man; ja'ana mi- 
nkobô mi ne, mi aye bo momo; ja'ana 
ñyeman ô ne, wo aye man. 9 Amu 
bi ayem ve étun, a bi akulu mejô ve 
étun; 10 ve éyoñ jôm é ne ngum é 
soya, ji é ne étun je aye man. 11 
Eyoñ me mbe mongô, me nga kobô 
ane mongô, me nga bôndé mam nlem 
ane mongô, me nga simesan ane mo- 
ngô: éyoñe ji me nto nya môtô, me 
jôéya mame ya mongô. 12 Amu na, 
éyoñe ji bi ayen bijujuk éyen été; 
ve éyoñ éte bi aye yenan mesu mesu: 
éyoñe ji me ayem étun; ve éyoñ éte 
me aye yem ngum, aval ane me fe me 
nga yemban ngum. 13 Ve éyoñe 
ji mbunan ô to, a ndi nlem, a nye'an, 
mana mela; ve di de adañ été e ne 
nye'an. 

Tôñane nye'an, ve mi kômbô’ô 
14 mimveane ya Nsisim beta nkêm- 
ban, ve de adafie na, mi kulu mejê. 
2 Amu na, nyo a kobô nkobô mfe, a 
ne te kobô bôt, ve Zambe; amu na, 
te ke môt a wôk; ve a kobô minsolane 
mi mam nsisim été. 3 Ve nyô a 
kulu mejô, nnye a kobô bôt mame ya 
volô, a nleban, a mvolane minlem. 
4 Nyô a kobô nkobô mfe, nnye a 
volô émien; ve nyô a kulu mejô, nnye 
a volô kirke. 5 Nde, me ayi na, mia 
bese mi kobô minkobê, ve de adañe 
na, mi kulu mejô: a nyô a kulu mejô 
a dañe nyo a kobô minkobô, venge- 
venge ve a kôñelane mejô, ane kirke 
je aye nyoñ mvolan. 6 Ve na, A 
bobejafi, nge me azu be mia me kobô’ ô 
minkobô, me aye vold mia jé, nge me ne 
te kobô mia ja’ana a zene ya nlitan, nge 
nyo ya ñyeman, nge nyo ya nkulan 
mejo, nge nyo ya Da Sima 7 Ja'ana 


I BECORINTHIEN 


14: 23 
biôm bi nji bi ényiñ bi abo éduñ, 
ja'ana ndiñ nge mvet, nge bi ne te 
kobd tyiñ ya yemelan, jam e ne nlofian 
nge mbôman de aye yemban aya? 8 
Amu na, nge toñ je akobô te ngumba 
tyin, za a ye kômesan mfa'a ya mewo- 
san? 9 Nalé ate fe mia, nge mi ne 
te kobô a ôyem nkobô ô ne tyi' ibi ya 
wôk, jam de ajôban de aye yemban 
aya? amu mi aye kobô ñyem été. 
10 Ndô’ôtô, aka'a abui minkobô e 
ne si nyô, a te ke aval e ne te su'ulane 
jam. 11 Nde, nge me ne te yem ane 
nkobô ô né, me aye bo barbare be 
nyo a kobô, a nyo a kobô a ye bo 
barbare be ma. 12 Nalé ate fe mia, 
vom mi adañe kômbô mimveane ya 
minsisim, jehan ane mi aye jaé mfa'a 
ya volô kirke. 13 Ajô te, nyô a 
kobô nkobô mfe, a ye'ela'an ane a ye 
kôñelane mejô. 14 Amu na, nge me 
aye'elan a nkobô mfe, nsisime wom wo 
aye'elan, ve wô’ ane wom ô ne te wum 
bibuma. 15 Nde, nalé a ne jé? Me 
aye ye'elan a nsisim, a me aye ye'elane 
fe a ñwô’an: me aye yia bia a nsisim, 
a me aye yia fe bia a ñwô’an. 16 
Nge sa nalé, nge wo akañ a nsisim, 
nyô a to vôme ya môt a dimi a ye jô 
Amen ate éyoñ wo ave akéva, aya, 
amu a ne te yem ane wo ajô? 17 
Amu na, wo ave fo'o akéva mvo’é, 
ve nyô mbọ’ a ne te yen mvolan. 
18 Me ave Zambe akéva ane me 
akobô minkobô adañe mia bese: 19 
ve na, kirke été, me adañe yi na, me 
kobô mejô metan a ñwô’'ane wom, 
ane me aye fe ye'ele bote bevok, 
adañe mejô betoyini awêm nkobô 
mfe. 

20 A bobejan, te boane bongô 
mfa'a ya ôsimesan; ve mfa'a ya abé, 
bo'ane minkeñelé, ve mfa'a ya ôsim- 
esan, bo'ane benya bôtô. 21 Mfa'a 
ya metin, e ne ntilane na, Me aye 
kobô bôte ba a bôte ya nkobô mfe a 
biyaé ya bejin; a ja'ana nalé, be aye 
bo te wô’ô ma, Tate a jô nalé. 22 
Ajê te, minkobô mi ne jame ya ndem, 
sa be ba be abuni, ve be ba be ne te 
buni: ve nkulane mejô ô ne jame ya 
ndem, sa be ba be ne te buni, ve be 
ba be abuni. 23 Ajô te, nge ngume 
kirke wo asulan vôme wua, a bese_be 


14: 24 
akobô minkobô, a bêt be ne te yem 
nge te buni, be azu été, ye be aye bo 
te jô na, mi asọ’ étyi? 24 Ve nge bese 
be akulu mejê, a môt a ne te buni 
nge te yem, a zu été, nnye a leban 
a bese, a yemelan be bese; 25 mame 
ya nleme wé me solô me alitiban; a 
nalé ate, a ye kumbu si asu dé a kañe 
Zambe, a jô na, Zambe a to fo'o be 
mia. 

26 Nde, nalé a ne jé, A bobejañ? 
Eyoñ mi asulane vôme wua, môt ase 
a bili psaume ézifi, a bili Bye elan 
éziñ, a bili nlitan €zin, a bili nkobô 
éziñ, a bili nkôñelane mejo €zin. Mam 
mese me boba'an mfa’a ya volô. 27 
Nge môt éziñ a kobô nkobô mfe, e 
bo'o a bôte bebaé, nge te dañe bote 
bela, a môt ase éyoñe jé; a môte wua 
a kôñela’ane mejo: 28 ve nge nkôñe- 
lane mejô a ne momo, a tabe évô 
kirke été; a a kobô’ô émien, a Zambe. 
29 A bekulu mejô be kobô’ô bebaé 
nge bela, a ba bevo'o be yemela'an. 
30 Ve nge nlitan éziñ wo avebane be 
nyô mbọ’ a to bebé, nyô ya ôsu a 
tabe’ évô. 31 Amu na, mia bese mi 
ne ngule ya kulu mejô wuwua, nde 
bese be aye yé'é, a bese be aye leban: 
32 a minsisime ya bekulu mejô mi abo 
bekulu mejô mewôk; 33 amu Zambe 
a nji bo Zambe ya ne zametazametan, 
ve nyo ya mvo’é. 

Aval ane e ne bekirke bese ya bôte 
ya Zambe, 34 binga be tabe'e þivô 
bekirke été: amu e nji bo be mme- 
etane na, be kobô; ve be bo'o mewôk, 
avale fe ane metiñ me ajô. 35 A 
nge be akômbô yé'é jam éziñ, be sili'i 
beyôm bap menda: amu e ne minga 
ôsone na, a kobô kirke été. 36 Jé? 
ye mejô me Zambe me nga mialan, 
me so’o be mia? nge na, ye me nga zu 
ve be mia étam? 

37 Nge môt €zin a simesane na, 
a ne nkulu mejô, nge nyo ya Nsisim, 
a yeme' mam me atili mia na, me ne 
njôane Tate. 38 Ve nge môt €zin 
a dimi, a dimì’i. 

39 Ajô te, A bobejañe bam, mi 
dañe’ kômbô kulu mejô beta nkôm- 
ban, a te kaman nkobane mi- 
nkobô. 40 Ve mam mese me boba'an 
ane de ayian a nkôman. 


I BECORINTHIEN 





15: 18 


1 5 Nde, A bobejañ, me akañete 

mia mbamba foé ate, nnye me 
nga kate mia, nnye ate fe mi nga 
nyoñ, nnye ate fe mi tele été, 2 a 
nnye ate fe mi anyiñe nye, nge mi 
atu'a bi ajô me nga kate mia, venge- 
venge ve mi nga buni zese. 3 Amu 
na, me nga ve mia jame ya ôsu, nde 
me fe me nga nyoñ: na, Christ a 
nga wu amu mam abé mangan aval 
ane mintilan; 4a na, a nga jambe 
soñ; a na, a mbe ñwôman mose lale 
aval ane mintilan; 5 a na, a nga 
yené be Céphas; wôna be bôte bete 
awôm a bebaé; 6 wêna a nga yené 
be bobenyañ be adañe mintet mitan, 
éyoñe jia, mbe bete ba be adañ abui 
be ngenan þe to azukui éyoñe ji, ve 
bevo'o be maneya ke ôyo; 7 wona 
a nga yené be Jacgues: wona be mi- 
nlêman mise; 8 a mvuse ya bese, 
aval ane be mon a bialé nsolôkan, 
a nga yené fe be ma. 9 Amu na, 
me adañe minlôman mise tyôtyoé, 
ma me ne te yiane lobane na, nlôman, 
amu me nga kpwe'ele kirke ya Zambe. 
10 Ve amu mvame Zambe me nto 
ane me né: a mvame jé, nje é nga 
vebane be ma, € nji yene momo; ve 
me nga dañe bo ésaé adane be bese: 
ve sa ma, ve mvame Zambe, nje € 
nga to be ma. 11 Nde, ja'ana ma 
nge be, nalé ate bi akat mbamba foé, 
a nalé ate mi nga buni. 

12 Nde, nge Christ a katebane na,. 
a nga wômô fiwuan, bevo'o ya be 
mia be ajô aya na, ñwômane miñwuan 
ô ne momo? 13 Ve nge fiwêmane 
minwuan ô ne momo, nalé ate fe 
Christ a nji wômô: 14 a nge Christ 
a nji wômô, wôna nkatan mbamba foé 
wongan ô ne momo, mbunane wônane 
fe ô ne momo. 15 Ya, a bi ayené 
bekañete ya Zambe be ne minsos; 
amu bi nga kañete mfa’a ya Zambe 
na, a nga wômôlô Christ: nnye ate 
a nji wômôlô nye, nge e ne nalé na, 
mimbim mi ne te wômô. 16 Amu na, 
nge miñwuan mi ne te wômô, nalé 
ate fe Christ a nji wômô: 17 a nge 
Christ a nji wômô, mbunane wônan 
ô ne momo; mi ngenan mi to mam 
abé menan été. 18 Wôna ba fe be 
maneya ke ôyo poaa be jañeya. 


15: 19 


19 Nge bi nga to ndi minlem be 
Christ ve ényiñe ji étam, bi adañe 
bote bese éngêngo. 

20 Ve éyoñe ji Christ a wômôya 
ñwuan, mbômô ébuma ya ba be nto 
ôyo. 21 Amu na, amu a môt awu e 
nga zu, a môt ñwômane miñwuan fe 
ô nga zu. 22 Amu na, aval ane bese 
be awu be Adam, nalé ate fe bese 
be aye veban ényiñ be Christ. 23 Ve 
bôte bese éyoñe jap: Christ, mbômô 
ébuma; wôna ba be ne ba be ya 
Christ, éyoñ a zu. 24 Wôna asu'ulan 
e soé, éyoñ a ye ve Zambe ayofi, nnye 
a ne Esa; éyoñe te a maneya va njôan 
ôse a éwôlô ése a ngu. 25 Amu a 
yiane fo'o jôô, akekui a maneya telé 
besiñe bé bese mebo mé si. 26 Nsiñ 
a ye su'ulan vas a ne awu. 27 Amu 
na, A maneya telé þbiôm bise bi wô’ ô 
nye mebo mé si. Ve éyoñ a jô na, 
Biôm bise bi maneya telébane na, 
bi wô’ô nye, e ne nalé na, nyo a nga 
telé biôm bise bi wô’ô nye, nnye a ne 
vengevenge. 28 A éyoñ biôm bise 
bi maneya telébane na, bi w0'0 nye, 
éyoñe te Mon émiene fe a ye telébane 
na, a wô’ô nyô a nga telé biôm bise bi 
wôô nye, nde Zambe a ye bo mam 
mese be bote bese. 

29 Nga sa nalé, ba be abaptizoban 
mfa'a ya minwuan be aye bo aya? 
Nge miñwuan mi ne te ke bebé na, 
mi awômô, :wôna be abaptizôban 
mfa'a wop amu jé? 30 amu jé bia 
fe bi tele angôndô été awolo ese? 31 
A bobejan, me abele na, amu ñwum- 
ane ya be mia, ñwô me bili be Christ 
Jésus Tate wongan, me awu mose 
mise. 32 Nge me nga wosane betit 
Ephese aval ane bêt be wô’ô bo, jam 
ete de avolô me jé? Nge mifiwuan mi 
ne te wômô, nja'akan a nyuan, amu 
akiti bi awu. 33 Te du'uban: mfulan 
mbia be bêt wo abold bezôsô be mam. 
34 Væan Oyo a bo fee ya z0s0, a 
te boan abé; amu bevo'o be ne te 
yeme Zambe: me akobô ajô di nkobô 
ya bo mia mi wô’ ôson. 

35 Ve môt éziñ a ye jô na, Mi- 
ñwuan mi awômô aya? a mi aso za 
aka'a nyôlô? 36 Wo môt ô ne te fek, 
jêm womien wo abé é ne te nyiñ 
nge é nji tame WAA DA a jôm wo abé, 


I BECORINTHIEN 








15: 54 
ô nji bé nyôle je aye bo, ve fes étam, 
ndô’ôtô je aye bo nlisi, nge aval éziñ 
afe; 38 ve Zambe a ve je nyôl aval 
ane e mbe mvae mfa’a wé, a a ve 
mvon ése nyôle jé ébien. 39 Minsône 
mise mi nji bo avale minsône da: ve 
nsône wua ô ne wu bêt, a nsôn mbo'o ` 
ya betit, a nsôn mbo'o ya anon, a wu 
mbo'o ya kos. 40 Menyôle ya yôp 
me ne fe, a menyôle ya si: ve étôto’o 
ya ma ya yôp é ne jia, a étôto’o ya ma 
ya si é ne éfe. 41 Etôto’o jia é ne ji 
ya jôp, a étôto’ évok é ne ji ya ngon, 
a étôto’ évok é ne ji ya ateté; amu 
ôteté via vi akandan ôteté ôvo’o 
mfa’a ya étôtok. 42 Nale ate fe 
ñwômane miñwuan ô né. Je abéban 
a boé; je awômô, te boé: 43 je 
abéban é to ôson; je awômô é nto 
étôtok: je abéban é to atek; je awô- 
mô é nto ngu: 44 je abéban é to 
nyôle ya minsôn; je awômô nyôl 
nsisim. Nge nyôle ya minsôn é ne, 
nyôle ya nsisim é ne fe. 45 Nalé ate 
fe e ne ntilane na, Adam ya ôsu a 
nga boban vevea nsisim. Adam ya 
mvua a nga boban nsisim wo ave 
ényiñňñ. 46 Ve na, jôm é ne êsu é 
nji bo ji ya nsisim, ve ji é ne ji ya 
minsôn; wôna ji é ne ji ya nsisim. 
47 Môte ya ôsu a so si, a ne jême ya 
metek: môte baa a so yôp. 48 Aval 
ane nyô ya mete’e a né, aval ete ba 
be ne fe ba ya mete'e be né: a aval 
ane nyo ya yôp a né, aval ete ba be 
ne fe ba ya yôp be né. 49 A aval ane 
bi nga be'e éfunane ya nyôle ya si, 
bi aye fe be’e éfunane ya nyôle ya yôp. 

50 Nde, A bobejañ, me ajô ajô dina 
na, minsôn a metyi bi se ngule ya bo 
ngape ya ayoñe Zambe; nalé fe jôm 
je aboé é ne te bo ngape ya jôm é 
ne te boé. 51 Mi lô, me akate mia 
nsolane jam: Bia bese bi aye bo te 
tabe Oyo, ve bia bese bi aye vefiesan, 
52 ôyôm nté, nta nkabeke dis, éyoñ 
ton je asu'ulan je akobd: amu toñ 
je aye kobd, a miñwuan mi aye wômô, 
mi to te ngule ya boé, a bi aye veñ- 
esan. 53 Amu nyôle je aboé nyô 
je aye fo'o jaé nyôl é ne te boé, a nyôle 
je awu nyô je aye fo'o jaé nyôl é ne 
te wu. 54 Ve éyoñ nyôle je aboé 
nyô é maneya jaé nyôl é ne te ngule 


15:55 
ya boé, a nyôle je awu nyo é maneya 
jaé nyôl é ne te wu, éyoñ éte njôan 
ôte wo aye boban, ñwô ô ne ntilane 
na, Awu e minebaneya ndañan été. 
55 A awu, ndañane wôé ô ne vé? A 
awu, nlôbane wôé ô ne vé? 56 
Nlôbane ya awu ô ne abé; a ngule 
ya abé é ne metiñ: 57 ve akéva e 
bo'o be Zambe, nnye a ve bia ndañan 
amu Tate Jésus Christ wongan. 58 
Ajê te, A bobejafie bam me anye'e, 
teba'an ngu, te yeñelan, mi bulu bo 
ésaé Tate biyofie bise, amu mi ayeme 
na, ésaé jenan € nji bo zesé be Tate. 


1 6 Nde, mfa'a ya mveane biêm 

amu bote be Zambe, aval ane 
me nga ve bekirke ya Galatie atiñ, 
nalé ate fe mi bo'an. 2 Môs ôsu ya 
sondô, môt ase ya be mia a nag'ane 
jôm nda jé, abim a ye bo ngule ya 
bo, nde nkôane biôm wo aye bo 
momo éyoñ me azu. 3 A éyoh me 
asuan, ba bese mi aye kañese, mbe 
bete me aye lêm a bekalate na, be 
zu be'e mveane wônan a ke wô Jéru- 
salem: 4a nge de ayiane na, ma fe 
me ke, be aye ke nsamba wom. 5 
Ve me aye zu be mia éyoñ me lôteya 
Macédoine; amu me alôt Macédoine; 
6 ve ndô’ôtô me aye tabe be mia, 
jaana nge melu me ya hiver, nde mi 
aye li'itane ma dulu dam mfa’a 6se 
me ake. 7 Amu me nji kômbô yene 
mia éyoñe ji ane me alot; amu me to 
ndi nleme na, me aye tabe be mia 
ôbe ayap, nge Tate a kañese. 8 Ve 
me aye tabe Ephese akekui Pentecôte; 
9 amu na, beta mbé a wu ya bo mam 
ô yoo ma, a minzizih mi ne abui. 

10 Nde, nge Timothée a zu, mi 


I BECORINTHIEN 





16: 24 


bo' ane a tabe be mia te ko woñ; 
amu a bo ésaé Tate, aval ane ma fe 
me abo: 11 ajô te môt te biasé nye. 
Ve lita’ane nye dulu dé mvo'é, ane 
a ye zu be ma: amu me ave'e fee na, 
ba be bobenyañ be aye zu. 12 Ve 
mfa'a mojañ ate Apollos, me nga 
dañe sili nye na, a zu be mia, ba be 
bobenyañ: a e mbe te ke bebé nkô- 
mbane wé na, a zu éyoñe ji; ve a ye 
zu éyoñ a ye bi éyoñ je aye yian. 

13 Mi mombaan, teba'an ngu 
mbunan été, bo'an aval ane benya 
bôtô, bo'an ngu. 14 Mam mese mi 
abo, me boba'an a nye'an. 

15 Nde, me aye'elane mia, A bobe- 
jan (mi ayem nda Stéphanas na, é 
ne bembômô bibuma ya Achaie, a 
na, be nga telé bebiene na, be bo bôte 
ya Zambe ésaé), 16 na, mia fe bo'an 
avale bôt ete mewôk, a boane môt ase 
a volô bo ésaé a bo ésaé, mewôk. 17 
A me ava' amu nzuan Stéphanas ba 
Fortunatus a Achaicus: amu na, jôm 
é nga jeheban mfa'a wônan, be nga 
ve je. 18 Amu na, be nga beta ve 
nsisime wom ngu a éñwônan: ajô te, 
mi sema'ane ba be ne avale bêt ete. 

19 Bekirke ya Asie be sili mia. 
Aquilas ba Priscille be adañe sili mia 
be Tate, a kirke é ne nda jap. 20 
Bobenyañe bese be sili mia. Mi 
bata'an, wua a bata'ane nyô mbok a 
nlatane menyu ya be Zambe. 

21 Mebatane ya me Paul me atili- 
ban a wo wom mamien. 22 Nge môt 
éziñ a ne te nye Tate, a nyoñe’ 
biyo'e. A Tat, za'ak. 23 Mvame 
Tate Jésus Christ é tabe'e be mia. 
24 Nye'ane wom 6 tabe'e be mia bese 
be Christ Jesus. Amen. 

179 


KALATE BAA PAUL A NGA TILI 
BECORINTHIEN 


1 Paul, nlômane ya Christ Jésus 
amu nkômbane ya Zambe, bia 
Timothée mojane wongan bi to, me 
atili kirke ya Zambe é ne Corinthe, 
kalate, ba be bote be Zambe bese be 
to Achaie ase: 2 Mvam é tabe'e be 
mia a mvoé bi so'o be Zambe Esa 
wongan a be Tate Jesus Christ. 


3 Duma e bo'o be Zambe, nnye a 
ne Esa ya Tate Jesus Christ wongan, 
Esa ya mvam a Zambe ya mvolane 
minlem ôse; 4 nnye a volô bia mi- 
nlem nju'u wongan ôse été, nde bi 
aye bo ngule ya volê ba be to nju'u 
éziñ été minlem, a mvolane biabebien 
bi avolôbane wô minlem be Zambe. 
5 Amu na, aval ane mintaé mi Christ 
mi abo abui be bia, nalé ate mvolane 
minleme wongan fe wo abo abui amu 
Christ. 6 Ve ja'ana bi ayen njuk, 
6 ne amu mvolane minlem a nyiane 
wênan; nalé fe jaana bi avolôbane 
minlem, ô ne amu mvolane minleme 
wônan, ñwô wo abo ésaé ya volô mia 
na, mi bo mbane ya jibi aval mintaé 
te, nde ete bia fe bi ajibi: 7 a ndi 
minleme jangan ya mfa’a wônan é 
yem ngu; amu bi ayeme na, aval ane 
mi ne benyoñ ngape ya mintaé mite, 
nalé ate fe mi ne benyoñ ngape ya 
mvolane minlem ôte. 8 Amu na, A 
bobejafi, bi nji kômbô na, mi dimi 
ajô ya njwu wongan, ñwô ô nga kui 
be bia mfa’a ya Asie, na, bi nga dañe 
bo adit nlem, adañ abim ngule da- 
ngan, nde ete bi nga bo te fe yem ja'- 
ana bi aye nyin: 9 ya, biabebien bi 
nga wô’ éyalan nleme wongan été 
na, bi aye wu, nde bi bo te buni 
biabebien, ve Zambe, nnye a wômôlô 
miñwuan: 10 nnye a nga va bia 
abime beta awu te été, a nnye a ye 
va: be nye bi teléya ndi nleme jan- 
gane na, a ngenan a ye fe va bia; 
11 mia fe mi gag volô ajo dangan 








amu nja'ane wônan; nde, amu jôm é 
nga vebane be bia amu meye'elane 
ya bôt abui, nde akéva de aye vebane 
be bôt abui ajô dangan. 

12 Amu ñwumane wongan ñwô wu, 
nkañesane ya mone môte wongane 
ya nlem, na, a fiwulane ya étyi a 
mfubane ya Zambe, sa a ñyemane ya 
minsôn, ve a mvame Zambe, ñwô 
bi nga wulu si nyô, adañedañ mfa’a 
wônan. 13 Amu na, bi ne te tili 
mia mam mefe, ve ma mi alañ nge 
kañese fe, a me to ndi nleme na, mi 
aye kañese akekui asu'ulan: 14 avale 
fe ane mi nga kañese bia abim éziñ, 
na, bi ne hwumane wônan, aval ane 
mia fe mi ne éñwongan, môse ya Tate 
Jésus wongan. 

15 A amu mbunan ôte, me nga 
simesane na, me aye taté zu be mia, 
nde mi aye nyoñ mvolane baa; 16 
a zu lôte mia a ke Macédoine, a beta 
so Macédoine a zu be mia, a mi aye 
lPitane ma dulu dam mfa’a ya Judée. 
17 Ajô te, éyoñ me nga simesane nalé, 
ye me nga liti ôtyetyapetan? nge na, 
mam me abêndé fe'e ya bo, ye me 
abôndé fee ya minsôn, nde, mfa’a 
wom e bo na, ya ya ate a momo momo 
ate? 18 Ve aval ane Zambe a tôé 
njôan, mejô mangane ya be mia me 
nji bo ya a momo. 19 Amu na, 
Mone Zambe, Jésus Christ, nnye a 
nga kateban vôm mi to be bia, ja- 
ana be ma bia Silvain a Timothée, 
a mbe ke ya a momo, ve ya a ne be 
nye. 20 Amu na, abim ese mintifi- 
etane mi Zambe mi né, ya ate a ne 
be nye: ajô te fe, Amen ate a ne þe 
nye mfa'a ya duma Zambe amu bia. 
21 Nde nyô a yemete bia be mia be 
Christ, a a nga wo'o bia mbon, a ne 
Zambe; 22 nnye ate fe a nga fete 
bia, a ve bia mbômô ya Nsisim mi- 
nlem miangan été. 

23 Ve me aloene Zambe a bo ngaa 


15524 
mfa'a ya nsisime wome na, amu me 
anyane mia, nde me nga bo te zu de 
Corinthe. 24 Sa na, bi bili éto ya 
jôô mbunane wônan, ve bi ne bevold 
ya meva'a menan, amu na, mi tele 

ngu mbunan ete. 1 Ve me nga 

tyi'i jam ete mfa'a wom mamiene 
na, me bo te beta zu be mia a êlun. 
2 Amu na, nge me ave mia ôlune mi- 
nlem, za a ne nyo a ve ma ava’a nlem 
éyoñe te, ve nyô a veban ôlun nlem be 
ma? 3 A me nga tili jam ete ebien, 
a za bo na, éyoñ me nga ye zu, me aye 
nyofi ôlun be ba me nga yiane va’ ajô 
dap; amu me nga bili mbunan be 
mia bese na, avaa dam e ne avaa 
ya mia bese. 4 Amu na, a abui 
njuk a mintaé nlem, me nga tili mia 
a mil? abui mis; sa na, mi veban 
ôlune minlem, ve na, mi yeme nye'an 
me adañedañe nye'e mia. 

5 Ve nge môt éziñ a nga bo jame ya 
ôlun, a nga bo jame ya ôlun, sa mfa'a 
wom, ve mevo'o ya été (me za dañe 
tibi adit) mfa'a ya be mia bese. 6 
Melep mete me nga vebane be bêt 
abui me ayian mfa'a ya avale mêt 
ete; 7 nalé ate mi viane dañe jamé 
nye a volô nye nlem, a za bo a zen 
éziñe na, avale môt ete de aye mineban 
amu abui ôlune dé. 8 Ajô te, me 
aye'elane mia na, mi twa liti nye’ane 
wônan mfa’a wé. 9 Amu jame dina 
fe me nga tili de kalate na, me aye 
yem avale bêt mi né, nge mi ne mewôĝ’ ô 
mfa'a ya mam mese. 10 Ve nyo 
mi ajamé jam éziñ, nnye me fe me 
ajamé: amu na, jam me fe me jaméya, 
nge me jaméya jam €zin, amu ajo 
denan me jaméya de vôm Christ a to; 
11 nde, te ke jame ya va’a de de aye 
nyoñeban be Satan adañe bia: amu 
na, bi nji dimi atyeñe medu'ane dé. 

12 Nde, éyoñ me nga kui Troas 
amu mbamba foé ya Christ, a éyoñ 
mbé ô nga yoo me be Tate, 13 me 
nji bi awo'an mfa’a ya nsisime wom, 
amu me nga bo te yene Tite mojañe 
wom: ve me nga kôlô be be, ane me 
nga ke ôsu mfa'a ya Macédoine. 

14 Ve akéva e bo'o be Zambe, nnye 


a wulu bia ndañan été be Christ 


biyoñe bise, a liti menyume ya ñyem- 
ane wé vôm ase amu bia. 15 Amu 





II BECORINTHIEN 








S:213 
na, bi ne mbamba menyume ya Christ 
mfa'a Zambe, mfa'a ya ba be ayen 
ényiñ, a mfa'a ya ba be ajañ; 16 
mfa'a ya bevok, bi ne menyum be 
ba be ataté awu akui awu; mfa’a ba 
bevok, bi ne menyum be ba be ataté 
ényiñ akui €nyin. A za a yian mfa'a 
ya mam mete? 17 Amu na, bi nji 
bo aval ane abui bôt de abo, mbe be 
abolô mejô me Zambe: ve ane ba ya 
mfuban, ve ane ba ya Zambe, mise me 
Zambe, bi akobô be Christ. 

Ye bi abeta taté kañe biabebien? 

nge na, ye bi ayiane nyoñe beka- 
late ya ékaña’a a zu be be mia nge 
so be be mia, aval ane bevo'o be abo? 
2 Mi ne kalate wongan, ntilane mi- 
nlem miangan été, ñyemelan a nlañan 
be bôte bese; 3 amu mi ayené na, 
mi ne kalate Christ, mboane ya be 
bia, ntilan sa a mendime kalate, ve a 
Nsisime ya vevea Zambe; sa mintili 
meko’ été, ve mintili mi ne minleme 
ya minsôn été. 4 A bi bili aval 
mbunan ete amu Christ be Zambe: 
5 sa na, biabebien bi ayian, ane bi 
ne lafie jam ézifi, aval ane nge de aso 
be biabebien; ve ngule jangane ya 
yian je aso be Zambe; 6 nnye ate 
fe a nga ve bia ngule ya yiane bo ane 
bebo bisaé ya mfefé élat; sa ba ya 
metin, ve ba ya nsisim: amu na, 
metiñ me awôé, ve nsisim wo ave 
enyin. 7 Ve nge mboane ya awu, 
ñwô ô mbe ntilan a nkpwelan meko’o 
yôp, ô nga zu a étôtok, nalé ate bone 
be Israël be nga bo te ngule ya twa 
lôbô asu Moise amu étôto’o ya asu 
dé; étôto’ éte nje é nga bo é lôtôk: 
8 mboane ya nsisim wo aye bo te 
dañe boban a étôtok aya? 9 Amu 
na, nge mboane ya mekua ô bili 
étôtok, mboane ya zôsô wo adañe- 
dan étôto’ été. 10 Amu me abele 
na, jôm é nga boban étôtok, é nji 
boban étôto’o mfa’ ôte, amu étôto’o 
je adañ. 11 Amu na, nge jôm je 
alôt é mbe a étôtok, jôm je atabe- 
tabe je adañedañe bo étôto’ été. 

12 Ajô te, amu bi bili aval ndi 
nleme ete, nde bi akobô nkobô ya 
beta ngu, 13 a bi nji bo aval ane 
Moise, nnye a nga buti éndelé asu 
de, nde bone be a be aye bo te 


aaa Min nan a 


Ss ra 

tu'a lôbô susu'a ya jôm é nga bo é 
lôtôk: 14 ve minlem miap mi nga 
bo ayet: amu na, azukui môs Obiene 
wu, éyoñ mejô me ya nnôm elat ôte 
me alañeban, mbutan éndelé ôte ô 
ngenan ô to, e ne te yené be be na, 
ô vaseya be Christ. 15 Ve azukui 
môse wu, éyoñ ése mejô me Moise 
me alañeban, mbutan éndelé ô butu 
minlem miape yôp. 16 Ve éyoñ ése 
môt a kôñelan be Tate, mbutan éndelé 
ôte ô vasé. 17 Nde, Tate a ne Nsi- 
sim ôte: a vôm Nsisime Tate ô né, 
vom ate éto beti é né. 18 Ve bia 
bese bi alôbô étôto’o Tate aval ane 
bi alôbô éyen été, bi to mesu te mbut- 
an, bi avefiesan a bo mfuna'ane ate, 
ataté étôtok akui étôtok, avale de 
aso be Tate a ne Nsisim ôte. 

F Ajô te, amu bi bili ésaé ji, aval 
4 ane bi nga nyoh mvam, nde bi ne 
te tek: 2 ve bi jêéya minsolane mi 
mame ya 6s0n, bi ne te wulu a fe'e 
medu'an, nale fe bi ne te bo ésaé ya 
mejo me Zambe a medu'an; ve a 
nlitane ya benya mejôô bi akañe bia- 
bebien mfa'a ya mone môte ya nlem 
môt ase mise me Zambe. 3 A ja'ana 
nge mbamba foé wongan a ne mbutan, 
a ne mbutan be ba be ajañ: 4 þe 
ba zambe ya si nyô a maneya bo 
minleme ya ba þe ne te buni, ndim, 
nde éfufupe ya mbamba foé ya étô- 
to’o Christ, nnye a ne éfunane Zambe, 
je aye bo te faé be be. 5 Amu na, 
bi ne te liti biabebien, ve Christ Jésus 
ane Tate, a biabebien ane bebo bisaé 
benan amu ajô Jésus. 6 Amu a ne 
Zambe, nnye a nga jô na, Efufup je 
aye faé é so’o dibi été, nyô a nga faé 
éfufup minlem miangan été, ane a ye 
ve éfufupe ya ñyemane ya étôto’o 
Zambe asu þe Jésus Christ. 

7 Ve bi bili étôto’o jôm éte mevie’e 
me éte’ été, nde abui éwôlô ya ngul 
éte de aye bo jême Zambe, sa ji je 
aso be biabebien; 8 bi atindiban 
mefefele mese, ve bi ngenan te kui 
vôme ya te ke aboé; minlem mi tyele 
bia yôp, ve bi ngenan te kui vôme ya 
fee ne vemaa; 9 bi atôñeban, ve 
bi ngenan te li étam; bi abômbane 
si si, ve bi ngenan te wôéban; 10 
biyoñe bise bi wa awu Jésus nyêl 


II BECORINTHIEN | 


"5:9 
été, nde €nyin Jésus fe je aye yené 
nyôle jangan été. 11 Amu na, bia 
bêt bi vee bi aveban mfa’a ya awu 
amu ajô Jésus biyoñe bise, nde €nyin 
Jésus fe je aye yené minsône miangan 
mi awu, été. 12 Nalé ate nde, awu 
de abo ésaé be bia, ve ényiñ je abo 
ésaé be mia. 13 Ve bi bili nsisime 
ya mbunan ôte aval ane jam e ne 


ntilane na, Me nga buni, a ajo te. 


me nga kobô; bia fe bi abuni, a ajô 
te bi akobô; 14 amu bi ayeme na, 
nyo a nga wômôlô Tate Jésus, a ye 
fe wômôlô bia be Jésus, a a ye telé 
bia be mia. 15 Amu na, mam mese 
me ne amu ajô denan, nde mvam, 
vom é maneya fôé be bêt abui, je 
aye bo akéva na, e bo abui mfa’a ya 
duma Zambe. 

16 Ajô te, bi ne te tek; ve akôsa 
bo môte wongane ya atan a wu ntuk, 
ve môte wongane ya été a beta bo 
mfefé môse mise. 17 Amu na, éveves 
nju'u jangan, ñwô ô ne ve ôbe nté, 
wo adañedañe bo bia adit étôto’o 
ya nnôm éto; 18 amu bi ne te lôbô 
mam me ayené, ve mam me ne te 
yene: amu na, mam me ayené me ne 
mame ya éyoñ; ve mam me ne te 
yené me ne mame ya nnôm éto. 

5 Amu bi ayeme na, nge nda ya 

si nyo ya ébeme jangan je ajañ, 
bi bili nlôñan wo aso be Zambe, nda 
é ne te nlôñan a mo, nyô ya nnôm 
éto, é ne yôp été. 2 Amu me abele 
na, bi ayôn nda nyô été, bi dañe yi 
na, bi jaé ntabane wongan mfe, ô 
soo yôp été: 3 nge e ne na, bi aye 
jaé, te yené soé. 4 Amu na, bia bôt 
bi to ébeme ji été, bi ayône fo'o, amu 
bi awô’ô njuk; sa amu bi akômbô 
va nyôle nyo, ve na, bi akômbô jaé 
ntaban mfe, nde jôm je awu je aye 
mineban ényiñ été. 5 Nde, nyô a 
nga bo bia jam ete ebien a ne Zambe, 
nnye a nga ve bia mbômô ya Nsi- 
sim. 6 Ajô te, amu bi ne ngul nlem 
biyoñe bise, a amu bi ayeme na, éyoñ 
bi to nda ya nyôl été, bi ne Tate 
ôyap 7 (amu bi awulu a mbunan, sa 
a nyenan); 8 me ajô na, bi ne ngul 
nlem, a bi adañe kômbô bi to nyôl 
ôyap, a tabe mvôk, bia be Tate. 9 
Ajê te fe, jaana bi to mvôk, ja'ana 


= adha dh aaa aaa, ABA 


Bei 
bi nji tabe, bi ave ngule na, bi tabe 
ane a tu'a yen mvae. 10 Amu na, 
bia bese bi aye fo'o yené asu éto 
ntyi'ane mejo ya Christ; nde, môt ase 
a ye nyoñe mam me nga boban a nyo, 
aval ane mam a nga bo me né, ja'ana 
me ne mvaé nge abé. 


11 Ajô te, amu bi ayeme woñ ya | 


be Tate, bi adutu bôt, ve bi ayené 
be Zambe; a me to ndi nleme na, bi 
ayené fe mone môte ya minlem mi- 
enan été. 12 Bi nji beta kañe bia- 
bebien be mia, ve bi akobô ane nkoþô 
ya ve mia jame ya wumu de mfa’a 
wongan, nde mi aye bi éfia ya yalane 
je ba be awum mfa’a ya atan, ve sa 
minlem été. 13 Amu na, ja'ana me 
ne nsọ’ étyi, e ne amu ajô Zambe; nge 
jaana me ne nlem évôvoé, e ne amu 
ajo denan. 14 Amu na, nyean 
Christ ô bili ma; amu bi atyi'i nalé 
na, môte wua a nga wu ajô ya bôte 
bese, ajô te, bese be nga wu; 15 
a a nga wu ajô ya bote bese, nde ba 
be anyiñ be aye bo te beta nyin 
mfa'a wop bebien, ve miaa ya nyo 
a nga wu a beta wômô amu ajo dap. 
16 Ajô te, ataté éyoñ éte, bi ne te 
yeme môt mfa'a ya minsôn: akosa bo 
bi nga yeme Christ mfa'a ya minsên, 
ve éyoñe ji bi nji fe yeme nye nalé. 
17 Ajô te, nge môt éziñ a ne be 
Christ, a nto mfefé ntéane jôm: mi- 
nnôm mi mam mite mi lôteya; mi 
lô, me nto mimfefé. 18 Ve mam 
mese me aso be Zambe, nnye ate a 
nga late bia ñbwa be émien amu 
Christ, a a nga ve bia ésaé ya nlatan 
ñbwa; 19 e ne na, Zambe a nga bo 
a late bote ya si nyo ñbwa be émien 
amu Christ, a ne te lañe be mintyam- 
ane metiñe miap, a a nga ve bia 
mejô me ya nlatan ñbwa. 

20 Ajô te, bi ne bekat mbañete 
señe Christ, aval ane nge Zambe 
a lep a anyu dangan: bi aye'elane 
mia sehe Christ na, mi latane Zambe 
ñbwa. 21 Nyô a nga bo te yem 
abé, a nga jalé nye abé señe ja- 
ngan; nde bi aye jaé zôsô ya Zambe 
6 benye. 1 A bia benye bi abo ésaé, 

bi aye'elane fe na, mi bo te nyoh 
mvame Zambe ényoñenyoñé 2 (amu 
a jô na, : 


II BECORINTHIEN 





; 017 

Me nga vô’ôlô wo éyoñ me anye'e, 

A mose ya nyian me nga volô wo: 
mi lô, éyoñe ji é ne éyoñ a nye'e; mi 
10, éyoñe ji é ne môse ya nyian): 3 
bi ne te ve jame ya kolé ôba’a mia'a 
éziñ, nde mboan ésaé wongan ô bo te 
bijê; 4 ve mimfa’a mise bi kañe 
biabebien, ane bebo þisaé be Zambe, 
vôme ya mbane ya jibi abui, a mi- 
njuk, a mintindan, a ésôbôk, 5 a 
bibôm, a mimbôk, a bikukuma, a 
bisaé, a ntaban évevé, a ntabane zaé; 
6 a mfuban, a ñyeman, a Otete'e ya 
yaa, a mvam, a Mbamba Nsisim, a 
nye'an ô ne te medu'an, 7 a nkobô 
ya benya mejôô, a ngule Zambe; a 
biôm mewosane ya zôsô mfa'a ya mbo 
nnôm a mfa’a ya mbo nga, 8 a duma 
a ôson, a mbia befe'e a mbamba 
befe’e; ane bedu'u bêt, a bi ne z0s0; 
9 ane ba bêt be ne te yem, a be atwa 
yem; ane bebé awu, a mi 16, bi vee; 
ane benyoñe melep, a bi ne te wôéban; 
10 ane bewô’ ôlun, ve bi ava’a biyoñe 
bise; ane minzôsoé, ve bi abo abui 
bêt minkukum; ane te ke bi jôm, a bi 
bili mam mese. 

11 Anyu dangan e yoo be mia, 
A bôte ya Corinthe, nleme wongan 
ô nto anen. 12 Mi nji tabe ôfanefane 
vom be bia, ve mi to ôfanefane vôm 
mfa'a ya nye'ane wônan miabebien. 
13 Nde, ane mvean 6 ne aval ete 
(me akobô aval ane me akobô bone 
bam), mi fe nenan. 

14 Mi bo'o te fulane bôt be ne te 
buni ébôñeté jia si, mi to te avale da: 
amu na, za nlata'ane zôsô a ékotekot 
bi bili? nge na, za mfula'ane éfufup 
é bili ba dibi? 15 A za mbunda'ane 
Christ ba Belial be bili? Nge na, za 
ngap mbuni a bili ba mtt a ne te 
buni? 16 A za nkafiesane temple 
Zambe a bili ba be bengunemelan? 
amu na, bi ne temple ya vevea Zambe; 
aval ane Zambe a nga jô na, Me aye 
tabe be be, a wulu be þe; a me aye 
bo Zambe wop, a be aye bo bote 
bam. 17 Ajô te, 

Kuian atan a li be, a mi tabe'e 
nkandan, 
Tate a jô nalé, 
A te nambane jôm é ne mvin; 
A me aye nyoñe mia, 
183 


kaang apan AA anapa NG NG 


eirt 


enm Sa 


6: 18 
18 A me aye bo mia Esa, 
A mi aye bo me bọ’ befam a bo? 
be binga, 
nalé Tate ya Ngul Ese a jô. 1 Ajo 
te, A bêt me anye'e, amu bi bili 
mintiñetane mite, mbo'ane biabebien 
mfuban mfa’a ya mvin ése ya minsôn 
a nsisim, bi sondô bo mame ya zôsô bi 
ko Zambe woñ. 

2 Kujane minlem mienan mfa’a 
wongan: bi nga bo te bo môt abé, 
bi nga bo te ndamane môt, bi nga bo 
te wone môte jom. 3 Me ne te jô 
nalé amu me aye ve mia mekua: amu 
me ate taté jô na, mi to nleme wongan 
été, ntabane ya wu a bia a nyiñ a bia. 
4 Ayo'o nkobô dam ya mfa'a wônan 
e ne anen, ñwumane wom ya ajo 
denan ô ne anen: me nto njaéan ne 
lut a mvolan nlem, me afuluku a 
meva'a nju'u wongan ôse été. 

5 Amu na, jaana éyoñ bi nga kui 
Macédoine, minsône miangan mi nji 
bi awọ’an, ve bi nga yen nju'u mefefele 
mese; mewosan me mbe mfa’a ya 
atan, woh ô mbe mfa'a ya été. 6 
Akôsa bo nalé, nyo a wô’ô volô ba 
be ne minlem adit, nnye a ne Zambe, 
a nga volô bia minlem a nsoane Tite; 
7 asa a nsoane wé étam, ve nalé fe 
a mvolan a nga volôbane wô nlem 
mfa'a wênan, éyoñ a nga kate bia 
nkômbane wônan, nyiane du wô- 
nan, mvean ngule wônan mfa'a wom; 
nalé ate me nga beta dañe vak. 8 
Amu na, akôsa bo me nga ve mia 
ôlune minlem a kalate wom, me ne te 
jôbane jam ete: akôsa bo me nga 
jôbane de (amu me lô na, kalate ate 
a nga ve mia ôlune minlem, akôsa bo 
ve nté €zin), 9 éyoñe ji me avak, 
sa amu mi nga veban ôlune minlem, 
ve amu mi nga veban ôlune minlem 
akui mi akôñelane minlem; amu na, 
mi veban ôlune minlem aval ane vi 
ya be Zambe, nde mi bo te jibi supe 
jom éziñ be bia. 10 Amu na, ôlun 
nleme ya be Zambe vi abo nkôñelan 
nlem akui nyian, nkôñelan nlem ôte 
ñwô ô ne te bo mejoba'ane: ve ôlun 
nlem ya si nyô vi abo awu. 11 Amu 
mi lô, jam ete ebiene na, mi nga veban 
ôlune minlem aval ane di ya be Zambe, 


akaa mbamba mba'alan e nga bo 
184 


II BECORINTHIEN 





8: 8 
be mia, ya, akaa nkamane miabe- 
bien, ya, aka'a nyaan, ya aka'a woñ, 
ya, aka'a nkômban, ya, aka'a mvean 
ngu, ya, aka'a akuna'a! Mi nga liti 
mimfa'a mise na, miabebien mi ne 
mfuban mfa’a ya jam ete. 12 Nale 
ate, akosa bo me nga tili mia kalate, 
me nji tili amu ajô ya nyô a nga bo 
abé te, nge amu ajô ya nyo a nga 
jibi abé te, ve amu na, nya mba'alane 
wênane ya be bia aye yené be mia 
mise me Zambe. 13 Ajô te, bi man- 
eya volôban nlem: a mvolan nleme 
wongan été, bi nga dafiedahe vak 
amu meva'a me Tite, amu nleme wé 
ô nga beta bo ngu be mia bese. 14 
Amu na, nge me nga va' amu ajô 
denan be nye mfa'a éziñ, me nji veban 
ôsone nyo; ve aval ane bi nga kobô 
mia mam mese benya mejô été, aval 
ete fe, ñwumane wongan me nga wu- 
mu wô vôm Tite a to, ô nga yené na, 
ô ne fo'o été. 15 A nyane wé wo 
adah abui mfa'a wônan, éyoñ a sime- 
sane mew0'0 ya mia bese, ane mi nga 
nyoñe nye mi ko woñ a fô’ôban. 16 
Me ava’ amu na, mfa'a ya mam mese 
me ne nya ngulu nlem mfa'a wônan. 


Nalé fe na, A bobejañ, bi aliti 
O mia mvame Zambe, nje éte é nga 
vebane þe bekirke ya Macédoine; 2 
aval ane abui ya meva'a map a abui 
ya azoé dap bi nga bulu bo beta meve- 
ele ya nju’ été mfa'a ya abui mveane 
dap. 3 Amu me akañese ane ngaa 
na, abim ane ngule jap, ya, adah 
abime ya ngule jap, be nga ve a nkô- 
mbane wop bebien, 4 ane be nga 
sili bia a abui meye'elan mfa’a ya 
mvam éte a mfulane ya volô bote be 
Zambe: 5 a jam ete, sa ane bi nga 
to ndi nlem, ve jame ya ôsu, be 
nga ve bebien be Tate, a be bia amu 
nkômbane ya Zambe. 6 Nde te, 
bi nga lepe Tite na, aval ane a nga 
taté bo melu mvus, nalé ate a ye fe 
sondô bo mvam éte fe be mia. 7 Ve 
aval ane mi abulu bo mimfa’a mise, 
mfa'a ya mbunan a nkobô, a ñyeman, a 
mvean ngule minlem ôse, a nye'ane 
wônan mfa’a wongan, mi fombô’ô na, 
mi bulu bo miaa ya mvam éte fe. 
8 Me nji kobô zene ya mvean atiñ, 


8:9 
ve nyê ya liti na, nyeane wênan 6 
ne fe été amu mvean ngule minleme 
ya ba bevok. 9 Amu mi ayem mvame 
Tate Jesus Christ wongan, na, akosa 
bo a nga bili mam abui, ve amu ajo 
denan a nga bo nzôzoé, nde amu 
azoé dé, mi aye bi mam abui. 10 A 
mfa’ ôte me atyi'i ntyi'ane wom: amu 
jam ete de ayian mfa'a wônan, mia 
mi mbe ba ya ôsu be nga taté bo mbu 
wua mvus, sa ve mboan étam, ve 
nalé fe nkômban. 11 Ve éyoñe ji, 
mi sonda’ane fe mboan ôte; nde, aval 
ane nkômesane ya kômbô bo ô mbe, 
nale ate fe mi sondôĝô’ô aval ane abim 
ngule denan. 12 Amu na, nge nkôm- 
esan ô ne été, de anyoñeban mvo’é, 
abime môt a bili, sa abim a nji bi. 
13 Amu me nji jô ajô te ane bevo'o 
be aye yene tyi'ibi, a mia mi yen 
njuk; 14 ve zene ya bo abime da: 
abim abui denan e veban ane de 
ayian ôsame viap éyoñe ji, nde abim 
abui dap de aye fe veban a de aye 
yian ôsame vienan; nde abime da 
de aye bo: 15 aval ane e ne ntilane 
na, Nyô a nga kôan abui, a nga bo 
te bi abim afe yôp; a nyô a nga kôane 
tyôtyoé, a nga bo te yi abim afe. 

16 Ve akéva e bo’o be Zambe, nnye 
a futi aval mvean ngul ete nleme Tite 
été mfa'a wônan. 17 Amu na, a nga 
kañese fo'o nlebane wongan; ve amu 
émien a nga dañe ve ngul nlem, a 
nga kôlô a zu be mia a nkômbane wé 
émien. 18 A bi nga lôme mojañ ate 
nsamba wé, nnye ate ékaña’a jé mia'a 
ya mbamba foé é maneya mialan 
bekirke bese; 19 a sa ve nalé étam, 
ve nye fe a nga toban be bekirke na, 
a ke nsamba wongan amu ajô ya 
mvam éte, nje je abobane be bia 
mfa'a ya duma Tate, a mfa’a ya liti 
nkêmbane wongan: 20 bi sa'ale 
jame dina na, môt €zin a ye ve bia 
bijô mfa'a ya mvam éte, nje je abo- 
bane.be bia; 21 amu na, bi simesane 
mame ya duma, sa ve mise me Tate 
etam, ve nalé fe mise me bêt. 
A bi nga lême mojafie wongan nsa- 
mba wop, nnye ate bi nga ve'ele 
biyon abui a yene na, a ne mvean 


II BECORINTHIEN 


9: 10 
amu beta mbunan a buni mia. 23 
Nge môt éziñ a sili mfa’a Tite, a ne 
nyoñ ngape wom ya ésaé a ébe mbo 
ésaé wom mfa'a wônan; nge sili mfa'a 
ya bobenyañe bangan, be ne minlôm- 
ane ya bekirke, be ne duma Christ. 
24 Ajô te, mi liti'i be, mise bekirke, 
mimboane mi mame ya nye'ane wôn- 
an, a ma ya fiwumulane wongane 


ya be mia. 

Amu na, mfa'a ya mvolane ya 
9 volô bote be Zambe, e ne te yiane 
na, me tili mia kalate: 2 amu me 
ayem nkômesane wônan, ñwô ôte me 
awumulu ajô denan vôm ba ya Macé- 
doine be to, na, Achaïe a maneya 
kômesan mbu wua ya mvus; a mvean 
ngul wônan ô nga fô’ô étua abui bote 
ya be be. 3 Ve me nga lôme bobe- 
jane bete, nde ñwumulan bi nga wu- 
mulu mia wo aye bo te bo momo 
mfa'a ya jam ete; nde, aval ane me 
nga jô, mi aye tabe nkômesan: 4a 
za bo a zen éziñe na, nge bote bevo'o 
ya Macédoine be azu nsamba wom a 
koé mia te nkômesan, bia (bi ne te 
jô na, mia) bi aye veban ôsone nyô 
mfa'a ya mbunan ôte. 5 Ajô te, me 
nga simesane na, me ayiane fo'o sili 
bobejañe bete na, be zu ôsu be mia, 
a taté kôan mveane wônan ô nga 
taté bo ntiñetan, nde, mvean ôte wo 
aye bo nkôman aval ane jame ya 
mvean, sa di ya minyamete. 

6 Ve me ajô ajo dina na, nyô a mias 
mmiasan ya ôkôlôt, nnye a ye fe kôan 
nkôane ya ôkôlôt; a nyô a mias mmias- 
ane ya ésôs, nnye a ye fe kôan 
nkôane ya ésôs. 7 Môt ase a bọ’ aval 
ane a kômbôya nleme wé été: sa 
mboane ya ôlun, nge wu ya ntindan: 
amu Zambe a nye'e nyô a ve a mevak. 
8 A Zambe a ne ngule ya bo mam 
mese ya mvam me bulu bo be mia; 
nde, vôm mi bili biyohe bise mam 
mese me ayian mimfa’a mise, mi aye 
bulu bo mfa’a ya mbamba mboan ase: 


22| 9 aval ane e ne ntilane na, 


A miaseya émiasemiasé, a veya 
minzôzoé; 
Zôsô wé a to nndm éto. 


ngul nlem mfa'a ya mam abui, ve 10 A nyoa wô’ô ve mmiase fes mvon 


éyoñe ji a dañe bo mvean ngul nlem, 


a bidi ya di, a ye ve a fôlô mvoñe 
185 


9: 11 


II BECORINTHIEN 


BII 


jenane ya mias, a bo bibuma ya zôsô | aye ve mia wohe minlem a bekalate 


wônan abui: 11 mi aye bi mam 
abui mimfa’a mise mfa’a ya ésôs ése, 
nje je abo bôte na, be ve Zambe 
akéva amu bia. 12 Amu na, mboane 
ya ésaé éte ô ne te jalé ve abim de 
ayiane bote ya Zambe étam, ve wo 
adafie bo fe amu abui mvean akeva 
mfa'a Zambe; 13 amu na, vôme ya 
mve'elane wônan amu mboan ôte, 
be ave Zambe duma amu mewô’ô ya 
mmemane wônan mfa'a ya mbamba 
foé ya Christ a amu ésôse ya mveane 
wônan mi ave be a bôte bese; 14 
éyoñe te bebiene fe, vôm be aye'elan 
ajô denan, be ayi mia amu beta 
mvame Zambe a ne be mia. 15 
Akéva e bo’o be Zambe amu mveane 
wé, ñwô ô ne te ke atoté. 


Nde, mamien Paul, me aye- 
10 elane mia a évôvoé a mvame 
Christ na, ma me ne nje'eban nlem 
éyoñ bia be mia bi to, ve me ne ngul 
nlem mfa’a wônan éyoñ me to vôm 
mfe: 2 ya, me aye'elane mia na, 
éyoñ me to, me aye bo te liti ayo'o 
nlem a ngul éte, nje me asimesane 
na, me ne ayo'o be bote bevok, mbe 
be asimesan mfa’a wongan aval ane 
nge bi nga wulu avale dulu ya minsôn. 
3 Amu na, akosa bo bi awulu minsôn 
été, bi ne te wosan aval ñwosane ya 
minsôn 4 (amu bidom mewosane bi- 
angan bi nji bo bi ya minsôn, ve bi ne 
ngu mise me Zambe, ane bi ne sô’ôlô 
aleme si); 5 bi atyam asimesan, a 
jôm ése é ne mbetane yôp, nje je 
abetebane yôp, a tebe ñyemane Zambe 
ngame yat, a bi abi ôsimesan ôse 
nkôm ô bo Christ mewôk; 6 a bi ne 
nkômesane ya kun ébiasé ése, éyoh 
mewô’ô menan me aye jaé ne lut. 
7 Mi afombô mam me ayené mise 
menan été. Nge môt éziñ a buni 
mfa'a wé na, a ne nyo Christ, a beta’a 
simesan jame dina mfa’a wé na, aval 
ane a ne nyô Christ, nalé ate fe bi 
né. 8 Amu na, akôsa bo me adañe 
wumulu mamien abim éziñ mfa’a ya 
ngule jangan (nje éte Tate a nga ve 
bia na, bi lôñ, a sa na, bi tyam), me 
aye bo te veban ôsone nyô: 9 nde, 
me aye bo te Ay ih ki ane nge me 


bam. 10 Amu be ajô na, Bekalate 
bé be ne adit a ngu; ve ntaban a to a 
nyôle jé ô ne atek, a nkobô wé te ke 
jôme ya semé. 11 Avale môt ete e 
simesa'ane jame dina na, avale bi 
né a nkobô ya bekalate éyoñ hi ne 
vom mfe, aval ete fe bi né a mboan 
éyoñ bi to. 12 Amu na, bi nji bo 
ayoo ya lah nge ve'ane biabebien 
a bote bevo'o ya ba be awumulu 
bebien: ve bebien, vôm be ave'e be- 
bien a bebien, a ve'ane bebien a be- 
bien, be ne te fek. 13 Ve bi aye bo 
te wumu biabebien adañ nté wongan, 
ve aval ane nté ya nné Zambe a nga 
ve bia ane ngum nté, nde bi kui ve 
be mia. 14 Amu bi ne te limiti bia- 
bebien adañ nné, aval ane nge bi nji 
kui be mia: amu na, bi nga zu ve 
azukui nté ya be mia mbamba foé 
ya Christ été: 15 þi nji wumu bia- 
bebien adañ nné wongan, e ne na, 
ésaé bôte befe été; ve bi to ndi nleme 
na, aval ane mbunane wônan wo ayaé, 
bi aye nenebane be mia aval ane nné 
wongan akui abim afe, 16 nalé ate 
bi aye kat mbamba foé ja'ana akui 
mefôla me ne mia yat, a bo te wumu 
biabebien éza nné été, mfa'a ya mam 
me maneya boban a zu me mo ma- 
ngan. 17 Ve na, nyô a wum, a wu- 
mu'u be Tate. 18 Amu na, sa nyo a 
se émien a ne mvo'6, ve nyo Tate 
a sek. 
11 Me ayi na, mi bo ngule ya 
jibi ma, miaa ya ôyôm akut 
ézifi: ve mi ajibi foo ma. 2 Amu na, 
me asengan mfa'a wônan nsengane 
ya be Zambe: amu na, me nga ve 
mia alu'u be nnême wua, nde me aye 
tele mia be Christ aval ane mfuban 
ngone minga. 3 Ve me ako won, a 
za bo a zen éziñe na, aval ane nyo 
éte é nga du'u Eve a fe'e medu'ane 
jé, asimesane denan de aye ndaman 
a lli ngume nye'ane ya nlem a mfu- 
ban, mbie bi ne mfa’a Christ. 4 
Amu na, nge nyô a zu a kate bôt 
Jésus mfe, nyô bi nji kate bôt, nge na, 
nge mi anyoñ aval nsisim afe, di mi 
nga bo te nyoñ, nge aval mbamba 
foé afe, di mi nga bo te kañese, mi 
abo mvae ya jibi nye. 5 Amu me 


vy 
4 
l 


{i 
JI 


1146 
asimesane na, me nji bo minlêman mi 
adah ôsu, mvuse tyôtyoé. 6 Ve 
akosa bo me ne ndiman mfa’a ya 
nkobô, ve me nji bo ndiman mfa’a ya 
ñyeman; momo, mimfa’a mise bi nga 
liti mia nalé mfa’a ya mam mese. 
7 Nge na, ye me nga bo abé vôm me 
nga sili mamiene si ane mi aye bete- 
bane yôp, amu me nga kate mia 
mbamba foé Zambe, te nyofie meya'- 
an? 8 Me nga dañe nyoñe biôm be 
bekirke befe, me nga nyoñe meya/ane 
be be, ane me aye bo mia ésaé; 9 
a éyoñ bia be mia bi nga to, a me nga 
to ôsame,me nji jalé môt éziñ njuk; 
amu na, bobejañ, €yoh be nga so 
Macédoine, be nga jalé abim me nga 
to ôsame; a mimfa’a mise me nga 
ba'ale mamien te jalé mia njuk, a 
nalé me aye ba'ale mamien. 10 Aval 
ane benya mejô me Christ me ne þe 
ma, te ke môt a ye dipe ma ñwuman 
ôte mefôla ya Achaie. 11 Amu jé? 
ye amu me ne te nye'e mia? Zambe 
a yem. 12 Ve jam me abo, nde 
ete me aye bo, nde me aye tyi'i zene 
ya yen éfia be ba be akômbô zene ya 
yen éfia; nde vôm be awumu bebien 
be aye yené aval ane bia. 13 Amu 
na, avale bêt ete ene minlêmane ya 
minsos, bebo bisaé ya medu'an, be 
avehesane bebien ane minlômane mi 
Christ. 14 A e nji bo jame ya semé; 
amu na, ja'ana Satan a veñesan émien 
ane ange ya éfufup. 15 AjJô te, e nji 
bo beta jam nge bebo bisaé þé fe be 
aveñesane bebien aval ane bebo bisaé 
ya zôsô; mbe beta asu'ulane dap de 
aye bo aval ane mimboane mi mam 
miap mi né. 

16 Me abeta jô na, môt a bo'o 
te simesane na, me ne akut; ve nge 
mi asimesane nalé, ve mi nyonane 
ma ane akut, nde me fe me aye 
wumu mamien tyôtyoé. 17 Jam me 
akobd, me ne te kobô de aval ane 
Tate, ve aval ane nkobô akut, mia'a 
ya ngule ya ñwuman éte. 18 Amu 
bôt abui be awumu bebien mfa’a ya 
minsôn, me fe me aye wumu mamien. 
19 Amu na, mi ajibi mekut a mevak, 
amu miabebien mi ne fek. 20 Amu 
na, mi ajibi môt, nge a ke mia éto 
belo été, nge a soñe mia biôm, nge a 


II BECORINTHIEN 


VIZA 
bi mia minkôm, nge a bet émiene yôp, 
nge a bibi mia asu. 21 Me akobô 
zene ya te duma, aval ane nge bi 
mbe atek. Ve mlia'a ôse môt éziñ a 
ne ayo'o nlem (me akobô nkobô ô ne te 
fek), me fe me ne ayo'o nlem. 22 
Ye be ne Behébreu? ma me ne nalé. 
Ye be ne Beisraélite? ma me ne nalé. 
Ye be ne mvoñe bôt Abraham? ma 
me ne nalé. 23 Ye be ne bebo bisaé 
be Christ? (me akobô ane nso’ étyi) 
ma me adañedañ. Mfa'a ya bisaé, 
ma me adanedan, mfa'a ya menda 
mimbôk, ma me adañedañ, mfa'a ya 
minkasa, me adañ abim e ne ntiñetan, 
mfa'a ya mewu, biyoñ abui. 24 Be 
Bejuif, biyoñe bitan me nga bibane 
minkasa mebibi mewôm menyin a va 
da. 25 Biyofe bila me nga biban 
alé, éyoñe jia me nga lumbane mekok, 
biyoñe bila me nga jibi mbêlane miel, 
alu da a môse wua me nga to bido'o 
mendim été; 26 mfa'a ya mulu, biyoñ 
abui, beangôndô þe asôé été, beangô- 
ndo bewôlé bote biêm été, beangô- 
ndo été be bote ya ayoñe. dam, 
beangôndô été be Begentil, beangôndô 
été mfa'a ya nlam, beangôndô été 
mfa'a ya fé, beangôndô été mfa'a ya 
mañ, beangôndô été vôm bobejafi ya 
medu'an be to; 27 bisaé a nju’ été, 
bivevé été biyon abui, zaé a évé été, 
ntabane zaé été biyoň abui, avep a 
soé été. 28 Akô’ôlane mam mete, 
mme mete me ne atan, jam e ne 
été, nde de atindi ma môs ôse, e ne 
na, ntyelan nleme yôp ajô ya bekirke 
bese. 29 Za a ne atek, a te ye me to 
atek? za a kolôban ôbak, a te ye me 
yôñôk? 30 Nge me ayiane fo’o wumu 
mamien, me aye wumu a mame ya 
atee dam. 31 Zambe nnye a ne 
Esa ya Tate Jesus, nyô a ne duma 
nnôm éto, a yeme na, me ne te laa 
minsos. 32 Mfa’a ya Damas, njôô 
ya be njo bêt Aretas a nga ba'ale 
nlame ya bote ya Damas ane be bi 
ma: 33 a me nga daban aka'a me- 
kok me to nkoé été a lôte mon mbé, 
a me nga sa'ale mo mé. 
12 Me ayiane fo'o wumu mamien, 
akosa bo e ne te yian; ve me 
aye zu mfa'a ya minyenan a minlit- 
ane mi Tate. an ayeme môt 


12: 3 
éziñ be Christ, mimbu awôm a mi- 
nyin mvus (nge nyôl été me ne te 
yem, nge na te ke nyo, me ne te yem; 
Zambe nnye a yem), avale môt ete 
e nga beteban a ke yôpe lale. 3 A me 
ayem avale môt ete (nge nyôl été 
nge te ke nyô, me ne te yem; Zambe 
nnye a yem), 4 aval ane a nga bete- 
ban a ke Paradis, a wô’ô mejo me ne 
te ke atoté, mme mete e ne te ngule 
ya bobane na, môt a kobô me. 5 
Ajo ya avale môt ete, nde me aye 
wumu de: ve mfa’a ya ajô dam, me 
aye bo te wumu de, vengevenge ve 
mfa'a ya ate'e dam. 6 Amu na, 
nge me aye kômbô wumu mamien, 
me aye bo te bo akut; amu me aye 
kobô benya mejôô: ve me abo te bo, 
a za bo na, môt ézifi a ye semé 
ma adañ abim a 16 me né, nge wô’ ô 
ma. 7 A amu beta éwôlô ya minlit- 
ane mite, a za bo na, me aye bete- 
bane yôp adañ nné, éyo é nga vebane 
be ma minsôn été, é mbe nlômane 
ya be Satan, é bôme ma, a za bo na, 
me aye betebane yôp adañ nné. 8 
Mfa'a ya jam ete, me nga ye'elane 
Tate biyofie bila na, é kôlô be ma. 
9 Ane a nga jô me na, Mvame jam je 
ayiane wo: amu ngule jam je adañe 
litiban ate’ été. Ajô te, me aye nye'e 
me wumuk atee dam été a meva'a 
me adañedañ, nde ngule Christ je 
aye tebe me yôp. 10 Ajô te, me 
ayen mvae ate été, meta été, mi- 
ntindan été, bikpwe'ele été, minju' 
été, amu ajo Christ: amu na, éyoñ 
me ne atek, éyoñe te me ne ngu. 

11 Me nto akut: mi nga tindi ma; 
amu me nga yiane kañebane be mia: 
amu na, me nji bo minlôman mi 
adañ ôsu, mvus mfa’a éziñ, akosa bo 
me se ke jôm. 12 Me abele mendeme 
ya nlêman me nga bobane vêm mi 
to a njiban ôse, a mendem a bitua bi 
mam a mimboane mi mame ya ngu. 
13 Amu na, za jam e ne, nde ete mi 
nga sulubane bekirke bevo’o si, venge- 
venge ve na, mamien me nga bo te 
jalé mia njuk? mi jama'ane me abé te. 

14 Mi lô, éyoñe ji é ne ji lale me nto 
nkômesane ya zu be mia; a me aye 
bo te jalé mia njuk: amu me ne te 
jefie biêm WAWA mia: amu na, 


II BECORINTHIEN , 


13: 5 
bon be ne te yiane kêane mam mfa'a 
ya bebiaé, ve bebiaé mbe be ayiane 
kôane mam mfaa ya bon. 15 A 
me aye ve a veban a meva’a me adañ- 
edañ ajô ya minsisim mienan. Nge 
me adafi nye'e mia abui, ye me adañe 
nye'eban tyôtyoé? 16 Ve e bo'o 
nalé, mamien me nga bo te jalé mi 
njuk; ve me nga bo fe’e medu'an, ane 
me nga bi mia a medu'an, 17 Ye 
me nga nyoñe jôm be mia a môt éziñ 
ya ba me nga lôme mia? 18 Me nga 
lepe Tite, a me nga lôme mojañ ate 
ba nye. Ye Tite a nga nyoñe mia 
jôm €zin? ye bi nga bo te wulu aval 
nsisime da été? ye bi nga bo te wulu 
avale bibô’a mebo da été? 

19 Eyoñ ése ji mi asimesane na, 
bi akame biabebien be mia. Mise 
me Zambe bi akobô be Christ. : Ve, 
A bôt me anye'e, mam mese me ne 
mfa'a ya mvolane wônan. 20 Amu 
me ako woñ, a za bo a zen éziñe na, 
éyoñ me azu, me aye bo te koé mia 
aval ane me akômbô, a mamien me 
aye yené be mia aval ane mi ne te 
kômbô; a za bo a zen éziñe na, ntañete, 
mesengan, ayaa, metyama'ane, bi- 
bôta, minsok, mebun, bikukuma bi 
aye bo; 21 a za beta bo na, é6yofi me 
azu, Zambe wom a ye sili me si vôm 
mi to, a me aye yi du ajô ya abui 
bôt ya ba be nga bo abé melu mvus, a 
bo te kôñelane minlem mfa’a ya mvin 
a mangan a bisôk, mbie bite be nga bo. 
|| 3 Eyoñe ji é ne ji lale me azu 

be mia. Ajô se de aye tyi' iban 
anyu bengaa bebaé nge bela. 2 Me 
nga taté jô a me abeta jô, aval ane 
€yoh me nga to éyoñe baa, nalé fe 
éyoñe ji, €yoh me ne momo, ba be 
nga bo abé melu mvus, a ba bevo'o 
bese na, nge me abeta zu, me aye 
bo te kam; 3 amu na, mi ajefi'nlit- 
ane ya Christ a kobô be ma; nnye 
ate a ne te ate'e mfa'a wônan, ve a 
ne ngule be mia: 4 amu a nga tyelé- 
ban croix yôp amu atek, ve a nyiñ 
amu ngule Zambe. Amu na, bia fe 
bi ne ate'e be nye, ve bi aye nyifi 
bia be nye amu ngule Zambe je azu 
be mia. 5 Fombaane miabebien, 
nge mi ne mbunan été; ve'ela'ane 
miabebien. Nge na, ye mi ne te yem 


13: 6 II BECORINTHIEN 13: 14 


mfa'a wônan miabebiene na, Jésus | me to momo, nde, éyoñ me to, me aye 
Christ a ne be mia? vengevenge ve bo te bo ayok, aval ane ngule Tate 
nge mi ne fo'o nsuban. 6 Ve me tola nga ve ma mfa’a ya nlôñan, a sa 
ndi nleme na, mi aye yeme na, bi] mfa'a ya ntyaman. 

se ke nsuban. 7 Nde, bi aye'elane 11 A bobejañ, me asu'ulane jê na, 
Zambe na, mi bo te bo abé; sa amu | va'an. Mi sondô’ô bo mvo'é; bo'an 
na, bi yené nyoñeban, ve amu na,|mvolane minlem; bo'an aval ôsime- 
mi aye bo mam me ne 2080, akosa bo | sane da; taba'an mvo'e été: a Zambe 
bi ne ane nsuban. 8 Amu na, bi se ya nyean a mvo'€ a ye tabe be mia. 
ngule ya bo jame ya tyam benya| 12 Mi bata'an, wua a bata'ane nyo 
mejêd, ve di ya kam benya mejêê. | mbok a nlatane menyu ya be Zambe. 
9 Amu bi avak, éyoñ bi ne atek, a 13 Bôte ya Zambe bese be sili’i mia. 
mi ke ngu: jam ete fe bi aye'elane de, 14 Mvame Tate Jésus Christ, a 
ja'ana nya nkômane wônan. 10 Amu nye'ane Zambe, a mfulane ya Mba- 
ajô te, me atili mam ma, éyoñe te) mba Nsisim, bi tabe'e be mia bese. 


KALATE PAUL A NGA TILI 
BEGALATIE 


nge ji ya Zambe? nge na, ye me 
ajeñe zene ya bo ane bêt be anye'e? 
nge me ngenan me bọ’ ane bêt be 
anye'e, me nga ye bo te bo mbo ésaé 
ya Christ. 

11 Amu na, A bobejañ, me ajô mia 
mfa'a ya mbamba foé a nga kateban 
a ma na, a nji bo jame ya bêt. 12 
Amu na, me nji nyoñe nye be bôt, 
nalé fe me nji yéé nye, ve a nga zu 


Paul, nlôman (sa wu wo aso be 

bêt, sa ke wu wo aso amu bôt, 
ve amu Jésus Christ, a Zambe a ne 
Esa, nnye a nga wômôlô nye ñwuan), 
2 a bobėjañe bese bia be be bi to, 
me atili bekirke ya Galatie kalate: 
3 Mvam é tabe'e be mia a mvo’é, 
bi so'o be Zambe a ne Esa, a be Tate 
Jésus Christ wongan, 4 nnye a nga 
ve émien amu mam abé mangan, amu 
a ye nyii bia mbia si a ne éyoñe jina | be ma a nlitane ya Jésus Christ. 13 
nyo, aval ane Zambe a ne Esa wongan | Amu na, mi nga wô’'ôtan aval ane me 
a nga nye'e:. 5 duma e tabe'e be nye | nga to melu mvus mbunane ya Bejuif 
ataté nnôm eto akui nnôm éto. Amen. | été, ane me nga dañe kpwe'ele kirke 
ya Zambe, a tyame je: 14a me nga 
ke ôsu mbunane ya Bejuif été, a dañ 
abui bote ya miaé wom vom bite 
ya ayofie dam be nga to, a dañe be 
ngu mfa'a ya mba alane ya biyeme 
ya bemvamba. 15 Ve éyofi Zambe, 
nnye a nga tope ma, aso abum be 
nyia wom, 2 loene ma amu mvame 
je, a nga yen mvae 16 ya liti ma 
Mone wé nleme wom été, nde me aye 
kañete nye vom Begentil be to; me 
nji jia ke sili minsôn a metyi: 17 


6 Me aseme amu mi ji'aya kôlô 
be nyo a nga loene mia amu mvame 
Christ, a mi keya tôñe foé fe; 7 
nje é nji bo mbamba foé mfe: ve bôte 
bevo'o be ne été be andeñele mia, 
`a be akômbô kôñelan mbamba foé 
ya Christ. 8 Ve jaana bia, ja'ana 
ange a so yôp, a ye kate mia fo éziñe 
fe, sa nyô bi nga kate mia, nnye a 
nyoñe biyo'e. 9 Aval ane bi nga jô 
melu mvus, malé ate me abeta jô 
éyoñe jina na, Nge môt éziñ a kate |nalé fe me nji bet a ke Jérusalem be 
mia foé éziñe fe, sa nyô mi nga nyoñ, | ba be nga bo minlôman te yen me za 
nnye a nyofie biyoé. 10 Amu na, bo'ok; ve me nga kôlô a ke Arabie; 
ye me ajeñ ékaña’a bêt éyoñe ji, | ane me nga beta WA aa Damas. 


aw 


BEN a MB r E 


PECE R de VS bh 


-a aa Wa a aa a 





fv 


116 
18 Wôna, éyofi mimbu mila mi 
nga lêt, me nga bet a ke Jérusalem 
a yene Céphas, ane me nga tabe be 
nye melu awom a metan. 19 Ve 
me nji yen nlôman mfe ya minlêman 
vengevenge ve Jacques, monyañe 
Tate. 20 Nde ete, mfa'a ya mam 
me atili mia, mi 10, vôm Zambe a to, 
me nji laa minsos. 21 Wôna, me nga 
zu mefôla ya Syrie a Cilicie. 22 
Eyoñe te bekirke ya Judée, mbe be 
mbe ba ya Christ, be ngenan te yem 
ma asu: 23 ve be nga wô’'ôtane ve 
na, Nyô a nga kpwe'ele bia melu 
mvus, éyoñe ji a kañete mbunan a 
nga tyam melu mvus; 24 ane be nga 
kañe Zambe amu ma. 
Wôna, éyoñ mimbu awôm a mi- 
nyin mi nga lôt, me nga beta bet 
a ke Jérusalem, bia Barnabas, me 
nga ke fe Tite namba wom. 2 A 
me nga bet a ke amu nlitan; ane me 
nga kañete be mbamba foé, nnye me 
akañete vôm Begentil be to, ve me 
nga kañete nye asoé vôm ba be nga 
dañe wum be nga to, a za bo zen 
éziñe na, me ake mbi, nge na, me nga 
ke mbi, ékeké. 3 Ve Tite émien, 
bia nye bi nga to, amu a mbe mone 
Grec, a nji tyi'iban atye a ntindan: 
4 e nga bo nalé amu bobenyan ya 
minsos be nga nyin été asoé, mbe be 
nga zu nyi été asoé amu be nga ye 
joñôlô éto beti jangan nje bi bili be 
Christ Jésus, nalé be nga ye ke bia 
eto belo ete: 
vom mfa'a ya zene ya wô’ô be, momo, 
te ke awolo da; nde te benya mejo 
ya mbamba foé be aye tabe be mia. 
6 Ve mfa’a ya ba be nga wum ane 
biwôlô (aval bêt ese be mbe e nji bo 
jam mfa'a wom: Zambe a ne te semé 
ngume môt)— mbe, me ajô na, ba be 


nga wum be nji yele ma jam: 7| 


ve mfa'a mfe na, éyoñ be nga yene 
na, me nga veban mbamba foé mfa'a 
ya minsôso, aval ane Pierre a nga 
vebane nye mliaa ya mintyi' ibane 
metye 8 (amu nyo a nga ve Pierre 
ngu mfa’a ya ésaé nlômane ya mintyi’- 
ibane metye, nnye ate fe a nga ve ma 
ngu mfa’a ya ésaé nlômane ya Be- 
gentil); 9 a éyoñ be nga yen mvam é 
nga veban be KAN ane Jacgues ba 


BEGALATE 





5 mbe bete bi nji ve! 


2221 
Cephas a Jean, mbe bete be nga to ane 
mekêne ya kirke, be nga ve bia Barna- 
bas mo ya mbo nnôme ya fulan ésaé, 
nde bi aye ke mfa'a ya meyoñ me ne 
te yeme Zambe, a be be aye ke mfa'a 
ya mintyi' ibane metye; 10 ve be nga 
kêmbêna, bi simesane minz0z0é; jam 
ete ebien me fe me nga dañe ve 
ngule ya bo. 

11 Ve éyoň Céphas a nga zu 
Antioche, me nga sôane nye me 16 
nye asu, amu a mbe nyoñane mekua. 
12 Amu na, te yen bêt bevo'o þe za 
soo be Jacques, a nga di ba be Be- 
gentil; ve éyoñ be nga zu, a nga jô’é 
a kandane be, amu a nga ko mintyi’- 
ibane metyele woñ. 13 A Bejuif 
bevo'o be nga bo fe medu'an a nye; 
nalé fe Barnabas a nga du'uban a 
medu'ane map. 14 Ve éyoñ me nga 
yene na, be nji wulu zôsô aval ane 
benya mejô ya mbamba foé, ane me 
nga jô Céphas vôm be bese be nga to 
na, Nge wo, ô ne mone Bejuif, wo 
atabe ane Begentil be abo, sa ane 
Bejuif be abo, amu jé wo atindi Be- 
gentil, na, be tabe aval ane Bejuif 
be abo? 15 Bia bi ne Bejuif misa 
ya mbialan, sa bebo mam abe ya 
Begentil, 16 ve bi ayeme na, môt 
a nji kabe amu mimboane mi mame 
ya metiñ, ve amu mbunan a buni 
Jésus Christ, biabebien bi nga buni 
Christ Jésus, nde bi aye kabe amu 
mbunan bi abuni Christ, sa amu mi- 
mboane mi mame ya metiñ. 17 Ve 
nge bia, éyoñ bi nga kômbô kabe 
amu Christ, biabebien bi nga yené 
fe bebo mam abé, ye Christ a ne mbo 
ésaé ya abé? Te ke bebé. 18 Amu 
na, nge me abeta lôñe mam me nga 
tyam, me aliti na, me ne ntyam metiñ. 
19 Amu na, amu metiñ, me nto 
ñwuan mfa'a ya metiñ, nde me aye 
nyiñ mfa’a ya be Zambe. 20 Me nto 
ntyebane croix yôp bia be Christ; a 
me nji fe nyiñ, ve Christ a nyin be 
ma: a ényiñ me to je mfa’a ya minsôn 
éyoñe ji, me to je amu mbunan, ñwô 
me abuni Mone Zambe, nnye a nga 
nye'e ma, a ve émien amu ajô dam. 
21 Me nji bo mvame Zambe momo: 
amu na, nge zôsô a ne amu metiñ, 
wona Christ a nga wu éwuwui. 


Ss] 

A mekute me bête ya Galatie, 
3 za a nga zametane mia fek, mia 
bete Jesus Christ, a mbe ntyebane 
croix yôp, a nga tu'a kateban mise 
menan été? 2 Ve jame dina me aye 
yéé be mia, Ye mi nga nyoh Nsisim 
amu mimboane mi mame ya metiñ, 
nge amu mewô’ô ya mbunan? 3 Ye 
mi ne aka'a mekut ete? vôm mi nga 
taté a Nsisim, ye mi asondô éyoñe 
ji a minsôn? 4 Ye mi nga jibi abime 
mam ete éjibijibi? nge e ne fo'o éjibi- 
jibi. 5 Ajô te, nyô a ve mia Nsisim, 
a bo bitua bi mam vôm mi to, ye a 
bo nalé amu mimboane mi mame ya 
metiñ, nge amu mewô’ô ya mbunan? 
6 Aval ane Abraham a nga buni 
Zambe, ane ô nga lañebane nye mfa’a 
ya zôsô. 7 Ajô te, yemekane na, 
ba be ne ba ya mbunan, mbe bete 
be ne bone be Abraham. 8A ntilan, 
ñwô ô nga taté yen ôsu na, Zambe 
a ye kale Begentil amu mbunan, ô 
nga taté kat Abraham mbamba foé 
na, Meyoñe mese me aye nyoñe bi- 
botan be wo. 9 Nalé ate, ba be ne 
ba be ya mbunan be nyofieya bibotan, 
ba be Abraham nnye a nga buni. 
10 Amu na, abime bôt de atôñe 
mimboane mi mame ya metiñ, nde 
e ne biyo'e si: amu e ne ntilane na, 
Nyô asea bo te bo mbane ya tabe mam 
mese me ne ntilan kalate metiñ été, 
a bo me, nnye ate a nyoñeya biyo’é. 
11 A éfia ya na, te ke môt a ne nkab- 
an mise me Zambe amu metiñ, é 
ne fo'o été: amu na, Zôsôa môt a 
ye nyin a mbunan; 12 a metiñ me 
nji bo jame ya mbunan; ve na, Nyô 
a bo me a ye nyiñ a me. 13 Christ 
a nga kote bia mfa'a ya biyoé ya 
metin, vôm a nga nyoñe biyo’é bi- 
angan; amu e ne ntilane na, Nyô ase 
a tyele élé yôp a nyoñeya biyo’é: 
14 nde ete, bibotan bi Abraham bi 
aye kui be Begentil amu Christ Jésus; 
nde bi aye nyoñ Nsisim ô ne ntiñetan 
amu mbunan. 

15 A bobejañ, me akobô ane bêt 
be wô’ô bo be bo'ok: akosa bo é ne 
ve élate ya bêt, ve éyoñ é nto ñyem- 
etan, te ke môt a bo je momo, nge 
kô’ôlane jam afe été. 16 Nde, mi- 
ntiñetan mite mi nga jôban mfa’a 


BEGALATE 





4: 1 
Abraham, a mvoñe bôte jé. A nji 
jô na, Mevale me mvoñ ane ma ya 
bôt abui, ve ane nyô ya môte wua, na, 
mfa'a ya mvoñe bote jôé, nje éte é 
ne Christ. 17 Nde, me ajô ajô dina 
na, Vôm élat é nga taté yem be 
Zambe atata'a, metiñ, me nga zu éyoñ 
mimbu mintete minyin a mewôm mela 
mi nga lêt mvus éte, me nji. bo je 
momo, a bo ntiñetan ôte éboboé. 18 
Amu na, nge ngap é ne jôme ya metiñ, 
wôna é nji fe bo jôme ya ntiñetan: 
ve Zambe a nga ve je Abraham amu 
ntiñetan. 19 Ajô te, metiñ me abo 
za jame? Me mbe nkô’ôlan amu 
mimboan mi abé akekui éyofi mvoñe 
bôt éte je aye so, nje ntiñetan ôte ô 
mbe ntiñetan; a me nga veban a 
beange a wo mvañe bôt. 20 Ve 
mvañe bêt a nji bo mvañ ya môte 
wua; ve Zambe a ne ve wuwua. 21 
Ajô te, ye metiñ me akômbô tyam 
mintiñetane mi Zambe? Te ke bebé: 
amu na, nge metiñ me nga ye veban 
me mbe ngule ya ve bôt ényiñ, wôna 
zôsô a nga ye fọ’o bo jôme ya metiñ. 
22 Ve ntilan ô nga dili biôm bise abé 
si, nde ntiñetane ya mbunan ya buni 
Jésus Christ wo aye veban be ba be 
abuni. 
23 Ve na, te yen mbunan ô za 
so'ok, bi mbe mbilan nda mimbô’ô 
ya metiñe si, ndilan akekui mbunan 
ôte ñwô wo aye litiban melu ôsu. 
24 Nale ate, metiñ me nto fiye'ele 
wongan a zu bia be Christ, nde ete, 
bi aye kabe a mbunan. 25 Ve éyoñe 
ji, amu mbunan ôte ô soya, bi nji 
fe bo fiye'ele ate si. 26 Amu na, 
mia bese mi nto bone be Zambe, amu 
mbunane ya buni Christ Jesus. 27 
Amu na, abime bote ya be mia e 
nga baptizoban be Christ, nde ete e 
nga jaé Christ. 28 Mone Bejuif a se 
ngule ya bo, nge mone Grec, êlo 6 
se ngule ya bo, nge nti, fam € se ngule 
ya bo, nge minga; amu mia bese mi 
nto mote wua be Christ Jesus. 29 
A nge mi ne ba be ya Christ, wona 
mi ne mvoñe bêt Abraham, mi ne 
benyon ngap, aval ane ntinetan 0 né. 
Ve me ajê na, nté éjian é ne 
mongô, ba 616 be nji kandan mfa’a 
éziñ akosa bo é nasa ya biêm bise; 


i 
4 
; 





aa 


AA AA ge kai aga antaga 


Tenang marana kaag KA Tag Na 


AA AA andhanan inan ai 


4:2 
2 ve a wô’ô beye'ele a beba'ale akekui 
môs ésa a nga tiñeti wo akpwan. 3 
Nale ate fe bia, éyoñ bi mbe bongô, 
bi nga vaa ane belo atata'a bive'ela'a 
bi mame ya si nyo si: 4 ve éyoñ eyon 
8 nga sondô kpwan, Zambe a nga lême 
Mone wé, mbialane be minga, mbial- 
ane metiñe si,- 5 nde, a ye kote ba 
be mbe metiñe si, nde bi aye nyoñ 
éto ya bon. 6 A mi nto bon, Za- 
mbe a nga lôm Nsisime ya Mone 
wé minlem miangan été, ñwô wo 
aloene na, Abba, Tate. 7 Nalé ate, 
ô nji fe bo ôlô, ve mon; a nge ô 
ne mon, wona ô ne nyoñ ngap amu 
Zambe. 

8 Ve éyoñe te, amu mi nji yeme 
Zambe, mi nga vaa ane belo be ba be 
nji bo bezambe ataté éyofi be nga 
téban: 9 ve éyoñe ji, amu mi zuya 
yeme Zambe, ve de adañe na, mi nto 
ñyemane be Zambe, mi abeta bulan 
mvus a ke ton atata'a bive’ela’a bi 
mam e ne atek a azoé, nde ete mi 
akômbô beta tabe éto belo, aya? 10 
Mi aba'ale môs, a bengon, a biyoñ, 
a mimbu. 11 Me ako wofi mlia'a 
wônan, a za bo zen éziñe na, me nga 
bo ésaé be mia éboboé. 

12 A bobejañ, me aye'elane mia 
na, bo'an ane me né, amu ma fe me 
nto ane mi né. Mi nji bo ma abé: 
13 ve mi ayeme na, amu ate’ éziñ 
ya minsôn, nde me nga kate mia 
mbamba foé éyoñ ya ôsu: 14 ajam 
e mbe mia meve'ele minsône miam 
été, mi nji biasé de, nge kat; ve mi 
nga nyoñe ma ane ange ya Zambe, 
aval ane Christ Jésus. 15 Ajô te, 
ébotane jenan é nto vé? amu me ajô 
mia na, nge jam ete e mbe ngule ya 
boban, mi nga ye va mise menan a 
ve ma me. 16 Nalé ate, ye me nto 
nsiñe wônan, amu me nga kate mia 
benya mejôô? 17 Be nji ve ngule 
ya jeñe mia mbamba njeñan; momo, 
be akômbô dipe mia zen, nde mi aye 
jeñe be. 18 Ve e ne mvaé na, mi 
ajeñeban ngul mfa’a ya mbamba jam 
biyoñe bise, ve sa ve éyoñ bia be mia 
bi to. 19 A ayômô bone dam, mia 
bete me abeta kô’ôlô mie akekui Christ 
a nto be mia—20 ve me ne ngule ya 
kômbô na, bia goi bi to éyoñe ji, 


BEGALATE 


5:6 
a kôñelane tyiñe jam; amu na, me to 
mia biyebe. 

21 Katane ma, mia bôt mi akômbô 
tabe metiñe si, ye mi nji wô’ô metih? 
22 Amu e ne ntilane na, Abraham 
a nga bili bo, befam bebaé, wua be 
minga a mbe êlo, a nyo mbok be 
minga a mbe nti. 23 Ve mone ya 
be minga a mbe êlo a nga bialé a 
minsôn; ve mone ya be minga a mbe 
nti a nga bialé a ntiñetan. 24 Mam 
mete me ne nlitan: amu binga bete 
be ne bilate bibaé; jia je aso nkôle 
Sina, je abiaé bone ya éto belo, nje 
éte é ne Agar. 25 Ve na, Agar nyô 
a ne nkôle Sina ya Arabie a funane 
Jérusalem e ne éyoñe ji: amu e to 
éto belo ba be bone bé. 26 Ve Jé- 
rusalem e ne yôp e ne nti, nde ete 
e ne nyia wongan. 27 Amu e ne ntil- 
ane na, 

Va'ak, A nkôkôm, wo ô ne te biaé; 

Bete'e tyiñe yôp, a yôtan, wo ô 
ne te kô’ôlô mie: 

Amu na, bone be nyô a ne te 
nnôm be adañe ba ya nyô a 
bili nnôm, abui. 

28 Nde bia, A bobejañ, aval ane 
Isaac a mbe, nalé ate bi ne bone ya 
ntiñetan. 29 Ve aval ane nyô a nga 
bialé a minsôn a nga kpwe'ele nyô 
a nga bialé a Nsisim éyoñe te, nalé 
ate fe e ne éyoñe ji. 30 Ve ntilan 
wo ajô aya? Vaa minga a ne ôlo 
ba mone wé: amu mone ya minga 
a ne ôlo a ye bo te bo nyoñ ngap ba 
mone ya minga a ne nti. 31 Ajô 
te, A bobejañ, bi nji bo bone ya mi- 
nga a ne ôlo, ve bi ne ba ya minga a 
ne nti. 


Christ a nga kôté bia amu na, 
bi tabe beti: ajô te, yeman ngu, 
te beta bilan ébôñeté ya éto belo si. 

2 Mi lô, me, Paul, me ajô mia na, 
nge mi atyi ibane metye, Christ a ye 
bo te volô mia jam. 3 Ya, me abeta 
kate môt ase a tyi' iban atye na, a 
nto nyô a yiane bo metiñe mese. 4 
Mia be Christ mi maneya kandan, 
mia bôt mi akômbô kabe a metiñ; mi 
kuya a lili mvam. 5 Amu na, bia, 
amu Nsisim a mbunan, bi ayange 
ndi minleme ya zôsô. 6 Amu na, be 


Os t 
Christ, ntyi'iban atyel ô ne te volô, 
nalé fe nsôso; ve mbunane wo abo 
ésaé a nyan. 7 Mi nga ton mvo’é; 
za a nga kame mia na, mi bo te bo 
benya mejô mewôk? 8 Ndutane wu 
ô nji so be nyô a loene mia. 9 Oyôm 
mvusu vi avusu ngum ébañ. 10 
Me abuni mia be Tate na, mi aye bo 
te simesan mfa’a mfe: ve nyô a ndeñ- 
ele mia a ye nyoñe melep mé, nyo 
ase a né. 11 Ve ma, A bobejañ, nge 
me ngenane me kañete’e ntyi'an me- 
tye, amu jé me ngenane me w0'ê 
ékpwe’ele? wona nkolan êba'a ya 
croix ô vaseya. 12 Me nga ye nye'e 
na, ba be azametane mia be aye ke 
ntyi'ane metyele yat. 

13 Amu na, A bobejañ, mi nga 
loban amu na, mi bo beti; ve na, te 
vefiesan éto beti jenan jôme ya bo 
mame ya minsôn, ve na, amu nye'an, 
bo'ane miabebien bebo bisaé ya ba 
bevok. 14 Amu na, metiñe mese me 
ne mboan ajô da été, nde dina na: 
Wo aye nye'e môt mfe ane wo anye'e 
womien. 15 Ve nge mi alôp a di 
miabebien, taba'an ntye mi za jiane 
miabebien. 

16 Ve me ajô na, Wula'an a Nesi- 
sim, ndembene mi aye bo te bo nye- 
ane mame ya minsôn. 17 Amu mi- 
nsôn mi ne te nye'e mam Nsisim wo 
anye'e, a Nsisim ô ne te nye'e mam 
minsôn mi anye'e; amu mam mete 
me asian, da de asiñe da avok; nde 
mi aye bo te bo mam mi akômbô. 
18 Ve nge mi awulu a Nsisim, wona 
mi nji bo metiñe si. 19 Ve na, 
mimboane mi mame ya minsôn mi 
ayené, mmie mi ne na: mejian, mvin, 
bisôk, 20 nkañane bezambe befe, 
mboane bemvi', zin, ntañete, me- 
sengan, ayaa, metyamane, minka- 
ndan, mengam, 21 minyamete, nso'- 
ane bilam, mbia ndian, a aval mam 
ete; mme mete me atu'a lepe mia, 
aval ane me nga tu'a lepe mia na, 
ba be wô’ô bo aka'a mam ete be aye 
bo te nyofi ngape ya ayoñe Zambe. 
22 Ve bibuma ya Nsisim bi ne na, 
nye'an, mevak, mvo’é, évôvoé, njiban, 
mvam, zôsô, mbunan, 23 nje'eban 
nleme si, njôan nlem; atiñ de avini 
aval mam ete e ne momo, 24 A ba 

7 


BEGALATE 


6: 14 
be ne ba be Christ Jésus be tyeléya 
minsôn croix yôp, a fulan mbia mi- 
nkômban a mbia minye'ane mi mame 
ya été. 

25 Nge bi anyiñ a Nsisim, fiwula'- 
ane fe a Nsisim ôte. 26 Mboan 
te bo mebune ya momo duma, a soñe 
miabebien, a sengane miabebien. 

A bobejafi, nge môt a teme na, 
6 a boya abé ézifi, mia bote ya 
Nsisim, mi beta'a sôan avale môt 
ete 2080, a nsisime ya évôvoé; ô sim- 
esa'ane fe womien, 6 za yene fe 
meve'ele. 2 Mi beka'ane mimbe'e 
ya ba bevok, nalé mi aye tu'a jalé 
metihe me Christ. 3 Amu na, nge 
môt a simesane na, a ne jôm ézihi 
éyoñ a ne momo jôm, a du'u émien. 
4 Ve na, môt ase a fombô’ô mboane 
wé émien, wona a ye bi ava'a dé de 
aso ve be émien, te so be.môt mfe. 
5 Amu na, môt ase a ye bee mbe’e 
wé émien. 

6 Ve na, nyo a yéé mejô, a vaa, 
nyo a ye'ele nye, mbamba be mam 
bese. 7 Te du'uban; Zambe a ne 
te jibi ébiasé: amu jôm ése môt a 
mias, nje éte fe a ye kôan. 8 Amu na, 
nyo a mias mfa'a ya minsône mié 
émien, a ye kôane bibole bi mame 
ya minsôn; ve nyo a mias mfa’a ya 
Nsisim, a ye kôan ényiñ ya melu 
mese ya Nsisim. 9 A mbo'an te bo 
atek mfa'a ya mboan mvaé: amu na, 
éyoñ melu me ayian me aye kpwan, 
bi aye kôan nge bi abo te tek. 10 
Ajô te nde, éyoñ bi bili éyoñe ya 
bo, mbojane mam me ne mvae 
mfaa ya bite bese, a dañedañ 
mfa'a ya be ba be ne ba ya nda 
mbunan. 


11 Tameka yenan aka'a beta bi- 
kanga me atili mia a wo wom ma- 
mien. 12 Abime bôt de akômbô 
yené zôsô mfa'a ya minsôn, mbe bete 
be atindi mia na, mi tyi' ibane metye; 
ve amu be nji kômbô wu ékpwe'ele 
amu croix ya Christ. 13 Amu na, 
ba bebien be atyi"ibane metye be nji 
ba'ale metiñ; ve be akômbô na, mi 
tyi'ibane metye, nde be aye wum 
amu minsône mienan. 14 Ve e bo'o 
te ke bebé mfa'a wa na, me wum 


6: 15 
a jam afe, vengevenge ve amu croix 
ya Tate Jesus Christ wongan, amu 
nje éte si nyo é tyebeya croix yôp 
mfa'a wom, a ma me tyebeya croix 
yôp mfa'a ya si nyo. 15 Amu na, 
ntyi'an atye ô se ke jôm, nalé fe 
nsôso ô se ke jôm, ve mfefé mbialan. 
16 A abime bôt de aye wulu a atiñe 


BEGALATE 


6: 18 
di, mvo’é é tabe’e be be, a mvam, a be 
Israël ya Zambe. 

17 Môt te beta ndeñele ma; amu 
na, me be'e bifele mendeme ya Jésus 
nyêle jam. 

18 A bobejafi, mvame Tate Jésus 
Christ wongan é tabe'e be minsisime 
mienan. Amen. 


KALATE PAUL A NGA TILI 
BEÉPHÉSIEN 


Paul, nlômane ya Christ Jésus, 

amu nkômbane ya Zambe, me 
atili bote ya Zambe be to Ephese, a 
ba be abuni be Christ, kalate: 2 
Mvam é tabe’e be mia, a mvo’é, bi so’o 
be Zambe Esa wongan, a be Tate 
Jésus Christ. 


3 Ekaña’a é bo’o be Zambe a Esa 
ya Tate Jésus Christ wongan, nnye 
ate a nga botane bia a bibotane ya 
Nsisim bise, bi so’o yôp été be Christ: 
4 aval ane a nga tope bia be nye, te 
yene si nyo é za teba'an, nde ete bi aye 
bo zôsô a te ke bijô vôm a to, nye’an 
été: 5 a nga taté telé bia mfa'a ya 
nyoñe bia be émien ane bon amu 
Jésus Christ, aval ane mbamba nye- 
ane ya nkômbane wé, 6 mfa’a ya 
ékafia'a ya duma ya mvame jé, nje 
éte a nga ve bia akape be Nyô a 
nye'e: 77 bi bili nkôtane wongan be 
nye amu metyi mé, njamane ya mi- 
ntyamane metiñe miangan, aval ane 
abui mame ya mvame jé, 8 nje éte 
a nga dañe sôé bia mfa’a ya ñyeman 
ôse a fe’ ése, 9 vôm a nga liti bia 
nsolane jame ya ntyľane wé, aval 
ane mbamba nkômbane wé nnye ate 
a nga telé be nye 10 mfa’a ya nkôm- 
ane ya €yon biyon bi aye kpwan, a 
late biôm bise be Christ, biôm bi ne 
yôp été, a biôm bi ne si nyo; me ajo 
na, be nye, 11 be nnye ate fe bi nga 
boban ngap, vôm bi nga taté teléban 
aval ane ntyi'ane ya nyo a wô’ô bo 
mam mese aval ane fie'e ya-nkêmbane 
wé; 12 mfa'a opr bi kati etoto'o 





je, bia bete bi nga taté tabe ndi 
minlem be Christ: 13 be nnye mia 
fe, vôm mi nga wô’ ajô ya benya 
mejôô, mbamba foé ya nyiane wônan, 
—be nnye, amu mi nga buni fe, ane mi 
nga feteban a Mbamba Nsisim ya 
ntiñetan, 14 nnye atea ne mbômô 
ya ngape jangan, akekui nyiane ya 
biôm bi Zambe émien, mfa'a ya kañ 
étôto’o jé. ` 

15 Amu jam ete, ma fe, vôm me 
nga wô’'ôtan ajô ya mbunane ya be 
Tate Jésus ñwô ôte ô ne be mia, a 
nyan mi aliti mfa'a ya bote ya 
Zambe bese, 16 me ne te jô’é ve 
akéva amu ajô denan, me atot ajô 
denan éyoñ me aye'elan; 17 na, 
Zambe ya Tate Jésus Christ wongan, 
Êsa ya étôtok, a ye ve mia Nsisime 
ya ñyeman a nlitan ane mi aye yeme 
nye; 18 mise ya minlem mienan 
me yen, nde mi aye yeme jôm ndi 
minleme ya nloene wé é né, jôm abui 
mame ya étôto’o ya ngape jé mfa’a 
ya bêt bé`e` né,- 19- a jôm. abul 
éwôlô ya ngule jé mfa’a wongan bia 
bôt bi abuni e né, amu mboane ya 
ngul ya éwôlô jé, 20 ñwô ôte a nga 
bo be Christ éyoñ a nga wômôlô nye 
ñwuan, a toé nye mbo nnôme wé 
yôp été, 21 mbetane yôp a dañe ba 
bese be adañedañe biwôlô, a ba be 
adañe biwôlô, a ba be ne biwêlê, a 
ba be ne abe biwôlô, a jôé se e ne 
nyôlan, sa si nyô étam, ve nalé fe 
nyô je aye bo: 22 ane a nga telé biêm 
bise bi wô’ô nye mebo mé si, a telé 
nye Njoo ya jê6 biêm bise mfa'a 


123 
ya kirke, 23 nje é ne nyôle jé, njal- 
ane ya nyo a jalé biêm bise biôm 
þise ya été. 

A mia a nga ve ényiñ, €yoh mi 
2 nga to miñwuan amu mintyamane 
metiñe mienan a mam abé menan, 
2 mme mete mi nga wulu été melu 
mvus aval ane dulu ya si nyo, aval 
ane njôô ya ngule ya ñyem été, nyo 
ya nsisim wo abo ésaé éyoñe ji be 
bôt be ne melô; 3 bia bese fe bi nga 
to be be melu mvus mbia minkô- 
mbane ya minsône miangan été, a 
bi nga bo mbia minkômbane ya mi- 
nsôn a mi ya nlem, a bi nga bialé 
bone ya ayaa, aval ane ba bevok:—4 
ve Zambe, vôm a mbe abui mvam, 
amu beta nye'ane wé ñwô ôte a nga 
nye'e bia, 5 akosa bo éyoñ bi mbe 
miñwuan amu mintyamane metiñe 
miangan, ane a nga ve bia ényiñ bia 
be Christ (mi nga nyiñ amu mvam), 
6 ane a nga wômôlô bia be nye, a toé 
bia be nye yôp été, be Christ Jésus: 
7 nde ete biyoñ ya ôsu a ye liti étua 
abui mame ya mvame jé vôm a 
mvamane bia be Christ Jésus; 8 amu 
na, mi nyiñeya a mvam, amu mbunan; 
a jam ete e nji so be miabebien, e 
ne mveane Zambe; 9 sa di ya mi- 
mboane mi mam, nde, te ke môt a 
ye wum. 10 Amu na, bi ne ntéane 
wé, ntéban be Christ Jésus, amu bi 
aye bo mbamba be mam, mme mete 
Zambe a nga taté kôme na, bi wulu 
me été. 

11 Ajô te, mi simesa’ane na, melu 
mvus mia, mi mbe Begentil mfa'a ya 
minsôn, mi alobane na, Minsôso be 
ba be alobane na, Mintyi' ibane Metye 
mfa'a ya minsôn, mboane ya mo; 
12 na, éyofie te mi nga to nkandan 
be Christ, mvasan mfa'ja ya ayoh 
ya Israél, a bejin mfa'a ya bilate ya 
ntiñetan, mi nji bi ndi minlem a te 
ke Zambe si nyo. 13 Ve éyoñe ji, 
be Christ Jésus, mia bêt mi nga to 
ôyap melu mvus, mi nto bebé metyi 
me Christ été. 14 Amu na, nnye ate 
a ne élate jangan, nnye a nga bo biôm 
bibaé jôme jia, a tyam ésu ya zañ é 
nga kandé, 15 vôm a nga va ziñ a 
minsône mié, mintiñetane ya metiñ, 
mme mete me mbe mveane memvinda 


BEEPHESIEN 


3: 10 
ete; nde a ye té mfefe môte wua be 
émien, ô soo be bote beba, a bo 
élat nalé; 16 aa ye late be bebaane 
be bo nyôle jia be Zambe amu croix, 
amu a maneya wôé ziñ éte a je: 17 
ane a nga zu kate mia foé ya élat, 
mia bôt mi mbe ôyap, a foé ya élat 
be ba be mbe bebé: 18 amu na, 
amu nye bia bebaane bi bili anyine 
dangan Nsisim wua été a ke be Tate. 
19 Nalé ate, mi nji fe bo bejin a 
mintabe, ve mi nto bemie nlam mia 
be bôte ya Zambe, a ba ya bôte ya 
nda Zambe, 20 mi ne nlôñan mbô’- 
ane si minlôman a bekulu mejô yôp, 
Christ Jesus émien a ne beta ako'o 
ya jua; 21 be nye ngum nda ôse, 
ñwô biêm bise ya été bi alateban 
vôme wé, je alôñeban a bo mbamba 
temple be Tate; 22 þe nye mia fe mi 
ne nlôñan vôme wônan ane mibo nda 
ya Nsisim été, nje Zambe a ye tabe. 
2 Amu jam ete, me, Paul, mbô’ô 

Christ Jésus amu ajô ya mia Be- 
gentil, — 2 nge e ne nalé na, mi wô’ôya 
nkômane ya mvame Zambe, nje éte 
é nga vebane be ma mfa’a wônan; 
3 na, nsolane jam ô nga katebane be 
ma a nlitan, aval ane me ate taté 
tili a mejô tyôtyoé, 4 mme mete, 
éyoñ mi alañ, mi aye bo ngule ya yem 
ñyeman me ayem nsolane jame ya 
Christ; 5 ñwô ôte ô nji litiban be 
bone be bôt miaé mife, aval ane ô 
nenlitan éyoñe ji, be mbamba minlôm- 
an a bekulu mejô bé a ngule ya 
Nsisim; 6 e ne na, Begentil be nto 
beébe benyoñ ngap, a be ne fe bibu'a 
ya nyôl éte, a be ne fe benyoñ ya ntiñ- 
etan ô ne be Christ Jésus amu mba- 
mba foé, 7 nnye ate me nga teléban 
mbo ésaé, aval ane mveane ya mvame 
Zambe ô né, nje éte é nga vebane be 
ma, aval ane mboane ya ngule jé. 
8 Be ma, ma me adañe bôte bese ya 
Zambe be adane tyôtyoé, tyôtyoé, 
mvame nyô é nga veban, na, me 
kate Begentil abui mame ya be Christ 
e ne te jame ya fas; 9 a na, me bo 
bôte bese be yene jôm nkômane ya 
nsolane jam ô né, wê ôte ô nga solô 
be Zambe miaé mise, nnye a nga té 
biôm bise; 10 nde te na, éyoñe ji 
mevale E Naa Zambe me aye 





3: ti 
litiban amu kirke be beange be adahe 
biwôlô a ba be ne ngu yôp été, 11 
aval ane ntyi'ane ya nnôm éto ñwô 
ôte émien a nga tyi'i be Christ Jésus 
Tate wongan: 12 þe nye ate bi bili 
minleme ya beti a ngule ya nyin a 
mbunan, amu mbunan wongan ya be 
nye. 13 Ajô te, me asili na, mi bo 
te kat amu minju'u miam ya ajô den- 
an, mmie mite mi ne étôto’o jenan. 

14 Amu jam ete, me akute meboñe 
si a ye'elane Tate, 15 be nye nda 
bêt ése ya yôp été a si nyo je ayôbane 
jôé dé, 16 na, a ye ve mia, aval ane 
abui mame ya étôto’o jé e né, na, mi 
aye veban ngul a ngu be môte ya été 
amu Nsisime wé; 17 nde Christ 
a ye tabe minlem mienan été amu 
mbunan; mfa'a ya na, mia, amu mi 
ne mbemane mindi a nlôñane nye'an 
yôp, 18 mia be bote ya Zambe bese 
mi aye bo ngule ya yem ndam a nté 
a ôyap yôp a édok, 19 a yeme fe 
nye'ane Christ, ñwô ôte wo adah 
ñyeman, nde mi aye jaé akekui 
njalan ôse ya Zambe. 

20 Nde ete, be nyô a ne ngule 
ya bo étua abui mam adañe mam 
mese bi asili nge simesan, aval ane 
ngule je abo ésáé be bia, 21 duma e 
bo'o be nye kirke été a Christ Jésus 
été akekui miaé mise ya nnôm éto 


a nnôm éto. Amen. 
Æ Ajô te, me, mbô’ô ya be Tate, 
4 me aye'elane mia na, mi wulu 
ane de ayian nloen ñwô ôte mi nga 
loban, 2 a nje'ebane minlem ôse a 
a évôvoé ése, a Otete'e ya yaa, mia- 
bebien mi jiba'an a nye’'an; 3 mi 
tuka’a ve'ele ba'ale ntaban nleme wua 
ya Nsisim nlatane ya fñbwa été. 4 
Nyôle jia é ne, a Nsisime wua, avale 
fe ane mi nga loban ndi minleme jia 
ya nloene wônan; 5 Njôô wua, mbu- 
nane wua, mbaptizô wua, 6 Zambe 
wua a Ésa ya bese, nnye ate a jôô 
bese, a bili bese, a to be bese. 7 Ve 
mvam é nga vebane be môt ase ya 
be bia, aval ane jôm Christ a ve'e je 
biôm a ve, é né. 8 Ajô te, a jô na, 

Eyoñ a nga ke yôp été, a nga ke 

biôm a nga bi minkôm, 
Ane a nga tidi biêm, 


BEEPHESIEN 


4: 25 
9 (Ve ajo dina na, A nga ke yôp été, e 
ne jé, ve na, a nga taté fe sise bido’o 
ya si été? 10 Nyô anga sise si a ne 
fe nyô a nga bet a ke ôyap yôp ese 
yat, nde ete a ye jalé mam mese ne 
lut.) 11 Ane a nga telé bevo’o be bo 
minlôman; a bevo'o bekulu mejô; a 
bevo'o bekate foé; a bevo’o bepasteur 
a beye'ele; 12 na, be kome bôte ya 
Zambe mvo’é, mfa'a ya bo ésaé mvol- 
an, mfa'a ya lôñ nyôle Christ: 13 
akekui éyoñ bia bese bi akui ngum 
abime ya mbunan, a di ya yeme 
Mone Zambe, akui mboane ya nya 
môtô, akui nné ya abime ya njaéane 
Christ: 14 nde bi aye bo te beta bo 
bongô, a yeñelane li a li a yele a 
évuñulu ése ya ñye’elan, amu medu'- 
ane ya bôt a atyeñe mame ya minsos, 
aval ane atyeñe fe'e ya bikotekot bi 
bêt; 15 ve vôm bi akobô benya mejô 
nye'an été, bi aye yaé mimfa’a mise 
be nye, nnye a ne nlô, Christ émien; 
16 be nye, ngume nyôl ôse, ébu'a 
ése ya nyôl été je alateban a timbi 
vôme wé amu biêm jua ése je ave, 
aval ane ébv’a ése je abo ésaé abim de 
ayian, je ayale nyô a nlôñan je alôñ 
ébien nye'an été. 

17 Ajô te, me ajô ajô di, a kañete 
be Tate na, mi nji fe wulu ane bêt 
be ne te yeme Zambe be awulu fe, 
bemomo be mame ya minlem miap 
été, 18 amu be ne dibi été mfa'a ya 
mefe'e map, mvasan mfa’a ya ényiñe 
Zambe, amu ndiman 6 ne be be, 
amu ayete ya minlem miap; 19 mbe 
bete, be maneya vôô minlem, be nga 
ve bebien mfa’a ya bisôk, a bo mam 
mese me ne mvin minyamete été. 
20 Ve mi nji yéé Christ nalé; 21 
nge e ne nalé na, mi nga w0'0 nye, a 
yéé be nye, aval ane benya mejo 
be ne be Jesus: 22 na, mi va nnôme 
môt, mfa’a ya aval ényiñe denane ya 
melu mvus, ñwô ôte wo aboé aval 
ane mimbia minkômbane ya medw'an; 
23 a na, mi bo mimfefé misa ya 
minsisime ya minlem mienan, 24 
a jaé mfefé môt, ñwô ô nga téban ô 
funa'ane Zambe mfa’a ya zôsô a mfub- 
ane ya benya mejôô. 

25 Ajô te, mi va'a minsos, mia 


.môte wua a kobô’ô nyo mbo'o benya 


4: 26 
mejôô: amu na, bi ne bibu'a, jia é 
ne ji ya bi bivok. 26 Mi yaja, a te 
boan abé: te yebane na, jôp e dim 
ayaa denan e to: 27 nalé fe, te veane 
Satan vôm. 28 Nyô a nga wup, a 
bo'o te beta wup: ve de adah mvae 
na, a bo'o ésaé, a jôm é ne mvae a 
mo mé, nde te a ye bi jome ya ve 
nyo a yiane nyoh.” 29 Te yebane 
na, ébol nkobô é kui anyu denan, ve 
aval e ne mvaé ya vol, ane de ayiane 
ba be ayiane nyoñ, nde te de aye ve 
ébotane be be be awôk. 30 A te vean 
Mbamba Nsisime ya Zambe ôlun 
nlem, nnye ate mi nga fetebane nye 
akekui môse ya nkôtan. 31 Ziñ ése, 
a ayaa, a ayok, a miñyôn, a ébiasé, bi 
vase be mia, a abe nlem ese; 32 
a mia, wua a mvama ane nyo mbok, 
a boan mvam minlem, môt ase a 
jaméé nyo mbok, aval ane Zambe 
fe a nga jamé mia be Christ. 
Ajô te, bo'ane bevu be Zambe, 
ane bon be ne nye'an; 2 a wulu 
nye'an été, aval ane Christ fe a nga 
nye mia, a ve émien ajô dangan, 
ane mvean a metuna'a mfa'a Zambe 
a bo ényum é ne mvaé ya nyumulu. 
3 Ve mejian, a mvin ése, nge mi- 
nyamete, bi bo'o te totebane vom 
mi to, aval ane de ayiane bôte ya 
Zambe; 4 nge mam me ne ôson, 
nge nkobô ô ne te fek, nge mbia 
fianga, mbie bite bi ne te yian: ve 
de adah mvae na, mi va'an akéva. 
5 Amu mi ayeme fo'o jame dina na, 
te ke mbo mejian, nge mêtane mvin, 
nge minyameta mêt, nnye ate a ne 
nkañe bezambe befe, a nyofi ngap 
€zin ya ayofie Christ ba Zambe. 6 Te 
kañesane na, môt éziñ a du'u mia a 
bemomo bifia: amu na, amu mam 
mete, ayaa Zambe de azu be bôte ya 
melo. 7 Ajô te, mia be be, te boane 
benyofi; 8 amu na, melu mvus mi 
mbe dibi, ve éyoñe ji mi ne éfufupe 
be Tate: wula'an ane bone ya éfufup 
9 (amu na, bibuma ya éfufup bi to 
mbamba be mam a zôsô a benya mejô 
bese été), 10 mi fasane mam me ne 
mvae mfa'a Tate; 11 mi bo'o te 
fulane mame ya dibi me ne te bibuma, 
ve de adañ mvaé na, mi va'a me bijô; 
12 amu na, mam me aboban été 


BEEPHESIEN 


5: 38 
asoé me ne ôsone ya tot. 13 Ve mam 
mete mese, éyoñ me maneya vebane 
bijê, me ayené a éfufup: amu na, 
jam ese de ayené e ne éfufup. 14 Ajô 
te, a jô na, A wo môt ô ne ôyo, 
ve'e Oyo, a wômô fñwuan, a Christ 
a ye faé wo éfufup. 

15 Ajô te, mi tuka’a fombô ane 
mi awulu, sa ane ba be ne te fek, ve 
ane ba be ne fek; 16 mi tôtane 
mame ya biyoñ, amu melu me ne abé. 
17 Ajô te, te boane mekut, ve mi 
yemane mam Tate a kombo. #18 
A te boan nso'ane vin, ñwô ôte nzame- 
tane mam ô ne été, ve mi jabane ne 
lut a Nsisim; 19 wua a kobô’ô nyo 
mbo'o a bepsaume a bia a miñyian 
mi bia ya Nsisim, mi yi'ane bia a 
bôme Tate biôm minlem mienan été; 
20 a ve Zambe, nnye a ne Ésa, akéva 
biyoñe bise mfa'a ya mam mese a 
joe Tate Jésus Christ wongan; 21 
a wua a bo'o nyo mbo'o mewôk mbo- 
ane ya woñ ya Christ été. 

22 A beya, mi bo'ane benyo beyôm 
mewôk, aval ane nge Tate. 23 Amu 
na, nnôm a ne nlô ya be nga, ane 
Christ fe a ne nlô ya kirke, émien 
a ne fe nyii ya nyô. 24 Ve aval 
ane kirke je awô’ô Christ, nalé ate 
beyale fe bo boo mfa'a ya beyôme 
bap mfa'a ya mam mese. 25 A þe- 
yôm, nyeka'ane benyo beya, aval ane 
Christ fe a nga nye'e kirke, a ve 
émien amu je; 26 na, a ye tune je, 
vôm a nga mane fubu je a nsôbane 
ya mendim a mejô, 27 nde a ye ve 


émien kirke, étôto’o kirke, nje je aye 
bo te bi ayeñ, nge mbot, nge jam éziñ 


aval ete; ve na, je aye bo mfuban a 
te ke bijo. 28 Aval ete, beyôme fe 
be ayiane nye'e beyale bap aval ane 
menyôle mape bebien. Nyô a nye'e 
nga, nnye a nye'e €mien: 29 amu na, 
te ke môs môt a nga vini minsône 
mié émien; ve a voñôlô a ba'ale mie, 
aval ane Christ fe a bo kirke; 30 
amu na, bi ne bibu'a ya nyôle jé. 
31 Amu ajô te, fam je aye li ésa ba 
nyia wé, a jeaye bi ngale wé; a be bebaé 
be aye bo nsône wua. 32 Nsolane 
jame wu ô ne anen: ve me akobô mfa’a 
Christ ba kirke. 33 Akôsa bo nalé, 
mia bese fe, KA SA a nyeke'e 


6:1 


BEEPHESIEN 


6: 24 


ngale wé aval ane a nye'e émien; a!wosane ya Zambe bise, nde mi aye 


nga a ba'ale'e na, a semé nnôme wé. 
49 A bon, va'ane bebiaé benan me- 
wo be Tate: amu nalé a ne zôsô. 
2 Tuka'a kañ éso ba nyua (nde e ne 
atiñ ya ôsu e bili ntiñetan), 3 nde 
ete wo aye yen mvaé, a wo aye nyiñ 
ayap sinyô. 4A mia beesa, te sohane 
benyo bon: ve mi yale'e be melep a 
nye'elan Tate été. 

5 A bebo bisaé, bo'ane ba be ne 
beéso benan mfa’a ya minsôn, mewôk, 
a won a mfô’ôban, aval mboane da 
ya minlem mienan, aval ane nge mi 
abo Christ; 6 sa a zene ya mboane 
ya mis été, aval ane ba be abo ane 
bôt be anye'e; ve aval ane nge mi 
ne bebo bisaé be Christ, ve bo ane 
Zambe a nye, mboan wo aso nlem; 
7 ve bo ésaé a mbamba nlem, aval 
ane nge mi abo Tate, sa bôt: 8 
amu mi ayeme na, mbamba jam ase 
môt ase a bo, nde ete fe a ye beta 
nyone be Tate, ja'ana a ne ôlo, nge 
nti. 9 A mia, beésa, bo'ane fe be 
avale mam ete, a j6'an nka’ane melep: 
amu mi ayeme na, nyô a ne Ésa wop 
a éñwônan mia bese, a ne yôp été, a 


nseman ngumba môt ô nji bo be 
nye. 4 
10 Me asu'ulane jô na, bo'an ngule 


be Tate, a ngule ya nguleje ete. 11 
Jaéane biêm mewosane ya Zambe 
bise, nde mi aye bo ngule ya tebe a 
wosan atyeñe medu'ane ya Satan. 12 
Amu na, mewosane mangan me nji 
wosane minsôn a metyi, ve wosane ba 
be adañe biwôlô, a wosane ba þe ne 
ngu, a wosane bejôô ya si nyo ya 
dibi di, a wosane bizu'u minsisime 
ya abé, mmie mite mi ne mefôla ya 
yôp. 13 Ajô te, nyoñane biôm me- 


bo ngule ya yem a jibi éyofi ya mbia 
môs, a €yoh mi maneya kome mam 
mese, mi teba'an. 14 Ajô te, mi 
teba'an, vôm mi maneya jaé benya 
mejô ntiñetan angeteh, a vôm mi 
maneya jaé ébene ya zôsô tôé, iba 
vôm mi maneya jaé nkômesane ya 
mbamba foé ya mvo'é mebo menane 
si; 16 minyoñeya fe ebene ya mbunan, 
nje éte mi aye bo ngule ya dime je 
mekofie me nduan me mbia mêt ate 
mese. 17 A mi nyoñan af6'6l6 ya 
nyian, a nkpwaté mekône ya Nsisim, 
fiwô ôte ô ne mejô me Zambe: 18 
mi ye'ela'ane biyoñe bise Nsisim été 
a meye'elane mese a nja'an ôÔse, a 
momban mfa’a ôte a mban a nja'an 
ôse, ajô ya bôte be Zambe bese, 19 
a ajô dame na, ngule ya kobô je aye 
vebane be ma éyoñ me akui anyu 
dame na, me kañete nsolane ya mba- 
mba foé a ayo'o nlem, 20 amu nnye 
ate me ne nkat mbañete me tii ngô- 
kop; nde me aye kobô nye a ngu, 
aval ane me ayiane kobô. 


21 Ve amu na, mia fe mi yeme 
mam mam, aval ane me abo, Ty- 
chique, monyañ bi anye'e, zôsôa mbo 
ésaé mfa'a Tate, nnye a ye kate mia 
mam mese: 22 nnye ate me nga 
lôme be mia amu jame dina ebiene 
na, mi yem ane bi to, a na, a ye volô 
mia minlem, 


23 Mvo’é é bo'o be bobenyañ, a 
nye'an a mbunan, bi soo be Zambe 
nnye a ne Esa a be Tate Jésus Christ. 
24 Mvam é bo'o be ba bese be anye'e 
Tate Jesus Christ wongan a nye'an 
ô ne te boé. 


KALATE PAUL A NGA TILI 
BEPHILIPPIEN 


Paul, bia Timothée, bebo bisaé | beévêque a bediacre, kalate: 2 Mvam 

be Christ Jésus, bi to, me atili|é bo'o be mia a mvọ’é, bi soo be 
bote ya Zambe bese be ne be Christ | Zambe Esa wongan a be Tate Jésus 
Jesus, mbe be va SE INDE ba bel) Christ. 


T3 

3 Me ave Zambe wom akéva asim- 
esan ese me asimesane mia, 4 melu 
mese nja'ane wom êse ajo mia bese 
me w0'êjaéa mevak, 5 amu mful- 
ane wônan ñwô ôte mi nga fôlô mba- 
mba foé ataté môse ya atata’a azukui 
éyoñe ji; 6 amu me abuni ajô dina 
ebiene na, nyô a nga taté mbamba 
ésaé be mia a ye tu’a sondô bo je 
akekui môse Jésus Christ: 7 aval 
ane e ne zôsô mfa'a wome na, me 
simesane mia bese nalé, amu me bili 
mia nleme wom été, amu na, jaana 
mengata'a mam été, jaana €yoh me 
akam a yemete mbamba foé, bia be 
mia bese bi ne benyoñ mvam. 8 
Amu na, Zambe a ne ngaa wom, aval 
ane me adañe yi mia bese abui mvame 
Christ Jésus été. 9 A jame dina me 
aye'elane na, nyeane wônan ô bulu 
bo a beta kô’ôlan mfa’a ya ñyeman a 
fe’ ése; 10 nalé ate, mi aye yemelane 
mam me adai mvae; nde mi aye bi 
minleme ya zôsô a te jame ya kold 
ôbak akekui mose Christ; 11 a jaé 
ne lut a bibuma ya zôsô, mbie bite bi 
aso be Jésus Christ, mfa'a ya duma a 
ékaña’a Zambe. 

12 Nde, A bobejañ, me akômbô 
mi yeme na, mam me nga bo be ma, 
mme me nga dañe tindi mbamba foé 
ôsu; 13 nde ete mengata'a mam 
me nga yené amu Christ mfa'a ya 
nda bezimbi bese be aba'ale njôô, a 
be ba bevo'o bese; 14 a nde fe 
bobenyan ya be Tate ba be adañ 
abui, amu be atu'a bo ngu amu me- 
ngata'a mam, be adane bo ayo'o ya 
kobô mejô me Zambe, te ko woh. 
15 Bevo'o be akañete fo’o Christ a 
mesengan a ntañete; a ba bevo’o fe 
a mba ôsimesan: 16 bevo'o be abo 
nalé a nye'an, a yeme na, me ne 
ntelane ya kam mbamba foé; 17 
ve ba bevo’o be akate Christ a metya- 
ma'ane, sa a minleme zôsô, be asime- 
sane na, be aye ve ma ôlun nlem éyoñ 
me ne nka'an. 18 Jé é boya? ve 
jame dina na, zen ése, ja'ana nyo 
ya medu'an, jaana nyo ya benya 
mejôô. Christ a ne nkafietan; me 
ava amu jam ete, ya, a me aye beta 
vak. 19 Amu me ayeme na, jame di 
de aye swulan mfa'a ya nyiane wom, 


BEPHILIPPIEN 


208 
amu meye'eiane menan a mam Nesi- 
sime ya Jésus Christ wo ave, 20 
aval ane nya ôsimesane wom a ntab- 
an ndi bi né, na, te ke mfa’ éziñ 
me aye veban ôsone nyô, ve na, a 
ayo'o se, aval ane biyoñe bise, nalé 
fe éyoñe ji, Christ a ye wum a nyôle 
jam, ja'ana a ényiñ, jaana a awu. 
21 Amu na, mfa'a wom ajô ya me 
vee e ne Christ, a di ya wu de adañ 
mvae. 22 Ve nge ajô ya vebe mia'a 
ya minsôn, — nge jam ete de aye wum 
bibuma ya ésaé jam, wôna jam me 
aye top, me ne te yem. 23 Ve me 
yem zañe mam mete mebaé, me akô- 
mbo kôlô a tabe be Christ; amu nalé 
a dafiedah mvae: 24 ve ntabane 
ya me to minsôn wo adañe yian ajô 
denan. 25 A vôm me bili mbunane 
wu, me ayeme na, me aye tabe, ya, 
a me aye tabe bia be mia bese, a ke 
mia ôsu a ve mia ava'a mbunan été; 
26 nde ñwumane wônan wo aye bulu 
bo be Christ Jésus be ma, amu ntaban 
bia be mia bi aye beta tabe. 27 Ve 
jame da na, aval ntabane ya ényiñe 
jenan e bo'o aval ane de ayian mba- 
mba foé ya Christ: nde, ja/ana me azu 
yene mia, jaana me ne momo, me 
aye wê'êtan ane mi to, na, mi yem 
ngu nsisime wua été, a nleme wua, 
a sôngan amu mbunane ya mbamba 
foé; 28 a te koane besiñe benan 
woñ a jam éziñ: nalé ate a ne nya 
ndeme ya njañan mfa’a wop, ve é 
ne nyo ya nyiane wônan, a ñwô ôte 
wo aso be Zambe; 29 amu na, e 
nga vebane be mia ajô Christ, sa ve 
na, mi bo ve buni nye, ve nalé fe na, 
mi jibi mintaé amu ajô dé: 30 mi 
bili aval nsôngan ete, nde mi nga 
yene be ma, a mi awô’'ôtan éyoñe 
jina na, e ne be ma. 

Ajô te, nge nleban ézifi ô ne be 
2 Christ, nge mvolane minlem €zifi 
ya nye'an, nge mfulane minlem ézifi 
ya Nsisim, nge nya mvame a éngôngô, 
2 jalane meva'a mam ne lut, na, 
mi bo'o ba ya ôsimesane via, a bi aval 
nye'ane da, a aval nkañesane da, a 
aval nleme da; 3 te boane jam amu 
metyama'ane nge amu mebune ya 
momo duma, ve a nje'eban nleme si, 


mêt ase a in mbok a dañ 
1 


PARI 
nseman a semé émien; 4 môt ase 
ya be mia te fombô ve mfa'a ya mam 
mé émien, ve môt ase ya be mia a 
fombô’ô fe mam me ya ba bevok. 
5 Mi bian aval ôsimesan ete be mia, 
nde te e mbe fe be Christ Jésus: 6 
nnye ate, a mbe Zambe émien, a 
nji yen ntaban abima Zambe jôme 
ya kame je, 7 ve a nga yen émiene 
momo, a tabe ane mbo ésaé, a nga to 
aval ane bôt; 8 a a nga yené ane 
môt, ane a nga suu émiene si, a nga 
bo mewôk ja'ana akekui awu, ya, 
awu ya croix. 9 Ajô te, Zambe fe 
a nga dañe bete nye yôp, ane a nga 
ve nye jôé, nde te de adañe jôé ese; 
10 nde te, be jôé Jesus, meboñe mese 
me aye kutubu si, ma ya biôm bi ne 
yôp été a biôm bi ne si nyô a biôm 
bi ne si été, 11 nde te fe, ôyem ôse 
vi aye meme na, Jésus Christ a ne 
Tate, mboane ya wumulu Zambe, 
nnye a ne Esa. 

12 Nale ate, A bôt me anye'e, ve 
aval ane mi nga bo mewd'6 biyoñe 
bise, sa ve ane €yon me to, ve dañedañ 
éyoñe ji €yon me ne momo, sonda’an 
ésaé ya nyiane wônan miabebien a 
won a mfô’ôban; 13 amu Zambe 
nnye ate a ne nyô a bo ésaé be mia 
mboane ya bo na, mi kômbô a mi bo 
ésaé, amu mbamba duma wé. 14 
Bo'ane mam mese, te menyiñ a bisd: 
15 ndemben mi aye bo te bijô a te 
jôm je andaman, bone be Zambe, te 
ke mbia jam, vôm miaé bôt ô ne ékote- 
kot a melo ô né, be be mi ayené ane 
bifufup si nyo, 16 a liti bôt mejô 
ya ényiñ; nde me aye bi jame ya va'a 
de môse Christ, na, me nji ke mulu 
mbi ékeké nge bo ésaé éboboé. 17 
Ya, a nge me aveban mveane ya wôé 
a ésaé ya mbunane wônan, yôp, me 
ayen mvae, a me avak a mia bese: 
18 a aval ete mia fe yenan mvaé, 
a va'an a ma. 

19 Ve me to ndi nlem be Tate 
Jésus na, me mbeme lôme Timothée 
be mia, nde ma fe me aye dañe bo 
ngul nlem, éyoñ me ayem ane mi to. 
20 Amu me nji bi môte ya aval 
ôsimesane dam, nyô a ye tu’a simesan 
ane mi to. 21 Amu na, be bese be 
ajeñe mam mEnE ha mam me Jesus 


BEPHILIPPIEN 








Si 
Christ. 22 Ve mi ayem mve'elane 
wé na, ane mon a bo ésa ésaé, nale 
ate a nga bo ésaé a ma mfa’a ya 
mfôlan mbamba foé. 23 Ajô te, nnye 
me to nye ndi nleme na, me mbeme 
lêm, éyoñ me aye tame yen ane de 
aye bo ma: 24 ve me abuni be 
Tate na, mamiene fe me aye ji'a zu. 
25 Ve me nga yen eyiane na, me 
lême mia Epaphrodite, mojan a ébe 
mbo ésaé a ébe ñwosane wom, a nlôm- 
an a mbo ésaé wônane ya biôm bi 
ayiane ma; 26 amu na, a nga dañe 
yi mia bese, a a nga dañe tyelé nleme 
yôp, amu mi nga wô’'ôtane na, a nga 
yaa: 27 amu a nga yaja fo'o bebé’ 
awu: ve Zambe a nga ko nye éngôngo; 
sa ve nye étam, ve ma fe, nde me aye 
bo te beté ôlun ôlun ôfe yôp. 28 
Ajô te, me nga dañe ji'a lôme nye de, 
nde, €yoh mi abeta yene nye, mi aye 
vak, a nde me aye wô’ ôlun tyôtyoé. 
29 Ajô te, mi nyohe nye be Tate 
a meva'a mese; a seman avale môt 
ete: 30 amu na, amu ésaé Christ, 
a nga kui bebé awu, a nga kap 
ényiñe jé ane a ye bo mam me 
nga jeñeban, mme mete mi nga ye 
bo ma. 


A bobejañ, me asu'ulane jô na, 

Va'an be Tate. Jame ya tili mia 
mam mete, e nji fo'o bo nju'u miaa 
wom, ve e ne jame ya mvoé mlia'a 
wônan. 2 Taba' ane bemvu bete ntye, 
taba'an mbia bebo bisaé bete ntye, 
taba'ane ba ya ntyi'an ntye: 3 amu 
na, bia bi ne ntyľane metye, ba be 
akah a Nsisime Zambe, a wum be 
Christ Jésus, a bo te tabe mbunan 
mfa'a ya minsôn: 4 ve ja'ana ma- 
mien me ne ngule ya tabe. mbunan 
mfa'a ya minsôn: nge môt éziñ mfe 
a simesane na, a ne ngule ya tabe 
mbunan mfa'a ya minsôn, ve ma me 
adañedañ: 5 me nga tyi' iban atye 
môs mwome, me ne mote ya mvoñe 
bêt Israël, môte ya ayoñe Benjamin, 
mone Hébreu ya Behébreu; mfa'a ya 
metih me mbe mone Pharisien; 6 
mfa'a mvean ngu, me nga kpwe'ele 
kirke; mfa'a ya zôsô a ne metiñ été, 
me nga yené te bijô. 7 Akôsa bo nalé, 
mam me nga dañ mvae mfa'a wom, 


8: 8 
mme mete me yeneya ane ma ya 
nsubane mam, amu Christ. 8 Ya, 
me abele, a me ayene mam mete mese 
ane nsubane mam, amu mame ya 
ñyemane ya Christ Jesus Tate wom 
me adafi mvaé: amu nye ate me nga 
jibi supe mam mese, ame ayene me 
ve ane biome ya wua fe, nde me aye 
nyoñe Christ, 9 a yené be nye, te 
bi zôsô wom mamien, jaana nyo ya 
metiñ, ve nyo a ne amu mbunan be 
Christ, zôsô ate nnye a so be Zambe 
amu mbunan: 10 nde me aye yeme 
nye, a ngule ya ñwômane wé, a mful- 
ane ya njibane mintaé wé, a funane 
nye mia'a ya awu dé; 11 nge a zen 
éziñ me aye bo ngule ya kui fiwêm- 
ane ya miñwuan. 12 Sa na, me 
biya éyoñe ji, nge na, me nto nya 
mvo'€ éyoñe ji: ve me ave ngule ya 
ke ôsu, nge e ne na, me aye bi jôm 
nje te fe me nga bili be Christ Jésus. 
13 A bobejañ, me nji yene mamiene 
na, me biya: ve jame da me abo, me 
abo ve vuane mam me ne mvus, 2 
sam nlem mfa'a ya mam me ne êsu, 
14 me ave ngule ya ke ôsu mfa’a ya 
asu'u akui vôm mveane ya nloene 
ya yôp ô né, ô so'o be Zambe be 
Christ Jésus. 15 Ajô te, bia, abime 
“bêt e ne mvoé, nsimesaane mam 
mete: a nge mi asimesane jam €zin 
afe, nde te fe Zambe a ye liti mia: 
16 ve na, nté bi kuiya, fiwula'an a 
ñyemane ya été ôte. 

17 A bobejañ, boane bevu bam be 
miabebien, a yemelane ba be awulu 
ve aval ane mi bili bia ane éve’ela’a. 
18 Amu na, abui bôt de awulu, mbe 
bete me nga kate mia biyon abui 
a kate fe mia éyoñe ji, jaana me 
yi fe du, na, be ne besifie croix ya 
Christ: 19 mbe bete asu'ulane dap 
e ne njañan, zambe wop a ne mebume 
map, a duma dap e ne ôsone viap 
été, mbe be asimesane mame ya si 
nyo. 20 Amu na, mvô’ô jangan é 
ne yêp été; vôm ate fe bi ayange Nyi 
bêt, Tate Jesus Christ: 21 nnye 
ate a ye veñesane nyôle jangane ya 
nsubane si mfefé, nde je aye funane 
nyôle ya étôto’o jé, a aval mboan a 
ne ngule ya bo ja'ana biêm bise ve 
wô’ ô nye. : 


BEPHILIPPIEN 


d: 15 
4 Ajô te, A bobejafie bam me 

anye'e a dañe yi, ava'a dam a 
couronne jam, teba'an ñyemane nalé 
be Tate, A bote bam me anye'e. 

2 Me alep Evodie, a me alepe 
Syntyche na, be bo êsimesane via 
be Tate. 3 Ya, me aye'elane fe wo, 
nya ébe mbe'e ébôñeté, volô’ô binga 
bete, amu na, bia be be bi nga bo 
ésaé mbamba foé, a Clement fe, a ba 
bevo'o ya beébe bebo bisaé bam, mbe 
bete môé map me ne kalate ya ényiñ 
été. 

4 Va'ane be Tate biyoñe bise: me 
aye beta jô na, Vaan. 5 Evôvoé 
jenan é yenéé be bôte bese. Tate 
a nto bebé. 6 Te tyelane minleme 
yôp a jam éziñ; ve mfa’a ya jam ese, 
mam mi asili me kateba'ane be Zambe 
a meye'elan a nja'an a mvean akéva. 
TA mvoé Zambe, nje éte je adafie 
fe’ ése, je aye ba'ale minlem mienan 
a minsimesane mienan be Christ 
Jésus. 


8 A bobejafi, me aswulane jô na, 
mam mese me ne été, mam mese me 
ne éseman, mam mese me ne 20860, 
mam mese me ne mfuban, mam mese 
me ne abeñ, mam mese me atoteban 
mvo’é; nge mvaé éziñňñ é ne, a nge 
ékaña’a éziñ é ne, yemela'ane mam 
mete. 9 Mam mi nga yéé a nyoñ 
a wôk a yene be ma, bo'ane mam mete: 
a Zambe ya mvo’é a ye tabe be mia. 

10 Ve na, me adahe va'a be Tate, 
amu na, éyoñe ji nté melu mi betaya 
simesane ma; vôm ate mi nga sime- 
sane fo'o, ve mi nji yen éyoñ ya bo. 
11 Sa na, me akobô mfa’a ya nyiane 
biôm: amu me ye'eya na, éto ése 
me to, me yene je mvae. 12 Me 
ayeme suubane si, a me ayeme fe bi 
abui: mfa'a ya jam ese a mfa’a ya 
mam mese, me ye'eya mvône ya jaé 
a nyô ya tabe zaé, ébaane, nyô ya 
bi abui a nyô ya yi biôm, ébaane. 
13 Me ne ngule ya bo mam mese be 
nyô a ve ma ngu. 14 Akôsa bo nalé, 
mi nga bo mvaé vôm mi nga fulan 
nju'u wom été. 15. A mia bôte ya 
Philippes, miabebiene fe mi ayeme 
na, éyoñ mbamba foé a nga taté, 
éyoñ me nga FRO anan AA te ke 


4: 16 
kirke € nga fulan a ma mfa'a ya mvean 
a nyoñane biôm, ve mia étam; 16 
amu na, ja'ana Thessalonique, mi nga 
lêm alôme da a beta lôme biêm me 
nga yiane nyoñ. 17 Sa na, me ajeñ 
mvean ôte; ve me ajeh ébuma je 
anene tañe jenan. 18 Ve me bili bidbm 
bise, a me fuluku'u: me jaéya, amu 
me nga nyoñe biêm bi nga so be mia 
a Epaphrodite, ane ényum € ne mvaé 
ya nyumulu, a metuna'a ya nyoñeban, 
Zambe a yene me mvae. 19 A Zambe 
wom a ye ve jam ese de ayiane 


BEPHILIPPIEN 


4: 23 
mia aval ane abui mame dé e ne 
étôto’ été, be Christ Jésus. 20 Nde, 
duma e boo be Zambe, nnye a 
ne Esa wongan, nnôm éto a nnôm 
éto. Amen. 


21 Silane ma môt ase ya Zambe 
be Christ Jésus. Bobejan bia be be 
bi to be asili mia. 22 Bôte ya Zambe 
bese be asili mia, a dañedaŭ ba be 
ya nda Cesar. 

23 Mvame Tate Jésus Christ é 
tabe'e minsisime mienan. 


KALATE PAUL A NGA TILI 
BECOLOSSI EN 


|| Paul, nlêmane Christ Jésus amu 
nkêmbane Zambe, bia Timothée 
mojañe wongan bi to, 2 me atili 
bote ya Zambe a bobejafi be abuni 
Christ kalate, mbe be to miaa ya 
Colosses: Mvam é bo'o be mia a 
mvo'€ bi so'o be Zambe Esa wongan. 


3 Bi ave Zambe akéva, nnye a ne 
Esa Tate Jésus Christ wongan, ane 
bi aye'elan ajô denan biyofie bise, 
4 amu bi maneya wô’'ôtan ajo ya 
mbunane wônan mi abuni Christ 
Jésus, a ajô ya nye'an mi anye'e bote 
ya Zambe bese, 5 amu ndi minlem 
é ne mia mba'alane yôp été, nje éte 
mi nga taté wô’'ôtan a mejô me ya 
benya mejô ya mbamba foé, 6 nje 
é zuya be mia; aval ane é nto fe si 
nyô ése a wum bibuma a nenenen, 
aval ane je abo fe be mia, ataté môs 
mi nga wô’ô a yem mvame Zambe 
benya mejô été; 7 aval ane mi nga 
yéé be Épaphras, mbamba ébe mbo 
ésaé wongan, nnye ane nya mbo ésaé 
mfa'a wongan, 8 nnye fe a nga kate 
bia nye'ane wônane ya Nsisim été. 

9 Amu ajô te, bia fe, ataté môs bi 
nga wô’ô nalé, bi ne te jôé ye'elan 
a ja'€ amu ajô denane na, mi jaé 


10 nde mi aye wulu ane de ayian be 
Tate, aval ese a nye'e, a wum bibuma 
mfa'a ya mbamba mboan ase, a mi 
nenenen mfa'a ya hyemane ya yeme 
Zambe; 11 a bo ngu a ngul ése, aval 
ane ngule ya étôto’o jé, akui mban 
ôse a abui njiban ese afulane mevak; 
12 a ve Esa akéva, nnye a nga bo 
bia na, bi yiane bo benyoñ ngape ya 
boteya Zambe éfufup été; 13 nnye ate 
a nga va bia vôme ya ngule ya dibi, 
a a nga nyiñeli bia ayofi ya Mone 
ya nyane wé; 14 be nyeibi bili 
nkôtane wongan, njamane ya mam 
abé mangan: 15 nnye a ne mfu- 
na'ane ya Zambe a ne te yené, a nga 
to te yen ntéane biôm ôse ô za bo'ok; 
16 amu na, biôm bise bi nga téban 
be nye, bi ya yôp été a bi ya si nyo, 
biôm bi ayené a biôm bi ne te yené, 
ja'ana bi ya bito bi adañedañe bi- 
wôlô, nge bi bi adañe biwôlô, nge bi 
bi ne biwêlê, nge bi bi ne abe biwôlô; 
biôm bise bi nga téban be nye a mfa’a . 
wé; 17. asa ne: þpbiôm‘ pise 0su; a 
biôm bise bi to be nye. 18 A 
a ne nlô ya nyô, nje é ne kirke: nnye 
a ne atata'a, a ne ntôlô ya bewô- 
mô minwuan; nde mfa’a ya mam mese 
a ye tebe ôsu. 19 Amu e mbe mba- 


ne lut a ñyemane ya yem nkômbane | mba jam mise me Tate na, njalan ôse 


wé ñyeman 6se ya, Again a fe’ été, 


wo aye tabe be nye; 20 a na, be 


UA 
nye a ye late biêm bise fibwa be 
émien, vôm a nga bo élat amu metyi 
me ya croix jé; me ajô na, be nye, 
jaana biôm bi ne si nyo, nge biôm 
bi ne yôp été. 21 A mia, melu mvus 
mi nga to nkandane be Zambe a besifi 
amu asimesane denane ya mbia mi- 
mboane mi mam mienan été, 
ve éyoñe ji a maneya late mia ñbwa 
nyôle ya minsône mié été amu awu, 
ane a ye telé mia mfuban a te meyen 
a te bijô vôm a to: 23 nge e ne nalé 
na, mi abo mbane ya tabe mbunan 
été, nteban mbô’ane yêp a ngu, a 
te vas mfa'a ya ndi minleme ya 
mbamba foé mi nga wôk, nje é nga 
kateban vôm mintéane mi biôm mise 
mi ne yôpe si mi né; me, Paul, me 
nga teléban mbo ésaé ya été. 

24 Nde, me avaa mintaé miam 
été amu ajô denan, a me asondô 
mfaa wom mame ya mintaé mi 
Christ me ajehebane minsône miam 
été amu nyôle jé, nje éte é ne kirke; 
25 me nga teléban mbo ésaé ya été, 
aval ane ésaé Zambe é nga vebane 
be ma mfa'a wônane na, me sondô 
kate mejo me Zambe, 26 e ne na, 
nsolane jam ô nga sold biyoñe bise 
a mia? mi bote mise: ve éyoñe ji 0 
maneya yené be bote bé, 27 mbe 
bete Zambe a nga yen mwaé ya liti 
aval abui bitêtoo bi mame ya nsol- 
ane jam ôte e né vom Begentil be 
to, ñwô ôte ô ne Christ be mia, nnye 
a ne ndi minleme ya étôtok: 28 
nnye ate bi akahete, a bi alepe mdt 
ase a ye'ele môt ase a ñyeman 0se, 
ane bi aye telé môt ase nya mvo'é be 
Christ; 29 mfa'a ôte me abo fe ésaé, 
me asêngan abim mboane wé, fñiwô 
ôte wo abo ésaé ngu be ma. 

Amu me akômbô mi yem ane me 
2 adañe sôngan amu ajô denan, a 
amu ajô ya ba be to Laodicée, a amu 
ajô ya abime bôt e nji yen asu dame 
ya minsôn; 2 nde minlem miap mi 
aye volôban, ane be aye bo ntiñan 
nye'an été, a mfa'a ya abui mam ese 
ya ñyemane ya fek, nde be aye yem 
nsolane jame ya Zambe, e ne na, 
Christ, 3 be nye bidima bi mam 
bise ya fek a ñyeman bi sold. 4 Me 


BECOLOSSIEN 


22, 


2: 19 
a atyeñ nkobê. 5 Amu na, akosa bo 
me nji tabe a minsôn, ve me to be 
mia a nsisim, me avak a me lô nkô- 
mane wônan, a ngule ya mbunane 
wônan mi abuni Christ. 

6 Ajô te, aval ane mi nga nyoñe 
Christ Jésus Tate, nale ate wula'ane 
be nye, T7 ane mi bemeya mindi, 
a mi alôñebane be nye, a bo ngul 
mbunane wônan été, aval ane mi nga 
yéé, a yaé mfa'a ya mvean akéva. 


8 Mi momba'an, a za bo na, môt 
éziñ a ye bo nyô a bi mia minkôm 
amu atyeñ Nyemane dé a zesé me- 
du'ane jé, aval ane befe'e be bôt, 
aval ane mifiye'elane ya si nyô, a sa 
aval ane Christ: 9 amu na, njalan 
ôse ya ntabane Zambe ô to be nye 
nyôl été, 10 a be nye mi nto ne 
lut, nnye a ne nlô ya ba bese be ne 
biwôlô a abe biwôlô: 11 be nye mi 
nga tyiibane fe metye a ntyi'ane 
metyel ô nji boban a mo, wu ya va 
nyôle ya minsôn, wu ya ntyi'an atyele 
Christ; 12 mi nga jambe a nye 
mbaptizô été, ñwô ôte été mi nga 
wômô fe a nye amu mbunan mi abuni 
mboane Zambe, nnye a nga wômôlô 
nye hwuan. 13 A mia, mi mbe mi- 
ñwuan amu mintyamane metiñe mi- 
enan a amu minsôsole ya minsône 
mienan, me ajô na, mia a nga beta 
ve enyin mia be nye, a nga jamé bia 
mintyamane metihe miangan mise; 
14 a nga tyam ntiñetan ô mbe ntilane 
metiñ été, ñwô ô nga bili bia nka'an, 
ô nga ve bia mekua: a a maneya va 
wô zene yôp, a bômôlô wô croix yôp; 
15 a maneya va ba be ne biwôlô a 
ba be ne abe biwôlô, ane a nga liti 
be a ngu, a nga dañe be a je. 

16 Ajô te, môt a bo'o te tyvi mia 
ajô ajô ya ndiane tit, nge ajô ya 
nyuan, nge mfa'a ya nkañane môs 
nge mfefé ngon nge mose sondô: 17 
mam mete me mbe nsisiñ ya mam me 
aye zu; ve nyôl é ne nyo Christ. 
18 Môt a bo'o te wôlé mia meya'ane 
menane ya nsêngan amu nje'eban 
nlem ya nkañesan a nkañane ya kane 
beange, a tabe mam a nga yen été, 
a bo mebun zesé ôsimesane vié ya 


ajô ajô te, nde te ke môt a du'u mia | minsôn, 19aa Kod twa bi NIO ôte, 


220 
be nye nyol ése, amu je aveban ngu 
a timbi ntifian amu bio a minsis, je 
ayaé amu fiyalan Zambe a yale je. 

20 Nge mi nga wu a Christ a kôlô 
mifiye'elane ya si nyo, amu jé, aval 
ane nge mi vee si nyo, mi ave mia- 
bebiene na, mi bo minjêan mewôk, 
21 Te bii, te tyek, nge nambe 22 
(biôm bite bise bi ne bi bi aye jañ 
€yoh bi adiban), aval ane metifi a 
minye'elane ya bêt?” 23 Mam mete 
me bili fo'o nlitane ya ñyeman mfa'a 
ya nkañane bôt be akômbô kañ, a 
nje'ebane minlem, a nkpwe'elane me- 
nyo; ve me ne te kee vol bam 
mboane ya minsên. 

Nde, nge mi nga wômô a Christ, 

jehan mam me ne ma ya yôp, 
vom Christ a né, a to mbo nnôme 
Zambe. 2 Keane minlem mienan 
mfaa ya mam me ne ma ya yôp, 
sa mfa'a ya mam me ne ma ya si nyo. 
3 Amu na, mi nga wu, a ényiñe jenan 
é solô a Christ be Zambe. 4 Eyoñ 
Christ, nnye a ne ényiñe jangan, a 
ye yené, éyoñe te mia fe mi aye yené 
mia be nye étôto’ été. 


5 Ajô te, wôéane bibu'a bienan, 
mbie bi ne bi ya si. nyo: mejian, 
mvin, nye'ane mame ya minsôn, mbia 
nkômban, a minyamete, mmie mi ne 
nkañane bezambe befe; 6 amu mam 
mete ayaa Zambe de azu be bone ya 
melo: 7 mme mete mia fe mi nga 
wulu été melu mvus, éyoñ mi nga to 
mam mete été; 8 ve éyoñe ji mi ava 
fe mam mete mese: ayok, ayaa, abe 
nlem, miñyôn, nkobô ébiasé wo akui 
menyu menan: 9 wua a bo'o te laa 
nyo mbo'o minsos; amu mi vaya 
nnôme môt afulane mimboane mi 
mam mié, 10 a mi jaéya mfefé môt, 
ñwô ôte ô wô’ô beta bo mfefé mlia'a 
ya ñyeman aval ane mfuna'ane émiene 
ya nyo a nga té nye: 11 vôm ate 
mone Grec a mone Juif, ntyi'an atye 
a nsôso, ndimi mam, mone Scythe, 
ôlo, nti, be se ngule ya bo; ve Christ 
a ne bese, a a to be bese. 

12 Ajô te, aval ane mintoban mi 
bôte ya Zambe, ba be ne mfuban a 
ba a nye'e, jaéane minleme ya éngô- 
ngo, mvam, nj AA minlem, évôvoé, 


BECOLOSSIEN 


4:6 
abui njiban; 18 wua a jibii nyo 
mbok, a wua a jaméé nyo mbok, 
nge môt ézifi a bili nyo mbọ’ ajo; 
aval ane Tate a nga jamé mia, nalé 
ate fe mi bo'ok: 14 a jaéane nye'ane 
mam mete mese yôp, wô ôte ô ne 
ntiñetane ya nya mvo'e. 15 A mvo'e 
Christ é jô’ðô minlem»mienan été, 
mfa'a ya vôm é né mi nga lobane fe 
nyôle jia été; a mi bo'o minleme ya 
ve akéva. 16 Mejô me Christ me- 
tabe’e abui be mia; mi ye’'ele’e a leban 
a ñyeman ôse, a bepsaume a bia a 
miñyiane mi bia ya Nsisim, mi yi'a 
Zambe bia a mvam minlem mienan 
été. 17 A jam ese mi abo mfa’a ya 
nkobô nge mfa'a ya mboan, bo'ane 
mam mese a jôé Tate Jésus, a mi vaa 
Zambe nnye ane Esa akeva amu nye. 

18 A beya, bo'ane benyo beyêm 
mewôk, ane de ayian be Tate. 19 
A beyêm, nyeka'ane benyo beya, a 
bo te vini be. 20 A bon, bo'ane bebiaé 
benan mewô’ðô mimfa’a mise, amu 
jam ete nde e ne jame ya yen mvaé 
be Tate. 21 A beésa, te soñane benyo 
bon, be za tyili minlem été. 22 A 
bebo bisaé, bo'ane ba be ne bejôô 
benane ya minsôn mewô’ô mimfa'a 
mise; sa mboane ya mis été, aval 
ane bêt be abo ane bêt be anye, 
ve a ngumba nlem, mi ko Tate wot: 
23 jam ese mi abo, bo'ane de mboan 
wo aso nlem, aval ane nge mi abo 
Tate, ve sa bôt; 24 a yeme na, mi 
aye nyoñe meya'ane ya ngape ya be 
Tate: mi abo Tate Christ ésaé. 25 
Amu na, nyo a bo abé a ye beta 
nyoñe meya'ane ya abé a nga bo: a 
nsemane mingumba mi bôt ô ne mo- 

mo. 1 A bejôô, mi bo'ane bebo 

bisaé benan mam me ne zôsô 
a aval ete; mi yeme na, mia fe mi bili 
Njôô yôp été. 

2 Mi kelan ôsu mbane meye'elan 
été, a mombô mfa’a ôte a mvean 
akeva; 3 nalé fe mi ye'ela'ane fe ajô 
dangane na, Zambe a ye dii bia mbé 
ya kate mejô, na, bi kobô nsolane 
jame ya Christ, amu ñwô ôte me to 
fe wô mengata'a été; 4 nde me aye 
liti wô, aval ane me ayiane kobô. 5 
Mi wula'an a fek be ba be ne atan, 
a tôtane mame ya biyoñ. 6 Nkobô 


4:7 


mvean nku, nde mi aye yem ane mi 
ayiane yalane môt ase. 


7 Mam mam mese Tychique nnye 
a ye kate mia me, mbamba mojañ 
a nya mvolô a ébe mbo ésaé ya be 
Tate: 8 nnye ate me maneya lôme 
‘mia amu jame dina ebiene na, mi 
yem ane bi to, a na, a ye volô minlem 
mienan; 9 ba Onésime, nnye a ne 
nya mojañe a mbamba mojañ, nnye 
a ne môte wua ya be mia. Be aye 
kate mia mam mese me aboban 
nne. 

10 Aristaraue, nnye a ne ébe 
mbô’ô wom, a sili mia, a Marc, 
cousin Barnabas (mi nyoñeya metiñ 
ya ajô dé; nge a zu be mia, mi nyoñe 
nye), 11 a Jésus, nnye be aloene 
na, Justus, mbe bete be ne ba ya 
ntyi ane metye: mbe bete étam be 
ne beébe bebo bisaé bam mfa'a ya 
ayoñe Zambe, bote bete be mbe me 


BECOLOSSIEN 
wônan ô bo'o mvaé biyofie bise, | mvolan nlem. 





4: 18 
12 Epaphras, nyô a 
ne mote wua ya be mia, mbo ésaé ' 
Christ Jésus, a silii mia, a sôngan 
amu ajô denan biyoñe bise meye'elane 
mé été na, mi tebe nya mvo’é a mbun- 
an ôse mfa'a ya nkômbane Zambe 
ôse. 13 Amu me ne nye nganyia na, 
a bo abui ésaé ajô denan, a ajô ya ba 
be to Laodicée, a ajô ya ba be to 
Hiérapolis. 14 Luc, mbamba nsaé 
bôt, ba Démas be sili mia. 15 Mi 
silli ma bobejañ be to Laodicée a 
sili ma Nymphas, a kirke é ne nda jap. 
16 A éyoñ kalate nyô a maneya 
lañeban vôm mi to, bo'an ane a lañe- 
bane fe þe kirke ya Laodicée; a ane 
mia fe mi lañe kalate a so Laodicée. 
17 A mi kate Archippe na, O ba'ale'e 
ésaé ô nga nyoñe be Tate na, ô tu- 
ka'a bo je. 


18 Mebatane me Paul a wo wom 
mamien. Mi simesa'ane mengata'a 
mam. Mvam é tabe'e be mia. 


KALATE YA OSU PAUL A NGA TILI 
BETHESSALONICIEN 


Paul, bia Silvain a Timothee bi 

to, me atili kirke ya Thessalonigue 
kalate, € ne be Zambe nnye a ne 
Esa, a Tate Jésus Christ: Mvam é 
bo'o be mia, a mvo’é. 


2 Bi ave Zambe akéva biyofie bise 
ajô mia bese, a tote mia meye'elane 
mangan été; 3 bi abo te jô’é simesan 
ésaé jenane ya mbunan a njwu wô- 
nane ya nyean a njibane wônane 
ya ndi minlem € ne be Tate Jesus 
Christ wongan, asu Zambe wongan, 
ane Esa wongan; 4 a bi ayem, A 
bobejan Zambe a nye'e, ntobane wô- 
nan, 5 aval ane mbamba foé wongan 
a nga zu be mia, sa a nkobô étam, ve 
a ngule fe, a Mbamba Nsisim été, 
a a mejô me ne fo'o été; aval ane mi 
ayem avale bôt bi nga liti biabebien 
be mia amu ajô denan. 6 A mi 





nga bo bevu bangan, a ba ya Tate, 
€yon mi nga nyoñe mejô mete abui 
ékpwe’ele été, a meva’a ya Mbamba 
Nsisim; 7 nalé ate nde, mi nga bo 
€ve'ela'a be ba bese be abuni mlia'a 
ya Macédoine a mfa'ja ya Achaie. 
8 Amu na, mejô me Tate me nga 
10é, me s0'o be mia, sa ve mfa’a ya 
Macédoine a Achaïe étam, ve vôm ase 
mbunane wônan mfa’a ya be Zambe 
ô maneya mialan; nalé ate bi ne te 
yiane kobô jam éziñ. 9 Amu na, 
bebien be akañete ajô dangan aval 
nzuan bi nga zu de be mia; a aval 
ane mi nga kêfielane be Zambe, mi 
soo be bengunemelan, a kañe vevee 
a nya Zambe, 10 a yange Mone 
wé a soo yôp, nnye ate a nga 
wômôlô fiwuan, nnye a ne Jésus, 
nnye a nyii bia mfa'a ya ayaa de 
aye zu. 
205 


PANI 
Amu na, A bobejan, miabebien 

mi ayem nzuane wongan ya be 
mia, na, ô nji yené zesé: 2 ve bi 
nga taté jibi mintaé a wu €kpwe'ele 
ya ôson, ane mi ayem, miaa ya 
Philippes, ane bi nga dafie bo ayo'o 
nlem be Zambe wongan a kate mia 
mbamba foé Zambe mewosan abui 
été. 3 Amu na, nkatane foé wongan 
ô nji bo wu ya nkobane zen, nge wu 
ya mvin, nge a medu'an: 4 ve aval 
ane bi mbe ntobane ya veban mbamba 
foé be Zambe, nalé ate bi akobê; 
sa ane bêt be anye'e, ve Zambe, nnye 
a yemelane minlem miangan. 5 Amu 
na, te ke éyofi bi nga yene na, bi 
akobô mejô me ya se'e, ane mi ayem, 
nge nsolane ya minyamete, Zambe 
a ne ngaa; 6 nge jeh ékaña’a ya bêt, 
te ke be mia, nge be bote befe, éyoñ 
bi mbe ngule ya tibi a ngu ane minlôm- 
an mi Christ. 7 Ve bi mbe évôvoé 
vôm mi nga to, aval ane éyoñ nyia a 
ba'ale bone bé émien: 8 aval ete, 
amu bi nga kômbô mia a nye'an, bi 
nga tu’a yen mvaé ya ve mia, sa ve 
mbamba foé ya Zambe étam, ve nalé 
fe minsisim miangan biabebien, amu 
na, mi nga to étua nye'eban mfa’a 
wongan. 9 Amu na, A bobejañ, 
mi asimesan ésaé jangan a nju’u wo- 
ngan: bi nga bo ésaé alu ba môs, nde 
bi aye bo te jalé môt éziñ ya be mia 
adit, ane bi nga kate mia mbamba foé 
Zambe. 10 Mi ne bengaa, nalé fe 
Zambe, aval mfuban a zôsô a te bijô 
bi nga bo biabebien mfa'a wônan, 
mia mi abuni; 11 aval ane mi ayem 
ane bi nga bo môt ase ya be mia, 
aval ane ésa a bo bone bé émien, bi 
nga lepe mia, a volô mia minlem, 
a kañete, 12 mfa’a ya na, mi wulu 
ane de ayiane be Zambe, nnye ate 
a loene mia na, mi zu ayoñe dé a 
étôto’o jé émien. 

13 A amu jame di, bi ave fe Zambe 
akéva, te jôé, amu na, €yoh mi nga 
nyoñe mejô ya mbañete be bia, mme 
mete me ne mejô me Zambe, mi nga 
nyoñe me sa ane mejô me bôt, ve, 
aval ane me ne fo'o été, mejô me 
Zambe, mme mete fe me abo ésaé be 
mia, mia mi abuni. 14 Amu na, A 
bobejañ, mi enaa bevu be ya þe- 


I BETHESSALONICIEN 


D 
kirke ya Zambe be ne mfa’a ya Judée 
be Christ Jésus: amu na, mia fe mi 
nga jibi avale mam ete be bôte ya 
ayoñe denan miabebien, aval ane be- 
bien be nga jibi be Bejuif; 15 mbe 
bete fe be nga wôé Tate Jésus a þe- 
kulu mejô, a titane bia, a bo te bo 
ane Zambe a nye'e, a be ne bote bese 
ngame yat; 16 be nga kame bia 
bi bo te kobô Begentil ane be aye 
nyin; a jalé mam abé map biyofie 
bise, ne lut: ve ayaa te e kuiya be be 
akekui nné. 

17 Ve bia, A bobejan, amu bi nga 
kandane mia a yi ôbe nté, mfa'a ya 
nyo, sa mfa'a ya nlem, nde bi nga 
dañedañe kombo yene mesu menan 
beta nkômban: 18 amu na, bi nga 
ye zu be mia, me, Paul, éyoñe jia, a 
biyoñe bife; a Satan a nga bu'u bia 
dulu. 19 Amu na, jé é ne ndi mi- 
nleme jangan, nge mevak, nge cou- 
ronne ya duma? Ye sa miabebien, 
asu Tate Jésus wongan éyofhi a zu? 
20 Amu na, mi ne duma dangan a 
meva’a mangan. 

Ajê te, éyoñ bi mbe te fe ngule 

ya jibi, bi nga simesane na, e ne 
mvaé na, bi Wi mvus étam mfa’a ya 
Athènes; 2 ane bi nga lôme Timo- 
thée, mojañe wongan a mbo ésaé 
Zambe miaa ya mbamba foé ya 
Christ, na, a yemete mia, a volô 
mia minlem mfa'a ya mbunane wô- 
nan; 3 nde te ke môt a f6'6san amu 
bikpwe'ele bi; amu miabebien mi 
ayeme na, mfa’a ôte bi ne ntelan. 4 
Amu me abele na, éyoñ bia be mia bi 
nga to, bi nga taté kate mia na, bi 
aye jibi ékpwe'ele; aval ane é nga 
boban, a mi ayem. 5 Amu ajô te, 
me fe, éyoh me mbe te fe ngule ya 
jibi, me nga lôme môt, nde me aye yem 
mbunane wônan, a za bo a zen éziñe 
na, mveele bêt a nga veele mia, a 
ésaé jangan é nga ye bo zesé. 6 Ve 
éyoñ Timothée a kuiya be bia éyoñe 
ji, a soo be mia, a so bia meva'a 
mefoé ya mbunan a nye'ane wônan, 
a amu mi simesane bia biyoñe bise, 
a dañe kômbô yene bia, aval ane 
bia fe bi adañe kômbô yene mia; 7 
amu ajô te, A bobejañ, bi nga volô- 
bane minlem ajô denan mfa’a ya nju'u 


9:8 
wongan ôse a ékpwe'ele jangan ése 
amu mbunane wônan: 8 amu na, 
éyoñe ji bi anyin, nge mi tele ngule 
be Tate. 9 Amu na, za aval akeva 
bi ne ngule ya beta ve Zambe ajo 
denan, amu meva’a mese bi avaa 
me ajo denan asu Zambe wongan; 
10 alu ba môs bi adañe ye'elane na, 
bi yene mesu menan, a tu'a jalé jam 
de ajeñeban mfaa ya mbunane 
wônan? 

11 Nde, Zambe wongan a Esa 
wongan émien, a Tate Jésus wongan, 
a liti zene jangan be mia: 12 a 
Tate a boo mia na, mi yaé a bulu 
nye'esan a bulu nye'e bote bese, aval 
ane bia fe bi anye'e mia; 13 nde 
ete, a ye yemete minlem mienan te 
bijô mfuban été asu Zambe wongan 
a Esa wongan, éyoñ Tate Jésus wo- 
ngan a ye zu, ba be bôte ya Zambe 


bé bese. 

Nde, A bobejañ, bi asu'ulane ye’- 
4 elan a lepe mia be Tate Jésus na, 
aval ane mi nga nyoñe be bia ane mi 
ayiane wulu a bo ane Zambe a nye'e, 
aval ane mi wô’ô wulu, —na, mi dañe 
bulubulu bo. 2 Amu mi ayem aval 
Nye'elan bi nga ve mia be Tate Jésus. 
3 Amu na, dina e ne nkômbane ya 
Zambe, wê ô ne mfubane wônan, na, 
mi tyi mejian; 4na, môt ase ya be mia 
a yem ane a yiane bi minga wé émien 
mfa'a wé a mfuban a éseman, 5 sa 
a nyametan ya mbia nkômban, aval 
ane Begentil, mbe bete be ne te yeme 
Zambe; 6 nde, te ke môt a ye dañ 
nné, a bo monyañ abé mfa'a ya jam 
ete: amu Tate a ne nkun miaa ya 
mam mete mese, avale fe ane bi nga 
taté lepe. mia a kat. 7 Amu na, 
Zambe a nga loene bia, sa mfa'a ya 
mvin, ve mfuban été. 8 Ajô te, nyo 
a ben, nnye ate a ne te bene bôt, ve 
Zambe, nnye a ve mia Mbamba 
Nsisime we. 

9 Ve'mfa’a ya nye’ane ya bobenyañ, 
mi nji yiane na, mêt a tili mia: amu 
miabebien mi maneya yéé be Zambe 
na, wua a nye'e nyo mbok; 10 amu 
mi abo fo'o nalé mfa’a ya bobenyañe 
bese be to Macédoine ase. Ve bi 
alepe mia, A bobejan, na, mi dahe 


I BETHESSALONICIEN 5: 


10 


bulubulu bo; 141 ana, mi yéé tabe 
ne mieññ, a bo mam menan mia- 
bebien, a bo ésaé a mo menan, aval 
ane bi nga lepe mia; 12 ndemben 
mi aye wulu ane de ayian mfa'a ya 
be ba be ne atan, a bo te yi jôm. 

13 Ve bi nji kombo mi dimi, A 
bobejah, ajô ya ba be ake ôyo; mi 
za wô’ ôlun, aval ane ba bevok, mbe 
bete be nji bi ndi minlem. 14 Amu 
na, nge bi abuni na, Jésus a nga wu 
a beta wômô, nalé ate fe ba fe be 
nto ôyo be Jésus, Zambe a ye so be 
a nye. 15 Amu na, bi ajô mia jame 
di aval ane njôane ya Tate na, bia 
bôt bi vee, bi to akekui nzuane ya 
Tate, bi aye bo te ke taté ke ba be 
ne Oyo, ôsu. 16 Amu na, Tate émien 
a ye sis a soo yêp, a beta nloen, a 
tyin ya éwôlô ange, a a toñe Zambe: 
a miñwuane ya be Christ mi aye taté 
wômô; 17 wôna bia bôt bi vee, bi to, 
bia be be bi aye beteban a fulan 
minkut été, a tôbane Tate ñyem été: 
a nalé-ate bi aye tabe be Tate nnôm 
éto. 18 Ajô te, vola/ane miabebiene 
minlem a mejô ma. 

Ve mfa'a ya biyoñ a melu, A 
bobejañ, mi ne te yiane na, jam 
éziñ e tiliban be mia. 2 Amu na, 
miabebien mi atwa yeme na, môse 
ya Tate wo azu aval ane ñwuwup wo 
azu alu. 3 Eyon be ajô na, Mvo’é 
a te ke jame ya ko woñ, éyoñe te 
njañan wo azu be be atemetem, aval 
ane mie wo azu be minga a ne abum; 
a be aye bo te ke yene zene ya mate. 
4 Ve mia, A bobejañ, mi nji bo dibi 
été, ane môs ôte wo aye koé mia aval 
ane ñwuwup: 5 amu na, mia bese mi 
ne bone ya éfufup, a bone ya môs: 
bi nji bo ba ya alu, nge ba ya dibi; 
6 nalé ate nde, mbo'an te ke ôyo, 
aval ane ba bevo'o be abo, ve mo- 
mba'an a tabe nkôman. 7 Amu na, 
ba be ake Oyo, be ake Oyo alu; a ba 
be aso'o vin, be aso'o vin alu. 8 Ve, 
amu bi ne ba ya mês, ntaba'an nkêm- 
an, njatan ébene ya tôé mfa'a ya 
mbunan a nye'an; a mia'a ya afô’ôlô, 
ndi minleme ya nyian. 9 Amu na, 
Zambe a nga tope bia, sa mfa’a ya 
ayaa, ve mfa'a ya nyoñe nyian, amu 
Tate Jesus TENOAREN 10 nnye 





5: 1i 
a nga wu ajo dangan, nde, ja'ana bi 
vee nge tabe Oyo, bia be nye bese bi 
aye nyiñ. 11 Ajô te, wua a lepe 
nyo mbok, a wua a volô’ô nyo mbok, 
avale fe ane mi abo. 

12 Ve bi aye'elane mia, A bobejañ, 
na, mi yeme ba be abo ésaé be mia, a 
be ne mia ôsu be Tate, a be alepe mia; 
13 a na, mi dañe seme be a nye'an 
amu ésaé jap. Miabebien, taba'an 
mvo'é. 14 A bi aye'elane mia, A 
bobejañ, na, mi lepe’ ba be to te nkôm- 
an, mi volô’ô minlem ya ba þe ne 
ate'e minlem, mi vol0'0 mintetek, mi 
bo'an abui njiban mfa’a ya bote bese. 
15 Mi tuka'a fombô na, môt a bo te 
butane môt éziñ abé ba abé; ve biyoñe 
bise tohane mam me ne mvae, wua 
mfa'a nyo mbok, a mfa'a ya bese. 16 
Va'ane biyofie bise; 17 mi ye'ela'an, 
te jôé; 18 mfa'a ya mam mese, mi 
vaan akeva: amu jam ete e ne nkô- 


I BETHESSALONICIEN 


5: 28 
mbane ya Zambe be Christ Jésus 
mfa'a wônan. 19 Mi bo'o te dim 
Nsisim; 20 te biasane minkulane 
mejô; 21 mi ve'ela'ane mam mese; 
mi kabeta'ane mam me ne mvaé; 
22 tyian aval abé se. 

23 A Zambe ya mvo'€ émien a 
fubu'u mia mimfa’a mise; a minsi- 
sim mienan a minlem mienan a me- 
nyôle menan bi bo mba’alane mingum, 
te ke þijô éyofi Tate Jésus Christ 
wongan a zu. 24 Nyê a loene mia 
a ne nya mba ale, a ye fe bo de. 

25 A bobejañ, mi yeelaan ajo 
dangan. 

26 Mi bata'ane bobenyafi bese a 
nlatane menyu ya be Zambe. 27 
Me atuw'a tiñeti mia, be Tate, na, 
kalate nyô a lañeba’ane be bobenyañe 
bese. 

28 Mvame Tate Jesus Christ wo- 
ngan € tabe'e be mia. 


KALATE BAA PAUL A NGA TILI 
BETHESSALONICIEN 


Paul, bia Silvain, a Timothée, 

bi to, me atili kirke ya Thes- 
salonigue kalate, be Zambe Esa wo- 
ngan a Tate Jesus Christ; 2 Mvam 
é boo be mia a mvoé, bi so'o be 
Zambe nnye a ne Esa, a Tate Jésus 
Christ. 


3 A bobejañ, bi ne ntinetane ya ve 
Zambe akeva biyofie bise amu mia, 
aval ane de ayian, amu mbunane 
wônan wo adañe yaé, a nye'ane môt 
ase ya be mia þese a nye'e ba bevok 
ô bulu bo; 4 nalé ate, biabebien bi 
awumu mia bekirke ya Zambe été 
amu njiban a mbunane wônan bi- 
kpwe'ele bienan bise a minju'u mi- 
enan été, mbie bite mi ajibi; 5 mme 
mete me ne nya ndeme ya z0sê0a 
ntyi'ane mejô ya Zambe; nde ete mi 
aye laheban ane ba be ayian ayoh 
ya Zambe, nde ete fe mi ajibi mam: 
6 nge e ne zôsôa jam be Zambe na, 
a kun nju'u be ên DA aliti mia njuk, 


7-a mfa'a wônan, mia bêt mi ayen 
njuk, a ye ve bia be mia awo'an, éyoñ 
| Tate Jésus a ye yené a so'o yôp, ba 
be beange ya ngule jé nkaba'a nduan 
été, 8 a ye liti nyaane wé be ba be 
ne te yeme Zambe, a ba be ne te bo 
mbamba foé ya Tate Jésus wongan, 
mewôk: 9 mbe bete be aye nyoñe 
melep, njañane ya nnôm éto ôbien, 
a kôlô asu Tate a étêtoo ya ngule 
jé, 10 éyoñ a ye zu nyoñe duma be 
bôte bé ya Zambe, a nyoñ éseman 
amu ba bese be nga buni (amu nkat- 
ane foé wongane ya be mia ô nga 
buniban) môs ôte. 11 Mfa' ôte bi 
aye'elan ajô denan biyoñe bise na, 
Zambe wongan a ye lañe mia na, 
mi yian nloene wônan, a jalé mia 
nkômban ôse ô ne mvaé a mboan 
'6se ya mbunan, a ngu; 12 nde jôé 
Tate Jésus wongan de aye wum be 
mia, a mia be nye, aval ane mvame 
ya Zambe wongan a Tate Jésus 
Christ. 


2 

Nde, A bobejafi, bi aye'elane mia, 
2 mfa'a ya nzuane ya Tate Jésus 
Christ wongan, a nsulan bi aye sulan 
be nye; 2 na, mi bo te ji'a yehelan 
mfa'a ya ôsimesane vienan, nalé fe 
te koane woñ, ja'ana a nsisim, ja'ana 
a njôan, nge a kalate aval ane nge a 
so be bia, a j0'6 na, mose ya Tate ô 
nto fọo bebé; 3 te me'etane na, 
môt a du'u mia zen €zin: amu na, wo 
aye bo te bo, ve nlľane Zambe wo 
aye taté bo, a mbote ya abé ate a ye 
yené, mote ya njañan, 4 nnye ate 
a siñ a kômbô dañe jam ese e ne nloene 
na, Zambe nge di de akafieban; nalé 
ate a tabe si temple ya Zambe été, 
a telé émien ôsu ane Zambe. 5 Ye 
mi nji simesane na, éyoñe te me ngen- 
an me to be mia, me nga kate mia 
mam ma? 6 A éyoñe ji mi ayeme 
jôm je akam, nde a ye yené 
éyoñe jé émien. 7 Amu na, nsolan 
ntyamane metiñ ô tatéya bo ésaé: 
ve mote wua a kam éyoñe ji, akekui 
éyoñ a ye kôlô zen éte. 8 A éyoñ 
éte ntyam metiñ a ye yené, nnye 
ate Tate Jésus a ye wêé a mvebe ya 
anyu dé, a bo nye momo a nlitane ya 
nzuane wé; 9 jaana nye, nnye ate 
nzuane wé ô ne aval ane mboane 
Satan a ngul ése a mendem a bitua 
bi mame ya minsos, 10 a medw'ane 
mese ya ékotekot mfa'a ya ba be 


ajan; amu be nga bo te nyoñe nye'ane' 


ya benya mejôô, nde be aye nyin. 
11 A amu ajo te, Zambe a lôme be 
mboane ya ékotekot, nde be aye buni 
miinsos: 12 nde te, be bese be aye 
tyi'ibane mejô, ba be nga bo te buni 
benya mejôô, ve be nga nye'e ékote- 
kot. 

13 Ve bi ne ntiñetane ya ve Zambe 
akéva biyoñe bise amu mia, A bobejañ 
ya nyan be Tate, amu na, Zambe 
a nga tope mia aso atata'a mfa'a ya 
nyian, ntunane ya Nsisim a mbunane 
ya benya mejô été: 14 mfa’ ôte a 
nga loene mia a mbamba foé wongan, 
na mi bi étêto'o ya Tate Jésus Christ 
wongan. 15 Nalé ate, A bobejañ, 
teba'an ngu, a bi mejô mi nga yéé, 
jaana a nkobô, ja'ana a kalate ya 
bekalate bangan. 

16 Nde, Tate Jésus Christ wongan 


I II BETHESSALONICIEN 


8:16 
émien, a Zambe Esa wongan, nnye 
a nga nyee bia a ve bia mvolane 
minlem a mbamba ntaban ndi ya 
nnôm eto amu mvam, 17 a vol0'ê 
minlem mienan a yemete mia mfa’a 
ya mba mboan a mba ajô ase. 

3 A bobejañ, me asu'ulane jô na, 

mi ye'ela'an ajô dangane na, mejo 
me Tate me wulu'u, a wum, aval 
ane me abo fe be mia; 2 a na, bi 
kôlô mo me bêt be ne te fek a abé; 
amu na, sa bese be abuni. 3 Ve 
Tate a ne nya mba'ale, nnye ate a ye 
yemete mia, a ba'ale mia mfa'a ya 
mbia môt ate. & A bi abuni be Tate 
ajo denane na, mi abo a mi aye bo 
mam bi ajô, mebaane. 5 A Tate a 
wulu'u minlem mienan mi ke nye'ane 
Zambe a njibane ya Christ. 

6 Nde, A bobejafi, bi ajô mia, a 
joe ya Tate Jesus Christ wongan, 
na, mi sa'ale'e monyañ ase a wulu 
ékotekot, sa aval ane mejô be nga 
nyoñe be bia. 7 Amu miabebien mi 
ayem ane mi ayian vu bia: amu bi 
nji wulu ékotekot be mia; 8 nalé fe 
bi nji di bidi mo me môt éziñ, zesé, 
ve a ésaé a njuk, ve bo ésaé alu ba 
môs, nde bi aye bo te jalé môt éziñ 
ya be mia njuk: 9 sa amu bi nji 
bo ngule ya bo, ve amu bi aye bo 
biabebien éve'elaa ya be mia, nde 
mi aye vu bia. 10 Amu na, ja'ana 
éyoñ bia be mia bi nga to, bi nga jô 
mia jame dina na, Nge môt éziñ a 
bene bo ésaé, a bo’o te di. 11 Amu 
na, bi awô’'ôtan mfa'a ya bote bevo’o 
na, be awulu ékotekot be mia, be ne 
te bo jame ya ésaé, ve be ne befu'u 
mam. 12 Nde, ba be ne avale bôt 
ete, bi ajô a lepe be, a jôé Tate 
Jésus Christ na, be bo’o ésaé a évôvoé, 
a di bidi biap bebien. 13 Ve mia, 
A bobejañ, te katane vôm mi abo 
mvaé. 14 A nge môt éziñ a bo te bo 
njôane wongan ô ne kalate nyô été, 
mewôk, yemela'ane môt ate na, mi 
bo te fulane nye mam, ndemben a 
ye wô’ ôson. 15 Ve na, te yenane 
nye ane nsiñ, ve lebane nye ane 
monyañ. 

16 Nde, Tate ya mvo’é émien a 
yga mia oyo aa bise me- 


3: 17 
zene mese. 
bese. 


11 BETHESSALONICIEN 
Tate a tabe'e be mia|wom mamien, mme mete me ne ndem 


SETA 


kalate ase été: nalé ate me atili. 18 
Mvame Tate Jésus Christ wongan é 


17 Mebatane ya me, Paul, a wo |tabe’e be mia bese. 


KALATE YA OSU PAUL A NGA 
TILI TIMOTHEE 


Paul, nlômane Christ Jésus, aval 
1 ane njôane Zambe Nyi bote wo- 
ngan 2 Christ Jesus ndi minleme 
jangan; 2 me atili Timothee kalate, 
nnye a ne nya mond wome ya mbunan 
été: Mvam, éngêngo, mvo'é, bi so’o 
be Zambe, nnye a ne Esa a Christ 
Jesus Tate wongan. 


3 Aval ane me nga lepe wo na, 6 
tabe Ephese, éyoñ me mbe bebé ya 
ke Macedoine, nde wo aye jo bote 
bevo'o na, be bo te ye'ele aval nye'- 
elan afe, 4 nalé fe be bo te fombd 
nkañete ya mintéane mi biôm a nlañ- 
ane bindan ô ne te asu'u, mam mete 
mme me adañe soé nsôane bisê, te 
soé mba alane mame ya Zambe, ñwô 
6 ne mbunan été; nalé ate me alep 
éyoñe ji. 5 Ve asu'ulane ya njôan 
ôte e ne nye'an wo aso mfuban nlem 
a mbamba ôsimesan nlem a mbunan 
ô ne te medu'an: 6 miaa ya mam 
mete bote bevo'o be kobeya a yale 
Íeñ mfa’a ya zesé nokbô; 7 be akôm- 
bô bo beye'ele ya metiñ, akosa bo 
be ne te yeme mam be akobd, nale 
fe te yem ane mam be akobô a ngu 
me né. 8 Ve bi ayeme na, metiñ 
me ne mvaé nge môt a bo me ane de 
ayiane metiñ, 9 ane a yem ajô dina 
na, metiñ me nji boban amu ajô ya 
zôsôa môt, ve amu ajô ya betyam 
metiñ a ba be ne melo, amu ajô ya 
ba be ne te bo mame ya Zambe a 
bebo abé, amu ajô ya ba be ne mvin 
a ébiasé, amu ajô ya bewôé beesa 
a bewôé benyia, amu ajô ya bewôé 
bôt, 10 amu ajô ya bebo mejian, 
amu ajô ya befam be andamane þe- 
bien be befam pao amu ajô ya 








ba be awupe bôt, amu ajô ya belaa 
minsos, amu ajô ya ba be akan ngana 
minsos, a nge jam éziñ afe e ne été 
e ne mvọ’é ñye’'elan ngame yat; 11 
aval ane mbamba foé ya étôto’o ya 
Zambe a ne duma, nnye ate a nga 
vebane be ma na, me fôlô. 

12 Me ave nyô a nga ve me ngu 
akéva, nnye a ne Christ Jésus Tate 
wongan, amu na, 2 nga yene me na, 
me ayian, ane a nga telé ma mfa’a 
ya ésaé jé; 13 akôsa bo me mbe 
mbiasé melu mvus, a nkpwe'ele, a 
mbo évô: akosa bo nalé, me nga nyon 
mvam, amu me nga bo nalé amu bis6 
ya ndiman; 14 a mvame Tate wo- 
ngan é nga dañe bo abui a mbunan 
a nye'an ô ne be Christ Jésus. 15 
Njôane wu ô ne été a wo ayiane 
nyoñeban a nkañesan ôse na, Christ 
Jésus a nga zu si nyô amu a ye nyii 
bebo abé; mbe bete me me ne ôsu: 
16 ve me nga nyoh mvam amu ajôĝô 
dina na, be ma ane nyô ya 0su Jésus 
Christ a ye liti abui njibane dé se, 
ane €ve'ela'a ya ba be aye buni nye 
melu ôsu mfa'a ya ényiñ ya melu 
mese. 17 Nde, be Njô bote ya nnôm 
éto, nnye a ne te wu, te yené, nnye 
étam a ne Zambe, duma a étôtok bi 
bo'o be nye nnôm éto a nnôm éto. 
Amen. 

18 Me ave wo atiñe di, A mone 
wom Timothée, aval ane minkulane 
mejô mi nga liti zen be wo, nde a mie 
mite wo aye wosan mbamba mewo- 
san; 19 a ba'ale mbunan a mbamba 
mone môte ya nlem; nnye ate bôte 
bevo'o be nga ben a jañ ane miel 
mfa'a ya mbunan ôte: 20 mbe bete 
Hymenée a Alexandre be ne été; mbe 


Anl 
bete me nga ve Satan, nde be aye 
yé'é na, be bo te bo ébiasé. 

Ajô te, mam mese di me ataté 

jô e ne na, minja'an, meye'elan, 
meye'elan ajô ya bote befe, mvean 
akéva bi bo'o mfa'a ya bote bese; 2 
mfa'a bejô bêt a ba bese be ne 0su; 
nde bi aye wulu ényiñ é ne te éndeh- 
ela'a a é ne évôvoé a mboane mame 
ya Zambe ôse a zôsôa ntaban ase. 3 
Jam ete nde e ne mvaé a de anyoñ- 
eban mise me Zambe Nyi wongan; 
4 nnye a kômbô na, bôte bese be 
nyiñ, a be zu yem benya mejôô. 5 
Amu Zambe a ne wua, nalé fe mvañe 
wua zañe Zambe ba be bôt, émien 
a ne môt, Christ Jésus, 6 nnye ate 
a nga ve émien ntañ ya bôte bese; 
foé éte je akateban biyon je ayiane 
kateban; 7 mfa’a ôte me nga teleban 
nkate foé a nlôman (me abele, me 
ne te laa minsos), fiye'ele Begentil 
mbunan été a benya mejô été. 

8 Ajô te, me akômbô na, befam 
be ye'elane vôm ase, be bete’e mimfub- 
ane mi mo yêp, te ayaa a te bisd. 
9 Aval ete fe, 'binga be jaé ngômesan 
€ ne te melitan, a ntabane ya éseman 
a mba'alane minlem; sa mfenan ési, 
nge or nge beperle nge ngômesan é 
ne tafi anen; 10 ve (ane de ayiane 
binga be atifieti mboane mame ya 
Zambe) a mbamba mimboane mi 
mam. 11 Minga a yekéé a évôvoé 
a mewô’ô mese. 12 Ve me ne te 
yebe na, minga a yele, nalé fe te 
jôô fam, ve na, a tabe évôvoé. 13 
Amu na, Adam a nga taté téban, 
wona Eve; 14a Adam a nji du'uban, 
ve minga a nge du'uban, ane a nga 
ku ntyaman atiñ été: 15 ve a ye 
nyiñ abiaé dé été, nge be abo mbane 
ya tabe mbunan a nye'an a mfuban 
été a mba'alane minlem. 

Njôane wu ô ne été, Nge môt 

a jeh éto ya évêque, a kômbô 
mbamba ésaé. 2 Ajô te, évêque a 
yiane fo'o bo te bijô, nnôme ya minga 
wua, nyo a ba'ale émien, fe'e nlem, 
nkôman, mbo anyep, atyeñ ya yele; 
3 sa nso'o vin, sa mbôme bêt; ve 
évôvoćé, te ntañete, te bo nye’e akum; 
4 nyo a jôô nda jé émien mvo’é, a 
bi bone þé na, be bo mewôk a nkôm- 


I TIMOTHÉE 





4:3 
an ôse; b (ve nge môt a ne te 
yeme j06 nda jé émien, a ye ba'ale 
kirke ya Zambe aya?) 6 sa nyô a 
ndômô kôñelan nlem, a za bo na, 
éyoñ a boya mebun, a ye ku mekua 
me diable été. 7 Nalé fe a yiane fo'o 
bi mbamba nkañetan be ba þe ne 
atan; a za bo na, a ye ku bijô été a 
ékoé ya diable été. 8 Aval ete fe 
bediacre be ayiane fo'o bo nkôman, 
te bo ayem abaé, te dañe nyu vin, 
te nyamete mvin nyoñan akum; 9 
be bi minsolane mi mame ya mbunan 
mfuban mone môte ya nlem été. 10 
A mbe bete fe be tatéé ve'eleban; 
éyoñe te be bo'o ésaé bediacre, nge 
be ne te bijô. 11 Aval ete fe, binga 
be ayiane fọo bo nkôman, te bo 
bibêta, beba'ale bebien, ba ya buni 
mimfa'a mise. 12 Bediacre be bo'o 
môt ase nnôme ya minga wua, be 
jô’ô bone bap a menda map bebien 
mvo'e. 13 Amu na, ba be maneya 
bo ésaé bediacre mvaé, mbe be bo þe 
tabe'e mbamba ntaban mfa’a wop 
bebien, a dañe bo ayo’o minlem mbun- 
an été, ñwô ô ne be Christ Jésus. 

14 Me atili wo mam mete, a me 
to ndi nleme na, me mbeme zu be 
wo; 15 ve nge me langan ayap, nde 
wo aye yem ane bêt bebien be ayiane 
bo nda Zambe été, nje éte é ne kirke 
ya vevea Zambe, akên a mbê'ane 
si ya benya mejôô. 16 A biso bi 
nji bo été, ve na, nsolane ya mfunane 
Zambe ô ne beta jam; 

Nyô a nga yené minsôn été, 

A kabe nsisim été, 

A yené be beange, 

A kateban be Begentil, 

A buniban si nyo, 

A nyoñebane yôp étôto’ été. 

Ve Nsisim wo ajô ne sañesañe 

na, biyoh bi asu'ulan bote bevo'o 
be aye li'i mbunan, a kabetane mi- 
nsisim mi ne medv’an a mifiye'elane 
ya mimbia minsisim, 2 amu myôle 
ya bôt be aye kobô minsos, be aye 
bo mone môte ya minlem miap bifel 
ane bi ya étyé é ne ayon; 3 be aye 
tyili bôt aluk, a be aye jô bôte na, 
be tyi ndiane betit, mbe Zambe a 
nga té na, be nyofieban a mvean 
akeva be ba be ATI a yeme benya 


An ga Ga NENG Gg aa AA AA aa aga naga NG” Bg TE ag Tg E ngangganin a E NGO NGAEN TI Ng ENI an Gg nai NGE Wa AA wa AA AA ag angeng aa” papag Ag Tapi 


GA a gpp pa gpp gp gp gg ga a ag gg ag a NG a E aa a GE NGGE NGE Nga NE Ngga EE GE aga GE E aa E Gg ga E GE E Na a Na Na Na a NG Ng a NA NG a NGANG NG E E ENG Na a aa aan 


4: 4 . I TIMOTHÉE 5: 20 


mejôô. 
ya Zambe ô ne mvaé, a te ke jôm je 
ayiane beneban, nge je anyoñeban 
a mvean akéva: 5 amu é ne mfuban 
amu mejô me Zambe a meye'elan. 

6 Nge wo abo bobenyañe na, be 
simesane mam mete, wo aye bo mba- 
mba mbo ésaé ya Christ Jésus, a 
nyoñe bidi mejô me ya mbunan été, 
a ma me ya mbamba fiye'elan ô nga 
ton azukui éyoñe ji: 7 ve na, ô bene 
minkana mi ébiasé ya minnôm mi 
binga. A yale womien mfaa ya 
mboane mame ya Zambe: 8 amu na, 
mboane mame ya ve ngule nyô wo 
avolô abim éziñ, ve mboane mame ya 
Zambe wo avolô mimfa’a mise, ñwô 
ô bili ntiñetan mfa’a ya ényiñ é ne 
éyoñe ji, a mfa'a ya ji je aye zu. 9 
Njôane wu ô ne été, a wo ayiane 
nyoñeban a nkañesan ôse. 10 Amu 
mfa'a ya jame di bi abo ésaé a wu 
ékpwe'ele, amu bi teléya ndi minleme 
jangan be vevea Zambe, nnye a ne 
Nyii bote bese, adafiedafi mfa'a ya 
ba be abuni. 
jo'ok a ye'ele. 12 Te yebe na, môt 
a biasé wo amu ô ne mongô; ve ô 
bo'o éve’ela’a be ba be abuni, mia'a 
ya nkobô, miaa ya aval ntaban, 
mfa'a ya nye'an, mfa'a ya mbunan, 
mfa'a ya mfuban. 13 Akekui éyoñ 
me azu, ô ba'ale'e ajo nlañane kalate, 
ajô ya lepe bêt, ajẹ ya yeele. 14 
Te vuan mvean ô ne be wo, ñwô 0 
nga vebane be wo a nkulane mejê, 
a mbetane mo ya Presbytere. 15 
O vga ngu miaa ya mam mete, 0 
vaa womien ngumba mfa'a ya mam 
mete; nde nkean ôsu wôé wo aye yené 
be bote bese. 16 O ba'alee womien 
a fiye'elane wôé. Boo mban mlia'a 
ya mam mete; amu na, vêm wo abo 
nalé, wo aye nyii womien, a ba be 
aw0'ê wo, mia bebaane. 

Te komekan mvendé môt, ve 6 lepe 
yy ane éso; ô lepe bendôman be 
bôt ane bobenyoñ: 2 ô lepe bemve- 
nde be þinga ane benyua; ô lepe 
bengone be binga ane benyo ka, a 
mfuban ôse. 3 O ba'alee minkus 
mi ne fọo minkus. 4 Ve nge nkus 
éziñ ô bili bon nge bendaé, be taté’é 
yéé liti mvam ming ya bôte ya nda 


11 Mam mete mme, 


4 Amu na, ntéane jôm êseljap, a tuñulu bebiaé bap: amu jam 


ete nde e ne jam de anyoñeban mise 
me Zambe. 5 Ve wu ô ne fọ’o nkus, 
a mbubua, ñwô ô teléya ndi nleme 
jé be Zambe, a wo abo mbane mi- 
nja'an a meye'elan été alu ba môs. 
6 Ve wu wo amias Obien mfa'a ya 
mame ya mevak, ô nto ñwuan éyoñ 
ô ngenan ô vee. 7 Mam mete fe ô 
jô ôk, ane mi aye bo te bijô. 8 Ve 
nge môt éziñ a bo te ba'ale bote þé, 
a adañedañe bôte ya nda jé émien, 
nnye ate a maneya kat mbunan, a 
a ne abé adañe nyô a ne te buni. 9 
Te yebe na, nkus ô tiliban ane nkus 
éyoñ ô za bo'o mimbu mewôm mesa- 
man, wu ô nga to minga ya fame jia, 
10 wu wo atoteban mvaé mfa’a ya 
mbamba mimboane mi mam; nge ô 
nga yale bon, nge ô nga bo beyefi 
anyep, nge ô nga bo ô sôpe’ bote ya 
Zambe mebo, nge ô nga bo ô volô’ô 
ba be ayen njuk, nge ô nga twa ton 
mbamba mboan ase. 11 Ve te nyoñ 
minkus mi ne bengon: amu na, éyoñ 
be maneya biasé Christ, be akômbô 
luk; 12 be bili mekua, amu be ben- 
eya ntiñetane wop be nga taté tiñeti. 
13 A nalé fe be ayé’é fe tabe te bo 
ésaé, be ake be awulu menda menda; 
a sa ve ntaban te bo ésaé étam, ve 
bo fe ékobôkobô a mfuk, be akobô 
mam be ne te yiane kobô. 14 Ajô 
te, me akômbô na, minkus mi ne 
bengon mi luk, a biaé bon, a jôô nda 
jap, a bo te ve môt a siñ éfia ya kobô 
je abé: 15 amu éyoñe ji mivo'o 
mi maneya yale feh a ke tone Satan. 
16 Nge minga éziñ a buni a bili 
minkus, a vol00 mie, a kirke é bo'o 
te jaé nju'u ya été; ndemben je aye 
volô mi mi ne fo'o minkus. 

17 Bemvendé ya kirke þe ajôô 
mvae be lafieba'ane na, be ayiane 
nyoñ éseman mebim mebaé, ve adañe- 
dañ ba be abo ésaé ya kate bôt mejô 
me Zambe a yele. 18 Amu ntilan 
wo ajô na, Wo aye bo te dipe nnôm 
ényaka anyu éyoñ a wulu fese yôp 
a va bikola'a. A na, mbo ésaé a 
yiane nyoñe ma'ane mé. 19 Te buni 
njêan wo ave mvendé bijô, venge- 
venge ve a anyu bengaa bebaé nge 
bela. 20 Ba be abo abé ô lepe þe 


b: 21 
vom bote bese be to, ndemben ba 
bevo'o fe be aye ko woñ. 21 Me ajo 
wo asu Zambe, a di Christ Jesus, 2 
mintobane beange na, ô ba'ale mam 
mete te bo avôle ya tyi'i ajô, te bo 
jam mboane ya ngam. 22 Te bo 
avôle ya beté mote mo, nale fe te bo 
nyoñ ngap ya €za mam abé: ba'ale'e 
womien mfuban. 23 Te beta fe bo ô 
nya'a ve mendim, ve ô bo ô nya'a 
ôyôm vin amu ajô ya abume dôé a 
akone dôé ya biyoñ abui. 24 Mam 
abé ya bôte bevo’o me ayené, me ake 
ôsu a nyoñe mekua; a nalé fe me 
atôñe bote bevo'o mvus. 25 Aval 
ete fe mbamba mimboane mi mam 
mi né mi ayené; a mi mi ne aval afe 
mi se ngule ya bo nsoban. 

Abime bôt e ne ane bebo bisaé 
6 ébôñete si be yene’ bejôô bap ane 
ba be ayiane nyoñ éseman ése, nde- 
mben jôé Zambe a fiye'elan ôte bi 
bo te biaséban. 2 A ba be bili bejôô 
be abuni, be bo'o te biasé be, amu be 
ne bobenyañ; ve be dafiedahe' bo be 
ésaé, amu na, ba be anyoñ ngape ya 
mvolan be ne ba be abuni a ba be 
ne nye'an. Mam mete mme ô ye- 
ele'e a lep. 

3 Nge môt éziñ a ye 'ele ay nye”- 
elan afe, a bo te kañese mejô me ne 
mvo’é, e ne na, mejô me ya Tate 
Jésus Christ wongan, a fiye'elan 6 
ne wu ya mboane mam ya Zambe; 
4 nnye a ne mebun, te yeme jam, ve 
a ne ate'e ya fase minsili a þisô ya 
nkobô, vôm ate mesengan me aso, 
ntañete, mewôman, mbia befe, 5 
nsôane bisô ya bôt be ne mbia þe 
asimesan a be nji fe bi benya mejêd, 
be asia ko na mboane mame ya 
Zambe ô ne zene ya nyoñ akum. 6 
Ve mboane mame ya Zambe, afulan 
nyenan mvae môt a yen, ô ne beta 
meyak: 7 amu na, bi nji zu jôm si 
nyô, nalé fe bi se ngule ya ke jôm atan; 
8 ve vôm bi bili bidi a ngômesan, 
bi aye yen mvaé a biôm bite. 9 Ve 
ba be akômbô bo akum abui be aku 
meve'ele été a ékoé a abui mbia mí- 
nkômban e ne te fek a éndaman, 


I TIMOTHÉE 








0591 
avalete de ajañesane bêt njañan été 
a étôtôlan été. 10 Amu ôzañ akum 
ô ne ndi wua ya mbia be mam mevale - 
mese: nde te bote bevo'o be nga jeñ 
a kandan mbunan ôyap a be maneya 
jii bebien a jama alun. 

11 Ve wo, A môte ya Zambe, 
matee mam mete; a tôñe mame ya 
zôsô, mame ya Zambe, mbunan, nye- 
an, njiban, évôvoé nlem. 12 Sônga’- 
an mbamba nsôngane ya mbunan, 
bi? €nyin ya melu mese, mfa’a ôte 
ñiwô ô nga loban, a ô nga mem mba- 
mba mmeman vôm bengaa abui be 
nga to. 13 Me ajô wo asu Zambe, 
nnye a ve biôm bise ényiñ, a di Christ 
Jésus, nnye a nga kañete mbamba 
mmeman ate asu Ponce Pilate; 14 
na, ô ba'ale atiñ ete te meyeñ, te 
bijô, akekui éyoñ Tate Jésus Christ 
wongan a ye yené: 15 nyenan ôte, 
biyoh wo aye bo, a ye liti, nnye 
étam a ne Beta Ewôlô a duma, Njôô 
ya bejo bêt, a Tate ya betate; 16 
nnye etam a ne te wu, a to éfufup 
été, nje éte te ke môt a ne ngule ya 
kui je bebé; nnye ate te ke môt a 
nga yene nye, nalé fe te ngule ya 
yen: duma a ngule ya nnôm étô bi 
bo'o be nye. Amen. 

17 JOê ba be ne akum abui si 
nyôna na, be bo te bo mebun, nalé 
fe be bo te telé ndi minleme jap mfa’a 
ya élôte zen akum, ve mfa'a ya be 
Zambe, nnye a wô’ô ve bia biôm 
bise ya va'a bie abuiabui; 18 na, 
be bo mvae, a bo minkukum mfa'a 
ya mbamba mimboane mi mam, a 
be bo nkômane ya vold, a nye'e be 
bo'o mvam; 19 be bô’ô bebien mba- 
mba mbô’an mfa'a ya melu ôsu, nde 
be aye bi ényiñ é ne fo'o ényiñ. 

20 A Timothée, ba’ale’e jôm é nga 
vebane be wo, a sa'ale bemomo biko- 
bôkobô ya ébiasé a nsôane bisô ya 
nNyeman ôte, ñwô ô ne nloene ya 
medu’an nalé; 21 fñwô ôte bote 
bevo'o be nga kañese, ane be nga 
kop mfa'a ya mbunan, 


Mvam é tabe'e be wo. 


213 


AA AA Ng a AAA ua > YO WA 


KALATE BAA PAUL A NGA TILI 
TIMOTHEE 


Paul, nlômane Christ Jésus amu 
nkêmbane Zambe, aval ane ntiñe- 
tane ya ényiñ é ne be Christ Jésus, 
2 me atili Timothée kalate, mone 
wom me anye'e: Mvam, éngôngo, 
H > , 
mvo'é, bi soo be Zambe, nnye a ne 
Esa, a Christ Jésus Tate wongan. 


3 Me ave Zambe akéva, nnye me 
abo ésaé ane bemvamba bangan a 
mfubane mone môte ya nlem, aval 
ane me ne te jô’é nsimesan me asime- 
sane wo meye'elane mam été, alu 
ba môs 4 me akômbô yene wo, me 
asimesane mili mêé, nde me aye 
jaé ne lut a mevak: 5éyoñ me abeta 
simesan mbunan ô ne te medu'an 
ñwô ô ne be wo; wo ôte ô nga taté 
tabe be émvame minga jôé Loïs, a 
nyua wôé Eunice; a me atu'a buni 
na, ô ne fe be wo. 6 Amu ajô te, me 
abo wo ô simesane na, ô f0'0 mveane 
Zambe, ñwô ô ne be wo amu mbet- 
ane ya mo mam. 7 Amu na, Zambe 
a nji ve bia nsisime ya won; ve wu 
ya ngu a nye'an a mboane fe'e nlem. 
8 Ajô te, te wôô nkatane foé ya 
Tate wongan ôson, nge wô’ô nkatane 
foé wom ôson, me mbô’ô wé: ve ô 
jibii njuu amu mbamba foé aval 
ane ngule Zambe; 9 nnye a nga 
nyii bia, a a nga loene bia nloene ya 
na, bi bo zôsô, sa amu mimboane mi 
mam miangan, ve amu ntyi ane wé 
a mvame jé émien, nje éte é nga 
vebane be bia be Christ Jésus, te 
yen biyofi ya nnôm éto bi za bo'ok, 
10 ve éyoñe ji é maneya yené a nye- 
nane ya Nyi wongan Christ Jésus, 
nnye a nga va ngule ya awu, a a nga 
zu ényifi a ntabane ya te wu éfufup 
été amu mbamba foé, 11 mfa’a ôte 
me nga teléban nkate foé, a nlôman, 
a fiye'ele. 12 Amu ajô te, me ajibi 
fe de mam ma: ve me ne te wô’ ôson; 


amu me ayeme nyô me nga buni, a 
214 





me abuni na, a ne ngule ya baale 
jôm me nga ve nye akekui môs ôte. 
13 O bi éveelaa ya mejô me ya 
mvo'e, mme mete ô maneya wô’ô 
be ma, mbunan a nye'an été, mbie 
bite bi ne be Christ Jésus. 14 O 
ba'ale'e mbamba jôm ate, nnye a 
nga vebane be wo a ngule ya Mba- 
mba Nsisim, nnye a to be bia. 

15 Wo ayeme jame dina na, ba 
bese be to Asie be nga Ni ma; mbe 
bete Phygelle a Hermogène þe ne 
été. 16 Tate a mvama'an nda Oné- 
siphore: amu a nga ve me mfefé ngu 
biyon abui, a a nga bo te wô’ô ngata'a 
jam ôson; 17 ve éyoñ a nga to 
Rome, a nga ve ngule ya jeñe ma, a 
a nga yene ma, 18 (Tate a kañese’e 
nye na, a yen mvam be Tate môs ôte); 
a abime mam a nga volô mfa'a ya 
Ephese, wo atu'a yeme me. 

9 AjO te, wo, A mone wom, bo'o 

ngul mvam été, nje é ne be Christ 
Jésus. -2 A mam ô nga wô’ô be ma 
vôm bengaa abui be nga to, mam 
mete ô vaa me bôt be ne benya 
beba'ale mbe be aye bo ngule ya 
ye'ele fe bote bevok. 3 O jibři njuk 
ane ma, aval ane mbamba mone þe- 
zimbi ya Christ Jésus. 4 Te ke mone 
bezimbi, éyofi a bo ésaé, a timbi 
mame ya ényiñe ji été; ane a ye bo 
ane nyô a nga tili nye mone bezimbi 
a yen mvaé. 5 A nalé fe, nge môt 
a sôngane bivôé, a ne te jaé couronne, 
vengevenge ve nge a maneya sôngan 
aval ane de ayiane metin ya été. - 
6 Mbo mefup a bo ésaé a yiane fo'o 
taté nyofi ngape jé ya bibuma. 7 
O simesa'an ane me ajô; amu Tate 
a ye ve wo fee misa ya mam mete 
mese. 8 O simesa'ane Jesus Christ, 
nnye a nga wômô fiwuan, môte ya 
mvoñe bote David, aval ane mbamba 
foé wom a kañete: 9 nnye ate me 
ajibi njuk akekui nka/an ngata’a, aval 


2: 10 
ane nge me ne mbo mbia be mam; ve 
mejô me Zambe me ne te nka'an. 
10 Ajô te, me ajibi de mam mese amu 
ajô ya mintobane mi bêt, ane be fe 
be aye nyoñe nyian ô ne be Christ 
Jésus a Etoto'o ya nnôm éto. 11 
Njôane wu ô ne été: Amu na, nge bi 
“nga wu bia be nye, bi aye fe nyin 
bia be nye: 12 nge bi ajibi, bi aye 
fe jôô bia be nye: nge bi aye kate 
nye, nnye fe a ye kate bia: 13 nge 
bi ne te baale mbunan, nnye a to 
a tô  ntiñetan; amu a se ngule ya 
kat émien. 

14 O bo'o be na, be simesane mam 
mete, jO0 be mise me Tate na, be 
bo te bo ntañete ya bikobôkobô mejô, 
mboan ôte ô ne te volô, wo asô’ôlô 
ba be awôk. 15 O vaa ngule ya 
telé womien be Zambe ane nyô a ne 
nkañesan, ane mbo ésaé a ne te yiane 
wô ôson, a liti ajo ya benya mejôô 
zôsô ne tiññ. 16 Ve sa'alee bemomo 
bikobôkobô ya ébiasé: amu be aye 
ke ôsu mfa'a ya mam me ne te mame 
ya Zambe, 17 a mejô map me aye 
di aval ane ébole fêlé je adi: mbe bete 
Hyménée a Philète be ne été; 18 
bote bete be yaleya feh mfa'a ya 
benya mejôô, a jô na, ñwôman ô 
lôteya éyoñe ji, a be as0'0l0 mbunane 
ya bote bevo'o si. 19 Ve ñyemetan 
mbê'ane ya.Zambe ô to, ô bili nkpwe- 
lane wuna na, Tate a yeme ba be ne 
émbé: a na, Môt ase a tote jôé Tate 
a k016'6 mfa'a ya bikotekot bi mam. 
20 Nde, sa ve mevie'e me or a ma me 
argent étam me ne beta nda été, 
ve nalé fe ma ya bilé a ma ya ékon; 
a mevo'o me ne mfa’a ya duma, a 
ma mevo'o mfa'a ya te duma. 21 
Ajô te, nge môt a tun émien mfa’a 
ya mam mete, a ye bo vie misa 
ya duma, jême ya étyi, a yiane jom 
mie nda a bo je ésaé, nkôman mfa’a 
ya ésaé ése é ne mvaé. 22 Ve na, 
matee mbia minkômbane ya éyoñ 
môt a ne mongê, a tôñe mame ya 
zôsô, mbunan, nye'an, mvo'6, mia 
be ba be aloene Tate nloen wo aso 
mfuban nlem. 23 Ve bisilisili ya 
te fek a ndiman, ô bene’ bie, a yeme na, 
bi abiaé mewôman. 24 A mbo ésaé 
Tate a ne fọ’o te yiane wôman, ve bo 


II TIMOTHEE 


3: 14 
évôvoé nlem mfa'a ya bôte bese, 
atyen ya yele, njiban, 25 a yele 
ba be abo melo a nje'eban nlem; nge 
ndô’ôtô Zambe a ye ve be ngule ya 
kôñelane minlem a zu yeme benya 
mejôô, 26 a ndô’'ôtô be aye tii bebien 
ékoé diable, éyofi be maneya bili mi- 
nkôm be nye mfa'a ya nkômbane wé. 
3 Ve ô yeme’ ajô dina na, melu 

me asu'ulan mbia biyoñ bi aye bo. 
2 Amu na, bêt be aye nye'e;bebien, 
be aye bo êzafi akum, a wumulu 
bebien, a bo mebun, a mewôman, 
a bo bebiaé bap melo, a bo bikalak, 
te nye mame ya mbunan, 3 te 
nye'e bivuvumane biap, minziziñ, 
bebo bibêta, te jôô bebien, ayok, te 
nye'e mam me ne mvae, 4 bekoñe 
bêt, Ojeja'a, mebun, benye'e mame ya 
mevak, adañe nyean be anye 
Zambe; 5 be bili éve'ela'a ya mboane 
mame ya Zambe mfa'a ya atan, ve 
be kateya ngule ya été: ô sa'ale'e fe 
bote bete. 6 Amu na, ba be ake be 
awohe menda menda asoé be ne ba 
ya bote bete, a be abi mintetee mi 
binga ane minkôm, mi mi ne njal- 
ane mam abé, mi mi yaleya feh amu 
mbia minkômban mevale meva, 7 
be ayéé melu mese a be ne te ngule 
ya zu kui vôm ñyemane benya mejôô 
ô né. 8 A aval ane Jannès ba 
Jambrès be nga sengane Moiïse, nalé 
ate fe balé be asengane benya mejôĝ; 
be ne bêt be maneya ndaman asime- 
sane dap été, be subeya mfa’a ya 
mbunan. 9 Ve be aye bo te beta ke 
ôsu: amu akut mboane dap de aye 
yene be bote bese, aval ane di ya 
bote bete fe e nga bo. 10 Ve wo ô 
nga ton ñye’'elane wom, dulu dam, 
ntyiane ya nleme wom, mbunane 
wom, abui njibane dam, nye'ane wom, 
mbane wom, 11 bikpwe'ele biam, 
mintaé miam; avale mam e nga bo 
ma mfa’a ya Antioche, Iconie, a 
Lystre; avale bikpwe'ele me nga jibi: 
a Tate a nga nyii ma mam mete 
mese été. 12 Ya, a bote bese be 
akômbô tabe aval ntabane ya be 
Zambe be Christ Jésus be aye jibi 
ékpwe’ele. 13 Ve mbia be bêt a 
bebo medu'an be aye nenenen abé, 
be aye dwu bôt a 14 Veð 


3: 15 
tabe'e mam ô maneya yéé été a ô 
yemeya na, me ne été, a yeme ba ô 
nga yéé me be be; 15 a na, ataté 
nkeñelé ô nga yem mbamba mintilan, 
mmie mite mi ne ngule ya ve wo ñyem- 
an mfa'a ya nyian amu mbunan 6 
ne be Christ Jésus. 16 Ntilan ôse ô ne 
nsoane be Zambe 6 ne fe mvolan mfa'a 
ya nye'elan, mfa'a ya nleban, mfa'a 
ya nsôane bote zôsô, mfa'a ya yale 
bêt ñyalan ô ne mame ya zôsô été: 
17 nde mête ya Zambe a ye bo 
ngumba, ngumba nkômesan mfa'a ya 
mbamba mboan ase. 
Me ajô wo asu Zambe, a di Christ 
Jesus, nnye a ye tyli bevevee a 
miñwuane mejô, a amu éyoñ nje a 
ye yené a amu ayoñe dé: 2 kañete’e 
mejô; va'a ngu, ja'ana éyoñ éyoñ je 
ayian, jaana éyoñ éyoñ é ne te yian; 
ve'ele'e bêt, lepe'e bêt, kobô’ô bote 
mejo me ya nleban, a abui njiban ese 
a nye'elan ôse. 3 Amu na, éyoñ je 
aye zu, éyoñe te be aye bo te jibi 
Nye'elane ya mvo'é; ve amu be bili 
melo me angômelan, be aye kô’ôlane 
bebien beye'ele aval ane mbia mi- 
nkêmbane miap bebien; 4 a be aye 
va melo map mfa'a ya benya mejôô, 
a yale feh mfa'a ya nkañete ya mi- 
ntéane mi biôm. 5 Ve ô tuka’a mo- 
mbo mfaa ya mam mese, ô jibi'i 
mam me ne ayaé, bo'o ésaé ya nkate 
foé, jaléé mboane ya ésaé jôé ne lut. 
6 Amu na, me wô’ô veban éyoñe ji, 
a éyoñ ya akôlô dam e kpwaneya. 7 
Me maneya wosan mbamba mewosan 
mete, me sondôya mmatan mbil ôte, 
me maneya ba'ale mbunan ôte: 8 
ali'iya ve couronne éte ya zôsô é ne me 
mba'alan, nje éte Tate, zôsôa ntyi'i 
mejê, a ye ve me môs ôte; a sa ve ma 


II TIMOTHÉE 


4: 22 
étam, ve nalé fe ba bese be nga nye'e 
€yon a ye yené. 

9 O va'a ngule ya jia zu be ma: 
10 amu Démas a liya ma, amu a 
nga nye'e si nyo ya éyoñe ji, ane a 
nga ke mfa'a ya Thessalonigue; Cres- 
cehs a nga ke miaa ya Galatie, 
Tite a nga ke miaa ya Dalmatie. 
11 Ve Luc étam bia nye bi to. O 
nyofie Marc, a zu nye nsamba wêé; 
amu a ne me mvolan mfa'a ya ésaé, 
12 Ve Tichique nnye me lômeya 
mfa'a ya Ephese. 13 Al00 me nga 
li Troas be Carpus, za'a de éyoñ wo 
azu, a bekalate, adañedañ ba ya bikôp 
bi tit. 14 Alexandre, nlui binyune bi 
mvot, a nga bo me abé abui: Tate 
a ye ya'ane nye aval ane mimboane 
mi mam mié mi né: 15 wo feô tabe'e 
nye ntye; amu a nga dañe sôane mejô 
mangan. 16 Eyofi me nga kat ajô 
dam éyoñ ya ôsu, te ke môt a nga 
volô kobô ma, ve bese be nga lii 
ma: jam ete e bo’o te lañeban mfa’a 
wop. 17 Ve Tate a nga to be ma, 
a a nga ve me ngu; nde foé éte je aye 
kateban a ma akui ngum nné, a nde 
Begentil bese be aye wôk: ane me nga 
vas anyu ñbweñbwem éte été. 18 
Tate a ye va ma miaa ya mbia 
mboan ase, a a ye nyii ma a ke ma 
ayoñe dé ya yôp: duma e bo'o be nye 
nnôm éto a nnôm éto. Amen. 

'19 O sili me Prisca a Aguilas, a 
bôte ya nda Onésiphore. 20 Éraste a 
nga lli mfa'a ya Corinthe: ve me nga 
li Trophime a yaka’a mfa'a ya Milet. 
21 O va'a ngule ya zu éyoñe te hivera 
za bo'ok. Eubulus asili’i wo, ba Pudens, 
a Linus, a Claudia, a bobejañe bese. 

22 Tate a tabe'e nsisime wôé. 
Mvam é tabe’o be wo. 


KALATE PAUL A NGA TILI TITE 


Paul, mbo ésaé Zambe a nlôm- 
ane Jésus Christ, amu mbunan 
mintobane mi bôte ya Zambe mi 
abuni, a ñyemane ya yem benya 
mejôô, mme me ne ma ya mboane 
mame ya Zambe, A ndi minleme ya 


ényiñ ya melu mese été, nje éte Zambe, 
nyô a se ngule ya laa minsos, a nga 
tiñeti te yen biyoñ ya nnôm éto bi 
za book; 3 ve biyoñe bié émien a 
nga liti mejô mé foé éte été, nje éte 
me nga veban aval ane atiñe Zambe 


i: 4 
Nyi wongan; 4 me atili Tite kalate, 
nya monô wome ya mbunane bôte 
bese: Mvam a mvo’é bi so’o be Zambe, 
nye a ne Esa, a Christ Jésus Nyi 
wongan. 


5 Amu jame dina nde me nga ii 
wo de mfa’a ya Crète na, wo aye kôme 
mam me nga jeñeban, a telé bemve- 
ndé ya kirke nlam ôse, aval ane me 
nga jô wo; 6 nge môt éziñ a ne te 
bijô, nnême ya minga wua, a bili 
bon be abuni, mbe be nji vebane bijô 
ya nzametane mam nge melo. 7 
Amu na, évêque -a yiane fo'o bo te 
bijô, ane mba'ale mame ya Zambe; 
te bo ane émien a nye, te ji'a yaa, 
te bo ntañete ya nyu vin, te bo mbibi 
bôt, te nyamete mvine nyoñan akum; 
8 ve bo a bo'o anyep, nye'e mam me 
ne mvaé, nleme ya fek, zôsô, mfuban, 
nyô a jôô émien; 9 a to nkabetan 
a benya mejôô, mme me ne aval ane 
ñye’elan ôte, nde a ye bo ngule ya 
dutu bêt mvo'é Aiye'elan été, a bo fe 
ngule ya liti ba be asôan nkobane wop. 

10 Amu na, bôt abui be ne melo, 
bekobô mame ya momo a bedu'u bôt, 
adafiedah ba be ya ntyi'ane metye, 
11 mbe bete menyu map me ayiane 
fo'o diban; be ne bêt be as6'016 mi- 
ngumba menda si, be aye'ele mam be 
ne te yiane ye'ele, amu mvine nyoñan 
akum. 12 Môte wua ya be be, nkulu 
mejô wop bebien, a nga jô na, 

Bôte ya Crète be ne belaa minsos 
biyoñe bise, mbia betit, minle- 
les bedi bidi. 

13 Njôan ôte ô ne été. Amu jam 
ete, ô lepe” be ngu, nde be aye bo 
mvo'€ mfa'a ya mbunan, 14 be bo 
te tôñe minkañete mintéane mi bi- 
ôme ya Bejuif, a metiñ ya bêt be ali'i 
benya mejôô. 15 Mfa’a ya ba be 
ne mfuban, mam mese me ne mfuban: 
ve mia'a ya ba be ne mvin a te buni, 
te ke jam e ne mfuban; ve asimesane 
dap a mone mête ya minlem miap 
bi ne mvin bibaane. 16 Be ajê na, 
be ayeme Zambe; ve be akate nye 
a mimboane mi mam miap, amu be 
ne jême ya wô angêndê, a melo, 
a be ne nsuban miaa ya mbamba 
mboan ase, 


TITE 


3:1 
9 Ve wo, ô kobô’ô mam me ayian 

mvo’é ñye’'elan éte: 2 ane be- 
mvende befam be bo ba ya ba'ale 
bebien, a bo ngômôtô, be jôô mi- 
nlem miap, mvo'é mfa'a ya mbunan, 
mfa'a ya nye'an, miaa ya njiban: 
3 nale fe ane bemvendé be binga be 
aye bo éjijin mfa'a ya ntaban, te bo 
bibêta nge belo ya nyuane vin abui, 
be bo beye'ele ya mam me ne mvaé; 
4 nde be aye ye'ele bengon be binga 
ane be nye'e beyôm bap, a be nye'e 
bone bap, 5 be jôô minlem miap, 
mfuban, bebo bisaé ya menda map, 
mvam, be bo beyôm bap bebien me- 
wôk, nde mejô me Zambe me aye bo 
te biaseban: 6 aval ete fe ô lepè 
bendôman be bôte na, be jôô minlem 
miap: 7 mfa’a ya mam mese ô liti'i 
na, womien ô ne éveela'a ya mba- 
mba mimboane mi mam; mfa’a ya 
ñye’elane wôé ô liti'i ntaban ô ne te 
boé, ngômôtô, 8 mvo'é nkobô, wu 
ô ne te ngule ya vebane bijô; nde nyo 
ya ngame yat a ye wô’ êson, amu a nji 
bi mbia jame ya tote bia. 9 O lepe 
bebo bisaé na, be bo bejd bap be 
bili be mewôk, a na, be bo ane be 
ayen mvae mimfa’a mise; be bo te 
sôane bisô; 10 be bo te wupe jôm, 
ve na, be liti nya mba'alane ase; 
nde be aye jalé ñye’elane Zambe Nyi 
wongan abeñ mimfa'a mise. 11 Amu 
na, mvame Zambe é maneya yené 
a zu nyian be bote bese, 12 je aye'ele 
bia mfa'a ya jame dina na, vom bi 
akate mam me ne te mame ya Zambe 
a mbia minkômbane ya si nyô, bi 
aye tabe ntabane ya jôô minlem a 
zôsô a ane Zambe si nyô ya éyoñe ji; 
13 ane bi ayange mbamba ndi mi- 
nlem a nzuane ya étêtoo ya beta 
Zambe a Nyi wongan Jésus Christ; 
14 nnye ate a nga ve émien ajô 
dangan, amu a ye kôté bia mfa'a 
ya ékotekot ése a tun émien bôt be 
bo jôme jé émien, be ve ngule ya 
bo mam me ne mvaé. 

15 Mam mete mme ô kobô’ô a 
lepe bôt vôm be akop a ngul njôan 
ése. Te yebe na, môt a biasé wo. 


Bo’o be be simesane na, be tabe'e 
5 bejê bêt a aa ne ngule ya 700, 


WANG KE Tg manang a Iga] 





3:2 TITE 


3:15 


si, be bo'o mewôk, be tabe'e nkômane | me ne mvae a mvolan be bêt: 9 


ya bo jam ese e ne mvae, 2 be bo'o 
te kobô môt abé, be bo’o te bo ntañete, 
be bo’o évôvoé, be liti nje'ebane 
minlem mfa'a ya bote bese. 3 Amu 
na, bia fe bi mbe mekut melu mvus, 
melo, bi nga du'uban, bi nga bo mbia 
minkomban a mame ya meva'a me- 
vale meva ésaé, bi nga to abe nlem 
a mesengan été, bi mbe ziñ, bi nga 
sian. 4 Ve éyofi mvame Zambe Nyi 
wongan, a nye'ane wé a nye'e bôt bi 
nga yené, 5 sa amu mimboane mi 
mame ya zôsô, mi biabebien bi nga 
bo, ve amu mvame jé, a nga nyii bia, 
a nsôbane ya beta bialé a mboan 
mfefé ya Mbamba Nsisim, 6 ñiwô 
a nga sôé abui be bia, be Jésus Christ 
Nyi wongan; 7 nde ete, amu bi 
kabeya a mvame jé, bi aye bo benyofi 
ngap aval ane ndi minleme ya ényiñ 
ya melu mese. 8 Njôan ôte ô ne 
été, a mfa'a ya mam mete me akômbô 
na, ô kobô ngu, nde ete ba be buniya 
Zambe be aye ve ngule ya bo mbamba 
mimboane mi mam. Mam mete mme 


. age ang. 


minlañane bindan, a mewôman, a 
melumane ya ajô metiñ; amu mam 
mete me ne te mvolan a zesé. 10 
Môt a bo mengam, éyoñ a maneya 
leban alebane da a di baa, ô sa'ale'e 
nye; 11 wo ayeme na, avale môt 
ete e ne melo, a a bo abé, a a ve émien 
mekua. 

12 Eyoñ me aye lôme wo Artémas, 
nge Tychique, ô va'a ngule ya zu koé 
ma mfa’a ya Nicopolis: amu me tyi'- 
iya na, me aye tabe wôé éyoñ ya 
hiver. 13 O tuka'a kômesan Zénas 
nye'ele metiñ ba Apollos dulu dap, 
aval ane jôm é bo te jeñebane be. 114 
A ô yebee na, bote bangane fe 
be yékéé na, be bo mbamba mi- 
mboane mi mam mfa'a ya biôm bôt 
be ayiane nyoñ, be za bo te wum 
bibuma. 

15 Bôte bese bia be be bi to þe 
sili wo. O sili bia ba be anye'e bia 
mbunan été. 

Mvam é tabe'e be mia bese. 


KALATE PAUL A NGA TILI 
PHILEMON 


1 Paul, mbô’ô Christ Jésus, bia 
Timothée, mojañe wongan, bi to, 
me atili Philemon, nyo bi anye'e a 
ébe mbo ésaé wongan, kalate, 2 a 
Appie, kale jangan, a Archippe, ébe 
mone bezimbi wongan, a kirke é to 
nda joe: 3 Mvam é bo'o be mia a 
mvo'6, bi so'o be Zambe Esa wongan 
a Tate Jésus Christ. 


4 Me ave Zambe wom akéva biyoñe 
bise, a tote wo meye'elane mam été, 
b amu me nga wô’'ôtane nyeane wôé, 
a mbunan ô bili mfa'a Tate Jésus, a 
mfa'a bote ya Zambe bese; 6 na, 
mboane mame ya mbunane wôé wo 
aye bo ngu, mfa'a ya ñyemane ya 
yem mbamba jam ase a ne be wo, 
mfa'a Christ. 7 Amu na, me nga bili 
abui mevak a nn nlem amu nye'- 


ane wôé, amu na, minleme ya bôte 
ya Zambe mi nga bo mfefé ngu amu 
wo, A mojan. 

8 Ajô te, akosa bo me bili ngul ése 
ya jôô wo jame de ayian, 9 ve amu 
nye'an me adañe yen mvaé ya sili 
wo, amu me ne avale môt ete ane 
Paul, nyô a ne nnôm, a éyoñe ji me 
ne fe mbô’ô Christ Jésus: 10 me 
aye'elane wo ajô ya mone wom, nyo 
me nga biaé mengata'a mam été, 
nnye a ne Onésime, 11 nnye ate a 
mbe wo te mvolan melu mvus, ve 
éyoñe ji a ne wo mvolan á ma: 12 
nnye ate me bulaneya wo nye nyôle 
jé émien, e ne na, nleme wom ôbien: 
13 nnye ate me nga ye yen mvaé ya 
ba'ale be ma, ane a ye bo ngule ya 
bo me ésaé sehe jôé ane me to me- 
ngata'a ya mbamba foé ete: 14 ve 


15 
me nji kômbô bo jam, te na, wo 
akafiese; nalé mvame jêé je aye bo 
te bo ane jame ya ntindan, ve di ya 
nkañesan. 15 Amu na, ndô’ôtô amu 
ajo te nde a nga kandane wo de nté 
êziñe na, wo aye bi nye nnôm éto; 
16 sa fe ane mbo ésaé, ve a dañ mbo 
ésaé, a ne mbamba mojañ, adañ 
mfaa wom, ve akaa beta ndañan 
adañ mfa'a wôé, mfa’a ya minsôn 
a mfaa ya be Tate, mimfa'a mite 
mibaane. 17 Nde, nge wo alañe 
ma ane ébe mvôé, ô nyone' nye ane 
mamien. 18 Ve nge a nga bo wo 
abé ézifi, nge na, a bili wo jôm, ô 
lane je mfa'a wom; 19 me, Paul, 
me atili ajo te 2 wo wom mamiene 
na, me aye ya'ane je: sa na me ajô 


PHILEMON 





25 


wo na, ô bili ma mvôla, ja'ana nyôle 
joe womiene fe. 20 Ya, A mojañ, 
yebe'e na, me nyoñe meva'a ya be 
wo be Tate: vaa me mfefé ényiñ 
nleme wom be Christ. 

21 Amu me abuni mewôĝô’ô môé, 
nde ete me atili wo de kalate, a me 
ayeme na, wo aye bo ja'ana adah 
abim me ajô. 22 Ve jam afe na, ô 
kôme fe ma vôme ya bômbô: amu me 
to ndi nleme na, me aye vebane be 
wo amu meye'elane môé. 

23 Epaphras, ébe mbô’ô wome ya 
be Christ Jesus, a silli wo; 24 a 
nalé fe Marc, Aristargue, Démas, 
Luc, beébe bebo bisaé bam. 

25 Mvame Tate Jesus Christ wo- 
ngan é tabe'e be nsisime wôé. Amen. 


KALATE A NGA TILIBAN BE 
BEHEBREU 


Zambe, nnye a nga kobô bemva- 

mba melu koa be bekulu mejô 
a bifase bifas a mevale minlitan, 2 
nnye ate a maneya kobd bia susu'a 
ya melu ma be Mone wé, nnye a 
nga telé nyon ngape ya mam mese, 
a nga té fe mesi be nye; 3 nnye 
ate a mbe mfaéane ya étôto’o jé, a 
mfuna'ane émiene ya ntabane wé, a 
a nga ba'ale biôm bise a njôane ya 
ngule jé, €yoh a nga mane bo metu- 
naa ya mam abé, ane a nga tabe si 
mbo nnôme ya Nyô A Dañ yôp été; 
4 a nga dañedañe beange abim ete, 
nde a nga bili jêé de adañ éndap. 
5 Amuna, mbé ya beange, émien 
a nga jô éyoñ éziñe na, 

O ne Mone wom, 

Den me biaéya wo? 
a fe na, 

Me aye bo Esa miaa wé, 

A nnye a ye bo Mon miaa wom? 

6 A éyoñ a beta zu ntôle mon si 
nyô, a jô na, A beange be Zambe 
bese be kalie nye. 7 A mfa’a ya 
beange, a jô na, 
yo a bo beange bé bivuñulu, 


A bebo bisaé bé nkaba'a nduan: 

8 Ve mfa'a Mon, a jô na, 
Eto jôé ya jôô, A Zambe, é to 

nnôm éto a nnôm éto; 
A ntume ya zôsô ô ne ntume ya 
ayoñe dôé. 

9 O nga nye'e zôsô a vini ékotekot; 

AjO te, Zambe, Zambe wêé, a 
nga wo'o wo 

Mbone ya mevak adai émbêé 
bevok. 

A na, 

Wo, A Tat, ô nga bêé mbê'ane 
ya si nyo atata'a, 

A yôp ese e ne mimboane ya mo 
moe: 

De aye jan; ve wo 0 toto: 

A nde ete se de aye bo ntuk aval 
ane ngêmesan je abo; 

A wo aye vute de aval ane alô’ð, 

Aval ane ngêmesan, a de aye 
veñesan: 

Ve wo ô to avale dada, 

A mimbu miôé mi aye bo te man. 

13 Ve mbé ya beange, émien a nga 


10 


11 


12 


jô éyoñ éziñe na, 


Tabe'e si mbo nnôme wom, 


17 14 
Akekui me abo besiie bôé éto 
ya telé mebo môé? 
14 Ye bese be nji bo minsisim mi 
abo ésaé, mi alômbane na, mi bo ésaé 
ajô ya ba beayenyoñ ngape ya nyian? 
Ajô te, bi ayiane dañe tu'a kabe- 
pa tan mfa'a ya mam me mbe ñwô’'an, 
a za bo a zen éziñe na, bi aye tindiban 
a lii me. 2 Amu na, nge mejô me 
nga joban a beange me nga yem ngu, 
a ntyaman atin ôse a ébiasé ése bi 
nga nyofie zôsôa mveane ya meya'an; 
3 bi aye bo ngule ya sa'ale aya, nge 
bi abo te simesan aka'a beta nyian 
ete? ñwô ôte ô nga taté kateban a 
Tate, 6 nga litibane be bia na, 6 ne 
été, be ba be nga wôk; 4 Zambe fe 
a nga ve fôé jap ngu, ba be be, a 
mendem a bitua bi mam, a ngule 
mevale meva, a mimveane ya Mba- 
mba Nsisim, bise, aval ane nkombane 
wé émien. 
5 Amu na, sa mfa’a ya beange wo 
a nga bo si ya melu ôsu na, é w0'0 
be, nje éte bi akobô. 6 Ve môt a 
nga tot vôm éziñ, a jô na, 
Môt a ne jé, ane wo asimesane 


nye? 

Nge mone môt, ane wo azu yene 
nye? 

7 O nga sulu nye beange si ôyôm 

nté; 

O nga jalé nye couronne étôto’o 
a duma, 

A 6 nga telé nye ôsu ya mimboane 
ya mo môé: 


“8 O nga telé biôm bise bi wô’'ô 
nye mebo mé si. 
Amu na, vôm a nga telé biôm bise 
bi wô’ô nye, a nga bo te lii jôm, ji 
é te bo nye mewôk. Ve éyoñe ji, bi 
ngenan te yene biôm bise bi w0'0 
nye. 9 Ve bi lô nyô a nga sulubane 
beange si ôyôm nté, nnye a ne Jésus, 
amu njiban awu, a bee couronne 
étôtoo a duma, nde, amu mvame 
Zambe, a ye tyè awu miaa môt 
ase. 10 Amu na, e nga yiane nye, 
biôm bise bi ne mfa'a wé, a biôm 
bise bi ne amu nye, vôm a ye zu bon 
abui mfa'a ya étôtok, na, a ye bo 
mbo ya nyiane wop mvọ’é ése amu 
njibane mintaé. 


BEHEBREU 











11 Amu na, nyo; 
a tele étyi a ji: be ateléban étyi, | 
20 


3: 8 
bese be ne ba ya mête wua, bebaane: 
amu ajô te a ne te wô’ ôsone ya loene 
be na, bobejañ, 12 amu a jô na, 

Me aye kate bobejañe bam jôé 

dôé, 
Me aye yia duma dôé bia ésulane 
bôt été. 

13 A fe na, Me aye buni nye. A fe 
na, Tameka yenan, Bia be bon Zambe 
a nga ve ma. 14 Ajô te, amu bone 
bete be ne benyoñ ngape ya minsôn 
a metyi, émiene fe a nga nyoñ ngape 
ya été aval ete; nde te amu awu, a 
ye bo nyo a nga bili ngule ya awu, 
momo, e ne na, diable; 15 aa ye 
kote ba bese, mbe, amu wofi ya awu, 
be nga to éto belo nté ényifie wop 
ôse. 16 Amu me abele na, a ne te 
volô beange, ve a volô mvoñe bêt 
Abraham. 17 Ajê te, e nga yiane 
nye mfa'a ya mam mese na, a boban 
aval ane bobenyañe bé, nde a ye bo 
beta prêtre a ne mvam a nya mba'ale 
mfa'a ya mame ya Zambe, a bo me- 
tuna'a amu mam abé ya bôt. 18 
Amu na, vôm émien a nga jibi mintaé 
a yene meve'ele, a ne ngule ya volô 
ba be ayene meve'ele. 
2 Ajô te, A bobejafi ya zôsô, be- 

nyoñ ngape ya nloene ya yôp, mi 
simesa'an Nlôman a Beta Prêtre ya 
mmemane wongan, nnye a ne Jésus; 
2 nnye a mbe nya mba'ale mfa’a ya 
nyo a nga telé nye, avale fe ane Moise 
a mbe nda jé ése été. 3 Amu a nga 
lañebane na, 4 yiane dañe nyoñe duma 
adañe di Moïse, abime nyô a telé 
nda a bili abui duma adañe di ya nda. 
4 Amu na, nda ése je ateléban be 
môt éziñ; ve nyô a nga telé biôm bise 
a ne Zambe. 5 A Moise a mbe fo'o 
nya mba'ale nda je ése éte ane mbo 
ésaé, ane €ve'elaa ya mam mete, 
mme me aye kateban melu ôsu; 6 
ve Christ a mbe mon, a 0/0 nda jé; 
nda jé éte nje bi ne, nge bi atu'a bi 
ayo'o nleme dangan a avaa ya ndi 
minleme jangan ngu akekui asu'ulan. 
7 Ajê te, aval ane Mbamba Nsisim 
a jô na, 

Den nge mi aye wô’ô tyiñe jé, 

8 Te boane minlem mienan ayet, 

aval ane môse mi ya ndutan 
'ayaa, 


3:9 
Aval ane mose mi ya mve'elan 
fe ete, 

9 Vôm ate bemvamba benan be 
nga veele ma a mfasan be nga 
fase ma, 

A be nga yen mimboane mi mam 
miam mimbu mewôm menyin. 
10 Ajê te, me nga bo te yene miaé 
bôt ôte mvaé, 
Ane me nga jô na, Be akope mi- 
nlem miap été biyoñe bise: 
Ve be nga bo te yem mezene mam; 
11 Ane me nga kan ngana ayaa dam 
été, 
Be aye bo te nyin awo'ane dam 
ete. 
12 Tuka'a fomban, A bobejan, a za 
bo a zen ézifie na, mbia nleme ya biso 
a ye tabe be môt éziñ ya be mia, a 
nkuane ya kôlô be vevea Zambe: 13 
ve na, mi leba'an, wua a lepee nyo 
mbo'o môs ôse, nté de ajôbane na, 
Den; a za bo na, môt éziñ ya be mia 
a ye bo ayet nlem amu medv’ane ya 
abé: 14 amu na, bi nto benyoñ ngap 
bia be Christ, nge bi atwa bi atata’a 
ya mbunane wongan ngu akekui asu’- 
ulan: 15 nté de'ajêbane na, 
Den, nge mi aye wô’ô tyiñe jé, 
Te boane minlem mienan ayet, 
aval ane môse mi ya ndutan 
ayaa. 
16 Amu na, beza, éyofi be nga wôk, 
be nga dutu ayaa? Momo, ye sa ba 
bese be nga so Égypte mo me Moise? 
17 A beza a nga bo te yen mvaé 
mimbu mewôm menyin? ye sa ba þe 
nga bo abé, mbe bete menyôle map me 
nga ku fé été? 18 A beza anga kan 
ngana na, be aye bo te nyin awo'ane 
dé été, ve ba be nga bo melo? 19 
A bi lô na, be. nga bo te ngule ya 
nyin amu bisô. 
Ajô te, nkoane woñ, a za bo a zen 
éziñe na, €yoh ntifietane ya nyin 
awo'ane dé été ô ngenan ô to, môt 
éziñ ya be mia a ye yené na, a boya te 
kui de. 2 Amu na, bi nga w0'0 fo'o 
mbamba foé a kateba’an be bia, avale 
fe ane be: ve mejô be nga wôk me nji 
volô be amu me nji fulan a mbunan 
be ba be nga wôk. 3 Amu na, bia 


BEHEBREU 


4: 16 

Ane me nga kan ngana ayaa dam 

été, 

Be aye bote nyin awo'ane damété: 
akosa bo bisaé bi nga sondôban ataté 
ntéane ya si nyô. 4 Amu a nga jô 
vom €zin mfa'ja ya môse zafibwale 
avale dina na, A Zambe a nga wo'an 
mose zanbwale mfa'a ya bisaé bié 
bise; 5 a vôme nyina fe na, 

Be aye bote nyin awo'ane dam été. 
6 Ajê te, amu e liya na, bevo'o be 
aye nyine de été, a ba mbamba foé 
a nga taté kateban be nga supe nyiane 
ya nyin été amu melo, 7 a beta 
tiñeti môs éziñe na, Den, a kobô be 
David éyofi nté melu éziňñ ô lôteya 
(aval ane de ate taté jôban) na, 

Den, nge mi aye w0'0 tyiñe jé, 

Te boane minlem mienan ayet. 

8 Amu na, nge Josué a to ve be 
awo'an, a nga ye bo te kobô melu 
ôsu mfa'a ya môs mfe. 9 Ajô te, 
mose ya awo'an éziñ ô liya mfa’a 
bôte be Zambe. 10 Amu na, nyô a 
nyineya awo'ane dé été, émiene fe a 
wo'aneya mfa’a ya bisaé bié, aval ane 
Zambe a nga wo'an mfa'a ya émbié. 
11 Ajô te, mva'an ngule ya nyin 
awo'an ete été, nde, te ke môt a ku 
aval ane €ve'ela'a ya melo éte. 12 
Amu na, mejô me Zambe me ne vevee 
a me abo ésaé, a me ne akap adañ 
nkpwaté mekôn ôse ô ne meyo mi- 
mfa'a mibaé, a me atup akekui me 
asal nlem a nsisim, a bio a foñ, bi- 
baane, a me ne ngule ya yemelan 
asimesan a minkômbane ya nlem. 13 
A te ke ntéane jôm ô ne te yené mise 
mé: ve mam mese me ne soé a me ne 
nkulan mise ya nyô bi aye yalane 
nye. 

14 Nde, amu bi bili beta éwôlô 
prêtre, nyô a maneya lôt yôp ese, 
Jésus Mone Zambe, ntuka'a bian 
mmemane wongan. 15 Amu na, bi 
nji bi beta prêtre, nyô a se ngule ya 
bo nnamban a ñwô’'an ate'e wongan; 
ve nyo a nga yene meve'ele mimfa’a 
mise, aval ane bi ayen, ve te ke bo 
abé. 16 Ajô te, nsuba’an éto njôane 
ya mvam bebé a ngule minlem, 
ndemben bi aye koban éngôngo, a 


bi nga buni bi anyi awo'an ete été; | yen mvame ya volô bia éyoñ bi ayiane 


aval ane a nga jô na, 


nyon. 


221 


batik 

Amu na, beta prêtre ase, nyo a 
5 nyoñeban a so'o be bêt, a teléban 
amu ajo ya bêt, miaa mame ya 
Zambe, ane a ye ve mimvean a me- 
tunga amu mam abé, bibaane: 2 
nyo a ne ngule ya jibi a mvam mia'a 
ya ba be adimi a ba be akop, amu 
émiene fe a ne mbêmaane a atek; 
3 a amu ajo te, aval ane amu ajo ya 
bôt, nalé fe amu ajô dé émien, a 
yiane ve biôm ajô ya mam abé. 4 
A te ke môt émien a nyoñe duma te, 
ve éyoñ a lobane be Zambe, aval ane 
Aaron a nga loban. 5 Nalé ate fe 
Christ a nga bo te wumulu émiene 
na, a teléban beta prêtre, ve nyô a 
nga jô nye na, 

O ne Mone wom, 

Môse wu me biaéya wo: 
6 aval ane a jô fe vôm mfe na, 

O ne prêtre nnôm éto 

Aval éto Melchisédek. 
7 Nnye ate, melu a nga to minsôn, 
éyoñ a nga liti meye'elan a minja’an a 
beta ñyônan a mili'i mis be nyo a mbe 
ngule ya nyii nye mfa'a ya awu, a 
mejô mé me nga wô’é amu woñe wé 
mfa'a ya Zambe, 8 akosa bo a mbe 
Mon, ve a nga yéé mewôk amu mam 
a nga jibi mintaé; 9 a éyoñ a nga 
boban mvoọ’é ése, ane a nga boban 
mbo ényifi ya melu mese be ba bese 
be abo nye mewôk; 10 a yôbane 
be Zambe na, beta prêtre aval éto 
Melchisédek. 

11 Bi bili mam abui ya jô mfa'a 
wé, a me ne ayaé ya kañete, amu mi 
nto asu'u ya wêk. 12 Amu na, vôme 
ya éyoñ mi ayiane bo beye'ele, mi 
abeta yiane na, môt éziñ a ye'ele mia 
tyľibi mejô ya atata'a bifia ya mi- 
njôane ya Zambe; a mi nto avale 
bêt de ayiane nyoñe menyañ, a sa 
bidi bi ne ayet. 13 Amu na, môt ase 
a nyon ngape ya menyan a ne te 
yembane mejô ya zôsô; amu a ne 
nkeñelé. 14 Ve ayete bidi e ne jôme 
ya benya bôtô, e ne na, ba, amu be 
maneya yemban, be nto mefe'e ya 
yemelan mvaé a abé. 

Ajô te, nlian hye'elane ya atata'a 
bifia ya Christ, nkelan 6su akui 
benya mame; sa na, bi beta bôé mbô’- 
ane ya ALADE MADA ya li bi- 


BEHEBREU 








GAEI 
wuwua mimboane mi mam, a wu ya 
mbunane ya mfa'a Zambe, 2 wu ya 
niye'elane ya mintunane ya mendim, 
a wu ya mbetane mo, a wu ya ñwôm- 
ane miñwuan, a wu ya ntyi'ane mejo 
ya nnôm éto. 3 A jam ete bi aye bo, 
nge Zambe a meete. 4 Amu na, 
mfa'a ya be ba be tateya yen éfufup 
a be tyeeya mveane ya yêp, a be 
bobaneya benyofie mengape ya Mba- 
mba Nsisim, 5 a be tyeeya mbamba 
mejô me Zambe, a ngule ya éyoñ 
je aye zu, 6 a be jô’é, e vo’o bo ngule 
ya bobane na, a beta bo be mimfefé 
mfa'a ya nkôñelane minlem; amu be 
atyelé Mone Zambe croix yôp mfefé 
ntyelan mfa'a wop, a ve nye ôsone 
nyô vôm bôt be to. 7 Amu na, afup 
e nga nyoh mven je anofie de biyofi 
abui, a de afaa bidi bi ayian ba mbe 
de alibane fe mfa'a wop, nde te de 
anyon ébotan be Zambe: 8 ve nge 
de afaa biyo a fafôlô, de abeneban 
a e ne bebé mfa'a ya biyoé; asu’- 
ulane ya été e ne na, e di'iban a nduan. 

9 Ve na, A bêt me anye'e, bi avee 
fe'e mam me adañ mvaé mfa'a wônan, 
a mam me ne ma ya nyian, akôsa bo 
bi akobô nale: 10 amu Zambe a 
nji bo ékotekote ya vuan ésaé jenan 
a nyan mi nga liti mfa'a ya jôé dé, 
vôm mi nga bo bôte ya Zambe ésaé, 
a mi ngenan mi bo'o be ésaé. 11 A 
bi akômbô na, môt ase ya be mia a 
ye liti mvean ngul ôte akui njalane 
ya ndi minlem akekui aswulan: 12 
nde, mi bo te tek, ve bo bevu be 
ya ba be anyofi ngape ya mintiñetan, 
amu mbunan a mbane ya jibi. 

13 Amu na, éyofi Zambe a nga 
tiñeti Abraham atin, amu a mbe te 
ngule ya kan ngana a jam afe de 
adah anen, ane a nga kan émien 
ngana, 14 a jô na, Me aye fo'o 
botane wo ébotan, a me aye fôlô 
wo mfôlan. 15 A nalé ate, amu a 
nga jibi a mban, ane a nga nyoñe 
jam e mbe ntiñetan. 16 Amu na, 
bêt be wô’ô bo be kala'ane jam de 
adah anen: a bitom biap bise été, 
nkalane minka ô ne susu'a jame ya 
yemete atiñ. 17 Ajô te, Zambe, amu 
a nga simesane na, a ye dañe tu'a liti 
benyofi ngape ya ntiñetane na, mbô- 


6: 18 
ndane fe'e wé ô ne te ngule ya selan, 
ane a nga tebe zafi a nkanan ngana; 
18 nde, amu mam mebaé me ne te 
ngule ya selan, mme mete e vo'o 
bobane na, Zambe a laa minsos, nalé 
bi aye bi beta mvolane minlem, bia 
bete bi mateya a ke sobd, ane bi bi 
ndi minlem é tele bia ôsu: 19 nje 
éte bi bili ane atyi étyé ya minlem, 
nje é ne te famé a te bôlé a de atulan 
akui éndelé ya zaň yat, mam mete 
mela; 20 vôm ate Jésus a nga nyin 
été mfa'a wongan ane nke ôsu, a nto 
beta prêtre nnôm éto aval éto Mel- 
chisédek. 

Amu na, Melchisédek ate, njô 
i bôte ya Salem, prêtre ya Zambe 
A Dañe Yôp, nnye a nga tôban 
Abraham éyoñ a nga bulan a so'o 
wôé bejô bôt, a botane nye, 2 nnye 
ate fe Abraham a nga ve ngap awômô 
ya biôm bise (a nga taté bo Njô bôte 
ya zôsô aval ane de asu'ulan, wona 
a nga bo fe Njô bôte ya Salem, e ne 
na, Njo bote ya Mvo'e; 3 te ke ésa, 
te:ke nyia, te ke bimvemvam, nale 
fe te ke bi ataté melu nge asu'ulane 
ya ényiñ, ve a mbe aval ane Mone 
Zambe), a to prêtre nnôm éto. 

4 Nde, mi tuka'a simesan abim 
éwôlô môt ate a mbe, nyô Abraham, 
mvamba ate, a nga ve ngap awômô 
ya mbamba be biôm a nga sa. 5 A 
ba be ne foo ba ya bote ya Lévi, 
mbe be anyoñ ésaé prêtre, be bili 
atiñe na, be nyoñ ngap awômô be 
bêt aval ane atiñ e né, e ne na, be 
bobenyañe bap, akosa bo balé be nga 
so nyôl Abraham: 6 ve nyô bimve- 
mvam bié bi ne te lañebane be be, 
nnye a nga nyoñ ngap awômô be 
Abraham, a a nga botane nyô a nga 
bili mintiñetan. 7 Ve te ke bisô na, 
nyo a ne tyôtyoé a nyoñ ébotan be 
nyô a dañ. 8 A mfa’a ya nne, bôt 
be awu be wô’ô nyoñ ngap awômô; 
ve mfa’ ôte, môte wua a nga nyoñe 
je, ajô dé e ne nkañetane na, a vee. 
9 A e ne jame ya jô nalé na, ja'ana 
Lévi, nyo a wô’ô nyofi ngap awômô, 
a nga ve ngap awômô a mo me 
Abraham; 10 amu na, a mbe a 
ngenan nyôl ésa wé été, éyoň Mael- 
chisédek a nga ke tôbane nye. 


BEHÉBREU 


1: 2i 
11 Nde, nge mvo’é ése é to bo mia'a 

ya ésaé beprêtre ya Lévi (amu na, 
bêt be nga nyoñe metiñ été si) amu 
jé e nga beta yiane na, prêtre mfe 
a ye tebe aval éto Melchisédek, a 
bo te lañeban aval éto Aaron? 12 
Amu na, amu beprêtre be kôlôya éto 
jap, metiñe fe me ayiane fo'o kôlô 
éto jap. 13 Amu na, nyô mam ma me 
ajôban ajô dé, a ne môte ya ayoñ 
afe, nde, te ke môte ya été a nga bo 
ésaé mfôm autel. 14 Amu de atu'a 
yené na, Tate wongan a nga faa Juda; 
mfa'a ya ayoñ ete Moise a nji kobô 
jame ya beprêtre. 15 A jam bi ajô 
e ngenan e dañedañe yené, nge prêtre 
mfe a tebe a funa’an e Melchisédek, 
16 nyô a nga boban, sa aval ane atiri 
ya njôane ya abialé ya minsôn, ve 
aval ane ngule ya ényiñ é ne te asu'- 
ulan: 17 amu e ne nkañetan ajô 
dé na, 

O ne prêtre nnôm éto, 

Aval éto Melchisédek. 
18 Amu na, ntyamane ya metiñ ya 
ôsu ô ne amu me mbe atek a te volô 
19 (amu na, metiñ me nji bo jôm 
nya mvọ’é), a nzuane ya zu ndi mi- 
nlem je adañ été yôp, amu nje éte 
bi asubu je bebé be Zambe. 20 A 
amu na, a abim e ne na, e nji bo te 
ke nkanan ngana 21 (amu be nga 
bobane fo'o beprêtre te ke ngana, 
ve nye a nga boban a ngana be nyo 
a jô ajô dé na, 

Tate a nga kan ngana a a ye bo 

te jôban, 

O ne prêtre nnôm éto); 
22 abim ete fe Jésus a nto ntiñetane 
ya élat je adañ. 23 A be be nga 
bobane fo'o beprêtre abui mfa’a ya 
tañ, amu na, amu awu be se ngule 
ya tabe tabe: 24 ve nnye, amu a 
to nnôm éto, a bili éto prêtre jé, te 
ngule ya kôlô je. 25 Ajô te fe, a ne 
ngule ya nyii ba be azu bebé be Zambe 
amu nye, nya nyiane, amu a to nnôm 
éto a vañ amu ajô dap. 

26 Amu na, aval beta prêtre ete 

e nga yiane bia, nyo a mbe 2080, te 
ke medv’an, te ke meyen, a kandaneya 
bebo abé, a a nga, boban ôyape yêp 
adañe yôp ése; 27 nnye ate a ne 
te yiane ve DAA môs êse, aval 


fpr 


Tahan 
ane beta beprêtre bete, ataté mlia'a 
ya mam abé mé émien, wona mfa'a 
ya mam abé ya bêt: amu a nga bo 
jam ete abo da mfa’a ya biyoñe bise, 
éyoñ a nga ve émien ane metuna’a. 
28 Amu na, metiñ me atelé bôt beta 
beprêtre, be to atek; ve njôane ya 
nkanan ngana, ñiwô ôte ô nga jôban 
mvuse metiñ, wo atelé Mon, nnye a 
ne nya mvo'é nnôm éto. 

Nde, mfa'a ya mam bi akobd, 
8 éfia je adañ é ne jina na: Bi bili 
aval beta prêtre ete, nyo a nga tabe 


BEHÉBREU 9:29 


Me aye futi metiñe mam minlem 
miap été, 

A me aye tili fe me minlem miape 
yôp: 

A me aye bo Zambe ya be be, 

A be aye bo bôte ya be ma: 

11 A be aye bo te ye'ele, môt ase te 

ye'ele môt mfe, 

A môt ase te ye'ele monyañe wé, 
a jô na, Yeme’ Tate: 

Amu bese be aye yeme ma, . 

Ataté nyô a dañe tyôtyoé akui 
nyô a dañ anene ya be be. 


si mbo nnôme ya éto njôô ya Nyðô| 12 Amu me aye bo mvam mfa'a ya 


A Dañ a to yôp été, 2 mbo ésaé ya 
vom a dañ étyi, a nyo ya nya 
tabernacle, nnye Tate a nga telé, sa 
bôt. 3 Amu na, beta prêtre ase a 
telébane na, a ve mimvean a me- 
tuna'a, bibaane: ajô te, de ayiane 
fo'o bobane na, beta prêtre ate a bi 
fe jom €zin ya ve. 4 Nde, nge a to 
si nyo, a vo’o bo prêtre, amu ba þe ave 
mimvean aval ane metiñ be to; 5 
mbe be abo ésaé ya jam e ne éve- 
ela'a a nsisihi ya mame ya yôp, aval 
ane Moise a nga nyon nlebane be 
Zambe €yoh a mbeme bo tabernacle: 
amu a jô na, Fombd'd ane wo aye bo 
biêm bise aval ane €ve'ela'a é nga 
litiban be wo nkêle yôp. 6 Ve éyoñe 
ji a nyoñeya ésaé je adañedañ abim 
ete ane a nto fe mvan ya élat je adañ- 
edañ, nje éte é nga boban mintiñetan 
mi adañe yôp. 7 Amu na, nge élate 
ya ôsu éte é to bo ve mvoé mvo’é, 
wona te ke vôm a nga ye jefieban 
mfa'a ya ji baa. 8 Amu na, a nga 
yene mie te mvo’é mvo’é, a jô na, 
Mi lô, Tate a jô na, melu me azu, 
Ane me aye bo mfefé élat bia be 
nda Israël a nda Juda; 
9 Sa aval ane élat me nga bo bia 
be bemvamba bap 
Môs me nga bi be wo a wulu 
be be kôlô si ya Égypte; 
Amu na, be nga bo te ke ôsu 
élate jam été, 
Ane me nga bo te yene be mvaé, 
Tate a jô nalé. 
10 Amu na, jina é ne élat me aye bo 
bia be Israël 
Eyoñ melu “mete me maneya, 
Tate a jô nalé; 
224 








bikotekote biap, 
A me aye bo te fe beta simesane 
mam abé map. 

13 Ve vôm a tote na, Mfefé élat, 
a nga bo ji ya ôsu nnôm. Ve ji é nto 
nnôm a dañ ntuk, é nto bebé ya vas. 
9 Nde, jaana élate ya 6su é nga 

bili metin ya nkañane Zambe, a 
vôme wé ya étyi, nnye a mbe nyô 
ya si nyô. 2 Amu na, tabernacle 
a nga kômban, nnye ate étune ya 
ôsu, bibi ngôé, a tawôlô, a fembe ya 
étyi bi nga to été; nje éte je alobane 
na, vême ya Etyi, 3 A éndelé baa 
ya zañ yat, tabernacle a lobane na, 
vôm a Dañe Dañ Etyi, a mbe; 4 
a nga bili autel ya biôm bi mbe 
mbamba menyum, a mbe mboan a 
or, a éwolo ya élat é mbe ñyañan a or 
vôm ase, nne vie ya or 6 nga bili 
manne, a ntum Aaron ñwô ô nga faa, 
a meko'o meti ya élat bi mbe été; 
5 a mfa'a ya été yôp, becherubin ya 
étôto’o be nga buti éto ya mvam a 
éjijin; mfa’a ya mam mete bi se ngule 
ya kobô me mesese’e éyoñe ji. 6 Nde, 
mam mete me maneya kômbane nalé, 
ane beprêtre be anyin tabernacle ya 
ôsu été biyoñe bise, a bo bisaé ya 
nkañan; 7 ve miaa ya nyo baa, 
beta pretre étam a nyin été anyine 
da mbu wua, te nyin été te metyi, 
mme mete a ve amu ajô dé émien, a 
amu minkobane ya bêt: 8 Mbamba 
Nsisim a liti ajê dina na, zene ya 
nyine vôme ya étyi é ngenan te yené, 
éyoñ tabernacle ya ôsu a ngenan a 
tele; 9 nnye ate a ne éveelaa ya 
éyoñe ji; amu nye ate mimvean a 
metuna'a bibaane bi aveban, mbie 


9: 10 
bite bi se ngule ya bo nkañ nya mvo’é 
mfa'a ya mone mête ya nlem, 10 
mbie bite (bi mbe bi ya bidi a biôme 
ya nyu a minsêban mevale meva) 
bi mbe ve metifi ya menyô, bi nga 
bebe été akekui éyofi ya nkôman 
wo adañ. 

11 Ve Christ, anga bo beta prêtre 
ya mbamba be mam me aye zu, a 


tabernacle a dañ éwôlô a dañ mvo’é, 


a nji boban a mo, e ne na, sa nyô 
ya ntéane wu, 12 nalé fe sa metyi 
me ya bikela a bone binyaka, ve a 
metyi mé émien, a nga nyi vôme ya 
étyi été anyi da mfa'a ya biyoñe bise, 
a maneya nyoñe nyiane ya nnôm 
eto. 13 Amu na, nge metyi me ya 
bikela a beyôm binyaka, a asupe ya 
mon ngal ényaka de akutubane ba 
be nto mvin, bi asôpe bêt mfa'a ya 
tune minsôn: 14 abim avé metyi 
me Christ, nnye ate a nga ve émien 
metuna’a a Nsisime ya nnôm éto, a 
mbe te ke ayen be Zambe, me aye 
dañedañe tune mone môte wônan ya 
nlem mfa'a ya biwuwua mimboane 
mi mame na, mi bo vevea Zambe 
bisaé? 15 A amu ajo te, a ne mvañ 
ya mfefé élat, nde, amu awu e nga bo 
mfaa ya va mintyamane metiñ mi 
mbe élate ya ôsu si, ba be nga loban 
be aye nyoñ ntiñetane ngape ya nnôm 
eto. 16 Amu na, vôm nkabane jal 
ô né, awu ya nyô a nga bo wô de 
'ayianefo'obo. 17 Amu na, nkabane 
jal 6 ne ngu vêm awu e maneya bo: 
amu na, ô ne te ngu éyoñ nyo a nga 
bo wô a ngenan a vee. 18 Ajô te 
ja'ana élate ya ôsu é nji veban, te 
metyi. 19 Amu na, éyoñ memvinda 
mese me nga mane kateban a anyu 
Moise be bote bese aval ane metiñ 
me né, a nga nyoñe metyi me ya bone 
binyaka a bikela, a mendim a mevule 
me ntômba me ne évele ne zôññ a 
hysope, ane a nga miame kalate ate 
émien a bôte bese, bibaane, 20 a 
jô na, Mana me ne metyi me ya élat 
Zambe a nga tiñeti mfa'a wônan. 
21 Nale fe tabernacle ate a mevie'e 
mese be nga bo me ésaé, a nga miame 
bie metyi aval ete. 22 A aval ane 
metiñ me né, me ne bebé ya jô na, 
biôm bise bi atuneban a metyi, a 
8 


BEHEBREU 


10:7 
nkulane metyi momo, njaman ô ne 
momo. 

23 Ajô te, e nga yiane fo'o bo na, 
bive'ela'a ya biôm bi ne yôp été bi 
tuneban a bie; ve na, biôme ya yôp 
bibien bi tuneban a metuna'ja me 
adañe malé mete. 24 Amu na, Christ 
a nga bo te nyine vôme ya étyi a nga 
boban a mo, aval ane éve'ela'a ya 
nya vômô ya étyi; ve a nga nyine 
yôp ebien été, a yené asu Zambe 
éyoñe ji ajô dangan: 25 nalé fe 
sa na, a ye ve émien ane metuna'a 
meve abui, aval ane beta prêtre a 
wô’ô nyine vôme ya étyi mbu ôse a 
bili metyi, sa émmé émien; 26 nge 
a nga ye bo nalé, a nga ye yiane fo'o 
jibi mintaé mejibi abui ataté ane si 
nyo é nga téban: ve e ne na, asu'ulane 
ya biyoh a maneya yené ayené da 
ya va abé a metuna'a ya nyôle jé 
émien. 27 A aval ane e ne ntyi'ane 
be bôte na, be wu awu da, a éyoñ 
be wuya, ntyi'ane mejô ô soé; 28 
nalé ate fe Christ, amu a nga veban 
ane metuna'a avebane da ya nyoñe 
mam abé ya bêt abui, a ye yené 
ayené baa, sa ajô ya abé, be ba be 
ayange nye, mfa'a ya nyian. 

1 Amu na, metii me ne nsisifi 

0 ya mbamba be mam me aye 
zu, me nji bo éve’ela’a ébiene ya mam 
mete, me vo'o bo ba be azu bebé, 
nya mvo'é amu avale metuna'a da 
ya mbu ôse, mme mete be ave biyoñe 
bise. 2 Nge nale, ye me nga ye bo 
te jôé veban? amu na, bekañ, vôm 
be maneya tuneban atunebane da, 
be nga ye bo te beta simesane mam 
abé. 3 Ve metuna'a mete été, ôsime- 
sane ya mam abé vi aboban mbu 
ôse. 4 Amu e vo'o bobane na, metyi 
me ya beyôm binyaka a ma ya bi- 
kela me ava mam abé. 5 Ajô te, 
éyoñ a zu si nyo, a jô na, 

Metuna’a a mimveane mi biôm, 

ô nga bo te kômbô bie, 

Ve nyô nje ô nga kôm mfa’a wom; 

6 Mfa'a ya ndian mingumba mi 
biôm a metuna'a ya abé, ô nga 
bo te yene bie mvaé: 

7 Wôna me nga jô na, O 16 me azu 

(Mvulukane ya kalate été ene ntil- 

an ajô dam) 
v 


10: 8 


BEHEBREU 


10: 36 


Ane me bo nkêmbane wêé, A|bian mmemane ya ndi minleme ja- 


Zambe. 

8 A tateya jô mfaja ya yôpe na, 

Metuna'a a mimveane mi biêm a 

ndi'an mingumba mi biôm a metuna'a 

ya abé, ô nga bo te kômbô bie, nalé 
fe ô nga bo te yen mvaé été (mbie 
bite bi aveban aval ane metiñ me né), 

9 wôna aate jô na, O 10, me azu bo 

nkômbane wôé. A va mboane ya 

ôsu ane a ye telé wu baa. 10A nkôm- 
ban ôte bi nga telébane wô mfa’a 

Zambe, amu mveane ya nyôle Jésus 

Christ avebane da mfa'a ya biyoñe 

bise. 11 A prêtre ase a tebe fọ’o 

a bo ésaé a ve avale metuna'a da 

biyoñ abui mose mise, mme mete 

me voo va mam abé: 12 ve nye, 
éyoñ a nga mane ve avale metuna'a 
da ajô mam abé mfa’a ya biyoñe 
bise, ane a nga tabe si mbo nnôme 

Zambe; 13 ataté éyoñe te a yange 

akekui besiñe bé be aboban éto ya 

telé mebo mé. 14 Amu na, a mveane 
wua, a maneya bo ba be ateléban 
mfa'a Zambe nya mvoé ya nnôm 

eto. 15 A Mbamba Nsisime fe a 

kañete bia; amu éyoñ a maneya jô na, 

16 Jina é ne élat me aye bo bia be þe 

Eyoñ melu mete me maneya, ane 
Tate a jô: 

Me aye bem metiñe mam minlem 
miape yôp, 

A me aye fe tili me asimesane 
dape yôp; 

wôna a jô na, 

17 A mam abé map a bikotekote 
biap, me aye bo te beta sime- 
sane bie. 

18 Nde, vôm njamane ya mam mete 

ô né, mveane metuna'a mfe ajo abé 

ô ne momo. 

19 Ajô te, A bobejañ, amu bi bili 
ngule minleme ya nyine vôme ya 
étyi ate amu metyi me Jésus, 20 a 
zen a nga kôme bia, zen é ne mfefé a 
vevee, je alôt éndelé ya zañ, e ne na, 
minsône mié; 21 a amu bi bili beta 
prêtre a jôô nda Zambe; 22 nsuba'ane 
bebé a mingumba minlem a mbunan 
ne lut, bi bili minlem mi ne mmiamane 
ya kandan mbia mone môte ya nlem: a 
bi bili menyôle mangan me nto nsôban 
a mimfubane mein 23 ntuka a 





ngan, ô bo te meñ; amu na, nyo a nga 
tiñeti, a tôé: 24 a nsimesa'an, môt 
ase a simesa'ane nyo mbok, nsime- 
sane ya tindi nye mfa’a ya nye'an a 
mbamba mimboane mi mam; 25 
te jo'an nsulane wongane ya vôme 
wua, ane ba bevo'o be wô’ô bo, ve 
nkoba'ane mejô me avolô, wua a 
kobô’ô nyo mbok; a mi dañedañe bo 
nalé ane mi ayene môs ôte ô zaja 
bebe. 

26 Amu na, nge bi avañe bo abé 
éyoñe te bi nyofieya ňñyemane ya be- 
nya mejôô, avale metuna'a afe mfa'a 
ya mam abé e nji fe beta bo, 27 
ve ñyangan éziñ ya won mfa'ja ya 
ntyi'ane mejô, a ayaa €zin ya nduan, 
nje éte je aye di'i besifie bete. 28 
Môt a biaséya metihe me Moise, nnye 
a wu te ke éngôngo a mbo olane ya 
bengaa bebaé nge bela: 29 mi asim- 
esane na, za abime beta melep a 
ye tyiiban ajô na, a yiane nyoñ, 
nyo a tibiya Mone Zambe mebo si, 
a a yeneya metyi me ya élat éte 
jôme ya te étyi, mme mete a nga telé- 
bane me mfa'a Zambe, a a biaséya 
Nsisime ya mvam? 30 Amu bi 
ayeme nyô a nga jô na, Akuna’a e 
ne jôme jam, ma me aye ya'ane bot. 
A fe na, Tate a ye tyi'i bote bé mejô. 
31 Nkuane ya ku mo me vevea 
Zambe ô ne angônda jam. 

32 Ve mi simesa'ane melu me ya 
mvus, mme mete, €yoh mi yeneya 
éfufup, mi nga jibi beta mewosane 
ya mintae; 33 mfa'a wua, mi nga 
bobane jôm be afombô a bi fianga, a 
mejô me ya ôson a bikpwe'ele, bi- 
baane; a mfa’a mbok, mi nga bobane 
benyoñe mengap mia be ba be nga 
boban avalete. 34 Amu na, mi nga 
w0o'6 ba be mbe mengata'a éte, éngô- 
ngo, a jibi a mevak nsaan be nga sa 
biêm bienan, mi mfa'a mite mibaé, 
amu mi nga yeme na, mi bili jôm je 
adafi, a ji je alibi, mfa'a wênan. 
35 Ajô te, te wuan ngule minleme 
jenan fé, nje éte é bili beta mveane ya 
meya'an. 36 Amu na, mi ayiane bo 
mbane ya jibi, nde, €yoh mi maneya 
bo nkêmbane ya Zambe, mi aye 
nyoñe jôm é ne ntiñetan. 


10: 37 


“37 Amuna, ôyôme mon nté ô ngenan, 
Nyodo a wô’ô zu a ye zu, a a ye bo 
te langan. 
38 Ve zôsôa môte wom a ye nyi 
= a mbunan: 
A nge a subu mvus, nleme wom 
ô ne te yene nye mvaé. 
89 Ve bi nji bo ba be ya ba be asubu 
mvus akui njañan; ve bi ne ba be 
ya ba be bili mbunan akui nyiane 
ya nsisim. 
Nde, mbunan ô ne ñyemetane 
11 mam môt a to me ndi nlem, ô 
ne ñyeman nlem été mam me ne te 
yene. 2 Amu na, a ñwô ôte bemva- 
mba be nga bili ngaa ya kale be. 3 
Amu mbunan, bi ayeme na, mesi me 
nga téban a njôane Zambe, nalé ate 
biôm bi ayené bi nji boban bi sọ’o 
biôm bi ayené. 4 Amu mbunan, Abel 
a nga ve Zambe metuna'a me adañ 
mveane Caïn, amu mme mete a nga 
bili ngaa ya kale nye na, a mbe zôsô, 
Zambe a nga bo ngaa amu avale 
mimveane dé: a amu ñwô ôte, akosa 
bo a wuya, a ngenan a kobô’ô. 5 
Amu mbunan, Enoch a nga bete- 
bane yôpe na, a ye bo te yen awu; 
a a nga bo te yené, amu Zambe a 
nga bete nye yôp: amu a nga bili 
ngaa ya kale nye na, te yen a za 
beteba'ane yêp, a mbe nya mvo'€ 
mise me Zambe: 6 a mbunane mo- 
mo, môt a vo'o bo nya mvoé mise 
mé; amu nyo a zu be Zambe a yiane 
fo'o buni na, a ne, a na, a ne fiya- 
ane ya ba be ajeñe nye. 7 Amu 
mbunan, Noé éyoñ a nga wô’ô nleban 
be Zambe mfa'a ya mam me ngenan 
te yené, a nga fô’ôban amu won mfa’a 
Zambe, ane a nga lôñ arche ya nyii 
nda jé; amu ñwô ôte a nga ve wô si 
nyo mekua, a bo nyoñ ngape ya zôsô, 
nnye ate a ne nyo ya mbunan. 8 
Amu mbunan, Abraham, éyofi a nga 
loban, a nga bo mew0'0 ya kôlô a ke 
mfa'a ya vôm a ye nyon ane ngap; 
ane a nga kôlô a ke, te yem mfa’a a 
nga ke. 9 Amu mbunan, a nga bo 
ntabe si ya ntiñetan été, aval ane 
ntaban si é nji bo éñjé, a nga tabe 
menda me ntendé été, ba be Isaak a 
Jacob, benyoñ ngape ya ntiñetan ôte, 
ba be nye: 10 amu a nga yange nlam 


BEHEBREU 


117124 


ôte, ñwô ô ne mimbê'an, ñwô ôte 
nté éve’ela’a a mbo ya été a ne Zambe. 
11 Amu mbunan, ja'ana Sara émien 
a nga nyon ngule ya biaé mvoñe bôt 
éyoñe te a lôteya miaé, amu a nga yene 
nyô a nga tiñeti, môte ya tôé atiñ: 
12 ajô te fe, mvoñe bôt é nga faa be 
mote wua, a nye ate a mbe fo'o aval 
ane mbim, nje éte é mbe abui ane 
ateté ya yôp mfa’a ya tañ, a abima 
nselek, ñwô ô ne nsa'a mañ, te ke 
alañé. 

13 Bôte bete bese be nga wu mbun- 
an été, be ngenan te nyoñe mam me 
mbe ntiñetan, ve be nga yene me a 
sôô me êyap, a be nga meme na, be 
mbe beyehi a bewulu dulu si nyô. 
14 Amu na, ba be ajô avale mam 
ete be aliti na, be ajeñe si éziñ é ne 
éñjap bebien. 15 A nge be nga ye 
fo’o simesane si éte nje éte be nga so, 
be nga ye yen éyoñ ya bulan. 16 
Ve éyoñe ji be akômbô si je adañ, e 
ne na, nyo ya yôp: ajô te Zambe a 
ne te w0'0 be ôson, ane a lobane na, 
Zambe wop; amu na, a nga kome be 
nlam. 

17 Amu mbunan, Abraham, éyoñ 
a nga yene meve'ele, a nga ve Isaac 
ane metuna'a: ya, nyo a nga nyoñe 
mintiñetan a mevak, a vaa atyii 
mone dé a nga biaé ane metuna' a; 
18 jaana nyô e nga jôbane be nye 
na, Mvoñe bote jôé je aloban be 
Isaac: 19 a nga simesane na, Zambe 
a ne ngule ya wômôlô, ja'ana mfa'a 
ya mifiwuan; a nga beta fe nyofie nye 
ane €ve'ela'a, a soo mihwuan. 20 
Amu mbunan, Isaac a nga botane 
Jacob ba Esaii, akosa bo miaa ya 
mame ya melu ôsu. 21 Amu mbunan, 
Jacob, éyoñe te a mbeme wu, a nga 
botan mon ase ya bone be Joseph; 
a nga ye'elan, a ye'e sôso’o ya ntume 
wé yôp. 22 Amu mbunan, Joseph, 
éyoñe te asu'ulane dé e nto bebé, a 
nga tot akôlô ya bone be Israël; a 
a nga ve atiñ ajô ya bivese bié. 23 
Amu mbunan, Moïse, éyoñ a nga bialé, 
a nga solôban ngon éla be bebiaé þé, 
amu be nga yene na, a mbe abeñe 
mon; a be nji ko atiñ njô bôte woñ. 
24 Amu mbunan, Moise, éyoñ a nga 
bo nya môtô, a pa bene lobane na, 


11:29 


mone ya ngon Pharaon; 25 a nga 
dañe nye'e a tope na, a nyoñ ngape 
ya fiwuan €kpwe'ele ba be bote ya 
Zambe, sa na, a yen mbamba be 
mame ya abé mvaé nté €zin; 26 
amu a nga yen ôsone ya Christ ô to 
akum abul adañe bitêto'o bi mam ya 
Égypte: amu a nga fombô mveane 
ya meyaan. 27 Amu mbunan, a 
nga kôlô Égypte, te ko ayaa njô 
bôte woñ: amu a nga jibi, aval ane 
a lô nyô a ne te yené. 28 Amu mbun- 
an, a nga bo Pâque, a mmiamane 
metyi ôte, nde njiane mintôle mi biêm 
a ye bo te nambe mie. 29 Amu 
mbunan, be nga lôt Evele mañ aval 
ane nya sii: nde bôte ya Égypte be 
nga veele bo, ane be nga jañesan 
mendim été. 30 Amu mbunan, ôngô- 
la meko'o ya Jericho ô nga su'ulane 
si, éyoñe te ô nto ntyinelan melu 
zanbwa. 31 Amu mbunan, Rahab, 
minga bijabd, a nga bo te jañ nsamba 
ya ba be nga bo melo, amu a nga 
nyoñe bejom bete mvo’é. 

32 A me aye beta jô aya? amu na, 
éyoñ je aye jembane ma nge me 
kañete ajô Gédéon, Barak, Samson, 
Jephthé; ajô David a Samuel a þe- 
kulu mejô: 33 mbe bete, amu mbun- 
an, be nga dañe meyoñe bejô bêt 
bita, a bo mame ya zôsô, a nyoñe 
mam me mbe ntiñetan, a dipe menyu 
beñbweñbwem, 34 a dim ngule ya 
nduan, a sa'ale meyo me nkpwaté me- 
kôn, vôm be mbe atek be nga boban 
ngu, a bo ngule mewosan, a titane mi- 
nsamba bezimbi ya meyoñe mefe. 
35 Binga be nga nyoñe mimbim miap 
amu fiwêmelan éziñ: a ba bevo'o be 
nga wu ékpwe'ele, te kômbô na, be 
nyii be; nde, be aye nyoh ñwôman 
wo adañ: 36 a ba bevo'o be nga 
yen mve'elane ya mbia nkobô a bi- 
bêm, ya, nalé fe wu ya mengata’ a 
mimbôk: 37 be nga lumbane mekok, 
be nga si'iban a zik, be nga yen mve'- 
elan, be nga wôéban a nkpwaté me- 
kên: be nga ke be awulu be be'e 
bikêp mintomba, be be'e bikêp bi- 
kela; be nga to ôsame, a juk, a fitiban 
mbia mfitan 38 (mbe bete si nyo 
é nji yiane be), be nga ke be awulu 
fefé a beta ap re mimbase mekok, 


BEHEBREU 


L2 LE 


a mefulu me si. 39 A bote bete bese, 
vôm be nga bili ngaa ya kale be amu 
mbunane wop, be nga bo te nyoñ ntiñ- 
etane jam ôte, 40 amu Zambe a nga 
taté kome jam €zin de adah mfa’a 
wongan, nde, éyoñ bi mbe momo, be 
aye bo te boban nya mvo’é. 
1 92 AjO te, amu bi ne mbêma' ane 
a abim abui bengaa te, mva ane 
fe jôm ése éne adit, a abé e ne avôle ya 
ndeñele bia, a nkelane mimbil a mban 
mfa’a ya nsôngan ô ne bia ôsu, 2 bi 
l1ôbô’ô Jésus, ntaté a mbo nya mvo’é 
ya mbunane wongan, nnye ate, amu 
meva'a me mbe nye ôsu, a nga jibi 
croix, a biasé ôson, a a tabeya si mbo 
nnôme ya eto njôane ya Zambe. 3 
Amu na, tameka simesane nyo a nga 
jibi aval biso ya bebo mam abé te be 
nga sôane nye, nde mi bo'o te tek, 
a ku som minlem mienan été. 4 
Mi ngenan te sôngan akekui nkulane 
metyi, éyofi mi awosan abé: Ba mi 
vuaneya mejô me ya melep, mme 
mete me atwa liti mia aval ane bon, 
na, 
A mone wom, te yen nkômane 
melepe ya Tate ane ôyôme jam, 
Nalé fe, te bo atee nlem éyoñ wo 
alebane be nye; 
6 Amu na, nyo Tate a nye'e, nnye 
ate a lep, 
A a bôme mon ase a nyoñ. 
7 E ne jame ya nkômane na, mi 
jibi; Zambe a bo mia mam aval ane 
a bo bon; amu na, mon mbé a ne, 
nyô ésa wé a ne te kôm a melep? 
8 Ve nge mi ne te kômban a melep, 
mme mete bôte bese be nga bobane 
benyoñ ngap, wôna mi ne bone ya 
mejian, sa bon. 9 Nale ate fe, bi 
nga bili beésa ya minsêne miangane 
na, be kome bia a melep, a bi nga 
semé be: ye bi aye bo te dañe bo Esa 
ya minsisim mewôk, a nyiñ? 10 
Amu na, be nga kome fo'o bia a melep 
nté ya abe melu, ane e nga yené 
mvae mfa'a wop; ve nye a kome bia 
a melep mfa'a ya mvaé jangan, nde- 
mben bi aye bo benyoñ ngap ya mfub- 
ane wé. 11 Nkômane melep êse 
ya éyoñe ji wo ayené ane jame ya 
te mevak, ve di ya ôlun; ve éyoñ ô 
maneya, wo awum bibuma ya mvo'é 


12:012 


be ba be nga ve'eleban a wô, e ne na, 
bibuma ya zôsô. 12 Ajô te, samane 
mo me jômô si, a meboñ me ne mi- 
ñyemelan; 13 a boane mezen me 
ne mvo'€ mfa'a ya meda mebo menan, 
nde, nyo a ne ñyeyem a ye bo te 
tyili a li” zen, ve yet mvo’é. 

14 Tôñan mvoé mfa’a ya bote 
bese, a mfuban, nge 6 ne momo, te 
ke môt a ye yene Tate: 15 mi tuka'a 
fombô, a za bo na, môt éziñ a ye bo te 
kui mvame Zambe; a za bo na, mbia 
ndi éziñ a ye faa a ndeñele mia, a 
bêt abui be aye bo mvin amu wê; 
16 a za bo na, mbo mejian €zin a 
ye bo, nge môte ya ébiasé, aval ane 
Ésaü, nnye ate a nga kuan éto ntêle 
jé émien a adi bidi da. 17 Amu mi 
ayeme na, akosa bo éyoñ a nga beta 
kômbô nyoñŭñ ébotan été, a nga sup; 
amu a nji yene vôme ya kôñelan nlem 
þe ésa wé, akosa bo a nga tu'a jefie 
je a mili'i mis. 

18 Amu na, mi nji zu nkôle ya 
nambe, a ñwô ô nga yona nduan, a 
zu vôme ya évindi, a dibi, a beta 
õôkôs, 19 a nkobô toñ, a tyiñ ya 
mejô; tyin éte ba -þe nga wô 0'0 je be 
nga ye'elane na, te ke ajô afe e jôbane 
be be; 20 amu na, be mbe te ngule 
ya jibi jam e nga jêbane na, Ja'ana 
nge tit je anambe nkôl ôte, je aye 
lumbane mekok; 21 a nyenan ôte ô 
mbe aka’ angôndô, nde Moise a nga 
- jô na, Me adañe ko woh a f0'êban: 
22 ve mi zuya nkôle Sion, a nlame 
ya vevea Zambe, Jérusalem ya yôp, 
a be bizu'u beange bi ne te ke alañé, 
23 beta nsamba a kirke ya mintêle 
mi bon, mbe bete be ne ntilan yêp 
été, a be Zambe, Ntyľi Mejô ya bote 
bese, a be minsisime ya bezôsô be 
bêt be maneya boban nya mvoọ’é, 
24 a be Jesus, mvan ya mfefe élat, 
a vôme ya metyi me ya mmiaman, 
mme me akobô adañe ma me ya 
Abel. 25 Mi fomba'an ane mi bo 
te bene nyo a kobô. Amu na, nge 
be nga bo te yene zene ya sa'ale éyoñ 
be nga bene nyô a nga lepe be si nyo, 
bia bi aye dañedañe bo te yene zene 
ya sa'ale, bia bôt bi akôlô be nyo a 
lep, a to yôp été: 26 nnye ate tyiñe jé 
é nga fô’ si nyô éyoñe te: ve éyoñe 


BEHÉBREU 


LS 
ji a maneya bo atiñ, a jô na, Me nge- 
nan me ye'e beta fô’ô afô’ô da, sa ve 
si nyo étam, ve nalé fe yêp. 27 
A njoane wuna na, Me ngenan afô’ô 
da, ñwô wo asu'ulan mvaane ya biôm 
bi af0'êsan, aval ane mvaane ya biôm 
þi nga boban, nde, biôm bi ne te 
fô’ ôsan bi aye tabe. 28 Ajô te, amu 
bi anyoñ ayoñ e se ngule ya f0'0san, 

mbiane mam ya mvam, mme mete 
bi aye ve me nkañan ô ne mvo'€ 
mvo'é be Zambe a éseman a woñ: 
amu na, Zambe wongan a ne nduan 


je adi'i. 
1 3 Nye' ane yA nye'e bobenyafi ô 
kel ôsu. 2 Mi bo'o te vuane 
liti nye'an mfa'a ya beyefi: amu na, 
a mboane ya nale, bote bevo’o be nga 
toé beange menda map, te yeme nalé. 
3 Mi simesa'ane ba be ne nka'an 
mengata'a, aval ane nge mia be be 
mi ne nka'an; ba be awu ékpwe'ele, 
aval ane nge miabebiene fe mi ne 
nyôl éte ete. 4 Alvu e tabe a 
éseman be bote bese, a énoñ é bo’o 
te mvin: amu beke mangan a bebo 
mejian, Zambe a ye tyi'i be mejô. 
5 Osimesane vienan ya minlem ô 
bo'o nti mfa'a ya nye'an akum; mi 
vaan a abime biôm mi bili: amu 
émien a nga jô na, Me aye bo te suu 
wo étam mfa'a éziñ, nalé fe me aye bo 
te li wo zesé mfa’a éziñ. 6 Nale 
ate bi ajô a mbamba ayo'o minleme 
na, 
Tate a ne mvolô wom; me aye 
ke ko won: 
Môt a ye bo me jé? 

7 Mi simesa'ane ba be nga tele 
mia ôsu, bôt be nga kate mia mejô 
me Zambe; mi simesa'an asu'ulane ya 
ényiñe jap, a vu mbunane wop. 8 
Jesus Christ a ne avale da ang0'é a 
den, ya, a nnôm éto. 9 Te tindiban 
a miñye’'elan mi ne mevale meva a 
mife: amu e ne mvaé na, nlem ô yem 
a mame ya mvam; sa a betit, mbe 
bete ba be nga wulu été be nji nyoñ 
mvolan. 10 Bi bili autel, mame ya 
été ba be abo ésaé tabernacle be nji 
bi ngule ya di me. 11 Amu na, 
mimbime ya betit bete, mbe bete 
metyi map me azu vôme ya ètyi été 
mo me beta a GES metuna'a ya 


y kes Ka NYA 


abé, mi adi'iban atane ya nlam. 12 
Ajo te, Jésus fe, amu a ye tune bêt 
a metyi mé émien, a nga jibi mintaé 
mbe aka'a ya nlam atan. 13 Ajê te, 
Nkuian atan bi ke be nye nlam atan, 
bi be'e ôsone vié. 14 Amu bi nji 
bi nlam 6 to va, ve bi ajen nlam wo 
aye bo. 15 Nde, amu nye, mva'ane 
metuna'a ya ékaha'a be Zambe bi- 
yoñe bise, e ne na, ébuma ya biyaé 
bi amem mfa'a ya joe dé. 16 Vena, 
mi bo'o te vuane bo mame ya volô 
bêt a kabane biêm: amu na, avale 
mimvean ete nde Zambe a tu'a yen 
mvae. 17 Mi bo'o ba be tele mia ôsu 
mewôk, a tabe njôane wop si: amu be 
amombô ajô ya minsisim mienan, 
aval ane ba be aye yalan ajô ya 
été; nde, be aye bo jam ete a mevak, 
a sa ôlune minlem: amu jam ete e 
nga ye bo te mvolan mfa'a wônan. 
18 Mi ye'ela'an ajô dangan: amu 
bi ave'e fe'e na, bi bili mbamba mone 
mote ya nlem, bi kômbô’ô tabe ane de 
ayian mfa'a ya mam mese. 19 A me 


BEHEBREU 


13: 25 
adañedañe lepe mia na, mi bo'o jam 
ete, ndemben me aye beta ji'a bulane 
be mia ana'ana. 

20 Nde, Zambe ya mvo'8, nyo a 
nga va éwôlô mba' ale mintomba ñwu- 
an, a metyi me ya élate ya nnôm 
eto, e ne na, Tate Jésus wongan, 21 
abo'o mia nya mvo'é mfa'a ya mba- 
mba jam ase na, mi bo nkêmbane wé, 
a boo be bia mam me ne mvoé 
mvo’é mise me, amu Jesus Christ; 
duma e bo'o be nye nnôm éto a nnôm 
éto. Amen. 


22 Ve me alepe mia, A bobejati, 
na, mi jibii mejô me ya melep mete: 
amu me maneya tili mia mejô tyôtyoé. 
23 Mi yeme’ na, monyañe wongan, 
Timothée, a nto zesé; nsamba wé, 
nge a ji’a zu, me aye yene mia. 

24 Mi sili me ba bese be tele mia 
ôsu, a bote ya Zambe bese. Ba be 
ya Italie be sili mia. 

25 Mvam é tabe'e be mia bese. 
Amen. 


KALATE JACQUES 


Jacques, mbo ésaé Zambe a Tate 

Jesus Christ, me atili meyon awôm 

a mebaé, kalate, mme mete me ne 

Mmialane Yôpe Yôp, na, Taba'an 
mvo'€. 


2 A bobejañe bam, mi yenane jam 
ete meva'a mese, €yon mi atem mi 
nto mbôma’ane a meve'ele mevale 
meva; 3 mi yeme na, mve'elane ya 
mbunane wônan wo ave mia mban. 
4 A mban ô sondô’ô bo ésaé jé, nde- 
mben mi aye bo nsondan a mingum, 
te jembane jôm. 

5 Ve nge môt éziñ ya be mia a jeñe 
fek, a silli Zambe, nnye ate a ve bote 
bese akap, te ve bijô; a je aye vebane 
be nye. 6 Ve na, a sil? a mbunan, 
te sôane jam: amu na, nyô a sôan 
a ne aval ane ntyôa mañ wo atindiban 
a évuñulu a yeñelan. 7 Amu na, 
môt ate a bo'o zA an, na, a ye 


nyoñe jôm éziñ be Tate; Sane môte 
ya minlem mibaé, a ndeñ a mezene 
mé mese. 

9 Ve na, monyah ya éto ya si a 
wumuk a mbetan éto wé: 10 a nyô 
a ne akum abui a wumuk amu a nto 
nsuane si: amu na, a ye lôt aval ane 
sam bilok. 11 Amu na, jôp de atôô 
a ayôñ évuñulu, a viele bilok; a same 
ya été je akutan, a abeh ya nyôle 
jé de ajañ: nalé ate fe môt a ne akum 
abui a ye viele mulu mé été. 

12 Ebotan a môt a jibi meve'ele; 
amu na, éyoñ a kabeya, a ye nyoñ 
couronne ya ényiñ, nje éte Tate a 
nga tiñeti ba be anye'e nye. 13 Môt 
te jô, £yoh a yene meve'ele, na, Me 
ayene meve'ele be Zambe; amu 
Zambe a se ngule ya yene meve'ele 
ya abé, a émien a ne te ve'ele môt: 
14 ve môt ase a yene meve’ele éyofi 
a dutuban a mbia nkômbane wé 


15415 
émien, a du'uban. 15 Wêna mbia 
nkêmban, €yoh a nyofieya abum, a 
biaé abé: a abé, éyofi e neneya, de 
abiaé awu. 16 A bobejahe bam 
me anye'e, te du'uban. 17 Mbamba 
mvean ase 2 nya mvean ase bi aso 
yop a zu si, bi so'o be Esa ya bifufup, 
be nye ate mveñesan ô se ngule ya bo, 
nale fe te nsisiñ ya nkôñelan. 18 
Amu nkômbane wé émien, a nga biaé 
bia a mejô ya benya mejôô, nde bi 
aye bo aval ane atata'a bibuma ya 
biôm bié. 

19 A bobejañe bam me anye, 
mi ayem ajô ete. Ve môt ase a bo’ 
avôle ya wok, Otete'e ya kobô, ôtete’e 
ya yaa: 20 amu na, ayaa ya môt e 
ne te bo zôsô ya Zambe. 21 Ajô te, 
vaan mvin ése a mfulukane mam ôse 
ya abé, a mi nyoñe mejô me ne mbéan 
a minlem évôvoé, mme mete me ne 
ngule ya nyii minsisim mienan. 22 
Ve na, mi bo'o bôt be abo mejô, sa 
ve bewô’ô étam, mi za du'u miabe- 
bien. 23 Amu na, nge môt éziñ a 
ne ñwô’ô mejô, te bo mbo, nnye a ne 
aval ane môt a lô asu dé a nga bialé 
de éyen été: 24 amu na, a lô émien, 
a kôlô, a jia vuan avale môt a mbe. 
25 Ve nyô a tu'a fombd benya metiñ 
été, metin ya éto beti, a bo mbane 
ya bo nalé, amu a nji bo ñwôk a vuan, 
ve mbo a bo, môt ate a ye nyoñ 
ébotan a mboane wé. 26 Nge môt 
éziñ a simesane na, émien a ne mbo 
mame ya mbunan, éyoñe te a bo te 
tiñeti ôyeme vié, ve du'u nleme wé, 
mboane mame ya mbunane ya môt 
ate ô ne momo. 27 Mfuban mboane 
mame ya mbunan a te mvin mise me 
Zambe a Tate wongan, ô ne na, môt 
a jome bobenyui a minkus vôm be 
ayen njuk, a ba'ale émien te meyen 
ya si nyô. 

A bobejañe bam, te bian mbun- 
2 ane ya Tate Jésus Christ wongan, 
Tate ya étôtok, mbiane ya semé mi- 
ngum mi bôt. 2 Amu na, nge môt 
éziňñ a zu vôme ya ésulane jenan a 
be'e élondo or, a abefi ngômesan, a 
nzôzoé fe wo azu ô be'e ntwu ngô- 
mesan: 3 a mi asemé nyô a bek 
abeñ ngômesan, a jô na, Tabe'e si 
mbamba vôme nyô; a mi ajô nzôzoé 


JACQUES 


2: 20 
môt ôte na, Tebe'e tetele valé, nge 
tabe éto étele mebo jame si; 4 ye 
mi nji kande miabebien, a bo betyi'i 
mejô ya mbia minsimesan? 5 A 
bobejañe bam me anye'e, vô’ôla’'an; 
ye Zambe a nji tope ba be ne azoé 
mfa'a ya si nyo na, be bo minkukum 
mfa'a ya mbunan, a benyofi ngape 
ya ayon nde ete a nga tineti ba be 
anye'enye? 6 Ve mi biaséya nzôzoé 
môt ôte. Ye minkukum mi nji kpwe’- 
ele mia, a bebien be adutu mia mi 
ke bito ya ntyi'ane mejô? 7 Ye be 
nji biasé mbamba jôé nde ete mi 
aloban? 8 Ve na, nge mi atu’a bo 
mame ya atih de ajôô, aval ane e ne 
ntilane na, Wo aye nye'e môt mfe ane 
wo anye'e womien, mi abo mvaé: 
9 ve nge mi asemé mingum mi bôt, 
mi abo abé, mi nyofieya mekua ya 
metin aval ane betyam metifi. 10 
Amu na, môt ase a ye ba'ale metiñe 
mese, ve a kolô ôbak a da, a nto 
mekua ya mese. 11 Amu na, nyô 
a nga jô na, Te bo mejian, a nga jô 
fe na, Te wôé môt. Nde, nge ô ne 
te bo mejian, ve wo awôé môt, ô nto 
ntyam metiñ. 12 Mi kobô’ô, a bo 
fe, aval ane bêt be aye tyi' ibane 
mejô a atiñ éziñ ya éto beti. 13 Amu 
na, ntyi ane mejô ô ne te mvam miaa 
ya be nyô a nga bo te mvam: mvam 
je awum a biasé ntyľ ane mejô. 

14 A bobejañe bam, de avolô jé, 
nge môt éziñ a jô na, a bili mbunan, 
ve te bi mimboane mi mam? ye mbun- 
an ôte ô ne ngule ya nyii nye? 15 
Nge monyañ ézihi nge ka be ne soé, 
a be ajeñe bidi ya môs ôse, 16 a 
môte wua ya be mia a jô be na, Kelan 
mvo'é, woba'an nduan a jaé di; ve 
mi abo te ve be biôm bi ayian mia'a 
ya menyô; de avolô jé? 17 Nale 
ate fe, mbunan, nge ô ne te bi mi- 
mboane mi mam, ô ne ñwuan mfa'a 
ya ôbien. 18 Ya, môt éziñ a ye jô 
na, Wo ô bili mbunan, a me me bili 
mimboane mi mam: liti ma mbunane 
wôé, te mimboane mi mam mide, a 
me, amu mimboane mi mam miam, 
me aye liti wo mbunane wom. 19 
Wo abuni na, Zambe a ne ve wua; wo 
abo mvaé: mimbia minsisime fe mi 
abuni, a sian. ZANA éwôwôlé môt, 


ZWA 
ye wo aye yeme na, mbunan ô ne te 
mimboane mi mam, ñwô ô ne zesé? 
21 Ye Abraham, ésa wongan, a nji 
kabe amu mimboane mi mam, vôm 
a nga ve Isaac, mone wé, autel yôp? 
22 Wo ayene na, mbunan ô nga bo 
ésaé afulane mimboane mi mam mié, 
a, amu mimboane mi mam, mbunan ô 
nga sondôban; 23 a ntilan ô nga jaé 
ne lut, ñwô wo ajô na, A Abraham 
a nga buni Zambe, ane ô nga lafiebane 
nye mfa’a ya zôsô; ane a nga lobane 
na, mvôé Zambe. 24 Mi 10 na, amu 
mimboane mi mam, môt a kabe, sa 
amu mbunan étam. 25 Ye Rahab 
fe, minga bijabô, a nji kabe avale ete 
amu mimboane mi mam, vôm a nga 
nyoñe minlôman, a lême mie mi ke 
zene fe? 26 Amu na, aval ane nyôl 
é ne te nsisim é ne ñwuan, aval ete 
fe mbunan ô ne te mimboane mi mam 
ô ne ñwuan. 
A bobejañe bam, bôt abui ya 
be mia, te boane beye'ele, mi yeme 
na, bi aye nyoñe mekua me adañedañ. 
2 Amu na, bia bese bi akolô ôbak 
mimfa' abui. Nge môt éziñ a bo te 
kolô ôbak a nkobd, nnye ate a ne 
zôsôa môt, a ne fe ngule ya tiñeti 
ngume nyô. 3 Ve nge bi awomane 
bikabela minkole menyu map été na, 
bi bo bia mewôk, bi akôñelane fe 
ngume nyôle wop. 4 Tameka yenane 
fe bifunga, akosa bo bi ne aka’ anen 
a bi atindiban a beta bivuñulu, ve 
bi akôñelan a ôyôme mon ngap mfa'a 
ya vôm nliti éfunga a kômbô. 5 Nalé 
ate fe ôyem ô ne ôyôm ébu'a, a vi 
akobô beta be mam. Tameka yenan, 
abim abui bilé de adik a ôyôm nduan! 
6 A ôyem ô ne nduan: si ya mbia þe 
mam bibu'a biangan été é ne ôyem, 
Nvie ôte vi andaman ngume nyo, a vi 
abo'é ngum ényiñ a nduan, a vi abo'- 
éban nduan je aso étôtôlan. 7 Amu 
na, mevale me tite mese a anon, ma 
ya biôm bi anyřitan a biêm bi ne 
man été, me atoéban fibwa'a, a me 
maneya toéban ñbwa’a be bôt: 8 
ve Oyem, te ke môt a ne ngule ya toé 
vie fibwa'a; ô ne abé e ne te wo'an, 
ô ne nsu ya awu ne lut. 9 Nvie ôte 
bi akañe vie Tate a Esa; a fivie ôte 
bi ayo'€ vie bôt, ag bete be ne ntéan 


JACOUES 


4:7 
a éveela'a Zambe: 10 ékafia” a 
biyo'é bi akui anyu da. A bobejafie 
bam, mam mete me ne te yiane bo 
nale. 11 Ye ndon ôsôé je akuli abé 
da mvo'é mendim a ayôle mendim? 
12 A bobejañe bam, ye élé figuier é 
ne ngule ya wum bibuma bi olive, 
nge ndi'i raisin wo awum bibuma bi 
figue? nalé fe ôsôé ô ne nku ô se ngule 
ya kuli mvo'é mendim. 
13 Za ya be mia a ne fek a ñyeman? 
a liti mimboane mi mam mié amu 
mbamba ényifie wé a évôvoé nleme 
ya fek. 14 Ve nge mi bili ayôle 
mesengan a metyama' ane minlem mi- 
enan été, te wuman fiwumane ya laa 
minsose ya biasé benya mejôô. 15 
Fe’ éte é nji bo fe'e je aso yôp, ve é 
ne nyô ya si nyô, nyô ya nnôm abialé, 
nyô ya mbia nsisim. 16 Amu na, vôm 
mesengan a metyama’ane bi né, vôm 
ate nzametane mam a mbia mimboane 
mise bi né. 17 Ve na, fe'e je aso yôp, 
nje jame ya ôsu e ne na, mfuban, wona 
nye'an mvo'é, évôvoé, avôle ya lat 
ñbwa, mvam a mbamba bibuma ne 
lut, te avôle ya selan, te medwan. 
18 A bezôsô bibuma be amiaseban a 
mvoé mfa’a ya be ba be ne mvoé. 
Mewosan me aso vé a mewôman 
me aso vé be mia? ye bi nji so 
mfa’ ôte, mfa'a ya mbia minkômban, 
mmie mite mi awosan bibu'a bienan 
été? 2 Miakômbô a mbia nkômban, a 
a mi ne te bi: mi awôé, a nyamete, a 
mi se ngule ya nyoñ: mi awôman a 
wosan; mi ne te bi, amu-mi ne te sili. 
3 Mi asili, a mi ne te nyoñ, amu mi 
asili ékotekot, amu mi aye bo bie 
mame ya mbia minkômbane mienan. 
4 A mia beli alu'u ya be Zambe, ye 
mi nji yeme na, fibwa ya si nyo é 
ne zin be Zambe? Ajo te, môt ase a 
kômbô bo mvôé ya si nyo, nnye a bo 
émien nsiñe Zambe. 5 Nge na, ye mi 
asimesane na, ntilan wo akobô éko- 
bôkobô? Ye Nsisim ñwô ôte a nga bo 
na, ô tabe be bia, wo anyamete mfa’a 
ya mesengan? 6 Ve a kô’ôlan mvam. 
Ajô te, ntilan wo ajô na, Zambe a 
tele bôt be ne mebun ngame yat, 
ve a mvamane ba be ne minlem nje- 
eban. 7 Ajô te, boane Zambe me- 
wôk; ve mi wosa'ane diable, ndemben 


4: 8 
a ye mate mia. 8 Mi suba'ane bebé 
be Zambe, ndemben a ye subu mia 
bebe. A bebo abé, bo'ane mo menan 
mfuban; a tunane minlem mienan, 
A bôt mi ne minlem mibaé. 9 Yenan 
njuk, a yi, a kulu mili'i mis: vioé vien- 
an ô veñesa’ane du, a meva'a menan 
me veñesa’an ôlun. 10 Su'ane mia- 
bebiene si mise me Tate, ndemben 
a ye bete mia yôp. 

11 A bobejañ, môte wua te kobô 
nyo mbọ’ abé. Nyô a kobô monyañ 
abé, nge ve monyañe wé mekua, nnye 
a kobô metiñ abé, a tyi metiñ ajô: 
ve nge wo atyii metiñ ajô, ô nji bo 
mba'ale metiñ, ve ntyii mejo. 12 
Wua étam a ne mve metiñ a ntyii 
mejô, ve nyô a ne ngule ya nyii a 
jian: ve wo ô ne za, wo atyľi môt 
mfe mejô? 

13 Nde, tameka vô’ôlan, A mia bêt 
mi ajô na, den nge akiti bi aye ke 
nlame wuli, a tabe wôé mbu wua, a 
kuan abom, a nyoh akum: 14 ve 
mi ne te yeme jam de aye bo akiti. 
Enyiñe jenan é ne-jé? Amu mi ne 
ndutu, nnye a yené ôbe nté, wôna a 
jañ. 15 Vôm ate mi ayiane jô na, 
Nge Tate a kañese, bi aye nyiñ, a bo 
jame di nge dili, mebaane. 16 Ve 
éyoñe ji mi awum nkobô mebune 
wônan été: aval ñwuman ete se e ne 
abé. 17 Ajô te, nyô a yem mba jame 
ya bo, a te bo nye, nalé a ne abé 
mfa'a wé. 

Nde, tameka vô’ôlan, A mia mi- 

nkukum, yian a yônan amu mi- 
njwu mienan, mmie mite mi aye zu 
be mia. 2 Akume denan de andaman, 
a mengômesane menan me adiban 
a bevielele. 3 Or wônan a argent 
wônan bi nto miengele; a miengele 
wop a ye bo mbo'olane ya bo'old 
mia, a a ye di minsône mienan ane 
nduan. Mi maneya naan akume 
denan mfa'a ya melu me aswulan. 
4 Mi lô, ma’ane ya bebo bisaé, mbe 
be nga tyľi bidi mefupe menan, 
mme mete me akambane be mia a 
medu'an, me ayôn: a miñyôn ya ba 
be nga kôane bidi mi kuiya melo me 
Tate, Tate ya Bizu'u bi Biôm. 5 
Mi tabeya ntabane ya bi mam mi 
anye'e si nyo, a mi maneya nyoñe 


JACOUES 


5: 19 
minkêmbane mienan; mi jaleya mi- 
nlem mienan môse ya awu. 6 Mi 
veya mekua, mi maneya wôé zôsôa 
môt; a ne te sôngane mia. 

7 Ajô te, A -bobejan, jiba’an mban 
akekui nzuane ya Tate. Mi lô, mba'- 
ale afup a yange bitêto'o bibuma ya 
si nyô, a bo mbane ya yange mfa’ 
ôte, akekui bi anyoñ atata'a mveñ 
a nyo je asu'ulan. 8 Mia fe, bo'an 
mbane ya jibi; yemeta'ane minlem 
mienan ngu: amu na, nzuane ya Tate 
ô nto bebé. 9 A bobejañ, wua te 
kobô nyo mbo'o menyin, mi za nyoñe 
mekua: mi 19, ntyi'i mejô a tele mimbe 
yôp. 10 A bobejan, tameka simesan 
bekulu mejô be nga kobô a jôé Tate, 
ane éveela'a ya njibane mam a ji 
ya mbane ya jibi. 11 Mi lô, bi aloene 
ba be nga bo mbane ya jibi na, 
benyofi ébotan: mi wô’ôya njibane 
Job, a mi yeneya susu'a jame ya Tate, 
aval ane na, Tate a ne éngôngo ne lut, 
a mvam. 

12 A bobejañe bam, ve jam de 
adahe mam mese e ne na, te kalane 
minka, ja'ana yôp, ja'ana si nyo, ja'- 
ana nkal éziñ mfe: ve ya wônan a bo’o 
ve ya, a momo wônan a bo'o ve mo- 
mo; mi za ku ntyi'an ajô si. 

13 Ye môt éziñ ya be mia a yen 
njuk? a ye'ela'an. Ye môt éziň a 
wô avak? a yvi'a bia bi ékaña’a. 14 
Ye môt éziñ ya be mia a kon? a lo'ene 
bemvendé ya kirke; a be ye'ela”an 
ajô dé, be woko'o nye mbon a jôé 
Tate: 15 a meye'elane ya mbunan 
me aye nyii nyô a kon, a Tate a ye 
bete nye si; a nge a nga bo mam abé, 
me aye jambane nye. 16 Ajo te, 
memaane mam abé menan, wua a 
meme nyo mbok, a wua a ye’'ela’an 
ajô nyo mbok, ndemben mi aye nyin. 
Meye'elane ya zôsôa môt me adai 
ngu miaa ya mam me abo. 17 
Élie a mbe môt mbialan ane bia, ane 
a nga ye'elan ngule na, mveñ é bo'o 
te noñ; ane mveh é nga bo te noñe 
si nyo mimbu mila a ngon ésaman. 
18 Ane a nga beta ye elan; ane yôp 
e nga no mven, ane si nyo é nga wum 
bibuma bie. 

19 A bobejafie bam, nge môt éziñ 
ya be mia a kope WA ya benya mej08, 


5: 20 


JACOUES 


b: 20 


a môt éziñ a kôñelane nye nlem;|wé, nnye a ye nyii nsisim mfa'a 
20 a tuka'a yeme na, nyo a kôñ-|ya awu, a a ye buti jama abui mam 
elan mbo abé na, a lii nkobane zene | abé. 


KALATE YA OSU PIERRE A 
NGA TILI 


Pierre, nlômane Jésus Christ, me 

atili mintobane mi bôt kalate, 
mbe be ne mintabe ya Yôpe Yôp 
mfa'a ya Pont, Galatie, Cappadoce, 
Asie, a Bithynie, 2 aval ane Zambe 
a ne Esa a nga taté yem, a ntelan 
étyi ya Nsisim, mfa'a ya mboane 
mewôk a mmiamane ya metyi me 
Jésus Christ: Mvam a mvo'é bi kô’- 
êla'ane be mia. 


3 Zambe, nnye a ne Esa ya Tate 
Jésus Christ wongan, a bo'o duma, 
nnye ate, aval ane beta mvame wé, 
a nga beta biaé bia mfa'a ya vevea 
ndi minlem amu ñwôman hwuane ya 
Jésus Christ, 4 na, bi nyofi ngap é 
ne te ngule ya boé, a te mvin, a é ne 
te viele, é ne mia nnaane yôp été, 
5 mia, amu ngule Zambe, mi ne 
mba'alan amu mbunan, mfa'a ya 
nyian ô ne nkômane ya litiban éyoñ 
je aswulan. 6 Mia ôte mi adañe 
vak, akôsa bo ôyôm nté ya éyoñe ji, 
nge de ayiane bo nalé, mi nga veban 
Olune minlem a meve’ele mevale meva, 
7 nde mve'elane ya mbunane wônan, 
ñwô wo adan or tañ anen, nnye a jah 
akosa bo a ve'eleban a nduan, wo aye 
yené mfa'a ya ékaña’a a étôtok a 
duma éyoñ Jésus Christ a ye yené: 
8 nnye ate mi nji yen, ve mi anye'e 
nye; nnye ate, akôsa bo mi ne te yene 
nye éyoñe ji, ve mi abuni nye, mi 
adañe vak a meva'a me ne te atoté 
a étôto’o ne lut: 9 mi anyoñ asu- 
ulane ya mbunane wônan, e ne na, 
nyiane ya minsisim mienan. 10 
Mfa'a ya nyian ôte bekulu mejô be 
nga dañe sili a kombô yem, mbe be 
nga kulu mejô me ya mfa'a ya mvam 
je aye zu be mia: s 1 be nga kômbô 


yem éyofi nge aval éyoñ Nsisime 
Christ ô nga to be be ô nga liti, éyoñ 
ô nga taté kañete njibane mintaé 
ya Christ, a bitôto’o bi aye tôñe wô. 
12 Be be e nga litibane na, sa mfa’a 
wop bebien, ve mfa'a wônan, be nga 
bo ésaé ya mam mete, mme mete me 
maneya katebane be mia éyoñe ji 
be ba be nga kate mia mbamba foé 
a ngule ya Mbamba Nsisim a nga 
lômban a so'c yôp; mam mete beange 
be akômbô fombd. À 

13 Ajô te, tiñeta’ane meses me- 
ngeteh ya asimesane denan, mi mo- 
mbô’ô a tu’a toé ndi minleme?jenan 
mfa'a ya mvam je aye zu mia éyoñ 
Jésus Christ a ye yené; 14 aval 
ane bon be abo mewôk, te boane mia- 
bebien aval ane mbia minkômbane 
mienane ya melu mvus éyoñ mi nga 
dimi: 15 ve aval ane nyô a nga 
loene mia a ne mfuban, miabebiene 
fe boan mfuban mfa’a ya aval ntab- 
an ese; 16 amu e ne ntilane na, Mi 
aye bo mfuban; amu me ne mfuban. 
17 A nge mi aloene nye ane Esa,. 
nnye a tyli mejô aval ane mboane 
mame ya môt ase ô né, te nsemane ya 
mingumba mi bôt, mi wula'an melu 
mi to mi ko woñ: 18 mi yeme 
na, mi nga kôtéban, sa a biôm bi 
ne ngule ya boé, sa a argent nge or, 
mfa'a ya avale momo ényiñe denan, 
nde e nga kalan e so'o be bemvamba 
benan; 19 ve a metyi me ne tañ 
anen, aval ane ma ya mon ntômba 
a ne te ke aveñ a te ke éyem, e ne na, 
metyi me Christ: 20 nnye ate a 
nga taté fo'o tabe te yen si nyo é za 
teba'an, ve a nga yené asu'ulane ya 
biyofi amu ajô denan, 21 mia mi | 
ne bebuni Zambe amu nye, nnye a 


12122 
nga wômôlô nye ñwuan, a ve nye 
duma; nalé ate mbunane wônan a 
ndi minleme jenan bi aye bo be Zambe. 
22 Amu mi maneya tune minsisime 
mienan vôm mi nga bo benya mejô 
mewôk akui nye'ane ya bobenyan ô 
ne te medu'an, mi nye'esa'an nye'an 
wo aso minlem mi ne ayôñ: 23 amu 
mi betaya bialé, sa mbialane ya mvon 
é ne ngule ya boé, ve wu ya nyo é 
ne te ngule ya boé, a ngule ya mejô 
me Zambe, mme mete me ne vevee 
a me tôto. 24 Amuna, 
Minsône mise mi ne aval ane 
bilok, 
A étôto’ ése ya été aval ane sam 
bilok. 
Bilo'o bi akêt, a sam je akutan: 
25 Ve njôane Tate ô to nnôm éto. 
A ñwô ôte ô ne njôane ya mbamba 
foé a nga kateban be mia. 
Ajô te, va'an abé se, a fe’e medu’- 
an ése, a mvôl ése, a mesengane 
mese, a bibôta bise, 2 aval ane mi- 
nkeñelé mi bon mi ndômô bialé, mi 
yi menyan ya nsisim, mme mete me 
ne te fe'e medu'an, nde te mi aye 
yaé akui nyian; 3 nge mi tye'eya 
na, Tate a ne mvam: 4 za'ane be 
nye, nnye a ne vevea akok, nde ete 
e nga benebane fo'o be bêt, ve be 
Zambe e ne ntoban, édima akok, 5 
mia fe, aval ane bevevee mekok, mi 
ne nlôñan nda nsisime na, mi bo éto 
beprêtre ya étyi, mi ve metuna'a ya 
nsisim, mme mete me ne mvae ya 
nyoñeban be Zambe amu Jésus Christ. 
6 Amu e ne njôan ntilan été na, 
Mi 16, me abôé akọ’ anen ya jua, 
e ne ntoban, a édima, Sion été: 
A nyô a buni nye a ye bo te veban 
ôsone nyo. 
7 Ajô te mfa'a wônan mia bôt mi 
abuni, e ne édima jôm: ve mfa’a ya 
avale bêt e ne te buni, 
Ako'o belôñ be nga ben, 
Nde ete e nga boban nlô ako'o 
ya jua; 
8a 
Ako'o ya kômôtô bêt, a beta ako'o 
ya kolé ôbak; 
amu be akolé ôba’a mfa'a ya mejo 
mete, amu be ne melo: mfa’ ôte fe 
be nga teléban. 9 Ve mi ne ntoban 


I PIERRE 





2: 23 
mvohe bêt, beprêtre be ne bejôô, mfub- 
an ayon, bôt Zambe a bili mfa’a wé 
émien, nde mi aye liti bitêto'o bi 
mame ya nyo a nga loene mia na, 
mi kôlô dibi a zu vôm étua éfufup jé 
é né: 10 mia melu mvus mi mbe te 
ke bôt, ve éyoñe ji mi nto bôte ya 
Zambe: mia mi nga bo te nyoñ mvam, 
ve éyoñe ji mi nyoñeya mvam. 


11 A bôt me anye’e, me aye'elane 
mia ane mintabe a beéwuluwulu na, 
mi tyi mbia minkômbane ya minsôn, 
mam mete me awosan nsisim; 12 
mi wulv’u ane de ayian vôm Begentil 
be to; nde, vôm be akobô mia abé 
ane mi ne bebo abé, amu mbamba 
mimboane mi mam mienan, mmie 
mite be ayen, be aye ve Zambe duma 
môs a ye zu. 

13 Mi bo'an njôan ôse ya bêt 
mewô’ô amu Tate: ja'ana njo bôt, 
ane nyo ya ôsu; 14 nge begou- 
verneur, ane ba be alombane be nye 
na, be lepe bebo abé a kañe ba be abo 
mvae. 15 Amu nkômbane ya Zambe 
ô ne nalé na, amu mboan mvaé mi 
aye toé ndimane ya mekute me bôt 
évô: 16 ane beti, a te bian éto beti 
jenan ane ébuta’a ya abé, ve mi bo'an 
ane bebo bisaé be Zambe. 17 Sema'- 
ane bote bese. Nyeka'ane bobenyañ. 
Koane Zambe won. Sema'an njô 
bêt. 

18 A bebo bisaé, bo'ane bêt be 
bili mia mewôk a woñ 6se; sa ve ba 
be ne mvo'e a évôvoé étam, ve nalé 
fe ba be ne mbia éyem. 19 Amu jame 
di nde e ne mvaé nge môt a jibi mame 
ya ôlun, a wô’ô mintaé te étom, amu 
mone môte ya nlem mfa'a Zambe. 
20 Amu na, za duma e ne été, éyoñ 
mi abo abé, a wu ébôm amu ajô te, 
nge mi aye jibi nyoñe je? ve na, éyoñŭ 
mi abo mvaé, a mi awô’ô mintaé amu 
je, nge mi aye jibi nyoñe mie, jam 
ete nde e ne mvaé be Zambe. 21 
Amu mfa’ ôte mi nga loban: amu 
Christ fe a nga jibi mintaé amu ajô 
denan, a li'i mia éve'ela/a nde mi aye 
tone bibô’a mebo bié: 22 nnye ate 
a nga bo te bo abé, nalé fe medu'an 
me nji yené anyu dé été: 23 nnye 
ate, éyoñ a nga nee ékpwe’ele, a nji 


2: 24 
beta kpwe'ele; éyoñ a nga wô’ô mi- 
ntaé, a nji li mvek; ve a nga ve 
émien be nyô a tyi'i mejo zôsô: 24 
nnye émien a nga nyofie mam abé 
mangan nyôle jé été élé yôp, nde bia, 
amu bi wuya mfa'a ya mam abé, 
bi aye veebe mfa'a ya mame ya 2080; 
mi nga bo mvo'€ amu meveñe mé. 
25 Amu mi nga bo mi kope' zen 
aval ane mintômba; ve éyoñe ji mi 
bulaneya be Mbaale a Évêque ya 
minsisime mienan. 

| Aval ete, A mia beya, bo'ane 
5 benyo beyêm benan mewêk; nde, 
ja'ana nge bote beziñ be ne te bo mejo 
mete mewôk, be aye nyoñeban amu 
aval ntabane ya beyale bap, te nkobê; 
2 amu be ayen mfuban ntabane wô- 
nan ô tii a woh. 3 Nkômesane wop 6 
bo'o te bo nkômesan mfenan ésile 
ya atan, nge wu ya be abeñe biôm 
ya or, nge wu ya jaé ngômesan; 4 ve 
ô bo’o nsolane môte ya nlem, wu ya 
ngômesan é ne te ngule ya ja ntuk, 
é ne nyo ya nsisim ô ne nje'eban a 
évôvoé, ñwô ô ne tañ anen mise me 
Zambe. 5 Amu na, aval ete, melu 
mvus binga ya zôsô fe, ba be nga to 
ndi minlem be Zambe, be nga kôme- 
san, a be nga bo beyôm bap bebien 
mewôk: 6 aval ane Sara a nga bo 
Abraham mewôk, a loene nye na, tate: 
mi ne bone bé éyoñe ji, nge mi abo 
mvaé, a bo te vebane wohe minlem 
amu angôndô éziñ. 

7 A mia beyôm, aval ete, mi taba’- 
ane benyo beya aval ane fiyemane ya 
été, a tuwa ba'ale minga, aval ane mi 
aba'ale vie'e vi adañ atek, amu mia 
be be mi ne fe beébe benyoñ ngape ya 
mvame ya ényiñ; nde ete meye'elane 
menan me bo te kolé ôbak. 

8 Me asu'ulane jô na, mia bese 
bo'an aval ôsimesane da, éngôngo, 
mi nye'esa'an aval ane bobenyañ, 
minleme ya mvam, nje'ebane minlem: 
9 te butan abé ba abé, nge mbia 
nkobô ba mbia nkobô; ve mi viane 
botan; amu mfa’ ôte mi nga loban, 
nde mi aye nyofi ngape ya ébotan. 
10 Amu na, 

Nyô a kômbô nye'e ényiñ, 
A yen mbamba melu, 
A tyili'i A in mfa’a ya abé, 


T PIERRE 


4:1 
A biyaé bié bi boo te kobô 
medv’an: 
11 A a kôlô’ô mfa’a ya abé, a a bo’o 
mvae; 


A jeñe mvo’é, a tôñe je. 

12 Amu mise me Tate me 16 bezôsô 
be bêt, 
A melo mé me avô’ôlô meye'elane 
map: | 
Ve asu Tate e 16 ba be abo abé. 
13 A nyô a ye ndamane mia a ne 

za, nge mi ave ngu mfa’a ya jam e 
ne mvae? 14 Ve ja'ana nge mi aye 
wô’ô mintaé amu mame ya z0s06, 
ébotan a mia: a te koane beangôndô 
be mame bap woñ, nalé fe te fô’ôban; 
15 ve mi tela'an Christ étyi minlem 
mienan été aval ane Tate: mi tabe'e 
nkôman biyoñe bise ane mi aye yal- 
ane môt ase a sili mia éfia ya ndi 
minlem é ne be mia, ve a nje'ebane 
minlem a woñ: 16 mi bi? mbamba 
mone môte ya nlem; nde vôm mi 
atoteban abé, be aye veban ôsone 
nyô, ba be akobô mbamba aval ényiñe 
wônan ya be Christ abé. 17 Amu 
de adah mvaé, nge nkômbane ya 
Zambe wo akômbô nalé na, mi wô’ô 
mintaé amu mboan mvaé, sa amu 
mboan abé. 18 Amu Christ fe a 
nga jibi mintaé éyoñe jia amu mam 
abé, nyô a ne zôsô señ ya ba be ne 
bikotekot, nde a ye zu bia be Zambe; 
amu a nga wôéban mfa’a ya minsôn, 
ve a nga nyiiban mfa'a ya nsisim; 
19 a ñwô ôte fe a nga ke kate minsisim 
mi to mimbô’ô foé, 20 mmie mite 
mi nga bo melo melu mvus éyoñ abui 
njibane ya Zambe e nga yange melu 
me ya Noé, éyoñe te arche a ngenan 
a lôñeba’an, nne ôyôme tañ, e ne na, 
minsisim mi bôt mwom, mi nga nyiñ 
été a mendim: 21 mme mete fe me 
anyii mia éyoñe ji, jêm ébien ya éve- 
ela'a éte été, é ne na, mbaptizô, sa 
mvaan mvine ya minsôn, ve nsili ya 
mbamba mone môte ya nlem mfa'a 
Zambe, amu ñwômane Jésus Christ; 
22 nnye a to mbo nnôme Zambe, 
amu a maneya ke yôp été; beange a 
bejôô a ba be ne biwôlô be maneya 
telébane na, be bo nye mewôk. 
4 Ajô te nde, amu Christ a nga jibi 

mintae mfa'a ya minsên, jala'ane 


4: 2 
fe miabebien aval ôsimesan ete; amu 
na, nyo a nga jibi mintaé mfa'a ya 
minsên, a kôlôya mfa'a ya abé; 2 
nde biyoñe bienan bi liya mfa'a ya 
minsôn, mi aye bo te beta tabe ntab- 
ane ya bo mbia minkômbane ya bêt, 
ye wu ya bo nkêmbane Zambe. 3 
Amu na, biyoñ bi lôteya bi yianeya 
miaa ya mane bo nkômbane ya 
Begentil, a mane wulu bisôk été, mbia 
minkômban, minso'an mi vin, njeman 
mbia mebêk, mbia bisulane ya di a 
nyu, a ébiasé nkafiane bezambe befe: 
4 mfa’ ôte be asimesane na, e ne éye’- 
ane jam vôm mi ne te wulu a be 
mfa’a ya aval ndôn ete ya nzametane 
mam, a be akobô mia abé: 5 mbe 
be aye yalane nyô a ne nkômane ya 
tyľi bevevee a miñwuan mejô. 6 
Amu ajô te, mbamba foé a nga kate- 
ban ja'ana be miñwuan, nde be aye 
fo'o tyi' ibane mejô aval ane bêt be 
to minsôn été, ve be to aval ane 
Zambe mfa’a ya nsisim. 

7 Ve asu'ulanevya mam mese e 
nto bebé: ajô te, bo'an Osimesane ya 
mvo'é, a tabe nkômane ya ye'elan: 
8 jame ya ôsu mfa'a ya mam mese, 
mi bo'an ayôñ mfa’a ya nye’ane wônan 
miabebien mi anye'esan; amu nye'an 
wo abuti jama mbia be mam: 9 mi 
bo'an anyep, wua a bo'o nyo mbok te 
kobô abé été: 10 aval ane môt ase a 
nyofieya mvean €zin, mi vola'ane wô 
miabebien, aval ane mbamba beba'- 
ale ya mevale me mvam abui ya 
Zambe; 11 nge môt éziñ a kobê, a 
kobô’ aval ane nge a kobô minjôane 
ya Zambe; nge môt ézifi a volô bot, 
a volô’ aval ane ngu Zambe a ve: 
nde Zambe a ye wum mfa'a ya mam 
mese amu Jésus Christ, nnye ate 
duma a ndañan bi ne émbié nnôm 
éto a nnôm éto. Amen. 


12 A bôt me anye'e, te vemban 
ajô ya meve'ele me nduan me ne be 
mia, mme mete me azu be mia na, 
me veele mia, aval ane nge éye'ane 
jam é bobaneya be mia: 13 ve amu 
mi ne benyoñ ngape ya mintaé mi 
Christ, vaan; nde, éyoñ étôto’o jé 
je aye yené, mia fe mi aye va’a beta 
mva'an. 14 Nge mi awu €kpwe'ele 


1 PIERRE 


b: 10 
amu jôé Christ, ébotan a mia; amu 
Nsisime ya étêtok a Nsisime Zambe 
6 to be mia. 15 Amu na, mête ya 
be mia a bo'o te w6'6 mintaé aval 
ane ñwôé bêt, nge hwuwup, nge mbo 
abe, nge mfu' éza mam: 16 ve nge 
môt éziñ a wô’ô mintaé aval ane 
chrétien, a bo’o te wô’ ôson; ve a va'a 
Zambe duma a jôé te. 17 Amu 
éyoñ ya ntyľane mejô é zuya taté 
mfa'a ya nda Zambe: a nge je ataté 
be bia, asu'ulane ya ba be ne te bo 
mbamba foé Zambe mewôk de aye 
bo aya? 18 A nge zôsôa môt a ne 
ayaé ya yen ényiñ, nyo a ne te bo 
mam me Zambe a mbo abé be aye 
yené ve? 19 Ajô te, ba fe be awô’ô 
mintaé aval ane nkômbane Zambe 
ô ne, be va'a minsisime miap mba- 
mba mboan été be Nté biôm a tôé. 
Ajô te, ma, nyô a ne ébe mvendé, 
5 a nkañete ya mintaé mi Christ, 
nyo a ne fe nyoh ngape ya étôto’o 
je aye yené, me alepe bemvendé be 
bêt be to be mia: 2 Mi ba'ale”e mbam 
mintômba Zambe ô ne be mia, a bo 
ésaé ya fombô, sa a ntindan, ve a 
nkañesan, aval ane nkômbane Zambe; 
sa fe amu mvine nyoñan akum, ve a 
ñkômbane ya nlem; 3 saa mboane 
ya jôô ba be nga vebane be mia, ve 
mi bo'ane miabebien bive'ela'a ya 
mbam. 4 A éyoñ beta Mba'ale 
mintômba a ye yené, mi aye nyo 
couronne ya duma, nje é ne te viele. 
b Aval ete, mia bendôman, bo'an 
mvendé môt mewôk. Ya, mia bese, 
jaéan nje'eban nlem ane ases, ane mi 
aye volan: amu na, Zambe a tele bôt 
be ne mebun ngame yat, ve a mvam- 
ane ba be ne minlem nje'eban. 6 
Ajô te, su'ane miabebien éwôlô wo 
Zambe si, ndemben a ye bete mia yôp 
éyoñ je ayian; 7 mi va'ane nye mam 
mese me atyelé mia minleme yôp, 
amu nnye a ba'ale mia. 8 Mi taba'an 
nkôman, mi momba'an: nsiñe wônan 
diable a ke a wulu aval ane ñbwe- 
ñbwem je abam, a jeñe nyô a ne ngule 
ya bi: 9 mi taba'ane nye ngame yat 
a tebe ngul mbunane wônan été, a 
mi yeme’ na, aval mintaé ete e kuiya 
be bobenyoñe benan be to si nyô. 


10 A Zambe ya mvam ése, nyô a 
237 


AM ANG AN Ega ae 


Ars 


SNEL 
nga loene mia na, mi zu vom étêto'o 
jé ya nnôm éto é ne be Christ, éyofi 
mi maneya jibi mintaé ôyôm nté, 
émien a ye sondô kôme mia, a yemete 
mia, a ve mia ngu. 11 Ngule ya jôô 
é bo’o be nye nnôm éto a nnôm éto. 
Amen. 


12 A Silvain, nya monyañe wongan 
ane me lô nye, me maneya tili 


I PIERRE 


5: 14 
mia mejô tyôtyoé, ntilane ya lep, a 
jô na, jam ete e ne nya mvame Za- 
mbe: mi teba’an été ngu. 13 Nyô 
é ne Babylone, é ne ntoban a mia, 
é sili mia; a nalé fe Marc, mone 
wom. 14 Mi bata'an, wua a bata- 
ane nyô mbok a nlatane menyu ya 
nyan. 

Mvo’é é tabe'e be mia bese mi ne 
be Christ. 





KALATE BAA PIERRE 
A NGA TILI 


1 Simon Pierre, mbo ésaé a nlôm- 
ane ya Jésus Christ, me atili 
kalate be ba be nyoñeya aval étôto’o 
mbunan ete aval ane bia mfa'a ya 
zôsô ya Zambe wongan a Nyi bêt 
Jesus Christ: 2 Mvam a mvo' bi 
ko'ola'ane be mia amu fiyeman mi 
ayeme Zambe a Jesus Tate wongan; 
3 aval ane ngule jé ya Zambe é nga 
ve bia mam mese me asu'ulan mfa'a 
ya ényifi a ntaban ane Zambe, amu 
Nyemane ya yeme nyo a nga loene 
bia amu étôto’o jé a mba éyem wé 
émien; 4 a mbie bite a maneya ve 
bia mintiñetane mié mi ne tañ anen 
a mi adañ anen; nde amu mie, mi 
aye bo benyofi ngape ya ntabane 
Zambe, amu mi mateya bibole bi 
mam bi ne si nyo amu mbia nkômban. 
5 Ya, a amu ajô te ebien, mfa'a 
wênan mi latan ngul mboan €se été 
yôp, mbunane wônan été mi kô’ôla’an 
mba éyem; a mba éyeme wônan été, 
fiyeman; 6 a fiyemane wônan été, 
mba'alane miabebien; a mba'alane 
miabebien été, mban; a mbane wônan 
été, ntaban ane Zambe; 7 a ntabane 
wônan ane Zambe été, mvame ya 
bobenyañ; a mvame ya bobenyañe 
jenan été, nye'an. 8 Amu na, nge 
mam mete me ne émmenan a abui, 
me abo mia na, mi bo te tabe zesé 
nge te wum bibuma mfa’a ya fiyem- 
ane ya yeme Tate Jesus Christ 
wongan. 9 IDEA a nji bi mam 





mete a ne ndim, a yene ye mam me 
ne bebé, a maneya vuan ntunane ya 
minnêm mi mam abé mié. 10 Ajô 
te, A bobejafi, mi dañe’ vean ngule 
ya bo nloene wônan a ntobane na, 
bi bo été: amu na, nge mi abo mam 
mete, mi aye bo te ke’e ku: 11 amu 
nalé ate nyiane ya nyin ayoñ ya nnêm 
éto, di Tate a Nyi bôt Jésus Christ 
wongan, wo aye veban abui be mia. 
12 Ajê te, biyoñe bise me aye tabe 
nkômane ya bo mia na, mi simesane 
mam mete, akôsa bo mi ayeme me, 
a mi ne ngu mfa'a ya benya mejôô 
be ne be mia. 13 A me asimesane na, 
e ne zôsô na, nté me to ébeme jina 
été, me fô’ô mia a bo mia mi simesan; 
14 amu me ayeme na, mvaane ya 
ébeme jam wo azu atemetem, aval 
ane Tate Jésus Christ wongan a nga 
kate ma. 15 Ya, me aye ve ngule 
na, biyofie bise mi aye bo ngule ya 
simesane mam mete éyoñ me wuya. 
16 Amu na, bi nga bo te tôñe minkana 
mi nga boban a atyeñe medu'an, éyoñ 
bi nga kate mia ngul a nzuane Tate 
Jésus Christ wongan, ve bi mbe þe- 
ngaa be nga yen étôto’o jé a mis. 17 
Amu a nga nyoñe duma a étôto’o 
be Zambe Ésa, éyofi avale tyiñ ete 
e nga jôban be nye é so'o Beta Ewôlô 
Etôto’o na, Nyina a ne Mone wom 
me anye'e, nnye ate me ayen mvaé: 
18 a tyiñ éte biabebien bi nga wô’ô 
je é kobô’ é soo yôp €yon bia be 


i: 19 
nye bi nga to mbamba nkêl ate yôp. 
19 A bi bili mejô me ya nkulane mejo, 
me adañe fo'o bo été; mfa’ ôte mi 
abo mvaé ane mi atu'a fombô, aval 
ane mi afombô lampe a faé éfufup 
vôm a ne dibi, akekui tyé je alende, 
a ôteté ya mame tyé vi atôô minlem 
mienan été: 20 a taté yeme jame 
dina na, te ke nkulane mejô ya ntilan 
ô ne jême ya mfasane ya be môt 
émien. 21 Amu na, te ke'e nkulan 
mejô ô nga zu a nkômbane ya bêt: 
ve bêt be nga kobô mejô me ya be 
Zambe, a ntindane ya Mbamba 
Nsisim. 

Ve bekulu mejô ya minsose fe 
2 be nga yené be bôt, avale fe ane 
beye'ele ya minsos be aye bo be mia, 
mbe bete be aye zu bikotekote bi 
ñye’elan asoé, be aye kat ja'ana Tate 
a nga kuse be, a be aye zu njañane 
ya atemetem be bebien. 2 A bêt 
abui be aye tôñe mimboane mi mam 
miap ya bisêk; amu be, zene ya be- 
nya mejôô je aye koban abé. 3 A 
minyamete été be aye won akum be 
mia a mejô me ya medu'an: mbe bete 
ntyi'ane mejô wope ya melu koa ô 
ne te langan, a njañane wop ô ne te 
ke ôyo. 4 Amu na, nge Zambe a nga 
bo te nyane beange éyoñ be nga bo 
abé, ve wua be si étôtôlan été, a a nga 
ve be mfa’a ya bibé ya dibi, be yange 
akekui ntyi'ane mejo; 5 a a nga bo 
te nyane si ya melu kôa, ve a nga 
ba'ale Noé, ba be bôte bevo'o za- 
ñbwa, nnye a mbe nkate foé ya mame 
ya zôsô, éyoñ a nga kuli ndôn si ya 
ba be ne te bo mame ya Zambe; 6 
a a nga kôñelane minlame ya Sodome 
a Gomorrhe mi bo asup, a a nga 
ve mie mekua ya jiane mie, éyoñ a 
maneya bo mie ane éve'ela'a be ba 
be aye wulu dulu e ne te dulu ya 
Zambe; 7 a a nga nyii zôsôa Lot, 
nnye a nga dañe wô’ ôlun amu ényiñe 
bisô’ô ya mbia be bote bete 8 (amu 
na, zôsôa môt ate a nga to be be, éyoñ 
a nga yen a wôk, a nga bo zôsôa 
nsisime wé ésôbô’ô mose mise amu 
mimboane miap ya te metiñ): 9 nde 
Tate a yeme va ba be abo mame ya 
Zambe meve'ele été, a telé bikotekote 
bi bêt melepe si akekui mose ya ntyi'- 


II PIERRE 








2022 
ane mejô; 10 ve a dañedañe telé 
ba be awulu aval dulu ya minsôn 
mbia nkômbane ya mvin été, a be 
abiasé ngul njôan. Te semé jôm, 
melo, be ne te ko won ya kobô bitoto'o 
bi biôm abé: 11 éyoñe te, akosa 
bo beange be adañe be mfa’a ya 
éwôlô a ngu, be ne te ve bie mekua 
ya kobô bie abé vôm Tate a to. 12 
Ve be, aval ane biôm bi ne te fek, 
mbialan ane betite ya nyoñeban a 
jañ, be akobô abé mfa’a ya mam be 
adimi, be aye fo'o jañ njian be ajian 
bôt été, 13 be aye jibi abé ane ma'ane 
ya mboan abé; bêt be ayen mvaé 
ya di a nyu a môs, be ne mvin a bijô, 
be adi a nyu medu'ane map été €yoh 
mia be be mi adi; 14 þe bili mis me 
ne mejian ne lut, a be se ngule ya 
jô’é abé; be awone bêt be ne biyebe- 
yebe; be bili minlem mi yééya mi- 
nyamete; be ne bone ya biyoé; 15 
be liya zene ya zôsô, be yaleya feñ, 
be tôñeya zen Balaam mone Beor, 
nnye a nga nye'e ma'ane ya mboan 
abé; 16 ve a nga nyoñe melep amu 
ntyaman atiñe wé émien: mvumvu' 
éjakas ô nga kobô tyiñe môt a man 
akut mboane ya nkulu mejô ate. 17 
Be ne menjeñ me ne te ke mendim, a 
minkut mi avas a évuñulu; mfa'a wop 
évindi ya dibi é nga naaban. 18 
Amu na, éyoñ be akobd beta bivuvu'u 
mejo ya momo, mbia nkômbane ya 
minsôn été, a mame ya bisôk, be 
awone ba be tatéya mate ba be to 
nkoban été; 19 þe atiñeti be na, be 
aye ve be bito beti, éyoñe te bebien 
be to belo ya bibole bi mam; amu na, 
jam de adañe môt, nde te a biliya 
fe ôlo ya été. 20 Amu na, nge, éyoñ 
be mateya mvine mame ya si nyô 
amu fiyeman be ayeme Tate a Nyi 
bôt Jésus Christ, be beta bili été a 
dañeban, éto je aswulan é nto be abé 
adañe ji ya ôsu. 21 Amu na, e nga 
ye bo be mvaé na, be bo te yeme 
zene ya zôsô, sa na, éyoñ be yemeya 
je, be bulan mvus a li mbamba 
atiñ a nga veban be be. 22 E boya 
be aval ane nya nkana a ne na, Mvu 
je abeta kôñelan vôm ndôlô wé émien 
a né, a ngal ngôé a maneya woban a 
beta bulan a bum ndobo’ été, 

239 


TT Aa a a nan anang ana Ga a wa a a ng aan 


3: 1 II PIERRE 


A bêt me anye'e, nyina a ne 
kalate baa me atili mia éyoñe ji; 
a mbe bete bebaane été me af0'6 mba- 
mba ôsimesane wônan mfô’ane ya bo 
mia mi simesan; 2 nde mi aye sime- 
sane mejô me nga taté kateban be 
mbamba bekulu mejô, a atiñe Tate 
a Nyi bôt e nga kateban be minlôm- 
ane mienan: 3 a taté yeme jame 
dina na, melu me ya asu'ulan bêt be 
ne ébiasé be aye zu ébiasé, be wulu” 
a toi mbia minkômbane miap be- 
bien, 4a jô na, ntiñetane ya nzuane 
wé ô ne.vé? amu na, ataté môs be- 
mvamba be nga wu, mam mese me 
ake ôsu aval ane me mbe ataté 
atata'a ya ntéane biôm. 5 Amu be 
anye'e be vu'ane jame dina na, yôp 
ese e nga to ataté melu koa, a si é 
nga boban é s0'o mendim été a amu 
mendim, amu njôane Zambe; 6 a 
mbie bite si é nga to éyoñe te, é nga 
yandane mendim, é nga jañ: 7 ve 
yôp ese e ne éyoñe ji a si nyô bi nga 
bo mba'alan mfa’a ya nduan a njôan 
ôte, bi ne nnaan akekui mose ya ntyi'- 
ane mejê a njañane ya bêt be ne te 
bo mame ya Zambe. 

8 Ve na, A bêt me anye' e, mi bo'o 
te vuane jame da dina na, mêse wua 
6 ne Tate ane toyini mimbu wua, a 
toyini mimbu wua ane mêse wua. 9 
Tate a nji langan mfa’a ya ntiñetane 
wé, aval ane bevo’o be 16 nlangan; ve 
a dañe jibi mfa’a wônan, a ne te kô- 
mbô na, môt éziñ a ye jañ, ve na, bese 
be zu kôñelane minlem. 10 Ve mêse 
Tate wo aye zu aval ane ñwuwup; 





3: 18 
môs ôte yôp ese de aye lôt a beta 
éduñ, a biôme ya yêp bi aye nyeme 
amu beta ayôñ, a si a mimboane 
mi biôm mi ne été bi aye dik a nduan. 
11 Amu biôm bite bise bi aye nyeme 
nalé, za aval bôtô mi ayiane bo zôsôa 
ntaban ase a mboane mam ane Zambe 
été, 12 ane mi ayange a dañe kô- 
mbô nzuane ya môse Zambe, a fiwo 
ôte, yôp ese de adik a nduan de aye 
nyeme, a biôme ya yôp bi aye nyeme 
a beta ayoh?” 13 Ve na, aval ane 
ntiñetane wé ô né, bi ayange mi- 
mfefé mi yôp a mfefé si, nne z0s0 
a to été. 

14 Ajô te, A bôt me anye’e, amu 
mi ayange mam mete, va'an ngule 
na, mi aye yené mvo’é été, te ke meyeñ 
a te ke bijô mise mé. 15 A mi 
simesa'ane na, ayap njibane Tate 
wongan e ne nyian; aval ane mbamba 
mojañe wongan Paul fe, abim ñyeman 
ô nga vebane be nye, a nga tili mia; 
16 avale fe ane bekalate bé bese été, 
a tote mam mete été; mbe bete mam 
mevo'o me ne ayaé ya yem, mme 
mete ba þe adimi a bebiyebeyebe þe 
avit, avale fe ane be abo mintilane 
mife, akui njañane wop bebien. 17 
Ajô te, A bêt me anye'e, amu mi 
tatéya yeme mam mete, mi mo- 
mba'an, a za bo na, vôm mi avas amu 
nkobane ya mbia be bôt, mi aye ku 
a li nteban' ngule wônan. 18 Ve 
na, yaéan mvam a fiyemane ya yeme 
Tate a Nyi bôt Jésus Christ wongan 
été. Duma te e bo'o be nye éyoñe 
ji a nnôm éto bibaane. Amen. 





KALATE YA OSU JEAN 
A NGA TII | 


1 Ajô e nga to aso atata'a, ajo bi 
nga wôk, ajô bi nga yen a mise 
mangan, ajô bi nga 16, a mo mangan 
me nga nambe de, mfa'a ya Ajô ya 
éyiñ 2 (a ényih éte é nga yené, a 
bi nga yene je, a kañete a kate mia 
ényiñ éte, ényii ya melu mese éte, 
nje é nga to be E a é nga yené be 


bia); 3 ajô bi nga yen a wôk, nde 
ete bi akate fe mia, nde mia fe mi 
aye bo mfulane minlem bia be mia: 


ya, a mfulane minleme wongan ô 
ne be Esa, a be Mone wé Jésus 


Christ: 4 a mam mete mme bi 
atili, nde ete ava'a dangan de aye 


jaé ne lut. 


140 
5 A nyôna é ne foé bi nga wô’ô be 
nye a nje bi akate mia na, Zambe a 
ne éfufup, a te ke’e dibi ene benye. 6 
Nge bi ajô na, bi afulane minlem bia 
be nye a bi wulu'u dibi été, bi alaa 
minsos a bo te bo benya mejôô: 7 
ve nge bi awulu éfufup été, aval ane 
a to éfufup été, bi abo mfulane mi- 
nlem, wua a nyô mbok, a metyi me 
Jésus Mone wé me atune bia abé se. 
8 Nge bi ajô na, bi se ke abé, bi adu'u 
biabebien, a benya mejô me nji bo 
be bia. 9 Nge bi ameme mam abé 
mangan, a tôé njôan a bo zôsô ya 
jamé bia mam abé mangan, a tune 
bia bikotekote bise. 10 Nge bi ajô 
na, bi nga bo te bo abé, bi abo nye 
nlaa minsos, a ajô dé e nji bo be bia. 
A ayôme bone dam, mam mete 
me atili mia, ane mi aye bo te 
bo abé. A nge môt éziñ a bo abé, 
bi bili Mvan be Esa, Jésus Christ 
nnye a ne zôsô: 2 a a ne metuna’a 
ya mam abé mangan; a sa ve émma- 
ngan étam, ve nalé fe ma ya si nyô 
ése. 3 A vôme nyôna bi ayeme na, 
bi ayeme nye nge bi aba'ale metiñe 
mé. 4 Nyô a jô na, Me ayeme nye, 
a a to te ba'ale metiñe mé, nnye a 
ne nlaa minsos, a benya mejo me nji bo 
be nye; 5 ve môt ase a ba'ale mejô 
mé, nye'ane Zambe ô jaéya fo'o benye. 
Vôme nyôna bi ayeme na, bi to be 
nye: 6 nyô ajo na, ato be nye, €mien 
a yiane fe wulu aval ane a nga wulu. 
7 A bêt me anyee, me ne te tili 
mia mfefé atiñ, ve nnôm atiñ mi nga 
bili aso atata'a: nnôm atiñ ôte ô ne 
ajô mi nga wôk. 8 Ve me atili mia 
mfefé atiñ, ñwô ôte ô ne été be nye 
a be mia; amu dibi e wô’ô bo e lôtôk, 
a nya éfufubu a faé éyoñe ji. 9 Nyô 
a jô na, a to éfufup été, a a vinii 
monyañe wé, nnye a to dibi été ja- 
ana azukui éyoñe ji. 10 Nyô a nye'e 
monyañe wé, nnye a to éfufup été, 
a te ke jame ya kolé ôbak e ne be 
nye. 11 Ve nyô a vini monyañe 
wé, nnye a to dibi été, a nnye a wulu 
dibi été, a a ne te yem mfa’ a ke, 
amu dibi e dibeya mise mé. 
12 A ayôme bone dam, me atili 
mia amu mam abé menan me nto 
njaman amu jôé dé. 13 A beésa, 


I JEAN 2: 


27 
me atili mia, amu mi ayeme nyô 
a to aso atata'a. A bendômane be 
bôt, me atili mia amu mi dañeya 
mbia môt ate. A ayôme bongô, me 
tiliya mia amu mi ayem Esa. 14 
A beésa, me tiliya mia amu mi ayeme 
nyo a to aso atata'a. A bendômane 
be bôt, me tiliya mia amu mi ne ngu, 
a mejô me Zambe me to be mia, a 
mi dañeya mbia môt ate. 15 Te 
nye'ane si nyo, nge mam me ne si 
nyo. Nge môt éziňñ a nye'e si nyo, 
nye'ane ya nye'e Tate ô nji bo be 
nye. 16 Amu na, mam mese me ne 
si nyo, mbia minkômbane ya minsôn 
a mbia nkômbane ya mis a duma 
mebune ya ényiñ, me nji bo mame 
ya be Tate, ve me ne mame ya si 
nyô. 17 A si nyô je alôt, a mbia 
nkômbane ya été: ve nyô a bo nkô- 
mbane Zambe, nnye a to nnôm éto. 


18 A ayôme bongô, awolo de asu'- 
ulan e nto: a aval ane mi nga wô’ô 
na, nsiñe Christ a zu, ja'ana éyoñe 
ji abui besiñe Christ be yenéya; vôm 
ate bi ayeme na, awolo de asu'ulan 
e nto. 19 Be nga kôlô be bia, ve be 
mbe te bôte ya be bia; amu na, nge 
be mbe bôte ya be bia, be nga ye ke 
ôsu bia be be: ve be nga kôlô, nde 
be aye yené na, be bese be nji bo 
bote ya be bia. 20 A mi ne fiwo'an 
wo aso be Nyô a ne Etyi, a mi ayeme 
mam mese. 21 Me nji tili mia amu 
mi ne te yeme benya mejôô, ve amu 
mi ayeme me, a amu minsos mi nji 
bo jôme ya benya mejôô. 22 Za 
a ne nlaa minsos ate, ve nyô a ne te 
me'ete na, Jésus a ne Christ ate? 
Nyôna a ne nsiñe Christ ate, e ne 
na, nyô a kat Esa ba Mon. 23 Môt 
ase a kate Mon ate, nnye ate a nji 
bi Esa: nyô a meme Mon, nnye a 
bili fe Esa. 24 Mfa’a wônan, ajo 
mi nga wôk aso atata’ e tabe'e be 
mia, mia fe mi aye tabe be Mon, a 
be Esa. 25 A jina é ne jôm a nga 
tiñeti bia, é ne na, ényiñ ya melu 
mese. 26 Me maneya tili mia mam 
mete ajô ya ba be akômbô yale mia 
feh. 27 A mfg’a wônan, ñwoọ’an mi 
nga nyoñe be nye ô to be mia, a mi 
ne te yiane na, E éziñ a ye'ele mia; 


2: 28 
ve aval ane hwo'ane wé wo aye'ele 
mia mam mese, a ô ne été, a ô ne te 
minsos, a aval ane ô nga ye'ele mia, 
mi to be nye. 28 Nde, A ayôme 
bone dam, taba'ane be nye; nde, nge 
a yené, bi aye bo ngule minlem, a bo 
te wô’ ôson asu dé éyoñ a zu. 29 
Nge mi ayeme na, a ne zôsô, mi 
ayeme na, môt ase fe a bo zôsô, a 
nto mbialan be nye. 


Mi lô aval nye'an Tate a nga ve 
bia, ane bi alobane na, bone þe 
Zambe; a aval ete bi né. Amu ajô 
te, si nyô é ne te yeme bia, amu é 
nga bo te yeme nye. 2 A bôt me 
anye'e, bi ne bone be Zambe éyoñe 
ji, a e ngenan te yené avale bi aye bo. 
Bi ayeme na, nge a yené, bi aye 
funane nye; amu bi aye yene nye 
aval a né. 3 A môt ase a bili ndi 
nlem éte ntelan be nye, nnye a tun 
émien mfuban, aval ane a ne mfuban. 
4 Môt ase a bo abé, nnye a tyame fe 
metiñ; a abé e ne ntyamane metiñ. 
5 A mi ayeme na, a nga yené amu a 
ye va mam abé; a abé e nji bo be nye. 
6 Môt ase a to be nye, a ne te bo abé: 
môt ase a bo abé, a za yene'e nye, 
nalé fe a ne te yeme nye. 7 A ayôme 
bone dam, te yebane na, môt a yale 
mia feñ: nyo a bo mame ya 20580, 
nnye a ne zôsô, aval ane a ne 2080: 
8 nyô a bo abé, nnye a ne nyô ya 
diable; amu na, diable a bo abé aso 
atata'a. Amu jame dina Mone Zambe 
a nga yené na, a ye tyam mimboane 
mi mam mi diable. 9 Môt ase a nto 
mbialane be Zambe, nnye a ne te 
bo abé, amu mvoñe jé é to be nye: 
a a se ngule ya bo abé amu a nto 
mbialane be Zambe. 10 Vôm ate 
bone be Zambe be ayené, a bone be 
diable: môt ase a ne te bo zôsô, nnye 
a nji bo nyô Zambe, nalé fe nyô a ne 
te nye'e monyañe wé. 11 Amu na, 
nyôna é ne foé mi nga wô’ aso 
atata'a na, bi nye'esan: 12 sa ane 
Caïn a mbe nyô ya mbia môt ate, a a 
nga wôé monyañe wé. A a nga wôé 
nye amu jé? Amu mimboane mi 
mam mié mi mbe abé, a mi mi mo- 
nyañe wé mi mbe zôsô. 
13 A bobejañ, te seman nge si 
242 


I JEAN 


4:5 
nyo je avini mia. 14 Bi ayeme na, 
bi tulaneya awu été akui €nyin été, 
amu bi anye'e bobejafi. Nyô a ne 
te nye'e, nnye a to awu été. 15 
Môt ase a vini monyañe wé, nnye a 
ne ñwôé bêt: a mi ayeme na, te ke 
ñwôé bêt a bili ényiñ ya melu mese 
é to be nye. 16 Vôme nyôna bi 
ayem nyan, amu a nga jô’é ényiñe 
jé si amu ajô dangan: a bi ayiane 
jô’é ényiñe jangane si amu ajo ya 
bobejah. 17 Ve môt ase a bili akume 
ya si nyo, a lô monyañe wé a to 
ôsame, a dip nleme wé ya éngôngole 
be nye, nye'ane Zambe ô to be nye 
aya? 18 A ayôme bone dam, mbo'an 
te nye a nkobô, nge a ôyem; ve a 
mboan a benya mejôô. 19 Vôm ate 
bi aye yeme na, bi ne ba ya benya 
mejôô, a bi aye ve minlem miangan 
ngu vom a to: 20 amu na, nge 
minlem miangan mi ave bia bijô, 
Zambe ta dañe minlem miangan, a 
nnye a yeme mam mese. 21 A bêt 
me anye'e, nge minlem miangan mi 
ne te ve bia bijê, bi ne ngule minlem 
be Zambe; 22 a jam ese bi asili bi 
anyone de be nye, amu bi aba'ale 
metiñe mé a bo mam me ne mvaé 
mise mé. 23 A dina e ne atiñe dé na, 
bi buni jôé Mone wé Jésus Christ, a 
na, bi nye'esan, aval ane a nga ve bia 
atiñ. 24 A nyo a ba'ale metiñe mé, 
nnye a to be nye, a nnye be nye. A 
vôme nyôna bi ayeme na, a to be bia, 
amu Nsisim a nga ve bia. 


-4 A bôt me anye'e, te bunan nsisim 
4 ôse, ve mi ve'ala'ane minsisim, 
nge mi ne mi ya Zambe; amu na, abui 
bekulu mejô ya medu’an e maneya 
mialan si nyô. 2 Amu jame dina 
mi aye yeme de Nsisime Zambe: 
nsisim ôse wo ameme na, Jésus Christ 
a zuya minsôn été, ñwô ô ne wu 
Zambe: 3 a nsisim ôse ô ne te meme 
Jésus, ñwô ô nji bo wu Zambe: a 
wuna ô ne nsisime ya nsiñe Christ 
ate, ñwô ôte mi maneya wô’ 'ôtane 
na, wo azu; a éyoñe ji ô nto si nyô. 
4 A ayôme bone dam, mi ne ba be 
Zambe, a mi dañeya be: amu na, nyô 
a to be mia a dañe nyô a to si nyô. 
5 Be ne bôte ya si nyo: aja te, be 


4:6 
akobô ane ba ya si nyê, a si nyo je 
awô’ô be. 6 Bi ne ba be ya Zambe: 
nyo a yeme Zambe, nnye a w0'0 
bia; nyo a nji bo nyô ya be Zambe, 
nnye a ne te wô’ô bia. A mam mete 
mme bi ayeme me nsisime ya benya 
mejôô, a nsisime ya nkobane zen. 
TA bêt me anye'e, finye'esa'an: 
amu nye'an ô ne jôme ya Zambe; 
a môt ase a nye'e, nnye a nto mbial- 
ane be Zambe, a nnye a yeme Zambe. 
8 Nyô a ne te nye, nnye a ne te 
yeme Zambe; amu Zambe a ne nye'an. 
9 Vôme nyôna nye'ane Zambe ô nga 
yené be bia na, Zambe a nga lôm 
atyii Mone dé a nga biaé si nyo, 
nde bi aye nyin amu nye. 10 Vôme 
nyôna nye'an ô né, sa na, bia bi nga 
nye'e Zambe, ve na, nnye a nga nye'e 
bia, a a nga lôme Mone wé na, a bo 
metuna’a ya mam abé mangan. 11 
A bôt me anye'e, nge Zambe a nga 
nye'e bia nalé, bia fe bi ayiane nye’- 
esan. 12 Te ke môt a nga yene 
Zambe môs éziñ:-nge bi anye'esan, 
Zambe a to be bia, a nye'ane wé wo 
abo ngumba mvo'é be bia: 13 amu 
jame dina bi ayeme de na, bi to þe 
nye a nnye be bia, amu a maneya 
ve bia ngape ya Nsisime wé. 14 
A bi yeneya a kañete na, Esa a nga 
lôme Mone na, a bo Nyi bôte ya si 
nyô. 15 Môt ase a ye meme na, 
Jésus a ne Mone Zambe, Zambe a 
to be nye, a nnye be Zambe. 16 A 
bi ayem a bi buniya nye'an Zambe 
a nye'e bia. Zambe a ne nye'jan; a 
nyo a to nye'an été, nnye a to be 
Zambe, a Zambe a to be nye. 17 
Vôme nyôna nye'an ô w0'6 bo ngu- 
mba mvoọ’é be bia, nde bi aye bo 
ngule minlem mêse ya ntyi'ane mejê; 
amu na, aval ane a né, aval ete bi 
ne si nyo. 18 Woñ ô nji bo nyean 
été: ve nya nye'ane a wua woñe fé, 
amu won ô bili melep; a nyô a ko woh, 
nnye a nji bo nya mvo'é mfa'a ya 
nye'an. 19 Bi anye'e, amu a nga 
taté nye'e bia. 20 Nge môt a jô na, 
Me anye'e Zambe, a a vini’i monyañe 
wé, nnye a ne nlaa minsos: amu na, 
nyo a ne te nye'e monyañe wé, nyo 
a yeneya, nnye a se ngule ya nye'e 
Zambe, nyô a nji tame yen, 21A 


I JEAN 


5: 16 
bi bili atiñe di e so’o be nye na, nyô 
a nye'e Zambe, a nyeke’e fe monyañe 
wé. 
5 Môt ase a buni na, Jésus a ne 
Christ ate, nnye a nto mbialane 
be Zambe: a môt ase a nye'e nyo a 
nga biaé, a nye'e fe nyô a nto mbial- 
ane be nye. 2 Amu jame dina bi 
ayeme de na, bi anye’e bone be Zambe, 
éyoñ bi anye'e Zambe a bo metiñe 
mé. 3 Amu jame dina nde e ne nye- 
ane Zambe, ane bi aba'ale metiñe 
me: a metiñe mé me nji bo adit. 
4 Amu na, jôm ése é nto mbialane 
be Zambe je adañe si nyô: a jame 
dina nde e ne ndañan ô dañeya si 
nyô, e ne na, mbunane wongan. 5 
A za a ne nyô a dañe si nyo, ve nyo 
a buni na, Jésus a ne Mone Zambe? 
6 Nyina a ne nyô a nga zu a mendim 
a metyi, nnye a ne Jésus Christ: sa 
ve a mendim étam, ve a mendim 
a metyi. 7 A Nsisim ñwô ô ne nyo 
a kañete, amu Nsisim ô ne benya 
mejôô. 8 Amu belale mbe be akañete, 
Nsisim, a mendim, a metyi: a belale 
bete be afulane kañese mfa'a ya jame 
da. 9 Nge bi anyoñ nkanetane bôt, 
nkañetane Zambe wo adañ: amu 
nkañetane Zambe ô ne wuna na, a 
maneya kañete ajô ya Mone wé. 10 
Nyô a buni Mone Zambe, nnye a bili 
nkañetan be émien: nyô a ne te buni 
Zambe, nnye a boya nye nlaa minsos; 
amu a nji buni nkañetan Zambe a 
nga kanete ajô ya Mone wé. 11 A 
nkañetan ôte ô ne wuna na, Zambe 
a nga ve bia ényiñ ya melu mese, a 
ényiñ éte é ne be Mone wé. 12 Nyo 
a bili Mon, nnye a bili ényifi; nyo a 
nji bi Mone Zambe, nnye a nji bi 
ényiñ. 


13 Me maneya tili mia mam mete, 
nde mi aye yeme na, mi bili ényiñ 
ya melu mese, e ne na, mia bôt mi 
abuni jôé Mone Zambe. 14 A nyina 
é ne ngule minlem bi bili be nye na, 
nge bi asili jam €zih aval ane nkô- 
mbane wé, a wô’ô bia: 15 a nge bi 
ayeme na, a wô’ô bia jam ese bi asili, 
bi ayeme na, bi bili mame ya mi- 
nja'an bi maneya sili nye. 16 Nge 
môt éziñ a yene maoene wé a bo 


BA 
abé, te kui awu, a ye sili, a Zambe 
a ye ve nye ényih mfa'a ya ba be 
abo abé, te kui awu. Abé ézifi de 
akui awu e né: sa mfa'a ya dili me 
ajô na, a yeja'e. 17 Ekotekot ése 
' é ne abé: a abé éziñ e ne te kui awu 
e né. 

18 Bi ayeme na, môt ase a nto 
mbialane be Zambe, nnye a ne te 
bo abé; ve nyô a mbe mbialane be 
Zambe, nnye a ba'ale émien, a mbia 


I JEAN 


bra; 21 
môt ate a ne te nambe nye. 19 Bi 
ayeme na, bi ne ba be ya Zambe, 
a si nyo ése é jô’ô be mbia môt ate. 
20 A bi ayeme na, Mone Zambe a 
zuya, a a veya bia ngule ya yem, nde 
bi yeme nyô a ne fọ’o nya, a bi to be 
nyo a ne fo'o nya, e ne na, be Mone 
wé Jésus Christ. Nyina a ne nya 
Zambe, a ényiň ya melu mese. 21 
A ayôme bone dam, mi ba'ala'ane 
miabebien mfa’a ya bezambe befe. 


KALATE BAA JEAN 
A NGA TILI 


1 Mvendé je atili ntobane Kyria 
ba be bone bé kalate, mbe fo'o me 
anye'e; a sa ve ma étam, ve nalé 
fe ba bese be anye benya mej00; 
2 amu ajô ya benya mejôô, mme 
me to be bia, a me aye tabe be bia 
nnôm éto: 3 Mvam, éngôngo, mvo’é 
bi aye tabe be bia, bi so’o be Zambe, 
nnye a ne Esa a be Jésus Christ, 
Mone ya Esa, benya mejôô a nye'an 
été. 


4 Me adañe vak amu me nga yen 
bevo'o ya bone bôé be wulu'u benya 
mejô été, aval ane bi nga nyoñ atih 
be Esa. 5 A éyoñe ji me asili wo, A 
Kyria, sa aval ane nge me nga tili 
wo mfefé atiñ, ve di bi nga bili aso 
atata'a na, bi nye'esan. 6 A wuna 
6 ne nye'ane na, bi wulu aval ane 
metiñe mé. Dina e ne atiñ ete, aval 
ane mi nga wô’ aso atata'a na, mi 
wulu de été. 7 Amu na, abui bedu'u 
bôt be maneya a si nyo, e ne na, 


ba be ne te meme na, Jesus Christ 
a zu minsôn été. Nyina a ne ndu'u 
bôt ate a nsiñe Christ ate. 8 Mi 
momba'an mfa’a wônan, mi za dimili 
mam bi nga bo, ve na, mi nyofi ngum 
meya'an. 9 Môt ase a ke ôsu a bo te 
tabe nye'elane Christ été, nnye a nji 
bi Zambe: nyô a tabe fiye'elan été, 
nnye ate a bili Esa ba Mon, bebaane. 
10 Nge môt éziñ a zu be mia, a a 
bo te zu ñye’elan ôte, te nyoñane nye 
nda jenan, a te batane nye: 11 amu 
na, nyo a batane nye, nnye a nyoñ 
ngape ya mbia mimboane mi mam 
mié, 


12 Amu me bili abui mame ya 
tili mia, me aye bo te tili me a kalate 
a mendime kalate: ve me to ndi nleme 
na, me azu be mia, a na, me kobô 
me lô mia mesu, nde meva’a menan 
me aye jaé ne lut. 13 Bone ya 
monyoñe wôé a ne ntoban be sili 
wo. 


KALATE LALE JEAN 
A NGA TILI 


1 Mvendé je atili mbamba Gaius 
kalate, nnye fo'o me anye'e. 

2 A môt me anye'e, me aye'elane 
na, wo aye ke ôsu a bo mvo’é mimfa'a 
mise, aval ane nleme wôé wo ake ôsu. 
3 Amu me nga dañe vak, éyoñ bobe- 
jañ be nga so a kañete benya mejô 
môé, aval ane wo awulu benya mejô 
été. 4 Me nji bi ava'a de adañe dili, 
ane me awô’ô na, bone bam be awulu 
benya mejô été. 

5 A môt me anye'e, wo abo nya 
ésaé mfa’a ya mam mese ô w0'0 bo 
ba be ne bobejañ a beyeh besese'e; 
6 mbe be nga kañete ajô ya nye'ane 
wôé vôm kirke é né: mbe bete wo aye 
bo mvaé nge wo li itane be dulu dap 
ane de ayiane be Zambe: 7 amu na, 
amu ajô ya Jôé te nde ete be nga ke de, 
be nji nyoñe jom be Begentil. 8 
Ajô te, bi ayiane tu'a nyoñ avale 
bôt ete, nde bi aye bo beébe bebo 
bisaé mfa'a ya benya mejôô. 


ve Diotrephe, nnye a nye’ a tele ôsu 
vôm be to, a nji nyoñe bia. 10 Ajô 
te, nge me azu, me aye volô simesane 
mimboane mi mam mié a bo, ane a 
wô’ô kute bia mbia mejô nyo: a a 
ne te su'u valé, nalé fe émien a ne te 
nyoñe bobejañ, a a kame ba be akô- 
mbô bo, a titane be kirke. 11 A 
môt me anye'e, te vu mam me ne abé, 
ve ma me ne mvae. Nyô a bo mvaé, 
nnye a ne nyô ya Zambe: nyô a bo 
abé, nnye a nji yene Zambe. 12 
Demetrius a bili nganyia be bote bese, 
a nyo ya benya mejôô: ya, bia fe bi 
ne nganyia; a wo ayeme na, ngaa 
wongan a ne été. 


13 Me nga bili abui mame ya liti 
wo, ve me ne te kômbô tili wo me a 
mendime kalate a nkôs: 14 ve me 
to ndi nleme na, me mbeme yene wo, 
a bi aye kobô bi lôane mesu. Mvọ’é 
é bo'o be wo. Bemvôé be sili wo. 


9 Me nga tili kirke mam mevok: | O sili me bemvôé ô tote’e mêé, 


KALATE JUDE 
A NGA TILI 


1 Jude, mbo ésaé Jésus Christ, a 
monyañ Jacques, me atili ba be ne 
nloene kalate, mbe be ne nye'an be 
Zambe, nnye a ne Esa, a be ne mba- 
alan mfa'a Jésus Christ: 2 Mvam 
a mvoé a nye'an bi kô’ôla’ane be 
mia. 


3 A bêt me anye'e, éyoñ me nga 
ve ngul ése ya tili mia ajô ya nyiane 
wongan bia bese, me nga tindibane 
na, me tili mia a lepe mia na, mi ve 
ngule ya kam mbunan ô nga veban 
be bote ya Zambe avebane da mfa'a 
ya biyoñe bise. 4 Amu na, bite 


bevo'o be maneya nyin été asoé, e 
ne na, ba be nga taté tiliban melu 
koa mfa'a ya mekua mete, bêt be 
ne te bo mame ya Zambe, beakonelan 
mvame ya Zambe wongan bisôk, a 
be akate nyo étam a ne Njôô a Tate 
wongan, Jésus Christ. 

5 Nde, me akômbo bo mia na, mi 
simesan, akôsa bo mi ayeme mam 
mese ayeme da ya biyoñe bise, na, 
Tate, éyoñ a nga mane nyii bôt a va 
be si ya Égypte, ane a nga su'ulane 
jiane ba be nga bo te buni. 6 A þe- 
ange, ba be ngabo te ba'ale éto njôane 
jap, ve be nga an vOme wop be nga 


7 JUDE 


yiane tabe, mbe bete a nga ba'ale 
nka'an mengata'a ya nnôm éto été be 
to vôme ya dibi akekui ntyľane 
mejô ya beta môs ate. 7 Aval 
ane Sodome a Gomorrhe, a mi- 
nlam mi nga bômane mie, amu mi 
nga ve bebien mfa'a ya mejian a ke 
jeñe minsône mife, aval ane be, mi 
ne ntelan ane éve’ela’a, mi awô’ô me- 
lepe ya nduane ya nnôm éto. 8 Ve 
aval ete be fe biyeyem biap été be 
abo minsôn mvin, a biasé ngul njôan, 
a kobd ba be ne bitêto abé. 9 Ve 
Michel beta ange, é6yofi a nga wosan 
diable, nnye a nga sôan ajô mbim 
Moise, a nga ko won ya ve nye mekua 
ya ébiasé, ve a nga jô na, Tate a liti'i 
wo melep. 10 Ve be be abiasé mam 
mese be ne te yem: a mam be ayem 
a ñyemane ya abialé dap, aval ane 
betit be ne te fek, be ajañe mam mete 
ete. 11 Ngo'o be! amu be nga ke 
zene Caïn, a be nga dañe ke bebien 
nkobane zen Balaam été amu meya'- 
an, a be nga jañe bisô bi Coré été. 
12 Balé bete be ne ba be ne minsolane 
mekok vôme ya bisulan mindiane 
bienane ya nye'an éyoñ mia be be 
mi adi, be ne beba’ale be ave bebiene 
bidi te ko woñ; be ne minkut mi ne 
te mendim, mmie mi avas a bivufiulu; 
be ne bile bi ya automne bi ne te 
bibuma, bi awu mewu mebaé, bi até- 
bane mindi; 13 be ne ayo'o mintyôa 
ya mah, mmie mi akuli avule ya ôsone 
viap bebien; be ne ateté de awulu 
mezene mefe, mbe bete évindi ya dibi 
é nga naaban nnôm éto. 14 A mfa'a 
ya bote bete fe Enoch, môte ya miaé 
zanbwale ataté Adam, a nga kulu 
mejô, a jô na, Mi lô, Tate a nga zu 
ba be mbamba be bôt bé betoyini 
awôm, 15 ane a tyli mejo be bote 
bese, a ane a ye ve ba bese be ne te 
bo mame ya AI mekua amu mi- 


25 


mboane mi mam miap mise ya te 
mame ya Zambe, mmie mite be nga 
bo mboan 6 ne te Zambe, a amu mam 
mese ya ébiasé, mme mete bebo abé 
bene te bo mame ya Zambe be nga 
kobô nye abé. 16 Balé be ne beso'o 
bêt, bekobd bito biap abé, be awulu 
aval ane mbia minkêmbane miap mi 
né (a menyu map me akobô beta 
bivuvu'u mejô), a be aliti nsemane 
mingumba mi bôt amu be aye nyoñ 
mvolan. 

17 Ve mia, A bêt me anye'e, mi 
simesa'ane mejô me nga taté jôban 
a minlêman mi Tate Jésus Christ 
wongan; 18 ane be nga jô mi na, 
Eyon je asu'ulan bêt be ne ébiasé 
be aye bo, be aye wulu aval ane mbia 
minkômbane miap bebien mi ne te 
mi ya Zambe. 19 Balé be ne ba be 
abo mengam, be ne ba ya minsôn, 
be nji bi Nsisim. 20 Ve mia, A 
bôt me anye'e, vôm mi alôñe mia- 
bebien mbamba mbunan a dañedañ 
yôp, a vêm mi aye'elan Mbamba 
Nsisim été, 21 mi ba'ala'ane mia- 
bebien nye'ane Zambe été, a yange 
mvame Tate Jésus Christ wongan 
akekui ényiñňñ ya melu mese. 22 A 
mi koane bevo’ éngôngo, ba be abo 
bisô; 23 a mi nyii bevok, a va be 
nduan été; a mi koane bevo’ éngô- 
ngol a woñ; a mi vinii jaana ngô- 
mesan é ne meyeñ amu minsôn. 


24 Nde, be nyô a ne ngule ya 
ba'ale mia mi za kolé ôbak, a a ne 
ngule ya telé mia vôme ya étôto’o 
jé é né, mi to te bijê abui meva’ été, 
25 be nyô étam a ne Zambe Nyi 
wongan, amu Jésus Christ Tate wo-. 
ngan, duma, éwôlô, ngu a njôan bi 
bo'o be nye, te yen biyoñe bise bi za 
bo'ok, a éyoñe ji, a akui nnôm éto. 
Amen. 


NLITANE 


Nlitane ya Jésus Christ, ñwô 
1 Zambe a nga ve nye na, a liti bebo 
bisaé bé, ô ne na, mam me aye fo'o 
jia boban: a a nga lêm a liti wô ange 
wé be mbo ésaé wé Jean; 2 nnye a 
nga kañete ajô Zambe, a nkañetane 
ya Jésus Christ, ô ne na, mam mese 
a nga yen. 3 Ebotan a nyô a lañ, 
a ba be awô’ô mejô me ya nkulane 
mejô ôte, a ba'ale mam me ne ntilan 
été: amu éyoñ é nto bebé. 


4 Jean, me atili bekirke zanbwa 
be ne mfa’a ya Asie kalate: Mvam é 
bo'o be mia, a mvo’é, bi so’o be nyo 
a to, a nyô a nga to, a nyô a ye Zu; aà 
be Minsisim zañbwa mi to asu éto 
njôane jé; 5a be Jésus Christ, nnye 
a ne zôsôa nkañete, ntôlô ya bewômô 
miñwuan, a njôô bejô bote ya si nyo. 
Mfa'a ya be nyô a nye bia, a a nga 
kote bia mfa'a ya mam abé mangan 
a metyi mé; 6 a a nga bo bia bi 
bo ayon ya bejôô, bi bo beprêtre 
mfa'a Zambe a Esa wé; étôtok a 
njôan bi boo be nye nnôm éto a 
nnôm éto. Amen. 7 Mi lô, a zu 
a minkut; a dis ese de aye yene nye, 
a ba be nga jii nye akoñ; a meyoñe 
mese ya si nyô me aye yôn amu nye. 
E bo'o nalé, Amen. 

8 Me ne Alpha a Oméga, nalé 
Tate Zambe a jô, nyô a to, a nyô a 
nga to, a nyô a ye zu, nyô a ne 
Ngul Ese. 

9 Me, Jean, monyoñe wônan a ébe 
nyoñ ngape wônan mfa’a ya njuk a 
ayoh a njiban, mbie bi ne be Jésus, me 
nga to ékôte mañ é ne jôé na, Patmos, 
amu ajô Zambe a nkañetane ya Jésus. 
10 Me nga to Nsisim été môse ya 
Tate, a me nga w0'0 beta tyiñ mvuse 
jam, aval ane nyo ya toñ, 116306 
na, Mam wo ayen, tilli me kalate 
été, a lôme nye bekirke zañbwa: 
mfa'a ya Éphèse, a mfa'a ya Smyrne, 
a mfa'a ya Pergame, a mfa'a ya 
Thyatire, a mfa’a ya Sardes, a mfa’a 
ya Philadelphie, a mfa’a ya Laodicee. 


YA JEAN 


12 Ane me nga kôñelan a fombô 
tyiñ é nga kobô ma. A éyoñ me nga 
kôñelan, me nga yene bibi bifufup 
bi or zafibwa; 13 a €zezati ya bibi 
bifufup bite, mote wua a funa'ane 
mone môt éziñ, a be ayap alô’ 
e kui mebo si, a a nga be’ ases or 
ntiñetan nkuk. 14 A nlô wé a ésile 
jé bi mbe éfumulu aval ane éfumulu 
mevule me ntômba, éfumulu ane 
neige; a mise mé me mbe aval ane 
nkaba'a nduan; 15 a mebo mé aval 
ane nséan mvot, aval ane nge é man- 
eya fupe di étyé été; a tyiñe jé ane 
tyiñ ya beta asôk. 16 A a nga bili 
atete zafibwa wo ya mbo nnôme wé 
ete: a akap nkpwaté mekên e mbe 
meyo mibaé e nga kui anyu dé: a asu 
dé e mbe aval ane jôp de afaé a ngule 
je. 17 A éyoñ me nga yene nye, 
me nga ku mebo mé si aval ane mbim. 
Ane a nga beté me wo wé ya mbo 
nnôm, a jô na, Te ko woñ; me ne nyô 
ya ôsu a nyo a su'ulan, 18 a Nyô 
a Vee; a me mbe ñwuan, a ô 1ô, me vee 
nnôm eto, a me bili adiba’a ya awu a 
di ya Vôme ya Miñwuam. 19 Ajô te, 
tilli mam ô nga yen, a mam me né, 
a mam me aye boban melu ôsu; 20 
nsolane jame ya ateté zafibhwa, nde 
ete ô nga yene wo ya mbo nnôme 
wom été, a bibi bifufup bi or zañbwale 
bite. Atete zanbwal ete e ne beange ya 
bekirke zañbwale bete: a þibi bi bi- 
fufup zanbwale bite bi ne bekirke 
zanbwa. 

Til? ange ya kirke é ne Ephese 

na: 

Nyô a bili ateté zanbwa wo ya mbo 
nnôme wé été, nyo a wulu ézezah 
ya bibi bifufup bi or zafibwa, a jô 
mam ma: 2 Me ayeme mimboane 
mi mam miêé, a nju’u ya ésaé a njib- 
ane wôé, a na, 6 se ngule ya jibi 
mbia be bôt, a ô nga ve'ele ba be nga 
loene bebiene na, minlôman, a be 
nji bo mie, a 6 nga yene be medu'an; 
3 a ô ne mban, a ô nga jibi amu jôé 
dam, a ô nji tek. za Nk me bili wo ajo 


22O 
dina na, ô liya nye'ane wôé ya 
atata'a. 5 Ajô te, simesa'ane vôm ô 


nga ku, a kôñelan nlem a bo mimbo- 
ane mi mame ya atata’a; nge sa nalé, 
me azu be wo, a me aye va ébi 
éfufupe jôé vôme wé, vengevenge ve 
wo akôñelan nlem. 6 Ve ô bili jame 
dina na, wo avini mimboane mi mame 
ya Benicolaïte, mmie mite me fe me 
avini. 7 Nyô a bili alo, a wô’ô mam 
Nsisim wo ajô bekirke. Nyô a dañ, 
me aye ve nye a di élé ya ényiñ, nje 
é ne Paradis ya Zambe été. 

8 A tili’, ange ya kirke é ne Smyrne 
na: 

Nyô a ne nyô ya ôsu a nyô asu'ulan, 
nyô a nga to ñwuan, a beta nyiñ, 
a jô mam ma: 9 Me ayem nju'u 
wôé, a azoé dôé (ve ô bili mam abui), 
a ébiasé ya ba be ajô na, be ne Bejuif, 
a be nji bo be, ve be ne synagogue 
ya Satan. 10 Te ko mam ô mbeme 
jibi woñ: ô 1ô, diable a mbeme futi 
bevo'o ya be mia nda mimbôk, nde 
mi aye yene meve'ele, a mi aye yen 
nju'u melu awôm. O ba'alee mbunan 
akekui awu, a me aye ve wo couronne 
éte ya ényiñ. 11 Nyô a bili alo, a 
wô’ô mam Nsisim wo ajo bekirke. 
Nyô a dañ, a ye bo te wô’ô mintaé 
ya awu baa. 

12 A til! 
Pergame na: 

Nyô a bili akap nkpwaté mekôn 
e ne meyo mimfa’a mibaé, a jô mam 
ma: 13 Me ayeme vôm ô to, e ne 
na, vôm éto njôane Satan é né; a 
ô bili jôé dam ngu, a ô nga bo te kat 
mbunane wom, jaana melu me ya 
Antipas, nkañete wom, nya nkañete 
wom, nnye a nga wôéban vôm mi to, 
vôm Satan a to. 14 Ve me bili wo 
ayôme mam avok, amu ô bili bote 
bevo'o be bili Aye'elane ya Balaam 
wôé, nnye a nga yele Balak na, 
a tele bote ya Israël jême ya kolé 
ôba’ ôsu na, be di biôm bi nga veban 
be bengunemelan, a bo mejian. 15 
Nale fe ô bili bote bevo'o be bili 
fiye'elane ya Benicolaite aval ete. 16 
Ajo te, kôñela’an nlem; nge sa nalé, 
me ji'a zu be wo, a me aye wosane 
be a nkpwaté mekêne ya anyu dam. 
17 Nyô a bili eon wô’ô mam Nsi- 


ange ya kirke é ne 


NLITAN 


Pl 
sim wo ajô bekirke. Nyô a dañ, me 
aye ve nye nsolane manne, a me aye 
ve nye éfumulu akok, a mfefé jôé 
ô to nkpwelan ako'o te yôp, nde ete 
te ke môt a yem, ve nyô a nyoñe de. 

18 A til? ange ya kirke é ne 
Thyatire na? 

Mone Zambe, nyô a bili mise mé 
aval ane nkaba'a nduan, a mebo mé 
me ne aval ane nséan mvot, a jô mam 
ma: 19 Me ayeme mimboane mi 
mam miôé, a nye'ane wôé a mbunan 
a mboan a njiban, a na, mimboane 
mi mam miôé mi asu'ulan mi adañe 
mi ya atata abui. 20 Ve me bili 
wo ajô dina na, wo ajibi Jézabel, 
minga ate, nnye a loen émiene na, 
nkulu mejôa minga; a a ye'ele a du'u 
bebo bisaé bame na, be bo mejian, 
a di biôm bi nga veban be bengune- 
melan. 21 A me nga ve nye éyoñ 
na, a kôñelan nlem; a a bene kôñelan 
nlem mfa'a ya mejiane mé. 22 O 
16, me awua nye énoñe yôp, a ba ba 
be nye be abo mejian, beta nju’ été, 
vengevenge ve be akôñelane minlem 
mfa'a ya mimboane mi mam mié. 
23 A me aye wôé bone bé a awu; 
a bekirke bese be aye yeme na, me 
ne nyô a fombô minsimesan a minlem: 
a me aye ve nyô ase ya be mia aval 
ane mimboane mi mam mienan mi 
ne. 24 Ve me ajô mia, mi bevo’o 
mi to Thyatire, abim e ngenan te 
bi fiye'elan ôte, nde e ne te yeme 
bido'o bi mame ya Satan, ane be wô’ô 
bo be jê'êk; me nji kô’ôlane mia 
mbe'e mfe. 25 Akôsa bo nalé, mam 
mi bili, mi biane me ngu, akekui éyoñ 
me azu. 26 A nyô a dañ, a nyô a 
ba'ale mimboane mi mam miam ake- 
kui asu'ulan, nnye me aye ve ngule 
ya jôô meyoñ: 27 a a ye jôô me a 
ntum étyé, aval ane mevie'e ya mme 
mevie'e me abôlé bifase bifas; aval 
ane me fe me nga nyoñ belEsa wom: 
28 a me aye ve nye êteté ya mame 
tye. 29 Nyô a bili alo, a wô’ô mam 
Nsisim wo ajô bekirke. 

A til? ange ya kirke é ne Sardes 
na; 

Nyô a bili Minsisim mi Zambe zañ- 
bwa, a ateté zañbwa, a jô mam ma: Me 
ayeme mimboane mi mam miĝôé na, 


Bisa 
6 bili jêé na, 6 vee, ve 6 ne fiwuan. 
2 O mombê'ê, a yemete mam me 
ngenaan, mme me nga ye wu: amu 
me nji yene mimboane mi mam miôé 
nya mvo'é asu Zambe wom. 3 Ajo 
te, simesa’an ane ô nyoñeya a ane ô 
nga wôk; a ba'ale de, a kôñelan nlem. 
Ajô te, nge wo aye bo te mombô, me 
aye zu ane ñwuwup, a wo aye bo te 
yem awolo me aye zu de be wo. 4 
Ve ô bili môé abim ézifi mfa’a ya 
Sardes, mme me nga bo te bo mengô- 
mesane map mvin: a be aye wulu 
bia be be be be'e bifumulu mengô- 
mesan; amu be ayian. 5 Nyô a dañ, 
a ye jaé bifumulu mengômesan nalé; 
a me aye bo te kee tyame jôé dé 
kalate ya ényiñ, a me aye meme jôé 
dé asu Esa wom, a asu beange be. 
6 Nyô a bili alo, a wô’ô mam Nsisim 
wo ajô bekirke. 

7 A til? ange ya kirke é ne Phila- 
delphie na: 

Nyô a ne étyi, nyo a ne zôsô, nyo 
a bili êdiba'a. David, nyô a dii a te 
ke môt a ye dip, a dip a te ke môt a 
dii; a jô mam ma: 8 Me ayeme 
mimboane mi mam miôé (ô 1ô, me 
maneya telé mbé ô nto ndian asu 
dôé, ñwô te ke môt a ne ngule ya 
dip) na, ô ne ngule tyôtyoé, a ô nga 
ba'ale ajô dam, a ô nji kate jôé dam. 
9 O 1ô, me ave bôte ya synagogue ya 
Satan, ba be ajô na, be ne Bejuif, a be 
nji bo be, ve laa minsos; ô 16, me aye 
bo be be zu a kañe mebo môé, a yeme 
na, me nga nye wo. 10 Amu ô 
nga ba'ale ajô ya njibane wom, me 
fe me aye ba'ale wo awolo ya meve'ele, 
awolo te de aye zu si se, a ve'ele ba 
be to si. 11 Me mbeme zu: ô tuka'a 
bi jam ô bili ngu, nde, te ke môt a 
nyoñ couronne jôé. 12 Nyô a dañ, 
me aye telé nye akên temple ya 
Zambe wom été, a a ye bo te beta 
kôlô valé: a me aye tili joe Zambe 
wom nyôle jé, a jôé ya nlame ya 
Zambe wom, mfefé Jérusalem, ñwô 
wo asise si ô s0’o yôp be Zambe wom, 
a mfefé jôé wom mamien. 13 Nyô 
a bili alo, a wô’ô mam Nsisim wo ajo 
bekirke. 

14 A til? ange ya kirke é ne 
Laodicée na: 


NLITAN 


4: 6 

Amen ate, zôsô a nya nkañete, nté 
ya ntéane Zambe, a jô mam ma: 15 
Me ayeme mimboane mi mam miôé 
na, ô ne te ke avoé nge ayôñ: me ayi 
na, ô bo avoé nge ayôñ. 16 Nde, 
amu ô ne ntôton, te ke ayôñ, te ke 
avoé, me aye yôô wo a anyu dam. 17 
Amu wo ajô na, me ne kum, me nyoñ- 
eya mam abui, a te ke yi jôm; a ô 
ne te yeme na, ô ne nyô a ne éngôngo 
a ôsame a azoé a ndim a soé: 18 
me alepe wo na, ô kus or be ma, nnye 
a maneya tumban a nduan, nde wo 
aye bo kum; a bifumulu mengô- 
mesan, nde wo aye jaé ngômesan, 
a ôsone ya soé jôé vi aye bo te yené; 
a mbone mis ya wo'o mise môé, nde 
woayeyen. 19 Abime bôt me anye'e, 
nde ete me alep a bêm: ajô te, va'a 
ngu a kôñelan nlem. 20 O lô, me 
tele mbé si a kut: nge môt éziñ a 
wô’ô tyiñe jam a dii mbé, me aye 
nyine vôm a to, a di be nye a nye 
be ma. 21 Nyô a dañ, me aye ve 
nye ngule ya tabe si be ma éto njôane 
jam yôp, aval ane me fe me nga dañ, 
a tabe si be Esa wom éto njôane jé 
yôp. 22 Nyô a bili alo, a wô’ô mam 
Nsisim wo ajô bekirke. 


Eyoh mam mete me nga man, 

me nga yen, 2016, mbé ô yoo yôp 
été, a tyiñ me nga taté wôk, tyiñ 
ane nyo ya toñ é kobô’ô ma, é jô’ô 
na, Betee mfa'a ya nne, a me aye 
liti wo mam me aye fo'o boban melu 
6su. 2 Me nga ji'a tabe Nsisim été: 
a ô lô, éto njôan é ntele yôp été, a 
môt a to éto njôan éte yôp; 3a 
nyo a nga to a nga yené ane ako'o 
jaspe a sardoine: a ndutum ô nga 
bôman éto njôan éte, ô yenéé ane 
émeraude. 4 A bito bi njôan mewôm 
mebaé a binyin bi nga bôman éto 
njôan éte: a me nga yene bemvendé 
be bêt mewôm mebaé a benyin be 
to bito bi njôane bite yôp, be be'e 
bifumulu mengômesan; a becouronne 
be or minlô miape yôp. 5 A befel- 
eves a metyiñ a mindum mi mven 
bi nga so éto njôan éte. A belampe 
be nduan zanbwa be nga yôñ asu 
éto njôan éte, mbe be ne Minsisim 


zafibwale ya E, mite; 6 a jôm 


4:7 
aval ane nge mañ me éyen é funa'ane 
cristal é to asu éto njôan éte; a bevevee 
be biôm benyin be mbe mis 6su a 
mvus ne lut, be to ézezañ éto njôan 
éte a bômane fe je. 7 A jôme ya ôsu 
é nga funan ñbweñbwem, a jôme baa 
é nga funane mon ényaka, a jôme 
lale é nga bili asu aval ane di môt, 
a jome nyini é nga funan ndôé je 
ayele. 8 A bevevee be biôm bete 
benyin, jôm ése ya été é bili mefap 
mesaman, be bili mis nyôl ése a été: 
a be ne te wo'an môs ba alu, a jô na, 

Etyi, étyi, étyi, Tate Zambe, nyô 

a ne Ngul Ese, nyô a nga to, a nyô 

a to, a nyo a ye zu. 
9 A éyoñ bevevee be biôm bete be 
aye ve duma a ékaña’ a akéva be 
nyô a to éto njôane yôp, be nyô a vee 
nnôm éto a nnôm éto, 10 bemvendé 
be bôt mewôm mebaé a benyin bete 
be aye kumbu si asu nyô a to éto 
njôane yôp, a be aye kalie nyo a vee 
nnôm éto a nnôm éto, a be aye wua 
becouronne bap asu éto njôan éte, 
a jô na, 

11 A Tate wongan a Zambe wo- 

ngan, wo ayiane nyoñe duma a 

ékaña’ a ngu: amu ô nga té biôm 

bise, a amu nkômbane wôé bi nga 

to, a bi nga téban. 
wo A me nga yene kalate wo ya 
e) mbo nnôm nyô a nga to éto 
njôane yôp, a mbe ntilan été a atan, 
a mbe nya mfetane a bifeta'a zanbwa. 
2 A me nga yen ngungul ange ô 
kobô’ a beta tyiñe na, Za a yiane 
kui kalate ate, a bu'u bifeta'a ya 
été? 3 A te ke môt yôp été, nge si, 
nge si été, a mbe ngule ya kui kalate 
ate, nge lôbô nye. 4 A me nga dañe 
yi du, amu te ke môt a nga yené 
a yiane kui kalate ate, nge lôbô nye: 
5 a jia ya bemvendé be bote bete é nga 
jô me na, Te yi; ô 1ô, Nbweñbwem é 
ne ayoñ ya Juda, Ndi David, é dañ- 
eya na, é kui kalate ate a bwu 
bifeta'a zafibwale bite ya été. 6 A 
ézezah_ ya éto njôan éte a €zezan 
ya bevevee be biêm bete benyin, a 
€zezan ya bemvendé be bôte bete, 
me nga yene Mon Ntômba a ntele, 
aval ane nge a nga wôéban, a nga bili 
minla'a zañbwa, z miae zafibwa, mme 


NLITAN 


6: 3 
me ne Minsisime Zafibwale ya Zambe 
mite, mi mbe nlôman sise. 7A anga 
zu, a nyoñe nye mbo nnôme ya nyô a 
nga to éto njôan éte yôp. 8 A éyoñ 
a nga nyoñe kalate ate, bevevee be 
biôm bete benyin, a bemvendé be 
bôt mewôm mebaé a benyin bete þe 
nga kumbu si asu Mon Ntômba ate, 
nyô ase ya été a bili mvet, a bisôa bi 
or bi nga to encens ne lut, mbie bi ne 
meye'elan me ya bote ya Zambe. 9 
þe ayia mfefé jia, a jô na, | 

Wo wo ayiane nyoñe kalate ate, a 

kui bifeta'a ya été: amu ô nga 

wôéban, a ô nga kuse ba ya me- 

nda me bôte mese, a minkobô mise, 

a bote bese, a meyoñe mese, mfa'a 

Zambe, a metyi môé, 10 a bo be 

na, be bo ayoh ya bejôô a beprêtre 

be Zambe wongan; a be ajôô si. 
11 A me nga yen, a me nga wô’ô 
tyih ya beange abui mbôma’ane éto 
njôan éte a bevevee be biêm a be- 
mvendé be bôte bete; a tañe jap é 
mbe betoyini awôm biyon betoyini 
awom, a betoyini biyon betoyini; 
12 be nga kobô a beta tyiñe na, 

Mon Ntêmba a nga wôéban, nnye 

a yiane nyon ngu, a akum, a ñye- 

man, a ewôlô, a duma, a étôtok, 

a akéva. 
13 A me nga wô’ô ntéane jôm ôse 
ô ne yôp été, a si, a si été, a mañe 
yôp, a biôm bise bi ne bie été, bi jô’ô 
na, 

Akéva, a duma, a étôtok, a ngu, 

bi bo’o be nyô a to éto njôane yôp, 

a be Mon Ntomba, nnôm éto a 

nnôm éto. 
14 A bevevee be biôm bete benyin 
be nga jô na, Amen. A bemvendé 
be bôte bete be nga kumbu si a kañ. 


6 A me nga yen éyoh Mon Ntô- 
mba a nga kui jia ya bifeta'a 
zafibwale bite, a me nga wô’ô wua ya 
bevevee be biôm bete benyin, a ko- 
bê” aval ane tyiñ ndum mveñe na, 
Zaak. 4. 2 A me nga .yen; arà 10; 
éfumulu ékabela, a nyô a nga to je 
yôp a nga bili mfan; a couronne é 
nga vebane be nye: a a nga so a dañ, 
a a ye dañ. 

3 A éyoñ a nga kui éfeta'a baa, 


6:4 

me nga wô’ô vevea jôme baa a jô’ô 
na, Za'ak. 4 A ékabela évo’ é nga so, 
évele ékabela ne zofin: a e nga ve- 
bane be nyô a nga to je yôpe na, a va 
myo’é si, a na, bebien be aye wôéan: 
a beta nkpwaté mekôn a nga vebane 
be nye. 

5 A éyoñ a nga kui éfeta’a lale, me 
“ nga wô’ô vevea jôme lale a jô’ô na, 
Zaak. A me nga yen, a ô lô, évindi 
ékabela; a nyô a to je yôp, a nga bili 
kop wo wé été. 6 A me nga wô’ 
aval ane nge é mbe tyiñ ézezali ya 
bevevee be biôm bete benyin, é jô’ô 
na, Jat nlisi jia franc jia, a biat bi 
orge bila frane jia; a te ndaman 
mbon a vin. 

TA éyoñ a nga kui éfeta’a nyini, 
me nga wô’ô tyiñ ya vevea jôme 
nyini é jô’ô na, Za'ak. 8 A me nga 
yen, a ô lô, ñyelekan nyôl ékabela: 
a nyô a nga to je yôp, jôé dé e mbe na, 
Awu; a Vôme ya Miñwuan a nga 
tone nye bebé. A ngul é nga vebane 
be be na, be jôô- ngape nyini ya si 
nyô, a wôé je a nkpwaté mekôn, a 
mfum bale ya zaé, a awu, a miñyôyo’o 
betite ya si. 

9 A éyoñ a nga kui éfeta’a tane, 
me nga yene minsisime ya ba be nga 
wôéban amu ajo Zambe, a amu nkañ- 
etan be nga bili, mi bô autel si: 10 
a be nga yôn a beta tyiñ, a jô na, A 
Tat, nyô a ne étyi a zôsô, nté mbé 
wo abo te tyľi mejô a kune metyi 
mangan mfa'a ya be ba be to si? 
11 A éfumulu alô’ é nga vebane 
be môt ase ya be be; a e nga jôbane 
be be na, be aye beta wo'an ôbe nté, 
akekui beébe bebo bisaé bape fe a 
bobenyañ, mbe be aye wôéban ve 
aval ane be fe be nga bo, be tameya 
jalé tañe jap. 

12 A me nga yen éyoñ a nga kui 
éfeta'a samane, a beta mfô’'ôsane si 
a nga bo; a jôp e nga bo évindi aval 
ane nkuta ési, a abôm ngon e nga bo 
aval ane metyi; 13 a ateté ya yôp 
e nga ku si, aval ane élé figuier je 
awua bityese bi figue bié si éyoñ 
je asu'uban a beta évuñulu. 14 A 
yôp e nga vas aval ane kalate éyoñ 
a vulukan; a nkôl ôse a ékôt mañ 
ése bi nga vase vôme wop. 15 A 


NLITAN 


7:8 
bejô bôte ya si, a beprince, a beta 
bejô mewosan, a minkukum, a mi- 
ngungu, a ôlo ôse a nti ase, be nga 
sobô mimfu a mimbase meko'o ya 
beta minkô; 16 a be ajô beta minkô 
a meko'o na, Kpwa'ane bia yôp, a 
solé bia asu ya nyo a to éto njôane 
yôp, a ayaa Mon Ntômba: 17 amu 
beta môse ya ayaa dap a kpwaneya: 
a za a ne ngule ya tebe? 
7 Eyoñ jam ete e nga man, ane me 
i nga yene beange benyin be tele 
meku'u menyine ya si, be bili bivuñ- 
ulu binyine ya si, nde te ke évuñulu 
je aye vuñe si, nge mañe yôp, nge 
élé €zin yôp. 2 A me nga yen ange 
mfe a soo mfa'a jôp de atôô, a bili 
ndeme ya vevea Zambe: a a nga 
kobô a beta tyiñ be beange benyin 
bete, mbe e nga vebane be be na, be 
ndamane si a mañ, 3 a jôô na, Te 
ndamane si, nge mañ, nge bilé, akekui 
éyoñ bi aye tame mane ve bebo bisaé 
be Zambe wongan ndem mvom mesu 
jap. 4 A me nga wô’ô tañ ya ba be 
nga veban ndem mvom mesu, beto- 
yini ntete wua a betoyini mewôm 
menyin a benyin, ba ya nda ése ya 
bôte ya Israël be nga veban ndem 
mvom mesu: 
5 Ba ya nda Juda be nga veban ndem 


mvom mesu, betoyini awôm a 
bebaé; 
Ba ya nda Ruben, betoyini awôm 
a bebaé; 
Ba ya nda Gad, betoyini awôm a 
bebaé; 
6 Ba ya nda Aser, betoyini awôm 
a bebaé; 


Ba ya nda Nephthali, betoyini 
awôm a bebaé; 
Ba ya nda Manassé, betoyini awôm 
a bebaé; 
7 Ba ya nda Siméon, betoyini awôm 
a bebaé; 
Ba ya nda Lévi, betoyini awôm a 
bebaé; 
Ba ya nda Issacar, betoyini awôm 
a bebaé; 
8 Ba ya nda Zabulon, betoyini awôm 
a bebaé; 
Ba ya nda Joseph, betoyini awôm 
a bebaé; 
Ba ya nda HAI be nga veban 


7:9 
ndem mvom mesu, betoyini awôm 
a bebaé; 

9 Eyoh mam mete me nga man, 
me nga yen, a ô lô, bizu'u bi bot, te 
ke môt a mbe ngule ya lañe bie, bi 
soo meyoñe mese a menda me bote 
mese a bôte bese a minkobô mise, 
bi tele asu éto njôan a asu Mon 
Ntômba, bi bee bifumulu melô’ô, 
a bi bili mebui melen mo map été; 
10 a be kobô’ a beta tyiñ, a jô na, 

Nyian ô bo'o be Zambe wongan, 

nnye a to éto njôane yôp, a be 

Mon Ntômba. 

11 A beange bese be nga tele mbô- 
ma'ane éto njôan éte, a mboma'ane 
bemvendé be bôt a bevevee be biôm 
benyin bete; a be nga lumbu mesu 
mape si asu éto njôan éte, a kañe 
Zambe, 12 a jô na, 

Amen: Nkañan, a étôtok, a ñyem- 

an, a akéva, a duma, a ngu, a 

éwôlô, bi bo’o be Zambe wongan, 

nnôm éto a nnôm éto, Amen. 

13 A jia ya bemvendé be bête bete 
é nga kobô, a jô me na, Ba be be'e 
bifumulu melô’ô ba, be ne beza, a 
be nga so vé? 14 A me nga jô nye 
na, A tate wom, wo wo ayem. A a 
nga jô me na, Bana be ne ba be aso 
beta nju’ été, a be nga sôpe melô’ô 
map, a bo me mfuban metyi me Mon 
Ntômba été. 15 Ajô te, be nto asu 
éto njôane Zambe éte; a be abo nye 
ésaé môs ba alu temple wé été: a 
nyô a to éto njôan éte yôp, a ye buti 
be a tabernacle wé. 16 Be aye bo 
te fe wô’ô zaé, nalé fe te fe wô’ évé; 
nalé fe jôp de aye bo te fe nyane þe 
nyô, nge ayôñ éziñ: 17 amu Mon 
Ntômba a to ézezañ ya éto njôan éte 
a ye bo mba'ale wop, a a ye liti be 
menjeñ ya mendime ya ényiñ: a 
Zambe a ye fimi mili'i mese mise map. 

A éyoñ a nga kui éfeta'a zañ- 

bwale, évôl é nga bo yôp été 
bebé nta étun awolo. 2 A me nga 
yene beange zañbwa be tele asu 
Zambe; a metoñe zafibwal me nga 
vebane be be. 

3 A ange mfe a nga zu a tebe autel 
yôp, a bili ésôa or encens; a encens 
abui a nga vebane be nye na, a ye ve 
nye mfa'a ya MA me bote 


NLITAN 


9: 3 
ya Zambe bese autel ora mbe asu 
éto njôan éte yôp. 4A ôtita ya encens 
afulan meye'elane me bote ya Zambe 
ô nga kui yôp asu Zambe, ô s0'o wo 
ange. 5 A ange ate a nga nyoñ ésôa 
encens; ane a nga jale je a nduane 
ya autel, a wua je si: a mindum mi 
mvefi mi nga tôñ,a metyiñ, a befel- 
eves, a mi0'0sane si. 

6 A beange zañbwale bete be nga 
bili metoñe zañbwa be nga kômesan 
ane be aye loh. 

7 A nyo ya ôsu a nga loh, a meta’ 
a nduan, mfula'ane a metyi, bi nga 
ton, a bi nga wuabane si: a ngape 
lale ya si € nga dik, a ngape lale ya 
bile é nga dik, a bilele'e bi ôbut bise 
bi nga dik. 

8 A ange baa a nga loh, a aval 
ane beta nkê, ndi'an nduan, e nga 
wuaban mañ été: a ngape lale ya 
mañ é nga bo metyi; 9 a ngape lale 
ya biôm bi mbe mañ été, bi bi mbe 
bevevee, é nga wu; a ngape lale ya 
miel é nga jañ. 

10 A ange lale a nga lofi, a beta 
ôteté a nga ku si a so’o yôp, a yôñôk 
ane ngôé, a a nga ku ngape lale ya 
asôé yôp, a menjeñe mendime yôp; 
11 a jôé ôteté ôte e ne nloene na, Ayd: 
a ngape lale ya mendim é nga bo ayô; 
a bôt abui be nga wu mendim mete, 
amu me nga boban ayô. 

12 A ange nyini a nga loh, a ngape 
lale ya jôp é nga ndaman, a ngape 
lale ya ngon, a ngape lale ya ateté; 
nde, ngape lale ya été é bo dibi, a 
môs ô bo te faé nta ngape jia ya été, 
a alu fe aval ete. 

13 A me nga yen, a me nga wô’ ô 
ndôé é yele'e ézezah yôp é jô’, a 
beta tyiñe na, Angônda jam, angônda 
jam, angônda jam, mfa'a ya ba be 
to si, amu metyiñe mevo'o ya toñ 
ya beange bela, mbe be aye beta 
lon. 

9 A ange tane a nga lofi, a me 

nga yen ôteté ô kpwa’a si, 6 so'o 
yôp: a ôdiba’a ya €do' ébé ô nga ve- 
bane be nye. 2 A a nga dii €d0' 
ébé éte; a ôtita ô nga kui yôp ô so’ 
ébé éte, aval ane ôtita ya beta di 
étyé; a jôp a fiyem bi nga bo dibi 
amu ôtita ya ébé éte. 3 A bemba'a 


9:4 
be nga so ôtita ôte été akui si; a ngul 
é nga vebane be be, aval ane alé ya si 
e ne ngu. 4 A e nga jôbane be be 
na, be bo te ndaman ôbute ya si, 
nge élele'e jôm ézih, nge élé éziñ, ve 
avale bôt ete étam, ba be nji bi ndeme 
ya Zambe mvom mesu jap. 5A e 
nga vebane be be na, be bo te wôé 
be, ve na, be wô’ ényan ngon étan: 
a ényane jap é mbe aval ane ényan 
ôlé éyoñ vi alôpe môt. 6 A melu 
mete bêt be aye jeh awu, a be aye 
bo te ke yene de; a be aye kômbô 
wu, a awu ve mate be. 7 A mevale 
bemba'a bete me mbe aval ane bika- 
bela bi nto nkôman mfa’a ya mewo- 
san; a biôm bi nga to minlô miape 
yôp aval ane becouronne be funa'ane 
or, a mesu map me mbe aval ane mesu 
befam. 8 A be nga bili ési aval ane 
ésile binga, a mesôñe map me mbe 
ane mesôñe beñbweñbwem. 9 A be 
nga bili bibene metôé aval ane bi- 
bene metôé ya étyé; a éduñ ya mefape 
map é mbe ane éduñ ya bewagon, ji 
ya abui bikabela de ake mimbile me- 
wosan. 10 A berbili akot e funa'ane 
akot alé, a minsoñ; a ngule jap ya ve 
bôte mintaé ngon étan é ne akote 
dap été. 11 Be bili ange ya édo’ 
ébé éte ane nyô a jôô be: jôé dé nkobô 
Hébreu e ne na, Abaddon, a nkobô 
Grec a ne jôé na, Apollyon. 

12 Angônda Jame ya ôsu a lôteya: 
ô lô, Beangôndô be Mam bebaé be 
abeta zu melu êsu. 

13 A ange samane a nga loñ, a 
me nga w0'ê tyiñ é so'o minla’a mi 
autel or a tele asu Zambe, 14 wua 
a jô ange samane a nga bili toñe 
na, Tii beange benyin be ne nka'an 
mfôm beta ôsôé ya Euphrate. 15 
A beange bete benyin be nga tiiban, 
mbe be nga to nkôman mfa’a ya awolo 
a môs a ngon a mbu ôte na, be wôé 
ngape lale ya bôt. 16 A tañ ya bôt 
be awosan be to bikabela yôp é mbe 
betoyini awôm biyon betoyini awôm 
biyoñe bibaé: me nga w0'0 tañe jap. 
17 A nalé me nga yene bikabela 
nyenan ôte été, a ba be nga to bie 
yôp, be bili bibene bi tôé aval ane bi 
bi nduan a bi bi hyacinthe a bi bi 
soufre: a minlô bikabela mi ne aval 


NLITAN 


10: 8 
ane minlô befibwefibwem; a nduan 
a ôtita a soufre bi kui menyu map. 
18 A ngape lale ya bôt é nga wôéban 
a bibubua bilale þi, a nduan a ôtita a 
soufre, mbie bi nga kui menyu map. 
19 Amu ngule ya bikabela é ne me- 
nyu map été, a menjeme map été: 
amu menjeme map me afunan benyo, 
me bili minlô; a mmie mite bi ave 
mintaé. 20 A bôt be nga buk, ba 
be nga bo te wôéban a bibubua bite, 
be nji kôñelane minlem mia'a ya mi- 
mboane mi mame ya mo mape na, 
be bo te kañe mimbia minsisim, a 
bengunemelan be or, a ba be argent, 
a ba be mvot, a ba be ya mekok, a 
ba be ya bile; mbe be nji bo ngule 
ya yen, nge wôk, nge wulu: 21 a 
be nji kôñelane minlem mfa’a ya mi- 
ñwôéane mi bôte miap, nge mfa'a ya 
bemvi’'i bap, nge mfa'a ya mejiane 
map, nge mfa'a ya wupe wop. 
10 A me nga yen ngungul ange 
mfe ô za'a si, ô sọo yôp, ô 
be'e nkut ane ngômesan; a ndutum 
ô mbe nlô wé yôp, a asu dé e mbe 
aval ane jôp, a mebo mé aval ane 
nyêl nduan; 2 a a nga bili ôyôm 
nkuiane kalate wo wé été; a a nga 
telé abo dé ya mbo nnôm mañ yôp, 
a abo dé ya mbo nga kindi yôp; 
3 a a nga kobô a beta tyiñ, aval ane 
nbwenbwem je abam: a éyoñ a nga 
kobô, mindum mi mvefe zafibwale 
mite mi nga kobê a metyifie map, 
4 a éyohi mindum mi mven zanbwale 
mite mi nga kobô, me mbe bebé 
ya tili: ane me nga w0'0 tyiñ é so'o 
yôp é jôô na, Dipè mam mindum 
mi mveñe zafibwale mite mi ate 
kobô a éfeta’a, a te tili me. 5 
A ange me nga. yen a tele mañ 
yôp a kindi'i yôp, a nga sam wo wé 
ya mbo nnôm mfa’a ya yôp, 6 a 
kan ngana be nyô a vee nnôm éto a 
nnôm éto, nnye a nga té yôp a biêm 
bi ne été, a si a biôm bi ne été, a mañ 
a biôm bi ne été, na, éyoñ ya yange 
je aye bo te fe bo: 7 ye melu me ya 
tyiñ ange zañbwale, éyoň a mbeme 
loñ, éyoñ éte nsolane jame ya Zambe 
wo aye man, aval ane mbamba foé 
a nga kate bebo bisaé þé, bekulu 


mejô. 8 A tyiñ me nga wô’ é so'o 
253 


LORI 
yôp, me nga beta wô’ô je é kobô’ô 
ma, é jô’ô na, Kele nyoñe kalate 
ate a ne nkuian wo ya ange a tele 
mañ yôp a kindi yôp. 9 A me 
nga ke be ange ate, a jô nye na, a 
yiane ve me mone kalate ate. Anea 
nga jô me na, Nyofie nye, a mine nye; 
a a ye bo abum dôé ayô, ve mia'a 
ya anyu dôé été a ye bo zam aval 
ane wôé. 10 A me nga nyoñe mone 
kalate ate wo ya ange ate été, a mine 
nye; a a nga bo zam ane wôé anyu 
dam été: a éyofi me nga mane di 
nye, abume dam e nga boban ayô. 
11 Ane be nga jô me na, Wo aye fo'o 
beta kulu mejô ajô bôt abui a meyoñ 
a minkobô a bejô bôt. 

A ôlé ane ntum ô nga vebane 
1 Í be ma: a wua a nga jô na, Kôlô’ô 
si, a vee temple ya Zambe, a autel, a 
ba be akañ été. 2 A cour a ne temple 
atan, ô Wi nye atan, te ve'e nye; 
amu a maneya vebane be meyoñ me 
ne te yeme Zambe: a be aye tibi 
mbamba nlam ate mebo si ngone me- 
wôm menyin a ébaé. 3 A me aye ve 
bekañete bam bebaé mvean, a be aye 
kulu mejô melu toyini wua a mintete 
mibaé a mewôm mesaman, be be'e 
mengômesane ya minkuta. 4 Bana 
be ne bilé bi olivier bibaé a bibi 
bifufup bibaé bi tele asu Tate ya si. 
5 A nge môt éziñ a kômbô ndamane 
be, nduan é kui menyu map a di'i 
besiñe bap; a nge môt ézih a kômbô 
ndamane be, aval ete a ye fo’o wôéban. 
6 Balé bete be ne ngule ya dipe yôpe 
na, mveñ é bo te noñ melu me ya 
nkulane mejê wop: a be bili ngule ya 
jôô mendim a kôñelane me metyi, 
a ngule ya bibi si a bibubua bise, 
éyoñ ése be akômbô. 7 A éyoñ be 
aye mane kañete nkañetane wop, tit 
je aso édo ébé je aye wosane be, 
a dañe be, a wôé be. 8 A mimbim 
miap mi bô nsefi ya beta nlam ate, 
nnye a loban nloene ya Nsisime na, 
Sodome a Égypte, vôm ate fe ésa 
wop a nga tyeléban croix yôp. 9 A 
þa ya bôt a menda me bôt a minkobô 
a meyoñ be alôbô mimbim miap melu 
mela a étun, a te yebe na, mimbim 
miap mi jambe mesoñ. 10 A ba be 
to si be ava'a so né, a bo mefôn; 


NLITAN 


12:92 
a bebien be aye lômane biôm; amu 
bekulu mejô bete bebaé be nga ndeñ 
ele ba be to si. 11 A éyoñ melu 
melal a étun mete me nga lôt, mvebe 
ya ényiñ ô soo be Zambe ô nga 
nyine mie été, a mi nga tebe betetele 
mebo map; a beta woh a nga kui 
be ba be nga yene mie. 12 A benga 
wô’ ô beta tyiñ a so’o yôp, a jô’ô be na, 
Za'ane yôp nne. Ane be nga ke yôp 
nkut été; a besiñe bap be nga lô be. 
13 A awolo te beta mfô’'ôsane si a 
nga bo, a ngap awômô ya nlam ôte 
é nga ku; a ba be nga wôéban mfô’- 
ôsane si ôte été be mbe bêt betoyini 
zafibwa: a ba be nga lii be nga ko 
woñ, a ve Zambe ya yôp duma. 

14 Angônda Mame baa a lôteya: 
616, Angônda Mame lale a mbeme zu. 

15 A ange zañbwale a nga loñ; 
a beta metyiñ be nga tôñ yôp été, 
a be nga jô na, 

Ayoñ ya si e nto di ya Tate won- 

gan, a di ya Christ wé: a a ye jôô 

nnôm éto a nnôm éto. 
16 A bemvendé be bôte bete mewôm 
mebaé a benyin, mbe be to bito bi 
njôane biape yôp asu Zambe, be nga 
kumbu mesu mape si a kañe Zambe, 
17 a jò na, 

Bi ave wo akéva, A Tate Zambe, 

nyô a ne Ngul Ese, nyô a to, a 

nyo a nga to; amu 0 nyoñeya beta 

ngule wôé, a ô nga jôô. 18 A 

meyon me nga yaa, a ayaa dôé e 

nga zu, a éyoñ ya miñwuan mi 

atyiibane mejô, a éyoñ ya ve 

bebo bisaé bôé bekulu mejô, a 

bôte ya Zambe, a ba be ako jôé 

dôé won, ba be ne tyôtyoé a ba be 
ne anen, meya'ane map; a ji ya 
jiane ba be ajiane si. 

19 A temple ya Zambe a ne yôp 
été a nga diiban; a éwolo ya élate 
jé é nga yené temple wé été; a befe- 
leves be nga tôñ, a metyiñ, a mindum 


AJA 


mi mveñ, a mfô’ôsane si, a beta 


meta'a. 

|| 9 A beta ndem a ngayenéyôpété: 
minga a be'e jôp ane ngômesan, 

a ngon mebo mé si, a couronne ya 

ateté awôm a abaé nlô wé yôp; 2 

a a mbe abum; ane a nga yôn, a 


12: 3 
kô’ôlô mie, a wô’ô mintaé ya biaé. 
3 A ndeme fe é nga yené yôp été: 
a ô lô, beta évele dragon ne zôññ, a 
bili minlô zañbwa a minla' awôm, 
a bediadème zañbwa minlô mié yôp. 
4 A ôkote vié vi adutu ngape lale 
ya ateté ya yôp, a a nga wua de si: 
a dragon ate a tele asu minga a mbeme 
biaé, nde éyofi a biaéya, a ye mine 
Monerwé: s 5- Ata -nga Dbiaé mon, 
nkeñelé mona fam,- nnye a ye jôô 
meyoñe mese a ntum étyé: a mone 
wé a nga nyoñebane yôp be Zambe, 
a vôme ya éto njôane jé. 6 A minga 
ate a nga mate a ke fé été, vôm ate 
a bili vôm a nga kômbane be Zambe 
na, vôm ate be aye ve nye bidi melu 
toyini wua a mintete mibaé a mewôm 
mesaman. 

7 A mewosan me nga bo yôp été: 
Michel ba be beange bé be nga ke 
wosane dragon ate; a dragon ate 2 
nga wosan, ba be beange be; 8a 
be nga bo te dan, nalé fe vême wop 
a nji fe yené yôp été. 9 A beta dragon 
ate a nga wuabane si, nnôm nyo ôte, 
nyô a lobane na, Diable a Satan, 
ndu'u si se; a nga wuaban akui si, 
a beange bé be nga wuabane si a nye. 
10 A me nga w0'0 beta tyiñ yôp été, 
é jô’ô na, | 

Eyoñe ji nyian ôte ô soya, a ngu, 

a ayoñ ya Zambe wongan, a njô- 

ane ya Christ wé: amu mve mekua 

ya bobejañe bangan a wuabaneya 
si, nyô a wô’ô bo a va'a be mekua 
asu Zambe wongan môs ba alu. 

11 A be nga dañe nye amu metyi 

me Mon Ntomba ate, a amu ajô 

ya nkañetane wop; a be nga bo 
te nye'e ényiñe jap, ja'ana akekui 
awu. 12 Ajô te, A yôp ese, 
vaak, a mia bôt mi to de été. 

Angônda jam mfa'a ya si a mfa'a 

ya mañ: amu diable a maneya 

sise si a zu be mia, a bili beta 
ayaa, a yeme na, a bili ve ôyôm 
nté. 

13 A éyoñ dragon ate a nga yene 
na, a wuabaneya si, a nga kpwe'ele 
minga a nga biaé mona fam ate. 
14 A mefap mebaé ya beta ndôé 
ate me nga vebane be minga ate na, 
a ye yele a ke fé été akui vôme wé, 


NLITAN 


19:01 
vôm a vebane bidi éyoñ éziñ, a biyoñ, 
a étun éyofi, ôyap asu nyo éte. 15 
A nyo éte é nga tui mendim aval ane 
ôsôé me so’ anyu dé été mfa'a mi- 
nga ate a nga to, nalé je aye bo nye 
na, a vas a ôsôé ôte. 16 A sié nga 
volô minga ate, a si é nga kui anyu 
dé a min ôsôé ñvie dragon a nga tui 
anyu dé. 17 A dragon ate a nga 
dañe yaa minga, ane a nga kôlô a 
ke wosane ba bevo'o ya mvoñe bôte 
je, mbe be aba'ale metiñe me Zambe, a 
1 3 be bili nkafietane ya Jesus: 1a 
a nga tele nsele'e mañ yôp. 

A me nga yene tit é kui mañ été, 
é bili minla? awôm a minlô zañbwa, 
a bediadème awôm minla’a mié yôp, 
a mêé ya ébiasé minlô mié yôp. 2 
A tit me nga yen é mbe aval ane ze, 
a mebo mé me mbe aval ane mebo 
me ours, a anyu dé aval ane anyu 
ñbweñbwem: a dragon ate a nga ve 
je ngule jé, a éto njôane jé, a beta 
njôan. 3 A me nga yene wua ya 
minlô mié aval ane nge ô nga biban 
akui awu; a aveñe dé ya wu e nga yet: 
a si se é nga semé tit éte; 4a be nga 
kañe dragon ate amu a nga ve tit 
éte ngule jé ya jôô; a be nga kañe 
tit éte, a jô na, Za a ne aval ane tit 
éte? a za a ne ngule ya wosane je? 
5 a anyu e nga vebane je e kob0'0 
beta be mam a mame ya ébiasé; a 
ngule ya jôô a bo ésaé jé ngone me- 
wôm menyin a ébaé é nga vebane je. 
6 A é nga kui anyu dé a kobô Zambe 
mame ya ébiasé, a biasé joe dé, a 
tabernacle wé, jaana ba be to yôp 
été. 7 A ngule ya wosane bôte ya 
Zambe é nga vebane je a dañe be: 
a ngule ya jôô nda bôt ése a mvoñe 
bêt ése a nkobô ôse a ayoñ ese é 
nga vebane je. 8 A ba bese be to 
si be aye kañe je, nyô ase jôé dé e 
nji tiliban, te yen si é za téba’an, ka- 
late ényifi ya Mon Ntomba a nga wôé- 
ban. 9 Nge môt éziñ a bili alo, a 
wê'êk. 10 Nge môt éziñ a bi minkôm, 
émien a ye bili nkôm: nge môt éziñ a 
ye wôé a nkpwaté mekôn, émien a ye 
fo'o wôéban a nkpwaté mekôn. Vôme 
nyo njiban a mbunane ya bite ya 
Zambe bi né. 

11 A me nga yene tite fe é kui si 


13; 12 
été; a é nga bili minlaa mibaé aval 
ane mi mi mon ntômba, a é nga kobô 
aval ane dragon. 12 A je abo ngul 
njôan ése ya tite ya 0su asu dé. 
je atindi si a þa be to été na, be kañe 
tite ya ôsu éte, nje éte aveñe de ya 
wu e nga yet. 13 A je abo beta 
mendeme na, é bo ja'ana nduan é 
so yôp a ku si vôm bêt be to. 14 
A je adu'u ba be to si amu mendem, 
e nga vebane be je na, é bo me vôm 
tit éte é to; é j0'O ba be to si na, be 
bo éve’elg’a ya tit éte nje é bili aveh 
ya nkpwaté mekôn, a é vee. 15 A 
ngule ya ve je mvebe é nga vebane 
je, e ne na, éveela'a ya tit éte na, 
€ve'ela'a ya tit éte je aye kobô, a 
bo abime bêt de aye bo te kañ éve- 
ela'a ya tit éte na, e wôéban, mam 
mete mebaé. 16 A je abo bese, ba 
be ne tyôtyoé a ba be ne anen, a 
minkukum a minzôzoé, a beti a belo 
na, ndem é vebane be wo ya mbo 
nnôme wop, nge mvom mesu jap; 
17 a na, te ke môt a ye bo ngule ya 
kus nge kuan, ve nyô a bili ndem 
éte, e ne na, jôé tit éte nge tañ ya 
joe dé. 18 Vôme nyo ñyeman ô né. 
Nyô a bili fe'e nlem, a yemela'ane 
tañ ya tit éte; amu é ne tañ ya môt 
éziñ: a tane jé é ne Mintete misaman 
a mewôm mesaman a ésaman. 

A me nga yen, a ô lô, Mon 
14 Ntômba ate a tele nkôle Sion 
yôp, ba be bôt betoyini ntete wua a 
betoyini mewôm menyin a benyin, 
be be'e jôé dé, a jôé Esa wé ntilan 
mvom mesu jap. 2 A me nga wô’ ô 
tyiñ é so'o yôp, aval ane tyin ya 
beta asôk, a aval ane tyiñe beta 
ndum mven: a tyiñ me nga wôk é 
mbe aval ane tyiñ bebôm memvet 
be abôm memvete map: 3 a be 
ayia aval ane mfefé jia asu éto njôan 
éte, a asu bevevee be þiôm benyin 
a bemvendé be bote bete: a te ke 
môt a mbe ngule ya yéé jia éte, ve 
bôt betoyini ntete wua a betoyini 
mewôm menyin a benyin bete, e ne 
na, ba be nga kuseban þe so'osi. 4 
Bana be ne ba be nji bo mvin be 
binga; amu be ne bengon be binga. 
Bana be ne ba be atôñe Mon Ntômba 
vom ase a ke, RR be nga kuseban 


NLITAN 


A. 


14: 16 


be so’o be bôte na, be bo bembômô 
bibuma mfa'a Zambe a mfa'a Mon 
Ntomba ate. 5 A minsos mi nji 
yene menyu map été: be ne te ke 
bijê. 

6 A me nga yen ange mfe a yele'e 
€zezahe yôp été, a bili mbamba foé 
ya nnôm éto a kate nye ba be to si, 
a ayoñ ese a nda bêt ése a nkobô ôse 
a mvoñe bêt ése; 7 aa jô a beta 
tyiñe na, Koane Zambe woñ, a ve 
nye duma; amu awolo ya ntyi'ane 
mejô wé e kpwaneya: a kañane nyo 
a nga té yôp a si a mañ a menjeñe 
mendim. 

8 A nyô mbok, ange baa, a nga tôñ, 
a jôô na, Beta Babylone a kuya, 
a-kuya, nnye a nga bo meyoñe mese 
na, me nyu vin ya ayaa ya mejiane mé. 

9 A ange mfe, nyô lale, a nga tôñe 
be, a kobô a beta tyiñe na, Nge môt 
éziñ a kañe tit éte a évæ’ela’a jé, a 
nyoh ndem mvom asu jé, nge wo 
wé yôp, 10 nnye fe a ye nyu vin 
ya ayaa Zambe, nnye a ne nkôman 
te nsamelan élaé ya ayaa dé été; a a 
ye wô’ ésôbô’ô ya nduan a soufre 
vom mbamba beange be to, a vôm 
Mon Ntômba ate a to: 11 a ôtita 
ya ésôbô’ô jap vi akui yôp nnôm éto 
a nnôm éto; a be ne te wo'an môs 
ba alu, ba be akañe tit éte a £ve'ela'a 
jé, a nyo ase a nyoñ ndeme ya jôé 
dé. 12 Vôme nyô njibane ya bôte 
ya Zambe ô né, ba be aba'ale metiñe 
me Zambe, a mbunane ya Jésus. 

13 A me nga wô’ô tyiñ é so’o yôp, 
é jô’ô na, Tili na, Ebotan a miñwuan 
mi awu be Tate, ataté éyoñe te: ya, 
Nsisim wo ajô nalé, ane be aye wo'an 
mfa'a ya minju'u miap; amu mimbo- 
ane mi mam miap mi atone be a ke 
nsamba wop. 

14 A me nga yen, a ô lô, éfumulu 
nkut; a me nga yene môt éziñ a to 
nkut ôte yôp a funa'ane mone môt, 
a bee couronne or nlô wé yôp, a 
nyi'ane fa é ne akap wo wé été. 15- 
A ange mfe a nga kui atan a so'o 
temple, a kobô nyô a nga to nkute 
yôp a beta tyiñe na, Same’ nyi'ane 
fa wôé, a tyik: amu awolo ya tyi 
e kpwaneya; amu bidi ya si bi nto 
bitôtôlð. 16 A nyô a nga to nkute yôp 


14: 17 
a nga same nyi'ane fa wé mfa’a ya si, 
ane si € nga tyi' iban. 

17 A ange mie a nga kui atan a 
so'o temple a ne yôp été, nnye fe a 
nga bili akap nyľ’ane fa. 18 A ange 
mfe a nga kui atan a so'o autel, nyo 
a ne ngu mfa'a ya nduan; a a nga 
loene nyo a nga bili nyľan akape 
fa ôte a beta tyiñ, a jô na, Same’ 
nyi'an akape fa wôé, a kôane bisan 
ya mindi ya si; amu bibuma bié 
bi nto benya bitôtôlô. 19 A ange 
ate a nga same nyi'ane fa wé mfa’a 
ya si a tyik, a kôane bisañe mindi'i 
ya si, a wua bie éfat vin été, beta 
éfat vin, ji ya ayaa Zambe. 20 A 
éfat vin éte é nga fitiban nlam atan, 
a metyi me nga so éfat éte, akui 
minkole bikabela ya menyu, nta þe- 
stade toyini wua a mintete misaman. 
1 5 A me nga yen ndeme fe yôp 

été, beta ndem a nyo ya semé, 
beange zafibwa be bili bibubua za- 
ñbwa, mbie bi aswulan, amu ayaa 
Zambe de aman a bie. 

2 A me nga yen aval ane nge mañ 
me éyen mfula’ane a nduan; a ba be 
dañeya mfa'a ya tit éte, a mfa'a ya 
€ve'ela'a jé, a miaa ya tañ ya joe 
dé, be tele mfôme mañ me éyen mete, 
be bili memvete me Zambe. 3 A 
be ayia jia Moïse mbo ésaé Zambe, 
a jia Mon Ntômba ate, be jô’ô na, 

Mimboane mi mam miôé mi ne 

anen a mi ya semé, A Tate Zam- 

be, nyô a ne Ngul Ese; mezene 
môé me ne zôsô a été, wo Njo 
bote ya biyoñe bise. 4 Za a ye 
bo te ko woñ, A Tat, a kañe 
jôé dôé? amu wo étam ô ne étyi, 

amu meyoñe mese me aye zu a 

kañ asu dôé; amu bezôsô mi- 
`. mboane mi mam bôé be maneya 

yené. 

5 A éyoñ mam mete me nga man, 
ane me nga yen, a temple ya taber- 
nacle ya nkañetan a yoo yôp été: 6 
a beange zanbwal be nga bili bibubua 
zanibwale bite, be nga kui atan be 
soo temple été, be be'e ngômesane 
ya bidima mekok, mfuban a éngengeh, 
a be be’e mesese me or minku'u miap. 
7 A wua ya bevevee be biôm bete 
benyin a nga ve beange zafibwale 


NLITAN 


16:12 


bete bisêa bi or zañbwa, ayaa Zambe 
été ne lut, nnye a vee nnôm éto a 
nnôm éto. 8 A temple a nga jaé 
a ôtita ya étôto’o Zambe, a ngule jé; 
a te ke môt a mbe ngule ya nyi temple 
été, akekui éyofi bibubua zafibwal 
bite ya beange zafibwa bi aye tame 


man. 

1 6 A me nga w0'6 beta tyiñ a so’o 
temple été, a jO'0 beange za- 

nbwale bete na, Kelan, a sôé bisôa 

zanbwale ya ayaa Zambe bite mfa'a 

ya si. 

2 A nyo ya 6su a nga ke, as0é ésôa 
jé mfa'a ya si; a é nga bo mbia bitye 
a mintaé mfa'a ya bêt be nga be'e 
ndeme ya tit éte a ba be nga kañ 
éve’ela’a je. 

3 A nyô baa a nga sôe ésôa jé 
mañ été; a me nga bo metyi aval ane 
ma ya mbime môt; a vevea jôm ase 
a nga wu, e ne na, biôm bi mbe mañ 
été. 

4 A nyô lale a nga sôé ésôa jé 
mfa'a ya asôé a menjeñe mendim, 
a bi nga bo metyi. 5 A me nga wô’ 
ange ya mendim a jô’ô na, O ne zôsô, 
nyô a to a nyô a nga to, wo Môt ô 
ne Etyi, amu ô nga tyii nale: 6 
amu be nga kuli metyi me bête ya 
Zambe a bekulu mejô, a ô veya be 
metyi na, be nyu: be ayian. 7 A 
me nga wô’ autel a jô’ô na, Ya, A 
Tate Zambe nyô a ne Ngul Ese, 
mintyiane mejô miĝôé mi ne été a 
z0s0. 

8 A nyô nyini a nga sôé ésôa jé 
jôpe yôp; a e nga vebane be de na, 
e belekane bôte menyô a nduan. 9 
A bôt be nga belekane menyô amu 
beta ayôñ: a be nga biasé jôé Zambe, 
nnye a bili ngule ya jôô bibubua bi; 
a be nji kôñelane minlem a ve nye 
duma. 

10 A nyô tane a nga sôé ésôa jé 
éto njôane ya tit éte yôp; a ayoñe 
dé e nga vine dibi; a be nga nyalé 
ayeme dap amu mintaé, 11 a be 
nga biasé Zambe ya yôp amu mintaé 
miap a bityele biap; a be nji kôñelane 
minlem mfa'a ya mimboane mi mam 
miap. 

12 A nyô samane a nga sôé ésôa 
jé beta 0s0é NAPA Dae Euphrate; a 


16: 13 


mendime ya été me nga velé, nde zen 
je aye kômban mfa'a ya bejô bêt be 
aso mfa'a jôp de atôô. 13 A me nga 
yene minsisim mi ne mvin mila aval 
ane minkongo mi so’ anyu dragon 
ate, a anyu tit éte, a anyu nkulu mejô 
ya medu'jan ate: 14 amu mi ne 
minsisime ya bediable, mi abo me- 
ndem; mmie mi ake be bejô bote ya 
si se, a kôane be mfa'a ya mewosane 
ya beta mose ya Zambe, nyo a ne 
Ngul Ese. 15 (O lô, me azu aval 
ane ñwuwup. Ebotan a nyo a mombo, 
a ba'ale mengômesane mé, a za wulu 
soé, a be ayen ôsone vié.) 16 A mi 
nga kôane be vôm a ne nloen nkobô 
Hébreu na, Harmaguédon. 

17 A nyo zañbwale a nga sôé ésôa 
jé ñyeme yôp; a beta tyiñ a nga so 
temple a so” éto njôan éte, a 300 
na, E bobaneya: 18 a befeleves, a 
metyiñ, a mindum mi mvefi, bi nga 
bo; a beta mfô’'ôsane si a nga bo, 
aval ete e nji bo ane bôt be nga tabe 
si nyo, aval beta mfô’'ôsane si ete, 
aka’ éwôlô. 19 A beta nlam ate a 
nga kaban mengap mela, a minlame 
ya meyoñ me ne te yeme Zambe mi 
nga ku: a beta Babylone a mbe nsim- 
esan asu Zambe na, a ve nye élaé 
vin ya ayo'o ya ayaa dé. 20 A ékôte 
mañ ése é nga mate, a beta minkô 
mi nga bo te yené. 21 A beta meta'a, 
ata'a se bebé adit abima talent, me 
so'o yôp, me kpwa’a bote yôp: a bêt 
be nga biasé Zambe amu ébubua ya 
meta? éte; amu ébubua ya été je 
adañ anen. 

17 A wua ya beange zañbwa be 

| nga bili bisôa zañbwa, a nga zu, 
a kobô ma, a jô na, Za'a mfa'a ya 
nne, me aye liti wo ntyi'ane mejô 
ya beta minga a ne bijabô, nnye a to 
mendim abui yôp; . 2 be nye bejo 
bôte ya si be nga bo mejian, a ba þe 
to si be nga boban beso'o vin ya 
mejiane mé. 3 A a nga bee ma 
Nsisim été a ke me fé été: a me nga 
yene minga a to tit é mbe évele ne 
zoni yôp, é mbe môé ya ébiasé nyôle 
ne lut, é mbe minlô zañbwa a minla’ 
awôm. 4 A minga ate a nga be'e 
ngômesan pourpre a évele ne zôññ, 
a be'e or a panoa e beperle, a 


NLITAN 


EL LE 
bili élaé or wo wé été, mbia be mame 
ya ébiasé ne lut, ji ya mvine mame ya 
mejiane mé, 5a jôé eto ntilan mvom 
asu jé yôpe na, NSOLANE JAM, BETA 
BABYLONE, NYIA YA BOT BE NE BIJABO 
A NYIA MBIA BE MAME YA EBIASE YA SI. 
6 A me nga yene minga ate a so'o 
metyi me bôte ya Zambe, a metyi 
ya bôt be nga wôéban amu ajô Jésus. 
A éyoñ me nga yene nye, me nga semé 
beta nseman. 7 A ange ate a nga jô 
me na, Amu jé wo ate semé? Me aye 
kañete wo nsolane jame ya minga 
ate, a wu ya tit é be'e nye, nje é bili 
minlô zafibwa a minl? awôm. 8 
Tit ô nga yen, é nga to, a é nto momo; 
a é mbeme so édo’ ébé, a ke jañ. A 
ba be to si be aye semé, ba môé map 
me nji tilibane kalate ya ényiñ, te 
yen si é za téba’an, éyoñ be ayene tit 
éte na, é nga to, a é nto momo, a je 
aye so. 9 Vôme nyô nlem ô ne fek 
6 né. Minla'a zañbwal mite mi ne 
beta minkôle zanbwa, mmie mite mi- 
nga ate a to yôp: 10 a be ne bejô 
bote zafibwa; betane ya été be kuya, 
wua a to, nyo mbọ’ a ngenan te so; 
a éyoñ a so, a ye fo'o tabe ôĝyôm nté. 
11 A tit éte é nga to, a é nto momo, 
ébiene fe é ne nyô mwome, a é ne 
wua ya zañbwale bete: a a ke jañ. 
12 A minl awôm ô nga yen, mi 
ne bejô bôt awôm, mbe be ngenan te 
nyoñe meyofi; ve be anyoñ ngule ya 
jôô ane bejô bêt, ba be tit éte, nta 
awolo da. 13 Balé bete be ne nleme 
wua, a be ave tit éte ngule jap a 
njôane wop. 14 Balé bete be aye 
wosane Mon Ntômba ate, a Mon 
Ntômba a ye dañe be, amu nnye a 
ne Esa ya beésa, a Njôô ya bejô bêt; 
a ba fe be ne be nye be aye dañ, be 
ne nloen a ntoban a beba'ale mbunan. 
15 A a nga jô me na, Mendim ô nga 
yen, mme mete minga ate a ne bijabô 
a to yôp, me ne mvoñe bêt, a bizu'u 
bi bôt, a meyoñ, a minkobô. 16 A 
minl awôm ô nga yen, a tit éte, 
mbie bite bi aye vini minga ate a ne 
bijabd, a bi aye lii nye te ke jôm a 
soé, a di minsône mié, a di'i nye ase 
nduan. 17 Amu Zambe a nga bo 
minlem miape na, bi bo ôsimesane vié, 
a zu bo Ôsimesane via, a ve tit éte 


17: 18 


meyoñe map, akekui mejô me Zambe 
me aye sondô boban. 18 A minga 
ô nga yen, a ne beta nlam ate, nnye 
a jôô bejô bôte ya si. 
18 Eyoñ mam mete me nga man, 
me nga yen ange mfe a sise si 
a so'o yôp, a bili beta ngule ya jô; 
a si é nga bo éfufup amu étôto’o jé. 
2 A a nga kobô a beta tyiñ a jô na, 
Beta Babylone a kuya, a kuya, a 
a nto éto bediable a asoé vôme ya 
nsisim ôse ô ne mvin, a asoé vôme 
ya ônon ôse ô ne mvin a nziziñ. 3 
Amu meyoñe mese me kuya amu 
vin ya ayaa ya mejiane mé; a bejô 
bôt ya si be nga ke bo mejian be nye, 
a bekuane mebome ya si be nga dañe 
bo kum amu ngule ya abui mmiasane 
ya abui biôme dé. 

4 A me nga wô’ô tyiñe fe é so’o 
yôp, é jôô na, Kuian atan, A bête 
bam, mi kôlô’ô be nye, nde mi bo te 
fulane mam abé mé été, nde fe na, 
mi bo te nyofi ngape ya bibubua bié: 
5 amu mam abé mé me kuiya ja'ana 
yôp, a Zambe a simesaneya mbia be 
mam mé. 6 Va'ane nye aval ane a 
nga ve, a bo nye abime ya mimboane 
mi mam mié mebim mete mebaé: 
élaé a nga sôé, mi sô’é nye mes0é 
mebaé. 7 Abim ese a nga wumulu 
émien, a dañe mias abui biôme dé, 
abim ete va'ane nye ésôbôk a ôlun: 
amu a jô nleme wé été na, Me to ane 
njô bôta minga, a me nji bo nkus, a 
me aye bo te yene jam éziñ ya ôlun. 
8 Ajê te, bibubua bié bi aye zu môse 
wua, awu, a ôlun, a mfum bale ya 
zaé; a a ye di'iban a nduan ne meni; 
amu Tate Zambe, nnye a nga tyi 
nye ajô, a ne ngu. 9 A bejê bote ya 
si, mbe be nga ke bo mejian a tabe 
ntabane ya mias abui akum ba be 
nye, be aye yi a yôn ajô dé, éyoñ 
be aye yen ôtita ya ndi'ane we, 10 
be tele ôyap amu woh ya ésôbô’ô 
jé, be jô’ô na, Ngo'o, ngo'o, beta 
nlam ate, Babylone, éwôlô nlam éte! 
amu ntyi'ane mejô wôé ô zuya awolo 
da da. 11 A bekuane mebome ya 
si be ayi a wô’ ôlun ajô dé, amu te 
ke môt a beta kuse biôm biap; 12 
biôm bi or, a argent, a bidima mekok, 
a beperle, a mbamba ndombo, a ngô- 


NLITAN 


13:722 
mesan pourpre, a nyô soie, a nyô é 
ne évele ne zôññ; a aval élé ese de 
anyum mvae, a ésôa ése é ne mboan 
a mbañ, a ésôa ése é ne mboan a bilé 
bi adañe tañ anen, a ji ya mvot, a 
étyé, a marbre; 13 a cinnamome, a 
aromate, a mbone ya mbamba me- 
nyum, a myrrhe, a encens, a vin, a 
mbon, a nte'an avut, a nlisi, a biyem, 
a mintômba; a bikabela a bewagon 
a belo; a minsisim mi bôt. 14 A 
bibuma nleme wôé ô nga kômbô, bi 
vaseya be wo, a biôm bise bi mbe 
avoñ a abeñ, bi jañeya be wo, a bêt 
be aye bo te ke'e beta yene bie. 15 
Bekuane bidm bite, mbe be nga bọ 
kum abui amu nye, be aye tebe ôyap 
amu woñ ya ésôbô’ô jé, be yik a wô’ 
ôlun; 16 a jô na, Ngo'o, ngo'o, beta 
nlam ate, nyô a nga bee mbamba 
ndombo a ngômesan é ne pourpre 
a évele ne zôññ, a nga be'e or a bi- 
dima meko” a beperle! 17 amu aka'a 
beta akum ete e vaseya awolo da da. 
A nliti miel ase, a môt ase a ke vôm 
éziñ a to miel été, a ba be abo ésaé 
mah yôp, a abime bêt de anyoñ 
mvolane ya ényiñe jape mañ, be nga 
tele ôyap, 18 a be nga yôtan tyin 
yôp éyoñ be nga yen ôtita ya ndi’ ane 
wé, a jô na, Za nlam ô ne aval ane 
beta nlam ate? 19 A be nga kut 
mbulu'u minlô miape yôp, a yôn, a 
yi a wô’ ôlun, a jô na, Ngo'o, ngo'o, 
beta nlam ate, nne ba bese be nga 
bili miele miap mañ été be nga bo 
kum abui été amu biôm bié ya tañ 
anen! amu a liya te ke jêm awolo 
da da. 20 Va’a amu nye, A wo yôp, 
a mia bôte ya Zambe, a mia minlôm- 
an, a mia bekulu mejô, amu Zambe 
a tyi'iya ntyi'ane wônan nyole jé. 

21 A ngungul ange ô nga to’é 
akok aval ane beta ako'o be ako'o 
nye bidi, a wua de mañ été, a jô na, 
Aval ete Babylone, beta nlam ate, 
a ye wuabane si beta fiwuaban, a 
a ye bo te ke beta yené. 22 A tyifi 
ya bebôm memvet a beyia bia a be- 
loñe mindiñ a beloñe metoñ je aye bo 
te ke beta wôð’é be wo; a te ke mbo 
ésaé ya mo, nyô a bo aval ésaé éziñ, 
a ye beta yené be wo; a €dufi ya 
ako'o bidi je Bye ha te ke beta w0'é 


18: 23 
be wo; 23 a éfufupe ya lampe je 
aye bo te ke beta faé be wo; a tyiñ 
ya môt a bili mbom, a nyô mbom, je 
aye bo te ke beta wô’é be wo: amu 
bekuane mebom bôé be mbe beprince 
ya si; amu meyoñe mese me nga 
du'uban a bemvi’i bôé. 24 A be nye, 
metyi bekulu mejô a bôte ya Zambe, 
me nga yené, a ma ya ba bese be 
nga wôébane si. 
Eyoñ mam mete me nga man, 
19 me nga w0'0 beta tyiñ aval ane 
nge é mbe nyô ya beta tyiñ ya beta 
nsamba bizwu bi bêt yôp été, é 
J36'0 na, 
Alleluia; Nyian, a duma, a ngu, 
bi ne bi ya Zambe wongan: 2 
amu mintyi'ane mejô mié mi ne 
été a zôsô; amu a tyi' iya ajô beta 
minga a ne bijabô, nyô a nga bo 
a bolô’ô si a mejiane mé, a a kun- 
eya metyi me ya bebo bisaé þé 
me ne wo wé été. 
3 A be nga jô ajô baa na, Alleluia. 
A ôtita vié ô bo ô kui” yôp nnôm éto 
a nnôm éto. 4 A bemvendé be bêt 
mewôm mebaé a benyin a bevevee 
be biôm benyin bete be nga kumbu 
si a kañe Zambe, nnye a to éto njôan 
éte yôp, be jô’ô na, Amen; Alleluia. 
5 A tyiñ é nga so éto njôan éte, é 
jô’ô na, 
Va'ane Zambe wongan duma, mia 
bebo bisaé bé bese, mia bôt miako 
nye woñ, ba be ne tyôtyoé a ba 
be ne anen. 
6 A me nga wô’ô tyiñ aval ane nge 
é mbe nyo ya beta nsamba bizu'u 
bi bêt, a aval ane tyin ya beta asok, 
a aval ane tyiñ ya biwôlô mindum 
mi mvefi, é j0'0 na, 
Alleluia: amu Tate Zambe won- 
gan, nyô a ne Ngul Ese, nnye a 
jôô. 7 Mva'an a dañ yen mvae, 
a mva'ane nye duma te: amu 
alu'u ya Mon Ntômba e kpwan- 
eya, a minga wé a maneya kêm- 
esan. 8 A e nga vebane be nye 
na, a jaé mbamba ndombo, énge- 
ngen a mfuban: amu mbamba 
ndombo a ne bezêso mimboane 
mi mame ya bête ya Zambe. 


NLITAN 


19: 20 


bidi ya alu'u Mon Ntomba ate. Ane 
a nga jô me na, Mina mi ne benya 
minjôane ya Zambe. 10 Ane me 
nga ku si mebo mé a kañe nye. Ane 
a nga jô me na, Tame fombô, te bo 
jam ete: me ne ébe mbo ésaé wôé 
a nyô ya bobenyoñe bôé, mbe be bili 
nkañetane ya Jesus: kañe Zambe: 
amu nkañetane Jésus ô ne nsisime 
ya nkulane mejô. 

11 A me nga yene yôp e yoo; a ô 
16, éfumulu ékabela, a nyô a nga to 
je yôp, a to jôé na, Ntôé mejô a 
Fo'o; a a tyi'i mejô a bo mewosan 
zôsô été. 12 A mise mé me ne 
nkaba'a nduan, a bediadème abui be 
ne nlô wé yôp; a a bili jôé ntilan, te 
ke môt a yeme de, ve émien. 18 
A a be'e ngômesan é ne mmiamane 
metyi: a jôé dé e ne nloene na, Ajô 
Zambe. 14 A minsamba mi ne yôp 
été mi nga tôñe nye, mi to bifumulu 
bikabela yôp, mi be'e mbamba ndo- 
mbo, éfumulu a mfuban. 15 A akap 
nkpwaté mekôn de akui anyu dé, 
nde a ye bibi de meyoñ: a a ye jôô 
me a ntum étyé: a a tibi éfat vin 
ya ayo'o ya ayaa Zambe, nnye a ne 
Ngul Ese. 16 A a bili jôé ntilan 
ngômesane jé a angeteñe dé yôpe 
na, NJOO YA BEJO BOT, A TATE YA 
BETATE. 

17 A me nga yen ange a tele jôp 
été; a a nga kobô a beta tyiñ, a jô 
anon ese de ayele ézezañe yôpe na, 
Zaka sulane vôme ya beta ndiane 
bidi ya Zambe; 18 nde mi aye di 
minsône bejd bêt, a minsône biwôlô 
bejô bewosan, a minsône biwôlô bi 
bôt, a minsône bikabela a mi ya þa 
be to bie yôp, a minsône mi bote 
bese, beti a belo, a ba be ne tyôtyoé 
a ba be ne anen, besese’e. 

19 A me nga yene tit éte, a bejô 
bôte ya si bete, a minsamba bezimbi 
miap, be maneya sulane na, be aye 
wosane nyo a nga to ékabela yôp, 
a wosane beta nsamba bezimbi wé. 
20 A tit éte é nga bili, ba nkulu mejô 
ya minsos ate, nnye a nga bo me- 
ndem vom é to, mme mete a nga du'u 
me ba be nga nyoñ ndeme ya tit 


9 Ane a nga jô me na, Tili na, éte a ba be nga kañ €ve'ela'a jé: be 
Ebotan a ba be k nloene ya zu di|bebaane be nga wuaban ato'o nduan 


19: 21 


de ayôñ a soufre été, be to bevevee: 
21 a ba bevo'o be nga wôéban a 
nkpwaté mekône ya nyo a nga to 
ékabela yôp, nkpwaté mekôn ôte ñwô 
ô nga kui anyu dé été: a anon ete se 
e nga jaé di minsône miap. 

20 A me nga yen ange a sise si 
i a soo yêp, a bili êdiba'a ya 
édo’ ébé éte a beta ngôkop wo wé 
été. 2 Ane a nga bi dragon ate, 
nnôme nyo ôte, nnye a ne Diable a 
Satan, a ka’a nye tañe mimbu toyini 
wua, 3 a wua nye édo’ ébé éte été, 
a dipe je, a fete nye je yôp, nde a ye 
bo te beta du'u meyon, akekui éyoñ 
toyini mimbu ate a maneya: éyoñ 
mimbu mite mi maneya, wona a ye 
fo'o tiiban ôyôm nté. 

4 A me nga yene bito bi njôan, a 
be nga tabe bie yôp, a ntyi'ane mejô 
ô nga vebane be be: a me nga yene 
minsisime ya ba be nga tyľibane mi- 
nlô amu nkañetane Jesus, a amu ajo 
Zambe, a avale bêt e nga bo te kafie 
tit éte, nge éve'ela'a jé, a bo te nyofi 
ndem éte mvom mesu jape yêp a wo 
wope yôp; a be nga veebe a jô, 
ba be Christ, mimbu toyini wua. 5 
Miñwuan mivo'o mi nga bo te 
veebe akekui éyoñ toyini mimbu ate 
a maneya. Wuna ô ne ñwômane ya 
ôsu. 6 Nyô a bili ngape ya ñwômane 
ya ôsu ôte, a ne ébotan a mfuban: 
awu baa e se ngule ya jôô balé bete; 
ve be aye bo beprêtre ya Zambe a 
ba ya Christ, a be aye 360, ba be nye 
toyini mimbu wua. 

7 A éyoñ toyini mimbu ate a man- 


eya, Satan a ye tiiban a kôlô mi- 


AJA 


mbô’ô mié, 8a a ye kui atan a dwu 
meyofi me to meku'u me si menyin, 
Gog a Magog, a sulane me mfa’a 
ya mewosan: tafe jap é ne ane nsele’e 
mañ. 9 A be nga ke mefôla me si 
mese, a bôman nkane bita ya bôte 
ya Zambe, a nlam be anye'e ôte, ne 
kpwok: a nduan é nga zu si é so'o 
yôp, a dii be. 10 A diable, nyo a nga 
du'u be, a nga wuaban ato'o nduan a 
soufre été, vôm ate fe tit éte a nkulu 
mejô ya minsos ate be né; a be aye 
wô’ ésôbô’ô môs ba alu nnôm éto 
a nnôm éto. 

11 A me nga yen beta éfumulu 


NLITAN 


21:8 
eto njôan, a nyo a nga to je yôp, 
si a yôp bi nga mate asu dé; a vôme 
ya bi tabe a nga bo te yené. 12 
A me nga yene miñwuan, mi mi ne 
anen a mi mi ne tyôtyoé, mi tele asu 
éto njôan; a bekalate be nga kuiban: 
a kalate mfe a nga kuiban, nnye a ne 
kalate ya ényiñ: a mifiwuan mi nga 
tyľibane mejô a mam me mbe ntilane 
bekalate bete été, aval ane mimboane 
mi mam miap mi ne. 13 A man 
me nga kuli miñwuan mi mbe été; 
a awu ba Vôme ya Miñwuan be nga 
kuli miñwuan mi mbe été: a mi nga 
tyľibane mejô, môt ase aval ane mi- 
mboane mi mam miap mi né. 14 
A awu ba Vôme ya Miñwuan be nga 
wuaban ato'o nduan ete été. Dina e 
ne awu baa, e ne na, ato’o nduan. 15 
A nge môt éziñ a nga bo te yené 
ntilane kalate ya ényiñ ate été, nnye 
a nga wuaban ato'o nduan ete été. 

A me nga yen mfefé yôp a 
21 mfefé si: amu yôpe ya ôsu a si 
ya ôsu bi lôteya; a mañ me nji fe bo. 
2 A me nga yen mbamba nlam, 
mfefé Jérusalem, e sise si, eso'o yôp 
be Zambe, e nto nkômesan aval ane 
mbom ô ne nkômesan amu nnôme 
wé. 3 A me nga wô’ô beta tyiñ a 
so'o éto njôan, é jô’ô na, O 16, taber- 
nacle ya Zambe a ne be bôt, a a ye 
tabe be be, a be aye bo bôte bé, a 
Zambe émien a ye tabe be be, a bo 
Zambe wop: 4 a a ye fimi mili 
mese mise map; 'a awu de aye fe bo; 
nalé fe ôlun vi aye fe bo, nge ñyôn, 
nge mintaé: mame ya ôsu me lôteya. 
5 A nyô a to éto njôan éte a nga jô 
na, O 1ô, me abo mam mese mimfefé. 
A a nga jô na, Tili: amu mejô ma 
me ne été a benya mejôô. 6 Ane a 
nga jô me na, Me bobaneya. Me ne 
Alpha a Oméga, atata'a a susu'a. 
Me aye ve nyo a wô’ évé a nyu 
anjeñe mendim ya ényiñ zesé. 7 
Nyô a dañ, a ye nyoñe mam mete 
ngap; a me aye bo Zambe wé, a nnye 
a ye bo mone wom. 8 Ve mfaja ya 
miñwôwoñ; a ba be ne te buni, a bebo 
ébiasé, a bewôé bôt, a bebo mejian, 
a mimvimvi’i, a bekañe bezambe befe, 
a belaa minsos Tei ngape jap je 


21:9 
aye bo ato’ été, nde de ayêfi a nduan | 
a soufre; dina e ne awu baa. 

9 A wua ya beange zanbwale bete, 
ba be nga bili bisôa zañbwa, mbe be 
nga bili bibubua zafibwa bi asu'ulan, 
a nga zu; a a nga kobô ma, a jô na, 
Za'a mfa'a ya nne, me aye liti wo 
mbom, nga Mon Ntômba. 10 Ane 
a nga ke me Nsisim été nkôl ô mbe 
anen a ôyape yôp, a liti me mbamba 
nlam Jérusalem, a sise si a so'o yop 
be Zambe, 11 a nga bili étêto'o 
Zambe: éfufup ya été é mbe aval ane 
ako'o de adañ édima, aval ane nge e 
mbe ako'o jaspe, e ngemba'an ane 
cristal: 12 a nga bili akak e mbe 
anen a Oyape yôp: a nga bili mimbe 
awôm a mibaé, a beange awôm a 
bebaé be tele mimfôm mimbé; a môé 
me mbe ntilan été yôp, mme me ne 
môé meyoñe me bote ya bone be 
Israél awôm a bebaé: 13 mimbé 
mila mi mbe mfa'a jôp de at00; a 
mfa'a ya nord mimbé mila; a mfa’a 
ya sud mimbé mila; a mfa’a jôp de 
adim mimbé mila. 14 A akaja ya 
nlam ôte e nga bili mimbô’ane mekôn 
awôm a mibaé, a môé awôm a mebaé 
ya minlôman mi Mon Ntômba awôm 
a mibaé me mbe été yôp. 15 A nyo 
a nga kobô ma, a nga bili ôlé or ane 
fee ya vee je nlam ôte, a mimbé 
ya été, a akaa ya été. 16 A nlam 
ôte ô bô meku'u menyin, a nté ya 
été ô ne abima ndam: ane a nga ve'e 
nlam ôte a ôlé ôte, bestade betoyini 
awôm a bebaé: nté a ndam a ôyape 
yôp ya été bi ne abime da. 17 Ane 
a nga vek akaa ya été, becoudée 
ntete wua a mewôm menyin a benyin, 
fee ya môt, e ne na, nyo ya ange. 
18 A nlôñane ya aka'a ya été ô mbe 
jaspe: a nlam ôte ô mbe mfuban or, 
aval ane mfuban éyen. 19 Mimbô’- 
ane mekône ya akaa ya nlam ôte 
mi mbe nkôman a meko'o me édima 
mevale mese. Mbô’an akône ya ôsu 
ô mbe jaspe; wu baa, saphir; wu lale, 
calcédoine; wu nyini, émeraude; 20 
wu tane, sardonyx; wu samane, sar- 
doine; wu zafibwale, chrysolithe; wu 
mwome, béryl; wu ébulu, topaze; wu 
awômô, chrysoprase; wu awômô a 
wua, hyacinthe; zwa awômô a baa, 


NLITAN 


22: 8 
améthyste. 21 A mimbé awôm a 
mibaé mite mi mbe beperle awôm a 
bebaé; mbé ôse ya mimbé misese’e ô 
mbe perle wua; a nseñ ya nlam ôte 
ô mbe mfuban or, aval ane éyen je 
ayené yat. 22 A me nji yene temple 
nlam ôte: amu Tate Zambe nyô a ne 
Ngul Ese, a Mon Ntômba ate, be ne 
temple ya été. 23 A nlam ôte ô 
ne te yi jôp, nge yi ngone na, bi faé 
wô: amu étôto’o Zambe é nga faé 
wô, a lampe ya été a ne Mon Ntômba 
ate. 24 A meyoñe me bêt me aye 
wulu €zezah ya éfufupe ya été: a 
bejê bôte ya si be azu étôto’o jap été. 
25 A mimbé ya été mi aye bo te ke 
diban a môs (amu alu de aye bo wôé): 
26 a be aye zu étôtok a duma ya 
meyon me bêt été; 27 a te ke jôm 
éziñ é ne mvin je aye nyi été, nge nyo 
a bo jame ya ébiasé a laa minsos: ve 
ba étam be ne ntilane kalate ya 
99 ényiñe Mon Ntômba. 1 Anea 

nga liti me ôsôé mendime ya 
ényiñ, €ngengen aval ane cristal, ô so’ 
éto njôane Zambe a Mon Ntômba, 
2 ézezah ya nseñ ya été. A nsa’ 0s0é 
ôte, kindi'i ya nne a nyô ya yat, élé 
ya ényiñ é nga tele, é wumu bibuma 
meval awôm a mebaé, é wumu bi- 
buma bié ngon ése: a mekaé ya élé 
éte me mbe jôme ya ba'ale mvo'é 
ya meyoñe me bôt. 3 A te ke jôm 
€zin ya biyo'€ je aye beta bo: a éto 
njôane Zambe a Mon Ntômba ate je 
aye tabe été: a bebo bisaé bé be aye bo 
nye ésaé; 4 a be aye yen asu dé; a jôé 
de de aye bo mvom mesu jape yôp. 
5 A alu de aye fe bo; a be nji yi éfufupe 
lampe, nge éfufupe jôp; amu Tate 
Zambe a ye faé be éfufup; a be aye 
jôô nnôm éto a nnôm éto. 


6 Ane a nga jô me na, Mejô ma me 
ne été a benya mejôô; a Tate, Zambe 
ya minsisim mi ya bekulu mejô, a 
nga lôm ange wé na, a liti bebo bisaé 
bé mam me mbeme foọ’o boban. 7A 
ô 16, me mbeme zu. Ebotan a nyo 
a baale mejô me ya nkulane mejô 
ya kalate nyô. ; 

8 A me, Jean, me ne nyô a nga wôk 
a yene mam ma. A éyoñ me nga 
wôk a yen, me nga ku si a kañ mebo 


22:9 
me ange a nga liti me mam ma. 9 
Ane a nga jô me na, Tame fombô, te 
bo jame ete: me ne ébe mbo ésaé bia 
wo a bia be bobenyofie bôé bekulu 
mejô, a bia be ba be aba'ale mejô 
me ya kalate nyô: kafie Zambe. 


10 Ane a nga jô me na, Te dipe 
mejô me ya nkulane mejô ya kalate 
nyo a éfeta’a; amu éyoñ é nto bebé. 
11 Nyô a ne ékotekot, a bo a bọ’o 
ékotekot: a nyô a ne mvin, a bo a 
boba'an mvin: a nyô a ne zôsô, a bo 
a bo'o zôsô: a nyô a ne mfuban, a bo 
a boba'an mfuban. 12 O 16, me 
mbeme zu: a meya'ane mam me ne 
be ma ane me aye ve môt ase aval 
ane mboane mam wé ô né. 13 Me 
ne Alpha a Oméga, nyô ya ôsu a nyô 
a su'ulan, atata’ a susuwa. 14 Ebot- 
an a ba be asôpe melô’ô map, nde 
be aye bo ngule ya zu kui élé ya 
ényiñ, a nyi mimbé mite a ke nlam 
été. 15 Mfaja ya atan a ne bemvu, 
a mimvimvi', a bebo mejian, a bewôé 
bôt, a bekañe bezambe befe, a nyo 
ase a nye'e minsos a laa mie. 


NLITAN 


222E 

16 Me, Jésus, me lômeya ange 
wome na, a kañete mia mam ma 
mfa'a ya bekirke. Me ne ndi a 
myoñe bote David, mfaéan ôteté, vi 
ya mame tyé. 

17 A Nsisim a mbom be ajê na, 
Zaak. A nyô a wôk, aj0'êna, Za ak. 
A nyo a wô’ évé, a zaak: nyo a 
kômbô, a nyoñe’ mendime ya ényiñ 
zese. 

18 Me akate môt ase a wô’ô mejô 
me ya nkulane mejô ya kalate nyôna 
na, Nge môt éziñ a ye kô’ôlane me, 
Zambe a ye kô’ôlane nye bibubua bi 
ne ntilane kalate nyôna été: 19 a 
nge môt éziñ a ye va ajô ya mejô 
ya kalate ya nkulane mejô wu, Za- 
mbe a ye va ngape jé mfa'a ya élé 
ya ényiñ, a mfa'a ya mbamba nlam 
ate, mbie þi ne ntilane kalate nyôna 
été. 

20 Nyô a kañete mam ma, a jô 
na, Ya: me mbeme zu. Amen: za'ak, 
A Tate Jésus. 


21 Mvame Tate Jésus é tabe'e be 
bôte ya Zambe. A 





1 


4 CA Wi Pr W 








5 j i 
| V 
5 
í Jp É 
r { 
t $ 
r n 
t 4 a 
f 
`y 
? X k 4 
4 4 " A 
WA MA, 
As GS 
4 
|| 
| 


| Ki YaN ) 4 s Ib nta A AA 
4 4 7 4 mi Py wa x 
i DN i 4 A | j i ENGA 
; ; i A EPAR i ya 
b ` Hia h PI AA ` p 


YI WA 
TIWA 
ya 


, 
T 
| 1 
` i 
` 7 
LAN 
x 
PA 
” $ 
} 
x 
wa 
| k H j 1 || 4 
ý K 4 F 
A 
li 4 f ù g 
4 SL + 
í ' as wé 
WA | ... d Ri wa 
j Na 
4 iE a, 





Date Due 


ib 


X TA 


| 
| 
| 


1 1012 00077 393 


four 
| 
| 
| 


peer Library 


-S 


| 


the 


ary 
|| 


III 


II 


i 


Theologic 
| 
Aa LAN 


|| 


Hs 


B95 1926 


4 


yt 


| 
KAN 
pO 


Princeton 


|| 


BS325 


2 
3 
a 
£ 
E 
= 
Tv 
E 
© 
o 
Nn 
v 
| 
3 
v 
di 
v 
= 
H- 


OE 
(7 
í 
M 
A 


g 


HDA 
S 


WANO 


Tee aTa Ton 
AAA 


yi 


(KAKA 
AA saka 


AH KAG 
KAA 
sie UEN 





